ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
(Νομική Αρωγή Αρ. ΝΑ 105/2025)
15 Δεκεμβρίου 2025
[Α.Α. ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΑΡ.1 ΤΟΥ 2003 ΚΑΙ ΤΟΝ
ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 (Ν. 165(Ι)/2002)
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:
Α.Μ
Αιτητής
Ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά
Ν. Κουρσάρης (κος) για A. Πάλλη (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα
[Παρούσα η κα. Sara Habib για πιστή μετάφραση από ελληνικά σε αραβικά και αντίστροφα]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. Α. ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΔΠ.: Ο Αιτητής καταχώρησε την παρούσα αίτηση για παροχή προς αυτόν δωρεάν νομικής αρωγής, έτσι ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να διορίσει δικηγόρο στην καταχωρηθείσα προσφυγή με αριθμό 1375/2025, κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται σε επιστολή ημερομηνίας 27/05/2025. Με την εν λόγω απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε δεόντως στον Αιτητή, η Υπηρεσία Ασύλου απέρριψε την αίτησή του για χορήγηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, υπέβαλε ένσταση στο αίτημα και καταχώρησε Γραπτό Σημείωμα υποστηριζόμενο από όλα τα σχετικά με την υπόθεση έγγραφα.
Από το ενώπιον μου υλικό προκύπτει ότι πρόκειται για ενήλικα άντρα, υπήκοο της Συρία. Εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, σύμφωνα με δική του δήλωση στις 21/04/2025 και διήλθε παράτυπα στην Κυπριακή Δημοκρατία δια θαλάσσης, υποβάλλοντας αίτημα διεθνούς προστασίας στις 23/04/2025.
Στις 12/05/2025 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου παρέχοντας του δωρεάν βοήθεια διερμηνέα. Στις 13/05/2025, συντάχθηκε και υποβλήθηκε προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου σχετική έκθεση με την οποία γίνεται εισήγηση για την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή. Στις 19/05/2025, συγκεκριμένος λειτουργός, δεόντως εξουσιοδοτημένος από τον Υπουργό Εσωτερικών να ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, εξέτασε την εισηγητική έκθεση και αποφάσισε την απόρριψη του αιτήματος του Αιτητή.
Η απορριπτική απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 27/05/2025, μαζί με την αιτιολογία αυτής, παραλήφθηκε αυθημερόν δια χειρός από τον Αιτητή.
Ο Αιτητής, στις 06/06/2025, καταχώρησε ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας την υπ’ αριθμό 1375/25 προσφυγή εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, καταχωρώντας παράλληλα την υπό εξέταση αίτηση νομικής αρωγής.
Αποτελεί θέση της εκπροσώπου του Γενικού Εισαγγελέα ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος για την παραχώρηση του ευεργετήματος της νομικής αρωγής, καθώς η προσφυγή του Αιτητή δεν έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα εισηγείται ότι η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου είναι καθόλα νόμιμη, δεόντως αιτιολογημένη και εκδόθηκε μετά από εκτεταμένη έρευνα όλων όσων ο Αιτητής ανέφερε κατά τη συνέντευξή του αλλά και σε σχέση με τη χώρα καταγωγής του. Ειδικότερα, η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα υιοθετώντας την εισήγηση του λειτουργού της Υπηρεσίας και επισημαίνοντας τον ενδελεχή έλεγχο της Υπηρεσίας και την αδυναμία θεμελίωσης προσωπικής δίωξης εκ μέρους του Αιτητή, κατέληξε ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία παραχώρησης διεθνούς προστασίας δυνάμει των άρθρων 3 και 19 (1) και (2) του περί Προσφύγων Νόμου.
Το νομικό πλαίσιο στο οποίο εξετάζεται η παρούσα αίτηση, στηρίζεται στον περί Νομικής Αρωγής Διαδικαστικό Κανονισμό (Αρ. 1) του 2003 (3/2003) και στον περί Νομικής Αρωγής Νόμο του 2002, Ν165(Ι)/2002 ως αυτοί έχουν τροποποιηθεί. Η περίπτωση του Αιτητή υπάγεται στις διατάξεις του άρθρου 6Β(2)(α) και 6Β(2)(ββ) το οποίο προνοεί τα ακόλουθα:
«6Β.(1) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου και του άρθρου 8-
[……]
(2) Παρέχεται δωρεάν νομική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας, ο οποίος ασκεί προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος -
[…...]
(α) Κατά δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου επί της αίτησης διεθνούς προστασίας του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστάμενος έλαβε δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις, 12Δ ή 13 του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, ή
[.]
υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
(αα) Η δωρεάν νομική αρωγή αφορά μόνο την πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου δυνάμει των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος, και όχι την εκδίκαση έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατά της δικαστικής απόφασης η οποία εκδίδεται στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθμιας εκδίκασης, ούτε άλλο ένδικο μέσο∙και
(ββ) κατά την κρίση του Διοικητικού Δικαστηρίου, η προσφυγή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας:
Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου (ββ) εφαρμόζονται χωρίς να περιορίζουν αυθαίρετα την παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη.» (Η υπογράμμιση του παρόντος Δικαστηρίου).
Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια να αποφασίσει κατά πόσον η προσφυγή του Αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας (βλ. Νομική Αρωγή αρ. 23/2010, Farshad Khamsen, ημερομηνίας 14/10/2010). Τούτο χωρίς να αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής που καταχώρησε ο Αιτητής. Τονίζεται επίσης πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την τελική εκδίκαση της προσφυγής, που έχει ήδη καταχωρήσει ο Αιτητής και εκκρεμεί.
Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του το δικαίωμα του Αιτητή να ακουστεί, αλλά θα πρέπει περαιτέρω να εξετάσει την αίτηση με βάση το υλικό που έχει ενώπιόν του, ώστε να μην δίδονται νομικές αρωγές ανεξέλεγκτα σε υποθέσεις που δεν έχουν πιθανότητες επιτυχίας (βλ. Νομική Αρωγή αρ. 10/2010 Αlali Abdulhamid, ημερ. 06/05/2010 και Νομική Αρωγή αρ. 25/2010 Αnthonia Idahor, ημερ. 13/12/2010).
Έχω μελετήσει προσεκτικά το Γραπτό Σημείωμα του Γενικού Εισαγγελέα και τα επισυνημμένα σε αυτό έγγραφα, τη συνέντευξη του Αιτητή, την εισηγητική έκθεση του αρμόδιου λειτουργού, την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, τους ισχυρισμούς του Αιτητή ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την εξέταση της παρούσας αίτησης και γενικά το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου.
Κατά την υποβολή της αίτησής του για την παροχή διεθνούς προστασίας, ο Αιτητής κατέγραψε ότι η κατάσταση στη χώρα καταγωγής του είναι ασταθής και δεν υπάρχει καμία πιθανότητα για φυσιολογική ζωή. Εξαιτίας του πολέμου η οικία τους έχει καταστραφεί και διέμεναν σε καταυλισμό. Κατέγραψε ότι ήρθε στη Κυπριακή Δημοκρατία για ένα καλύτερο μέλλον για τον ίδιο και την οικογένεια του, προκειμένου να τους στηρίξει διότι η μητέρα του είναι άρρωστη και χρειάζεται ιατρική βοήθεια.
Κατά τη προσωπική του συνέντευξη ο Αιτητής, ως προς τα προσωπικά του στοιχεία, δήλωσε υπήκοος Συρίας, με τόπο καταγωγής τη πόλη Saraqib στην επαρχία Idlib. Είναι απόφοιτος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ομιλεί αραβικά και τούρκικα. Ως προς το εργασιακό του υπόβαθρό δήλωσε ότι ήταν εργάτης στη Τουρκία τα έτη 2017 έως το 2020 και επέστρεψε στη χώρα καταγωγής του προκειμένου να νυμφευτεί. Οι γονείς του και έξι αδέλφια του διαμένουν σε καταυλισμό στη πόλη Saraqib και έχει και ένα αδελφό, ο οποίος διαμένει στη Κυπριακή Δημοκρατία. Ο Αιτητής είναι έγγαμος, η σύζυγος του είναι έγκυος και έχουν και μια ανήλικη θυγατέρα.
Σε σχέση με τους λόγους που τον ώθησαν να εγκαταλείψει τη χώρα του ο Αιτητής αναφέρθηκε στη γενική ανασφάλεια που επικρατεί στη περιοχή Idlib, εξαιτίας του πολέμου, των ναρκών και των παράνομων ένοπλων ομάδων που πολεμούν στη περιοχή και δεν ένοιωθε ασφαλής. Πρόσθεσε ότι ήρθε για να στηρίξει την οικογένεια του και να παρέχει καλύτερο μέλλον στους γονείς του και ενδεχομένως να συνεχίσει τις σπουδές του. Αναφορικά με την κατάσταση ανασφάλειας που επικρατεί στο Idlib, ισχυρίστηκε πως η περιοχή του ήταν στην πρώτη γραμμή πολέμου και υπάρχουν νάρκες, πολλές ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους και λόγω των μεταξύ τους συγκρούσεων, ο Αιτητής φοβάται μήπως σκοτωθεί. Αναφορικά με την οικογένεια του δήλωσε ότι υποφέρουν από φτώχεια, στόχος του είναι να τους στηρίξει, για να συνεχίσει η ιατρική περίθαλψη των γονιών του και να ξαναχτίσει την οικία τους που καταστράφηκε. Πρόσθεσε ότι επιθυμεί να συνεχίσει τις σπουδές του και η θυγατέρα του να λάβει σωστή εκπαίδευση και να μεγαλώσει σαν ένα φυσιολογικό παιδί.
Ο αρμόδιος λειτουργός στην εισηγητική του έκθεση διέκρινε τέσσερις ουσιώδεις ισχυρισμούς: έναν αναφορικά με την ταυτότητα του, τη χώρα καταγωγής και τα προσωπικά στοιχεία/προφίλ του Αιτητή, δεύτερο, ότι ο Αιτητής εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω οικονομικών προβλημάτων, τρίτο, ότι ο Αιτητής εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω της γενικής κατάστασης ασφαλείας της Συρίας και τέταρτον ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του για να συνεχίσει τις σπουδές του. Όλοι οι ισχυρισμοί του Αιτητή κρίθηκαν αποδεκτοί, καθότι κρίθηκε ότι πληρούνται τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του συνόλου των ισχυρισμών του.
Προχωρώντας στην αξιολόγηση του κινδύνου, βάσει των αποδεκτών ισχυρισμών του, το προσωπικό προφίλ και το γεγονός ότι δεν διαπιστώθηκε ότι ο Αιτητής έχει υποστεί στη χώρα καταγωγής του οποιαδήποτε μορφή δίωξης ή σοβαρής βλάβης, ο αρμόδιος λειτουργός κατέληξε ότι δεν υπάρχει εύλογη πιθανότητα να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη σε περίπτωση επιστροφής του στη Συρία. Ειδικότερα, ως προς τον δεύτερο και τέταρτο αποδεκτό ισχυρισμό, κρίθηκε ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί δεν δύναται να συνδεθούν με οποιαδήποτε μορφή πράξης δίωξής κατά του Αιτητή, η απόφαση του να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής του και η απροθυμία του να επιστρέψει δεν συνδέεται με οποιαδήποτε παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων προς το πρόσωπο του και ο εκδηλωμένος φόβος του Αιτητή δεν θεωρείται δικαιολογημένος. Ως προς τον τρίτο αποδεκτό ισχυρισμό, ο αρμόδιος λειτουργός, εξέτασε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης σχετικά με τη γενική κατάσταση ασφαλείας στη Συρία και συγκεκριμένα στη περιοχή Idlib.
Ως εκ τούτου, κατά τη νομική ανάλυση, κρίθηκε ότι δεν συντρέχει κίνδυνος δίωξης για τον Αιτητή για έναν από τους περιοριστικά αναφερόμενους λόγους δίωξης δυνάμει του άρθρου 3 (1) του περί Προσφύγων Νόμου (2000 - 2020).
Περαιτέρω, κατά την εξέταση παροχή καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας, ο λειτουργός έκρινε ότι δε συντρέχουν ούτε οι προϋποθέσεις χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας βάσει του άρθρου 19 (1) (α) ή (β) του περί Προσφύγων Νόμου του 2000. Ειδικά δε ως προς την πιθανότητα χορήγησης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας βάσει του άρθρου 19 (1) (γ), παραπέμποντας σε εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, κρίθηκε ότι η περιοχή Idlib, δεν βρίσκεται σε συνθήκες διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης, καταλήγοντας ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου.
Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία, ο Αιτητής για πρώτη φορά αναφέρθηκε για προβλήματα που αντιμετωπίζει από συγκεκριμένο πρόσωπο, ο οποίος βρίσκεται στη κυβέρνηση και έχει όπλα, ισχυρισμός που ως παραδέχθηκε δεν ειπώθηκε ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου διότι φοβήθηκε ότι θα τον αναγκάσουν να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του. Πρόσθεσε ότι υπάρχει πόλεμος και δεν υπάρχει ελευθερία στη Συρία. Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα υιοθέτησε το περιεχόμενο του Σημειώματος του.
Στο εγχειρίδιο του EASO «Αξιολόγηση αποδεικτικών στοιχείων και αξιοπιστίας στο πλαίσιο του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», αναφέρονται στην σελίδα 104 τα ακόλουθα:
«Όπως προαναφέρθηκε, οι δείκτες αξιοπιστίας είναι απλοί δείκτες και δεν συνιστούν αυστηρά κριτήρια ή προϋποθέσεις. Παρότι οι τέσσερις δείκτες που προσδιορίστηκαν ανωτέρω (εσωτερική και εξωτερική συνέπεια, επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες και ευλογοφάνεια) αποτυπώνουν τους δείκτες που εφαρμόζουν στην πράξη τα δικαστήρια, κανένας από αυτούς δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστικός. Η σημασία τους από υπόθεση σε υπόθεση ποικίλλει σημαντικά. Σε κάθε περίπτωση είναι αναγκαία η εξέταση του σωρευτικού τους αντίκτυπου. Σχετικά με το ζήτημα αυτό, το Διοικητικό Δικαστήριο της Δημοκρατίας της Σλοβενίας έχει θεσπίσει μια ισορροπημένη προσέγγιση για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας στο πλαίσιο της νομολογίας του. Από την ανωτέρω ανάλυση προκύπτει ότι δεν υπάρχει απλή απάντηση στο ερώτημα που αφορά τον τρόπο αξιολόγησης της αξιοπιστίας σε υποθέσεις διεθνούς προστασίας. Το μόνο που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι η αξιολόγηση πρέπει να διενεργείται με βάση το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων, λαμβανομένων υπόψη των αρχών, των μεθόδων και των δεικτών που αναφέρονται στην παρούσα ανάλυση. Οι αρχές, οι μέθοδοι και οι δείκτες αυτοί θα πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή, αντικειμενικότητα και αμεροληψία, ώστε να αποφευχθεί τυχόν εσφαλμένη και απλοϊκή απόρριψη, ή αφελής και ανεπιφύλακτη αποδοχή μιας συγκεκριμένης αφήγησης».
Στην υπό εξέταση περίπτωση, φαίνεται εκ πρώτης όψεως και στο βαθμό που μπορεί το Δικαστήριο να υπεισέλθει στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, ότι οι Καθ' ων η αίτηση ακολούθησαν τις πιο πάνω κατευθυντήριες γραμμές κατά την εξέταση της αξιοπιστίας του Αιτητή, έχοντας ερευνήσει και εξετάσει όλους τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς του Αιτητή.
Με βάση όλα τα πιο πάνω, δεν διαπιστώνεται, σε αυτό το στάδιο πάντοτε, να υπάρχει πραγματική πιθανότητα να εκδοθεί θετική δικαστική απόφαση στα πλαίσια της εκδίκασης προσφυγής καθότι δεν έχει αποδείξει ότι η απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου λήφθηκε παράνομα ή στη βάση λανθασμένων στοιχείων και/ή αξιολόγησης. Παρατηρώ εκ πρώτης όψεως ότι το αίτημα του Αιτητή για διεθνή προστασία διερευνήθηκε ενδελεχώς και εκτεταμένα από την Υπηρεσία Ασύλου σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Περαιτέρω, η κατάληξη του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου είναι αποτέλεσμα επαρκούς έρευνας και ορθής αξιολόγησης όλων στοιχείων της υπόθεσης που η Υπηρεσία Ασύλου είχε ενώπιον της και σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου. Όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω η πιθανότητα θετικής απόφασης είναι προαπαιτούμενο στοιχείο για την έγκριση του αιτήματος για νομική αρωγή.
Για τους λόγους αυτούς και έχοντας υπόψη ότι βάσει των προνοιών της σχετικής νομοθεσίας, ο Αιτητής έχει το βάρος να καταδείξει ότι έχει πραγματικές πιθανότητες να εκδοθεί δικαστική απόφαση υπέρ του και χωρίς να αποφασίζεται οριστικά το αποτέλεσμα της προσφυγής που έχει ήδη καταχωρήσει (Tarrago Durgo Man v Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 278/09, ημερ. 15/07/2009, Nacira Baghour and Maged Ahmad Odeh, Υποθ. Αρ. 10/12, ημερ. 28/03/2012), κρίνω πως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η προσφυγή του έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.
Υπό το φως όλων των πιο πάνω, η αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Επαναλαμβάνω ότι το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης δεν επηρεάζει την τελική εκδίκαση της προσφυγής. Τα έξοδα της μεταφράστριας καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας να καταβληθούν από τη Δημοκρατία.
Α. ΑΓΡΟΤΗ, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο