ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Υποθ. Αρ.: 4625/24
19 Δεκεμβρίου 2025
[Α.Α. ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΠ]
Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος
Μ.S.S.
Αιτητής
-και-
Κυπριακή Δημοκρατία μέσω
Του Διευθυντού της Υπηρεσίας Ασύλου
Καθ' ων η Αίτηση
Αίτηση ημερομηνίας 20/06/2025 για προσαγωγή μαρτυρίας
Ζ. Ποντίκη (κα) για Αλ Τάχερ Μπενέτη και Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για τον Αιτητή
Ν. Νικολάου (κος), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η Αίτηση.
Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η
Με την παρούσα προσφυγή, ο Αιτητής προσβάλλει την απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 21/10/2024 σύμφωνα με την οποία το αίτημά του για παραχώρηση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε.
Εκκρεμούσης της παρούσας διαδικασίας, καταχωρήθηκε, στις 220/06/2025 από πλευράς Αιτητή, η υπό εξέταση αίτηση για χορήγηση άδειας προσαγωγής μαρτυρίας.
Με την υπό εξέταση αίτηση, ο Αιτητής αιτείται διάταγμα του Δικαστηρίου, με το οποίο να δίδεται άδεια για προσαγωγή μαρτυρίας υπό μορφή ένορκης δήλωσης, του Αιτητή ως η προτεινόμενη ένορκη δήλωση η οποία επισυνάπτεται (εφεξής «προτεινόμενη ένορκη δήλωση») προς απόδειξη της αλήθειας των ισχυρισμών του καθώς και της δίωξης που υφίσταται στην χώρα καταγωγής του. Μέσω αυτής, ο ενόρκως δηλών επιχειρεί να προσκομίσει ενώπιον του Δικαστηρίου αντίγραφο κάρτας μέλους στο πολιτικό κόμμα Democratic Forces of Guinea, με αριθμό εγγραφής 783 για το έτος 2024-2025, την οποία έλαβε ταχυδρομικώς από τον Abdoulaye Bah, συντονιστή του κόμματος. Δηλώνει επιπλέον ότι κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου, η κάρτα μέλους δεν βρισκόταν στην κατοχή του, οι δε προηγούμενες σύμφωνα με οδηγίες του διακινητή του παρέμειναν στην κατεχόμενη Κύπρο.
Η αίτηση έφερε την αντίδραση των Καθ' ων η αίτηση, οι οποίοι καταχώρησαν Ένσταση στις 22/08/2025 εισηγούμενοι την απόρριψη της αίτησης του Αιτητή, προβάλλοντας πλήθος λόγων προς απόρριψη της αίτησης, μεταξύ άλλων, ότι η υπό προσαγωγή μαρτυρία δεν αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας της προσφυγής ούτε μεταβάλλει το νομικό υπόβαθρο στο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, ότι τα έγγραφα που επιδιώκεται να προσαχθούν δεν είναι επίσημα έγγραφα που μπορούν να αποτελέσουν αποδεκτή μαρτυρία. Επιπλέον προβάλλεται από τους Καθ’ ων η αίτηση, ότι η μαρτυρία που επιδιώκεται να προσκομισθεί δεν είναι αναγκαία για να κριθεί η νομιμότητα και η ορθότητα της επίδικης απόφασης και ότι υπάρχουν εύλογες ενδείξεις και στοιχεία που συνηγορούν υπερ του γεγονότος ότι τα έγγραφα τα οποία σκοπείται η προσαγωγή δεν είναι γνήσια και δεν ετοιμάστηκαν συμφώνως των νομίμως ασκούμενων επαγγελματικών καθηκόντων του υπογράφοντος του εγγράφου ή/και δεν έχει οποιαδήποτε αποδεικτική αξία.
Την ένσταση των Καθ' ων η αίτηση συνοδεύει ένορκη δήλωση του κ Λ. Νικολάου, δικηγόρου για Γενικό Εισαγγελέα, ο οποίος γενικά υποστηρίζει τους πιο πάνω ισχυρισμούς.
Προς υποστήριξη της επίδικης αίτησης, η συνήγορος του Αιτητή με την γραπτή της αγόρευση υποστηρίζει πως εν λόγω μαρτυρία θα πρέπει να επιτραπεί καθώς, παρόλο που δεν είχε τεθεί ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου αυτό δεν οφειλόταν σε υπαιτιότητα του Αιτητή, ο οποίος αδυνατούσε να προσκομίσει την ταυτότητά του κατά το στάδιο εκείνο. Προσθέτει ότι το εν λόγω έγγραφο αποδεικνύει τη συνεχιζόμενη πολιτική του ένταξη και τη σταθερή ταυτότητά του ως μέλος του κόμματος UFDG, στοιχείο το οποίο σχετίζεται άμεσα με τον πυρήνα του αιτήματος διεθνούς προστασίας του. Καλεί δε το Δικαστήριο να εξετάσει τη συνάφεια του προτεινόμενου τεκμηρίου και επιχειρηματολογεί ότι η συνάφεια αυτή δε μπορεί να αμφισβητηθεί καθώς ολόκληρος ο πυρήνας του αιτήματός του ερείδεται στο γεγονός ότι διώκεται για λόγους πολιτικών πεποιθήσεων εξαιτίας της ένταξής του στο εν λόγω κόμμα, το οποίο έχει διαχρονικά αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής πολιτικής στοχοποίησης στη χώρα καταγωγής του. Διευκρινίζει ότι το υπό προσαγωγή έγγραφο δε μεταβάλλει την αφήγησή του αλλά έρχεται να τη στηρίξει, να τη συγκεκριμενοποιήσει και να άρει την αιτία που οδήγησε την Υπηρεσία Ασύλου στο να τον χαρακτηρίσει αναξιόπιστο. Αναφορικά με την υπαιτιότητα, η συνήγορος του Αιτητή υπογραμμίζει ότι η μη έγκαιρη προσκόμιση της κάρτας μέλους δεν οφείλεται σε δική του αμέλεια ή υπαιτιότητα, αλλά σε συνθήκες πέραν κάθε ελέγχου του, καθώς υποχρεώθηκε από τον διακινητή του να εγκαταλείψει όλα τα έγγραφά του προτού εισέλθει στη Δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένου και του διαβατηρίου του, όπως είχε αναφέρει και κατά τη συνέντευξή του.
Από την πλευρά του ο κος Νικολάου για τους Καθ' ων η αίτηση μέσω της γραπτής του αγόρευσης προβάλει πως ο Αιτητής είχε τη δυνατότητα να καταχωρήσει το εν λόγω έγγραφο τόσο κατά το στάδιο της συνέντευξης στην Υπηρεσία Ασύλου όσο και κατά το στάδιο της καταχώρησης της προσφυγής κατά της εκδοθείσας απορριπτικής αποφάσεως. Επισημαίνει επιπλέον ότι το έγγραφο φέρει ημερομηνία έκδοσης μεταγενέστερη της καταχώρησης της προσφυγής και ότι εκδόθηκε στη χώρα καταγωγής χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσία του Αιτητή, προσθέτοντας πως το περιεχόμενο της προτεινόμενης ένορκης δήλωσης του Αιτητή δεν αιτιολογεί την υπαιτιότητα και το χρόνο καθυστέρησης της υπό προσαγωγής μαρτυρίας και ως εκ τούτου δεν ικανοποιείται η πρόνοια του σχετικού Κανονισμού 10(α)(ι) και για το λόγο αυτό αιτείται την απόρριψη της αίτησης. Επιπλέον αποτελεί θέση της πλευράς των Καθ’ ων η αίτηση πως κατά τη συνέντευξή του ο Αιτητής ενημερώθηκε για τη διαδικασία και τον τρόπο διεξαγωγής της συνέντευξης και ερωτήθηκε ρητά κατά πόσο έχει οποιοδήποτε έγγραφο το οποίο επιθυμεί να καταχωρήσει στον φάκελό του, με αυτόν να απαντά αρνητικά.
Αναφορικά με τη σχετικότητα του υπό προσαγωγή εγγράφου, παρόλο που αναγνωρίζουν ότι πιθανόν αυτό να είναι σχετικό με το αίτημά του για διεθνή προστασία, οι Καθ’ ων η αίτηση επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει τρόπος να διαπιστωθεί η γνησιότητα και το αληθές του περιεχομένου του εγγράφου. Τέλος, επισημαίνεται ότι η κατοχή ταυτότητας μέλους ενός πολιτικού κόμματος, η οποία ελήφθη με την υποβολή χρηματικού αντιτίμου και χωρίς την αυτοπρόσωπη παρουσία του Αιτητή, δεν αποδεικνύει τη δράση του στον πολιτικό αγώνα του κόμματος, κάτι το οποίο αποτελεί τον πυρήνα του αιτήματός του.
Κατά την ακρόαση της επίδικης αίτησης, έκαστος των μερών υιοθέτησε τις θέσεις του ως αυτές περιέχονται στις γραπτές τους αγορεύσεις.
Το δικονομικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο το Δικαστήριο εξετάζει ενδιάμεσες αιτήσεις για προσαγωγή μαρτυρίας, καθορίζεται από τους Διαδικαστικούς Κανονισμούς περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας του 2019, όπου σύμφωνα με τον Κανονισμό 8,
«Το Δικαστήριο δύναται να καθορίζει τη διαδικασία και να εκδίδει οδηγίες κατά περίπτωση αναφορικά με τη λήψη γραπτής ή προφορικής μαρτυρίας ή άλλων αποδεικτικών μέσων, όπως ήθελε κρίνει ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις.».
Παρέχεται ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να δεχτεί μαρτυρία, εφόσον βέβαια τηρηθούν οι δικονομικοί κανόνες που καθορίζονται από τους διαδικαστικούς κανονισμούς όπως και οι κατευθυντήριες γραμμές που έχουν καθοριστεί από την νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Προσαγωγή μαρτυρίας επιτρέπεται μόνον όταν η απόδειξη των συγκεκριμένων γεγονότων τεκμηριώνει οποιονδήποτε από τους λόγους ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης (βλ. Κωνσταντίνου ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού, Υποθ. Αρ. 999/91, ημερ. 24.9.1992 και Lordos Hotels Holdings Ltd v. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Παραλιμνίου, Υποθ. Αρ. 71/97, ημερ. 18.11.1999). Ένας από τους καθοδηγητικούς παράγοντες που συνιστά πάγια γραμμή της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έγκειται στο ότι η μαρτυρία που επιδιώκεται να προσαχθεί πρέπει να είναι σχετική με τα επίδικα θέματα και με τους λόγους ακυρώσεως που προωθούνται (βλ. K.N.K. v. Κυπριακή Δημοκρατία, υπόθεση αρ. 5787/13, ημερομηνίας 18/10/2019).
Επομένως, για να εξεταστεί και να κριθεί από το Δικαστήριο η σχετικότητα της μαρτυρίας, πρέπει η προτεινόμενη μαρτυρία να συγκεκριμενοποιείται τόσο στην αίτηση όσο και στην ένορκη δήλωση που τη συνοδεύει (βλ. Ιωσηφίδης v. Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου, (2006) 3 ΑΑΔ 677). Εάν η μαρτυρία που ζητείται να προσαχθεί δεν συγκεκριμενοποιείται, τότε δεν υπάρχει το αναγκαίο υπόβαθρο για να μπορεί να αξιολογηθεί η σχετικότητα της (βλ. υποθ. αρ. 1024/14, FBME Bank Ltd v. Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, ημερομηνίας 18/12/2015).
Είναι πάγια και διαχρονική η θέση της νομολογίας πως τα γεγονότα που επιδιώκονται να προσαχθούν με μαρτυρία πρέπει να προσδιορίζονται με λεπτομέρεια (βλ. Sportsman Betting Co. Limited v. Κυπριακής Δημοκρατίας (2000) 3 ΑΑΔ 591, υπόθεση αρ. 300/03, Χρ. Ιωσηφίδης ν. Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου, ημερομηνίας 20/11/02). Όλες οι πιο πάνω κατευθυντήριες αρχές επιβεβαιώθηκαν και από την απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Γρηγόριος Θαλασσινός ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Αν. Έφεση αρ. 3420, (2003) 3 ΑΑΔ 507.
Επιπρόσθετα, δεν είναι δυνατόν να προσαχθεί μαρτυρία η οποία διαφοροποιεί, αλλοιώνει ή μεταβάλλει τα στοιχεία που η διοίκηση είχε ενώπιον της κατά την λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης (βλ. Ρούσος ν. Ιωαννίδη κ.α. (1999) 3 Α.Α.Δ. 549, Ζαβρός ν. Δημοκρατίας (1989) 3 Α.Α.Α. 106, και Ράφτη κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2003) 3 Α.Α.Δ. 335).
Όπως ωστόσο προκύπτει από το άρθρο 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου, Ν.73(Ι)/2018, το Δικαστήριο κέκτηται δικαιοδοσίας να εξετάζει πλήρως τα νομικά και πραγματικά ζητήματα που άπτονται αίτησης διεθνούς προστασίας. Το Δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει την προσαγωγή μαρτυρίας η οποία δεν είχε τεθεί ενώπιον του διοικητικού οργάνου μόνο στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι η παράλειψη αυτή δεν οφειλόταν σε υπαιτιότητα του/της αιτητή/τριας και αδυνατούσε να τα προσκομίσει.
Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω κατευθυντήριες γραμμές, προχωρώ να εξετάσω τα γεγονότα της υπό κρίση αίτησης.
Ο Αιτητής μέσω της προτεινόμενης ένορκής του δήλωσης επιδιώκει ουσιαστικά να προσαγάγει ενώπιον του Δικαστηρίου κάρτα μέλους στο πολιτικό κόμμα UFDG η οποία αφορά το έτος 2024-2025 ώστε κατά τον ίδιο να καταδείξει την εμπλοκή του και δη την δίωξή του εξαιτίας της συνεχιζόμενης ιδιότητάς του ως μέλος του κόμματος το οποίο έχει κατ’ ισχυρισμό διαχρονικά αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής πολιτικής στοχοποίησης στην χώρα καταγωγής του.
Επαναλαμβάνω ότι αποτελεί βασική νομολογιακή αρχή ότι με αίτηση προσαγωγής μαρτυρίας δεν μπορεί να επιχειρείται η εισαγωγή καινοφανών ισχυρισμών παρά μόνο αποδεικτικό μέσο ισχυρισμών και γεγονότων τα οποία ο/η αιτητής/τρια έχει ήδη εγείρει ενώπιον της αρμόδιας αρχής.
Ανατρέχοντας στο πρακτικό της συνέντευξης του Αιτητή, διαπιστώνω ότι αποτελεί ισχυρισμό του Αιτητή ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του το 2019 λόγω απειλών κατά της οικογένειάς του εξαιτίας της πολιτικής τους δράσης. Αναφέρει επεισόδια βίας στην στην Kindia τον Οκτώβριο 2019, τα οποία δεν αφορούσαν αποκλειστικά τον ίδιο, αλλά εντάσσονταν σε γενικευμένες πολιτικές συγκρούσεις με στόχο το κόμμα UFDG και, κατ’ επέκταση, την οικογένειά του λόγω της πολιτικής δραστηριότητας κυρίως της μητέρας και παλαιότερα του πατέρα του, διευκρινίζοντας ότι ο ίδιος μετά το 2015 δεν είχε καμία ενεργό συμμετοχή στο κόμμα και ότι δεν υποστήριξε το UFDG με οποιονδήποτε τρόπο έως την αναχώρησή του από τη χώρα (ερ. 30 1Χ έως 5Χ). Προκύπτει από τα λεγόμενα του Αιτητή ότι ο ίδιος δεν είχε προσωπικό πρόβλημα και ότι ο λόγος αναχώρησής του από την Γουινέα ήταν η γενικότερη κατάσταση που δημιουργήθηκε μετά τα επεισόδια, γεγονός που καταδεικνύει ότι η προβαλλόμενη βία δεν στρεφόταν ειδικά και ατομικά εναντίον του. Αναφέρει επιπλέον την έκδοση εντάλματος σύλληψης σε βάρος του για συμμετοχή σε παράνομη διαδήλωση, αλλά και τη φυγή του στο εξωτερικό με διαβατήριο, ωστόσο η οικογένειά του παραμένει στη Γουινέα χωρίς περαιτέρω προβλήματα.
Με βάση τις δηλώσεις του Αιτητή, η προσκόμιση κάρτας μέλους του UFDG για το έτος 2024–2025 δεν συνδέεται πειστικά με το προβαλλόμενο αφήγημα, καθώς ο ίδιος έχει δηλώσει ότι μετά το 2015 δεν είχε καμία ενεργή πολιτική εμπλοκή και ότι εγκατέλειψε τη Γουινέα το 2019 χωρίς να αναφέρει οποιαδήποτε μεταγενέστερη πολιτική δραστηριότητα, ούτε στη χώρα καταγωγής ούτε στο εξωτερικό. Η υπο προσαγωγή «κάρτα μέλους» υποδηλώνει πρόσφατη και ενεργή ιδιότητα μέλους, η οποία δεν προκύπτει από τα λοιπά στοιχεία του φακέλου και δεν επιβεβαιώνει τους αρχικούς ισχυρισμούς περί δίωξης, αλλά αντιθέτως δημιουργεί ζήτημα αξιοπιστίας, καθώς μπορεί να εκληφθεί ως μεταγενέστερη προσπάθεια ενίσχυσης της αίτησης διεθνούς προστασίας χωρίς επαρκή αιτιολόγηση ή τεκμηρίωση συνέχειας πολιτικής δράσης. Επιπλέον δεν καθίσταται σαφές πως και υπό ποιες συνθήκες εκδόθηκε κάρτα μέλους για το τρέχον έτος, δηλαδή για χρονική περίοδο κατά την οποία ο ίδιος δεν βρισκόταν στη χώρα και δεν ασκούσε πολιτική δραστηριότητα.
Κατά συνέπεια, το υπό προσαγωγή έγγραφο, αντί να ενισχύει τον ισχυρισμό του Αιτητή περί πολιτικής συμμετοχής, δημιουργεί πρόσθετες αμφιβολίες ως προς την αξιοπιστία του αφηγήματός του, εφόσον δεν εξηγείται πειστικά ο τρόπος έκδοσής του, αλλά ποδηλώνει προσπάθεια εκ των υστέρων ενίσχυσης του ισχυρισμού πολιτικής ιδιότητας, χωρίς πραγματική και συνεχόμενη πολιτική δράση.
Ως εκ των πιο πάνω δεν διαφαίνεται να προσδίδονται περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας στην παρούσα προσφυγή του Αιτητή και/ή η προτεινόμενη μαρτυρία να δράσει αποδεικτικά για την υπόθεσή του.
Τονίζω ότι δεν αποτελεί σκοπό της παρούσας ενδιάμεσης αίτησης η εξέταση της βασιμότητας του ισχυρισμού του Αιτητή περί μη δέουσας έρευνας, ο οποίος θα εξεταστεί στο πλαίσιο της κυρίως υπόθεσης. Παρ’ όλα αυτά απορρέει από τα ενώπιόν μου δεδομένα ότι η επιδιωκόμενη να προσαχθεί μαρτυρία δεν επιτελεί κανένα σκοπό και δεν είναι αναγκαία για την ολοκλήρωση της υπόθεσης.
Με βάση όλα τα πιο πάνω, κρίνω ότι η ενδιάμεση αίτηση του Αιτητή για προσαγωγή μαρτυρίας αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €300 έξοδα υπέρ των Καθ' ων η αίτηση και εναντίον του Αιτητή.
Α. Α. ΑΓΡΟΤΗ, ΔΔΔΔΠ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο