ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Νομική Αρωγή αρ. 163/2025
21 Ιανουαρίου, 2026
[Ε. ΡΗΓΑ Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002,
Ν. 168(Ι)/2002 ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ (ΑΡ.1) ΤΟΥ 2003
ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ:
Ν.Η.
από Αφγανιστάν
Αιτητής
Ο Αιτητής εμφανίσθηκε αυτοπροσώπως
Για τους Καθ' ων η αίτηση: Αίγλη Κίτσιου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας,
[WAHEDI Lima - Διερμηνέας για διερμηνεία από τα Dari στην αγγλική και αντίστροφα
Μ. Σταυρινίδου- Διερμηνέας, για διερμηνεία από την αγγλική στην ελληνική και αντίστροφα]
Α Π Ο Φ Α Σ Η
E. Ρήγα, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την αίτησή του ημερομηνίας 23.9.2025, αιτείται την παροχή δωρεάν νομικής αρωγής, έτσι ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να διορίσει δικηγόρο, προκειμένου να χειριστεί την προσφυγή που έχει ήδη καταχωρίσει εναντίον της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, με την οποίαν απορρίπτεται η αίτησή του για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας δυνάμει του περί Προσφύγων Νόμου του 2000, Ν. 6(Ι)/2000, ως έχει τροποποιηθεί (στο εξής αναφερόμενος ως «ο περί Προσφύγων Νόμος»).
ΓΕΓΟΝΟΤΑ
Ως προκύπτει από το γραπτό σημείωμα που κατατέθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο που εκπροσωπεί τον Γενικό Εισαγγελέα, καθώς και από τα τεκμήρια που επισυνάπτονται σε αυτό, τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπό κρίση υπόθεση σκιαγραφούνται ως ακολούθως:
Ο Αιτητής υπήκοος του Αφγανιστάν, εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του και εισήλθε στη Δημοκρατία από τις μη ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές, υποβάλλοντας αίτηση διεθνούς προστασίας στις 6.11.2023. Στις 9.7.2025 και στις 11.7.2025 διενεργήθηκαν συνεντεύξεις του Αιτητή από λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής αναφερόμενος ως «ο Λειτουργός»), ο οποίος στις 31.7.2025 συνέταξε εισηγητική έκθεση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υποβληθείσας αίτησης. Η εν λόγω εισήγηση εγκρίθηκε στις 31.7.2025 από την ασκούσα καθήκοντα Προϊσταμένου λειτουργό της Υπηρεσίας Ασύλου με αποτέλεσμα την απόρριψη της αίτησής του Αιτητή. Η απόφαση κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 9.9.2025 με επιστολή της Υπηρεσίας Ασύλου ίδιας ημερομηνίας.
Εναντίον της απόφασης αυτής, ο Αιτητής καταχώρισε στις 10.09.2025 την υπ' αρ. 2269/25 προσφυγή για την προώθηση της οποίας, επιθυμεί να λάβει δωρεάν νομική αρωγή μέσω της υπό εξέταση αίτησης.
Από το υλικό που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου προκύπτει ότι στην υποβληθείσα αίτησή του για άσυλο, ο Αιτητής κατέγραψε πως εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του εξαιτίας των απειλών που είχε δεχτεί από την οικογένεια της πρώην κοπέλας του (που ήταν επίσης μέλη των Taliban), αφού δεν τον ήθελαν για την κόρη τους, ενώ τους είχαν πει πως δεν θα έπρεπε να κυκλοφορούν μαζί χωρίς να έχουν τελέσει γάμο. Ο Αιτητής υποστήριξε ότι η οικογένεια της κοπέλας του δεν αποδέχονταν να την νυμφευτεί παρά το γεγονός ότι οι δυο τους έβγαιναν έξω. Πρόσθεσε πως στη συνέχεια, κοιμήθηκε μαζί με την κοπέλα του, αφού ήταν ο μόνος τρόπος να παραμείνουν μαζί, ωστόσο και πάλι δέχθηκε απειλές από τον αδελφό της κοπέλας του μόλις είχε μάθει για τη συνεύρεση τους. Τέλος, δήλωσε ότι ακολούθως οι Taliban είχαν πάρει την εξουσία και ο ίδιος είχε φοβηθεί.
Κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξής του και ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής δήλωσε ότι εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του λόγω μυστικής ερωτικής σχέσης διάρκειας περίπου ενός έτους με τη Μαριάμ. Όταν επιχείρησε να τη συναντήσει, εντοπίστηκε από τους αδελφούς της, οι οποίοι τον απείλησαν με θάνατο για προσβολή της οικογενειακής τιμής. Μετά την αποτυχία των γονιών του να ζητήσουν επίσημα το χέρι της, ο Αιτητής συνευρέθηκε μαζί της στο σπίτι της· το περιστατικό έγινε αντιληπτό από γείτονα, με αποτέλεσμα οι αδελφοί της, μέλη των Taliban, να τον αναζητούν για σύλληψη. Φοβούμενος για τη ζωή του, εγκατέλειψε το σπίτι του και κρύφτηκε στο σπίτι του θείου του για έναν έως δύο μήνες, ενώ πληροφορήθηκε ότι τον αναζητούσαν ένοπλα και στη γειτονιά του. Ελλείψει εσωτερικής προστασίας, διέφυγε παράτυπα στο Ιράν, όπου εργάστηκε σε οικοδομές στη Μασχάντ και την Τεχεράνη. Οι προσπάθειες μετάβασής του στην Τουρκία απέτυχαν λόγω σύλληψης και επιστροφής στο Ιράν, γεγονός που τον ανάγκασε, χωρίς πόρους, να επιστρέψει στο Αφγανιστάν και να καταφύγει εκ νέου στο σπίτι του θείου του. Ο Αιτητής δηλώνει ότι φοβάται την επιστροφή στο Αφγανιστάν, καθώς κινδυνεύει από τους αδελφούς της Μαριάμ, συνεργαζόμενους με τους Taliban.
Προς αξιολόγηση των ισχυρισμών του Αιτητή, ο Λειτουργός διέκρινε δύο (2) ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο μεν πρώτος, αναφορικά με τα προσωπικά στοιχεία, το προφίλ και τον τόπο καταγωγής του Αιτητή. Ο δε δεύτερος αναφορικά με την παράνομη ερωτική σχέση του Αιτητή με μια κοπέλα, της οποίας η οικογένεια τον είχαν απειλήσει με θάνατο και τον αναζητούσαν, με αποτέλεσμα να κρύβεται και τελικά να εγκαταλείπει τη χώρα του.
Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθώς κρίθηκε πως στοιχειοθετήθηκαν τόσο η εσωτερική όσο και η εξωτερική αξιοπιστία του Αιτητή. Αναφορικά με το δεύτερο κρίσιμο ισχυρισμό, ο Λειτουργός ασύλου έκρινε αυτόν ως αναξιόπιστο και τον απέρριψε καθώς, κατά την κρίση του, ο Αιτητής απαντούσε με ασυνέπεια, χωρίς λεπτομέρεια και ακρίβεια, με επιπολαιότητα, ασάφεια, γενικότητα, αοριστία και μη ικανοποιητικά καθώς και ότι προέβαλε μη ευλογοφανείς ισχυρισμούς και υπέπεσε σε χρονικές και άλλες αντιφάσεις.
Κατά την αξιολόγηση κινδύνου, ο Λειτουργός έκρινε ότι, παρά την ύπαρξη αδιάκριτης βίας και σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν, η κατάσταση ασφαλείας στην Kabul δεν φτάνει σε υψηλό επίπεδο και ο Αιτητής δεν τυγχάνει ατομικής στοχοποίησης. Επισημάνθηκε ότι πρόκειται για υγιή, μορφωμένο ενήλικα άρρενα, χωρίς ενδείξεις ευαλωτότητας, με υποστηρικτικό δίκτυο και δυνατότητα βιοπορισμού, ο οποίος δεν συνδέεται με πολιτική δράση, δημοσιογραφία, ακτιβισμό ή ομάδες που στοχοποιούνται. Οι ισχυρισμοί περί αναζήτησής του από μέλη της οικογένειας της κοπέλας του απορρίφθηκαν, ενώ σημειώθηκε ότι εγκατέλειψε νόμιμα τη χώρα με έγκυρο διαβατήριο. Κατά συνέπεια, κρίθηκε ότι δεν διατρέχει κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής.
Βάσει των ανωτέρω, κατά τη νομική ανάλυση, ο Λειτουργός κατέληξε ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του Αιτητή τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία για να στοιχειοθετήσουν βάσιμο και δικαιολογημένο φόβο σε περίπτωση επιστροφής του για έναν από τους λόγους που αναφέρονται στο εδάφιο (1) του άρθρου 3 του Περί Προσφύγων Νόμου. Προχωρώντας στην εξέταση της δυνατότητας απόδοσης συμπληρωματικής προστασίας ο Λειτουργός καταλήγει ότι δεν προκύπτει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας και μόνο με την παρουσία του στην περιοχή καταγωγής, ενώ δεν εντοπίζονται προσωπικές περιστάσεις που να επιτείνουν τον κίνδυνο ο Αιτητής να αντιμετωπίσει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής του ακεραιότητας ως αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.
Στο πλαίσιο της προσφυγής που καταχώρισε εναντίον της απορριπτικής του αιτήματός του απόφασης, ο Αιτητής κατέγραψε ότι η ζωή του κινδυνεύει από τότε που είχε σύντροφο στο Αφγανιστάν. Ισχυρίστηκε ότι η οικογένεια της συντρόφου του δεν της επέτρεπαν να έχει σχέση μαζί του και ήταν ενάντια στη σχέση τους. Ο Αιτητής ανέφερε ότι όταν οι Taliban πήραν τη δύναμη στο Αφγανιστάν, οι αδελφοί (της συντρόφου του) εντάχθηκαν στους Taliban και ο ίδιος είχε δεχτεί πολλές θανατικές απειλές από τα αδέλφια της. Έτσι αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα του. Τέλος, ο Αιτητής δήλωσε ότι εάν επιστρέψει στην πατρίδα του, θα τον σκοτώσουν τα αδέλφια της φίλης του.
Σημειώνεται ότι η ευπαίδευτη εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, υιοθετώντας πλήρως την αιτιολογία της απόφασης της Υπηρεσίας Ασύλου, εισηγήθηκε, μέσω του Γραπτού της Σημειώματος, ότι ο Αιτητής δε συνιστά πρόσφυγα και συνεπώς δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο περί Νομικής Αρωγής Νόμος για την παραχώρηση του ευεργετήματος της νομικής αρωγής στον Αιτητή.
Η προϋπόθεση της πραγματικής πιθανότητας επιτυχίας της προσφυγής
Ο Αιτητής έχει καταχωρίσει προσφυγή κατά της δυσμενούς απόφασης του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου η οποία εκδόθηκε δυνάμει του άρθρου 13 του περί Προσφύγων Νόμου 2000 και συνεπώς η εξεταζόμενη περίπτωση εμπίπτει στο άρθρο 6Β(2)(α) του περί Νομικής Αρωγής Νόμου.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπό κρίση αίτηση αφορά στην πρωτοβάθμια εκδίκαση της προσφυγής και ότι συνεπώς πληρείται η πρώτη προϋπόθεση παραχώρησης δωρεάν νομικής αρωγής ως αυτή θεσπίζεται με το εδάφιο (αα) του άρθρου 6Β(2) (ανωτέρω), κρίσιμη καθίσταται η εξέταση της δεύτερης προϋπόθεσης, θεσπιζόμενης διά του εδαφίου (ββ) της ίδιας διάταξης, την ύπαρξη δηλαδή, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, πραγματικής πιθανότητας επιτυχίας της σκοπούμενης προσφυγής.
Σύμφωνα με τη διαμορφωθείσα νομολογία, δίδεται ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να αποφασίσει κατά πόσον, με βάση τα ενώπιον του στοιχεία, η προσφυγή του αιτητή έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.
Οι πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας θα πρέπει να εξετάζονται και υπό το φως της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου χωρίς να περιορίζεται αυθαίρετα η παροχή της δωρεάν νομικής αρωγής και χωρίς να εμποδίζεται η ουσιαστική πρόσβαση του αιτητή διεθνούς προστασίας στη δικαιοσύνη. Περαιτέρω όμως το Δικαστήριο, θα πρέπει να εξετάσει την αίτηση με βάση το υλικό που έχει ενώπιόν του χωρίς να δίδονται νομικές αρωγές ανεξέλεγκτα σε υποθέσεις που δεν έχουν πιθανότητες επιτυχίας.
Σημειώνεται δε, πως το αποτέλεσμα της παρούσας αίτησης για νομική αρωγή, δεν θα επηρεάσει την τελική έκβαση της προσφυγής που έχει ήδη καταχωρηθεί από τον Αιτητή, εφόσον το Δικαστήριο στην παρούσα διαδικασία δεν αποφασίζει επί της οριστικής τύχης της προσφυγής. Σημειώνεται εξάλλου ότι, το Δικαστήριο προβαίνει στην αξιολόγηση της βασιμότητας της αίτησης παροχής νομικής αρωγής, στη βάση του υλικού που τίθεται ενώπιον του.
Η εκτίμηση του Δικαστηρίου
Έχοντας μελετήσει την προσβαλλόμενη απόφαση της Υπηρεσίας Ασύλου, την εισηγητική έκθεση, το πρακτικό της συνέντευξης του Αιτητή, καθώς και το σύνολο του διοικητικού φακέλου, διαπιστώνω ότι οι Καθ’ ων η αίτηση προέβησαν σε εκτενή και αναλυτική αξιολόγηση των ισχυρισμών του Αιτητή και στήριξαν την κρίση τους σε πληθώρα επικαιροποιημένων και αξιόπιστων διεθνών πηγών πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση ασφάλειας στο Αφγανιστάν και ειδικότερα στην επαρχία Καμπούλ, καθώς και με το γενικό πλαίσιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα.
Η προσβαλλόμενη απόφαση εξετάζει ρητώς και διεξοδικά τους ισχυρισμούς του Αιτητή περί κινδύνου δίωξης λόγω προσωπικής του σχέσης, περί απειλών από ιδιώτες, καθώς και περί γενικευμένης ανασφάλειας στη χώρα καταγωγής του, και αξιολογεί τα εν λόγω στοιχεία τόσο υπό το καθεστώς του πρόσφυγα όσο και υπό το καθεστώς της συμπληρωματικής προστασίας κατά την έννοια του άρθρου 19 του περί Προσφύγων Νόμου.
Οι Καθ’ ων η αίτηση προβαίνουν σε εκτίμηση της εσωτερικής αξιοπιστίας των ισχυρισμών του Αιτητή, επισημαίνοντας συγκεκριμένες ασάφειες, αντιφάσεις και ελλείψεις λεπτομερειών σε κρίσιμα σημεία της αφήγησής του, ιδίως ως προς τη χρονολογική ακολουθία των γεγονότων, τη φύση και εξέλιξη της επίμαχης σχέσης, καθώς και ως προς τις περιστάσεις των φερόμενων απειλών. Η εν λόγω αξιολόγηση δεν προκύπτει, εκ πρώτης όψεως, ως αυθαίρετη, αλλά ερείδεται σε σαφή πραγματικά δεδομένα που προκύπτουν από τα ίδια τα λεγόμενα του Αιτητή.
Περαιτέρω, αναφορικά με την εξωτερική αξιοπιστία, η απόφαση λαμβάνει υπόψη εκτενή country of origin information και αναγνωρίζει τη σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν. Ωστόσο, οι Καθ’ ων η αίτηση καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, υπό τα συγκεκριμένα πραγματικά δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, δεν στοιχειοθετείται εξατομικευμένος και πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης για τον Αιτητή σε περίπτωση επιστροφής του, ούτε κατάσταση αδιάκριτης βίας τέτοιας έντασης που να ενεργοποιεί αυτομάτως προστασία βάσει του άρθρου 19(2)(γ) του Νόμου.
Η ως άνω εκτίμηση συνοδεύεται από ειδική αναφορά σε στατιστικά δεδομένα ασφάλειας, σε διεθνείς εκθέσεις και σε κατευθυντήριες γραμμές αρμόδιων οργανισμών, και δεν παρουσιάζει, εκ πρώτης όψεως, πρόδηλο νομικό ή πραγματικό σφάλμα.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, και στο πλαίσιο του περιορισμένου και προκαταρκτικού ελέγχου που διενεργείται κατά το στάδιο εξέτασης αίτησης για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής, δεν διαπιστώνεται εκ πρώτης όψεως ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει από τέτοιας φύσεως ή έκτασης πλημμέλειες, νομικές ή ουσιαστικές, που να θεμελιώνουν πραγματική πιθανότητα επιτυχίας της προωθούμενης προσφυγής κατά την έννοια και τον σκοπό του άρθρου 6Β του περί Προσφύγων Νόμου.
Με βάση λοιπόν το σύνολο των στοιχείων που τέθηκε ενώπιον μου, όπως τα έχω αναφέρει και πιο πάνω, καταλήγω - στο βαθμό που απαιτείται στην παρούσα, η οποία δεν απαιτεί εις βάθος εξέταση της ουσίας της αιτήσεως διεθνούς προστασίας - ότι το αίτημα του Αιτητή για παροχή διεθνούς προστασίας εξετάστηκε επιμελώς και ερευνήθηκε δεόντως από την Υπηρεσία Ασύλου. Για τους λόγους που έχουν εκτεθεί καταλήγω ότι, βάσει των προνοιών της σχετικής νομοθεσίας, και λαμβανομένων υπόψη των ενώπιον μου στοιχείων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η προσφυγή εναντίον της επίδικης απόφασης έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Με δεδομένο τούτο παρέλκει η εξέταση της παρούσας στην βάση της οικονομικής δυνατότητας του Αιτητή να ανταπεξέλθει στα έξοδα της προσφυγής που έχει ήδη καταχωρήσει.
Ο Αιτητής έχει βέβαια κάθε δικαίωμα εάν επιθυμεί να προωθήσει την προσφυγή που έχει ήδη καταχωρίσει στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, με δικά του έξοδα, παρά την απόρριψη της αίτησής του για παραχώρηση σε αυτόν δωρεάν νομικής αρωγής.
Με δεδομένη τη μη ικανοποίηση της απαραίτητης εκ του Νόμου προϋπόθεσης, η αίτηση αναπόφευκτα απορρίπτεται χωρίς έξοδα.
Τα έξοδα του Διερμηνέα καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, να καταβληθούν από τη Δημοκρατία. Ενόψει του γεγονότος ότι ο Αιτητής εμφανίζεται προσωπικά δεν εκδίδεται καμία άλλη διαταγή για έξοδα.
Ε. Ρήγα Δ.Δ.Δ.Δ.Π.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο