ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

Υπόθεση Αρ.: 3646/2024

 

26 Ιανουαρίου, 2026

 

[Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.]

 

Αναφορικά με το άρθρο 146 του Συντάγματος 

Μεταξύ:

 Η.Α.Α.

Αιτητού

 

και 

 

Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω της  Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου

 

Καθ' ων η αίτηση

 ......... 

Α. Λαζάρου, Δικηγόρος για τον Αιτητή

 

Ρ. Προδρόμου (κ.), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση

 

Ρ. Ευαγγέλου (κ.), για πιστή διερμηνεία από την ελληνική στην αγγλική και αντίστροφα

S. Mohamed (κα) για πιστή διερμηνεία από την αγγλική στην σομαλική και αντίστροφα

 

Α Π Ο Φ Α Σ Η 

Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.: Ο Αιτητής με την παρούσα προσφυγή αιτείται την έκδοση απόφασης από το παρόν Δικαστήριο με την οποία να κηρύσσεται άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος η απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 18.8.2022 με την οποία απορρίφθηκε το αίτημά του για διεθνή προστασία, καθώς κρίθηκε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 3 και 19 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2022. Περαιτέρω, ο Αιτητής ζητεί νέα απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου επί της ουσίας της αίτησής του.

Γεγονότα

1.             Τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής κατάγεται από τη Σομαλία. Εγκατέλειψε την χώρα καταγωγής του, κατά δήλωσή του, Περί 15.3.2022, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας. Στις 7.8.2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη του Αιτητή από λειτουργό, ο οποίος υπέβαλε Έκθεση/Εισήγηση προς τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Ασύλου (στο εξής: Προϊστάμενος) για απόρριψη της αίτησης του Αιτητή και επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Η Εισήγηση εγκρίθηκε από τον Προϊστάμενο στις 9.8.2024. Η εν λόγω απορριπτική απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στον Αιτητή στις 2.9.2024, αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας προσφυγής.

 

Νομικοί Ισχυρισμοί                                                                                        

2.             Ο Αιτητής δια του συνηγόρου του προωθεί την ουσία της υπόθεσής του, επικαλούμενος της ανασφάλεια που επικρατεί στη χώρα καταγωγής του σε συνάρτηση με τη δήλωσή το ότι δεν διαθέτει οικογένεια.  

 

3.             Από την πλευρά τους οι Καθ' ων η αίτηση, υπεραμύνονται, της επίδικης απόφασης. Παραπέμπουν προς τούτο, στα συναφή τους ευρήματα κατά τη διοικητική διαδικασία, όπως καταγράφονται στην εγκριθείσα Έκθεση - Εισήγηση.

 

Το νομικό πλαίσιο

4.             Η Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης), ορίζει, στο άρθρο 1, τμήμα Α, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, ότι ο όρος «πρόσφυγας» εφαρμόζεται επί παντός προσώπου το οποίο, «συνεπεία δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων, ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν δύναται ή, λόγω του φόβου τούτου, δεν επιθυμεί να απολαύη της προστασίας της χώρας ταύτης».

 

5.             Ο Κανονισμός 2 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Διαδικαστικών Κανονισμών του 2019 έχει ως ακολούθως:

«Ο Διαδικαστικός Κανονισμός του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 1962, και οι περί της Λειτουργίας του Διοικητικού Δικαστηρίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί (Αρ.1) Διαδικαστικοί Κανονισμοί του 2015, τυγχάνουν εφαρμογής σε όλες τις προσφυγές που καταχωρούνται στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας  από 18.6.2019, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις που αναφέρονται στη συνέχεια και κατ΄ ανάλογη εφαρμογή των δικονομικών κανόνων και πρακτικής που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στις ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγές εκτός αν ήθελε άλλως ορίσει το Δικαστήριο.».

6.             Το άρθρο 11 των περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμων του 2018 έως 2025 (στο εξής: o περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμος) καθορίζει τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου.

 

7.             Το άρθρο 3 των περί Προσφύγων Νόμων του 2000 έως 2025 (στο εξής: o περί Προσφύγων Νόμος) καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης προσώπου ως πρόσφυγα.

 

8.             Το άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος συμπληρωματικής προστασίας.

 

Κατάληξη

9.             Επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι το παρόν Δικαστήριο, ως δικαστήριο ουσίας, εξετάζει την υπόθεση που άγεται ενώπιόν του εξ υπαρχής, τόσο κατά το νόμο όσο και κατ’ ουσίαν. Ως εκ τούτου, δεν περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης ούτε στην αξιολόγηση της διαδικασίας και των στοιχείων στα οποία στηρίχθηκε η διοικητική αρχή, αλλά προβαίνει σε πλήρη και αυτοτελή εξέταση της ουσιαστικής ορθότητάς της, de novo και ex nunc. (Βλ. Aπόφαση του ΔΕΕ της 3ης Απριλίου 2025, C‑283/24 [Barouk], B. F. κατά Κυπριακής Δημοκρατίας, ECLI:EU:C:2025:236, απόφαση του ΔΕΕ ημερομηνίας 29 Ιουλίου 2019, Torubarov, C-556/17, EU:C:2019:626, σκέψεις 50 έως 53 (σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας) Έφεση κατά Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Aρ. 107/2023, Δημοκρατία ν. Q.B.T., απόφαση ημερ. 11.2.2025, Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 17/2021 Janelidze ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 21.9.2021· Έφεση κατά Απόφασης Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Αρ. 35/2023 Lubangamu ν. Δημοκρατίας, απόφαση ημερ. 5.12.2024). Ο Αιτητής αναμένεται να προβάλει, στο πλαίσιο της διοικητικής ή και της παρούσας δικαστικής διαδικασίας, τέτοιους συγκεκριμένους και ειδικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι εν δυνάμει θα δικαιολογούσαν την υπαγωγή του στο καθεστώς διεθνούς προστασίας. Η πιο πάνω ανάλυση λόγω της έκτασης της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου καθιστά αλυσιτελή την προβολή υποπεριπτώσεων λόγων προσφυγής π.χ. έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνη, ορισμένες διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της επίδικης πράξης. Εν προκειμένω, ο Αιτητής εκπροσωπούμενος και δια συνηγόρου, έχει την ευκαιρία να εκθέσει τους ισχυρισμούς του και να λάβει όλα τα δέοντα δικονομικά μέσα προς τεκμηρίωσή τους [Βλ. «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου», Επαμεινώνδας Π. Σπηλιωτόπουλος, 14^ης Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 260, υποσημ. 72, «Εισηγήσεις Διοικητικού Δικονομικού Δικαίου, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, 2^η Έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 247 και Π.Δ. Δαγτόγλου, (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο), σελ. 552]. Ως αλυσιτελής χαρακτηρίζεται ο λόγος προσφυγής, ο οποίος ακόμα και αν γίνει δεκτός, δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης [Βλ. Η προβολή ισχυρισμών στις διοικητικές διαφορές ουσίας, Α. Αθ. Αρχοντάκη, Νομική Βιβλιοθήκη, σ. 100].

 

10.           Συναφές εν προκειμένω είναι και το άρθρο 16 του περί Προσφύγων Νόμου και ειδικότερα τα εδάφια (2) και (3) αυτού. Από τις εν λόγω διατάξεις απορρέει καταρχάς η υποχρέωση του Αιτητή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς τεκμηρίωση της αίτησης ασύλου του. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. ενδεικτικώς, Υπόθ. Αρ. 1721/2011, Ηοοman & Mahiab Khanbabaie v. Aναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, ημερ. 30.6.2016, ECLI:CY:AD:2016:D320) αποτελεί υποχρέωση του Αιτητή ασύλου να επικαλεστεί έστω και χωρίς να προσκομίσει τυπικά αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά που του προκαλούν κατά τρόπο αντικειμενικώς αιτιολογημένο, φόβο δίωξης στη χώρα του για κάποιον από τους λόγους που αναφέρει το άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου (Βλ. επίσης νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αποφάσεις αρ. 1093/2008, 817/2009 και 459/2010). Εν συνεχεία ωστόσο, λόγω ακριβώς της δυσχέρειας του Αιτητή ασύλου να τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την αίτησή του, γεννάται υποχρέωση της διοίκησης να συνδράμει τον Αιτητή σε αυτήν την προσπάθεια προβολής και τεκμηρίωσης των ισχυρισμών του (Βλ. Εγχειρίδιο για τις Διαδικασίες και τα Κριτήρια Καθορισμού του Καθεστώτος των Προσφύγων της Υπάτης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών παρ. 195 επ., Βλ. επίσης αναφορικά με την ενεργό συνεργασία Απόφαση του ΔΕΕ της 22ας Νοεμβρίου 2012, Υπόθεση C‑277/11, M. M., ECLI: EU:C:2012:744, σκέψεις 63 έως 68).

 

11.          Προχωρώντας στην εξέταση της ουσίας των ισχυρισμών του Αιτητή, σημειώνεται ότι κατά την καταγραφή της αίτησής του, ο Αιτητής δήλωσε λακωνικά ότι εγκατέλειψε τη χώρα του για την ασφάλειά του.

 

12.          Κατά το κρίσιμο στάδιο της συνέντευξής του, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι υπήκοος Σομαλίας, γεννηθείς το 2001 στην περιοχή Banadir του Mogadishu, όπου και διέμενε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του μέχρι την αναχώρησή του από τη χώρα καταγωγής του με προορισμό αρχικώς την Τουρκία και ακολούθως την Κυπριακή Δημοκρατία. Περαιτέρω, δήλωσε ότι είναι μουσουλμάνος στο θρήσκευμα και ότι ανήκει στη φυλή Hawiye. Ως προς την οικογενειακή του κατάσταση, ανέφερε ότι οι γονείς του είναι διαζευγμένοι και ότι δεν έχει δει τον πατέρα του εδώ και αρκετά έτη. Δήλωσε ότι μεγάλωσε με τη μητέρα του, τον αδελφό του, ο οποίος κατά τον χρόνο της συνέντευξης ήταν 26 ετών,  και τη γιαγιά του. Η μητέρα του, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, διαμένει εδώ και αρκετά χρόνια σε χώρο φιλοξενίας προσφύγων στη Σομαλία, πλησίον των συνόρων με την Κένυα, ενώ ο ίδιος διέμενε με τη γιαγιά του, η οποία, όπως δήλωσε, απεβίωσε μετά την άφιξή του στη Δημοκρατία, γεγονός για το οποίο ενημερώθηκε από φιλικά του πρόσωπα. Ανέφερε ότι δεν διατηρεί άλλους συγγενικούς δεσμούς στη χώρα καταγωγής του. Ως προς το μορφωτικό του επίπεδο, δήλωσε ότι έχει ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ότι στο παρελθόν παρακολούθησε για ορισμένα έτη κορανικό σχολείο. Ερωτηθείς σχετικά, απάντησε ότι ούτε ο ίδιος ούτε οποιοδήποτε μέλος της οικογένειάς του ανήκει ή ανήκε σε πολιτική ή θρησκευτική οργάνωση. Τέλος, δήλωσε ότι δεν έχει οποιαδήποτε εργασιακή  πείρα στη χώρα καταγωγής του.

 

13.          Ως προς τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε τη χώρα καταγωγής του, ο Αιτητής δήλωσε, αφενός, τη γενικότερη κατάσταση ασφάλειας στη χώρα και ότι δεν επιθυμούσε να καταστεί μέλος της οργάνωσης Al-Shabaab και αφετέρου ότι δεν έχει οποιοδήποτε συγγενικό του πρόσωπο πίσω στη χώρα του. Διευκρίνισε ότι δεν υφίσταται οποιοσδήποτε άλλος λόγος αναχώρησής του. Ερωτηθείς να αναφέρει τυχόν περιστατικά που τον αφορούν προσωπικά, ο Αιτητής ανέφερε ένα περιστατικό κατά το οποίο, όταν ήταν ανήλικος και επέστρεφε από το σχολείο, δέχθηκε σωματική επίθεση από αστυνομικό, ο οποίος τον χτύπησε στην πλάτη προκαλώντας του σωματικό πόνο, χωρίς να απαιτηθεί περαιτέρω ιατρική φροντίδα. Το περιστατικό αυτό, κατά δήλωσή του, έλαβε χώρα περί το έτος 2018. Περαιτέρω, αναφέρθηκε σε έτερο, τυχαίο περιστατικό, κατά το οποίο, ενώ κολυμπούσε κατά τη διάρκεια διακοπών το 2018, ένα παιδί αγνοήθηκε και τρίτο πρόσωπο τον κατηγόρησε για την εξαφάνιση, επιτιθέμενο σωματικά εναντίον του. Το εν λόγω περιστατικό, όπως δήλωσε, έλαβε χώρα το 2019, χωρίς να έχει έκτοτε οποιαδήποτε περαιτέρω επαφή με το εν λόγω πρόσωπο. Επίσης, ο Αιτητής δήλωσε ότι εξαναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα του και λόγω φυλετικών διακρίσεων. Ειδικότερα, ανέφερε ότι όταν αποφάσισε να παντρευτεί τη σύζυγό του, προέκυψαν προβλήματα κατά την προσπάθειά τους να τελέσουν επίσημο γάμο και για τον λόγο αυτό, αποφάσισαν να προχωρήσουν σε μυστικό γάμο. Στη συνέχεια, η σύζυγός του διένυε περίοδο κύησης και, καθώς ο γάμος τους ήταν μυστικός, διέμεναν χωριστά.

 

14.          Αξιολογώντας το αίτημά του για διεθνή προστασία, οι Καθ’ ων η αίτηση προσδιόρισαν δύο ουσιώδεις ισχυρισμούς. Ο πρώτος αφορά την περιοχή καταγωγής και διαμονής του Αιτητή, καθώς και τα λοιπά στοιχεία του προσωπικού του προφίλ (μορφωτικό επίπεδο, θρήσκευμα, απασχόληση). Ο δεύτερος αφορά την κατάσταση ασφάλειας που επικρατεί στη χώρα καταγωγής του Αιτητή. Αμφότεροι οι ισχυρισμοί του έγιναν αποδεκτοί.

15.          Ο πρώτος ισχυρισμός έγινε αποδεκτός, καθότι κρίθηκε ότι παρατέθηκε με επαρκή λεπτομέρεια και συνοχή και πως βρισκόταν σε συμφωνία τόσο με τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης. Ομοίως ο δεύτερος ισχυρισμός του περί της έκρυθμης κατάστασης που επικρατεί στη χώρα και ειδικώς στο τόπο συνήθους διαμονής του επίσης έγινε αποδεκτός.

 

16.          Στο πλαίσιο της αξιολόγησης κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη της κατάσταση ασφαλείας στη χώρα και στον τόπο συνήθους διαμονής του Αιτητή σε συνάρτηση με τις προσωπικές του περιστάσεις κρίθηκε ότι αυτός καταρχήν ενδέχεται να εκτεθεί σε κίνδυνο. Προχωρώντας, τέλος, στη νομική ανάλυση, οι Καθ’ ων η αίτηση διαπιστώνουν ότι δεν προκύπτει βάσιμος και δικαιολογημένος φόβος δίωξης του Αιτητή δυνάμει του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, αλλά και ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις υπαγωγής του στο άρθρο 19(2) του περί Προσφύγων Νόμου. Προς τούτο, λήφθηκαν υπόψη, σε εξατομικευμένη βάση, τα προσωπικά χαρακτηριστικά και το προφίλ του Αιτητή. Το επίπεδο της εκδηλούμενης βίας στη χώρα καταγωγής του κρίθηκε ότι δεν ανέρχεται σε τέτοια ένταση ώστε, εκ της παρουσίας του και μόνον, να διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Περαιτέρω, δεν προκύπτει ότι ο Αιτητής παρουσιάζει οποιαδήποτε ιδιαίτερα στοιχεία ευαλωτότητας, καθόσον είναι μορφωμένος, ικανός προς αυτοσυντήρηση και δεν επικαλείται περαιτέρω επιβαρυντικά προσωπικά χαρακτηριστικά, καίτοι στο τόπο διαμονής του δεν διαθέτει οικογένεια.

 

17.          Στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, ο Αιτητής, δια του συνηγόρου του, δεν προέβαλε οποιονδήποτε νέο ισχυρισμό, επαναλαμβάνοντας τους ίδιους λόγους αναχώρησης από τη χώρα καταγωγής του και τη μη επιθυμία του να επιστρέψει σε αυτήν.

 

18.          Προχωρώντας στην de novo και ex nunc εξέταση των ενώπιόν μου δεδομένων, όπως υπαγορεύουν τα εδάφια (3) και (4) του άρθρου 11 του περί της Ίδρυσης και Λειτουργίας Διοικητικού Δικαστηρίου Διεθνούς Προστασίας Νόμου.

 

19.          Το Δικαστήριο συντάσσεται με το σύνολο των ευρημάτων των Καθ’ ων η αίτηση ως προς τη διάκριση και την αξιολόγηση των ουσιωδών ισχυρισμών του Αιτητή. Όπως δε προκύπτει από τις εξωτερικές πηγές πληροφόρησης, οι οποίες παρατίθενται κατωτέρω, η κατάσταση ασφάλειας στον τόπο της συνήθους διαμονής του Αιτητή εξακολουθεί να είναι έκρυθμη.

 

20.          Προχωρώντας στη αξιολόγηση του κινδύνου που ο Αιτητής διατρέχει στη βάση των αποδεκτών ισχυρισμών ήτοι του προφίλ του σε συνάρτηση με τον τόπο τελευταίας συνήθους διαμονής του σημειώνονται τα ακόλουθα.

21.          Αρχικά λαμβάνοντας υπόψη το προφίλ του Αιτητή, και συγκεκριμένα την εθνοτική του καταγωγή και τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, με βάση το EUAA – COI Report, Somalia: Country Focus (2025)[1], δεν προκύπτει ότι άτομα που ανήκουν στη φυλή Hawiye αντιμετωπίζουν, εκ μόνου του γεγονότος της φυλετικής τους καταγωγής, πράξεις δίωξης ή κίνδυνο σοβαρής βλάβης. Σύμφωνα με την πηγή, η Hawiye αποτελεί μία από τις «κυρίαρχες φυλετικές οικογένειες» στη Σομαλία και ειδικότερα στο Μογκαντίσου, όπου κατέχει ισχυρή κοινωνική και πολιτική θέση, με εκπροσώπηση στις τοπικές και εθνικές αρχές.  Ομοίως, με βάση την ίδια πηγή δεν προκύπτει ότι άτομα που είναι μουσουλμάνοι υφίστανται διώξεις ή σοβαρή βλάβη απλώς και μόνο λόγω της θρησκείας τους. Όπως αναφέρεται στην πηγή, η Σομαλία είναι κυρίως μουσουλμανική χώρα (Sunni Islam) και η μουσουλμανική πίστη αποτελεί την «κοινωνική κανονικότητα», όπου το κράτος και η κοινωνία  λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό σε πλαίσιο θρησκευτικών κανόνων. Ενδεχόμενη βλάβη μπορεί να προκύψει μόνο σε περιπτώσεις όπου κάποιος θεωρείται ότι παραβιάζει «συγκεκριμένα θρησκευτικά καθήκοντα ή κανόνες», ιδιαίτερα σε περιοχές υπό έλεγχο της Al‑Shabaab. Επισημαίνεται ότι δεν υπήρξε οποιοσδήποτε συναφής εκπεφρασμένος φόβος εκ μέρους του Αιτητή.

 

22.          Εξετάζεται ακολούθως η  γενικότερη κατάσταση ασφαλείας στην χώρα καταγωγής του Αιτητή και συγκεκριμένα την περιοχή Benadir (Μογκαντίσου).

 

23.          Σύμφωνα με την πηγή EUAA – COI Report – Security Situation Somalia (2025)[2], η περιοχή Benadir (ή Banadir/Benaadir) βρίσκεται στη νοτιοανατολική ακτή της Σομαλίας και συνορεύει εσωτερικά με τις περιοχές Middle Shabelle και Lower Shabelle. Καλύπτει την ίδια γεωγραφική έκταση με τον δήμο του Μογκαντίσου και ουσιαστικά αποτελεί έδαφος που τελεί υπό άμεση διοίκηση της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας (FGS).

 

24.          Όπως αναφέρει η ίδια πηγή, η πόλη του Μογκαντίσου διαιρείται σε 20 δημοτικά διαμερίσματα: Warta Nabada (πρώην Wardhigley), Abdiaziz, Bondhere, Daynile, Hamar-Jajab, Hamar-Weyne, Hodan, Howl-Wadag, Huriwa (Heliwaa), Kaxda, Karan, Shangani, Shangani, Shibis, Waberi, Wadajir, Yaqshid, Dharkenley, Darusalam, Garasbaley και Gubadley. Τα τρία τελευταία διαμερίσματα εντάχθηκαν στην πόλη του Μογκαντίσου τον Μάιο του 2024.

 

25.          Σύμφωνα με εκτιμήσεις που παραθέτει η ίδια πηγή, τον Σεπτέμβριο του 2024 ο πληθυσμός της περιοχής Benadir υπολογιζόταν σε 3.171.391 άτομα (IPC) ή σε 2.181.609 άτομα (IOM). Αν και στο Μογκαντίσου κατοικούν άτομα από όλες τις σομαλικές φυλές καθώς και μειονότητες, η πηγή επισημαίνει ότι η πόλη κυριαρχείται από τη φυλή Hawiye. Ο δήμαρχος, οι αναπληρωτές δήμαρχοι και η πλειονότητα των διοικητών των διαμερισμάτων προέρχονται από υποφυλές των Hawiye.

 

26.          Όπως συνεχίζει η ίδια πηγή, στην πόλη δραστηριοποιούνται ομοσπονδιακές δυνάμεις ασφαλείας, η Προεδρική Φρουρά, αστυνομικές δυνάμεις, δυνάμεις ασφαλείας που υπάγονται στις αρχές της περιοχής Benadir, πολυάριθμες ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας καθώς και ένοπλες ομάδες προστασίας φυλών. Η ευθύνη για τη γενική ασφάλεια του Προεδρικού Μεγάρου (Villa Somalia) μεταφέρθηκε από την ATMIS στον Εθνικό Στρατό της Σομαλίας (SNA) στα τέλη του 2023.

 

27.          Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι ειρηνευτικές δυνάμεις της Αφρικανικής Ένωσης στεγάζονταν στη βάση Halane, στο Διεθνές Αεροδρόμιο Aden Adde, και διατηρούσαν προκεχωρημένη επιχειρησιακή βάση στο λιμάνι του Μογκαντίσου. Παράλληλα, από το 2017, τουρκικές δυνάμεις λειτουργούν στρατιωτική βάση στην πρωτεύουσα, το Camp Turksom.

 

28.          Η πηγή περιγράφει το περιβάλλον ασφάλειας στο Μογκαντίσου ως «πορώδες». Παρότι η Al-Shabaab δεν διαθέτει μόνιμες εγκαταστάσεις εντός της πόλης, εξακολουθεί να δρα σε αυτήν, βασιζόμενη σε πράκτορες της υπηρεσίας πληροφοριών Amniyat σε περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, των οποίων τη δράση οι κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας δυσκολεύονται να ανακόψουν.

 

29.          Σύμφωνα με ρεπορτάζ που επικαλείται η ίδια πηγή, τον Σεπτέμβριο του 2024 η Al-Shabaab είχε δημιουργήσει δίκτυο βάσεων σε στρατηγικές τοποθεσίες στα βόρεια προάστια του Μογκαντίσου, όπου εισέπραττε φόρους και απένεμε «δικαιοσύνη». Πιο πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2025, αναφέρθηκε σημαντική αύξηση των επιχειρήσεων της οργάνωσης και σε άλλα προάστια, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής Daynile, η οποία θεωρούνταν έως τότε σχετικά σταθερή και με ισχυρή παρουσία δυνάμεων ασφαλείας. Κάτοικοι δήλωσαν ότι οι μαχητές κινούνταν ανενόχλητοι, έστηναν σημεία ελέγχου, πραγματοποιούσαν περιπολίες και εξαπέλυαν επιθέσεις.

 

30.          Όπως επισημαίνει η ίδια πηγή, παρά τα χρόνια προσπαθειών αντιτρομοκρατίας από την FGS και διεθνείς δυνάμεις, οι οποίες συνεχίστηκαν και εντάθηκαν σε ορισμένες περιόδους, η Al-Shabaab επέδειξε ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα. Η οργάνωση συνέχισε να βρίσκει νέους τρόπους διείσδυσης στο Μογκαντίσου και να αποτελεί διαρκή απειλή για την ασφάλεια, κυρίως στα προάστια αλλά και σε καλά φυλασσόμενες και ευαίσθητες περιοχές. Επιπλέον απειλές για την ασφάλεια προέρχονταν από ένοπλες ομάδες φυλών που αντιτίθενται στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

 

31.          Κατά την περίοδο αναφοράς, η Al-Shabaab διείσδυσε και επιτέθηκε σε τουλάχιστον δύο στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της Στρατιωτικής Ακαδημίας Jaalle Siyaad (Ιούλιος 2023) και της στρατιωτικής βάσης General Gordon (Φεβρουάριος 2024). Πραγματοποίησε επίσης βομβιστικές επιθέσεις εναντίον σημείων ελέγχου και μελών των δυνάμεων ασφαλείας. Τουλάχιστον δύο επιθέσεις στόχευσαν την Αστυνομική Ακαδημία General Kaahiye στην περιοχή Hamar-Jajab και την άμεση γύρω περιοχή. Τα ανωτέρω καταδεικνύουν την ύπαρξη περιστατικών ασφαλείας επικεντρωμένους ωστόσο σε κρατικούς φορείς.

 

32.          Όπως συνεχίζει η ίδια πηγή, η Villa Somalia και οι εγκαταστάσεις του ΟΗΕ στην περιοχή του αεροδρομίου παρέμειναν συχνοί στόχοι επιθέσεων με όλμους. Η Al-Shabaab στόχευσε επίσης δυνάμεις της Αφρικανικής Ένωσης στο αεροδρόμιο καθώς και τη στρατιωτική βάση της Τουρκίας. Επαναλαμβανόμενες επιθέσεις με όλμους έπληξαν το Υπουργείο Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων (Απρίλιος 2023), το Προεδρικό Μέγαρο (Ιούλιος 2023) και κατοικημένες περιοχές, προκαλώντας απώλειες αμάχων. Πιο πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2025, βομβιστική επίθεση στόχευσε τη συνοδεία του Προέδρου της Σομαλίας Hassan Sheikh Mohamud, ο οποίος δεν τραυματίστηκε.

 

33.          Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Al-Shabaab πραγματοποίησε φονικές επιθέσεις σε στόχους όπως το ξενοδοχείο Pearl Beach στη Lido Beach (Ιούνιος 2023), ένα ξενοδοχείο κοντά στη Villa Somalia (Μάρτιος 2024), μια καφετέρια στην περιοχή Bondhere (Ιούλιος 2024) και, ιδίως, ένα εστιατόριο στη Lido Beach (Αύγουστος 2024), επίθεση που αναφέρθηκε ως η πιο θανατηφόρα στο Μογκαντίσου από τον Οκτώβριο του 2022. Πιο πρόσφατα, μη αναληφθείσες επιθέσεις προκάλεσαν τον θάνατο έξι εργαζομένων σε εταιρεία τηλεπικοινωνιών στην περιοχή Garasbaley (Απρίλιος 2024) και πέντε ακόμη ατόμων κοντά στο Εθνικό Θέατρο, στην ευρύτερη περιοχή της Villa Somalia (Σεπτέμβριος 2024).

 

34.          Τέλος, όπως αναφέρει η ίδια πηγή, η Al-Shabaab πραγματοποίησε επιθέσεις εναντίον επιχειρήσεων που είχαν συμμορφωθεί με οδηγίες της NISA για την εγκατάσταση καμερών CCTV, με βομβιστικές επιθέσεις σε εμπορικές περιοχές όπως η Laba Dhagax και η αγορά Bakaro. Βομβιστικές επιθέσεις και δολοφονίες επιχειρηματιών σημειώθηκαν και σε προάστια όπως το Daynile. Παράλληλα, άτομα σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων μελών της φυλής Hawiye/Abgaal στο κέντρο του Μογκαντίσου (Μάρτιος 2024), ενώ δυνάμεις προσκείμενες στον Πρόεδρο συγκρούστηκαν με ένοπλους που φέρονται να συνδέονται με την αντιπολίτευση στα περίχωρα της πόλης (Φεβρουάριος 2025).

 

35.          Προκειμένου να ολοκληρωθεί η εικόνα αναφορικά με την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή Banadir, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν και ορισμένα αριθμητικά δεδομένα. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED), στην περιφέρεια Banadir, στην οποία υπάγεται το Μογκαντίσου, όπου είναι ο τελευταίος τόπος συνήθους διαμονής του Αιτητή στη χώρα καταγωγής του, κατά το τελευταίο έτος (με ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης την 1/1/2026) καταγράφηκαν 420 περιστατικά ασφαλείας πολιτικής βίας (“Political violence”, που περιλαμβάνει περιστατικά βίας κατά αμάχων, εκρήξεις/απομακρυσμένη βία, μάχες, εξεγέρσεις και διαμαρτυρίες), τα οποία είχαν ως συνέπεια 277 απώλειες.[3] Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τον Σεπτέμβριο του 2024 ο πληθυσμός της περιοχής Benadir υπολογιζόταν σε 3.171.391 άτομα (IPC) ή σε 2.181.609 άτομα (IOM)[4].

 

36.          Κρίνεται σκόπιμο, στο παρόν στάδιο, να σκιαγραφηθούν οι βασικές αποδεκτές παράμετροι του προφίλ του Αιτητή. Από τα στοιχεία του φακέλου διαπιστώνεται ότι ο Αιτητής είναι νεαρός ενήλικας, ηλικίας 24 ετών, εξοικειωμένος με τον τελευταίο τόπο συνήθους διαμονής του στο Mogadishu, καθόσον μεγάλωσε και έζησε εκεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Κατά τους ισχυρισμούς του, δεν διαθέτει οικογενειακό δίκτυο στον εν λόγω τόπο. Εντούτοις, από τις ίδιες του τις δηλώσεις προκύπτει εμμέσως ότι διατηρεί ευρύτερο κοινωνικό δίκτυο, δεδομένου ότι ανέφερε, σε περισσότερες της μίας περιπτώσεις, πως πληροφορήθηκε τον θάνατο της γιαγιάς του από φιλικά του πρόσωπα. Περαιτέρω, ευλόγως αναμένεται ότι, εφόσον σπούδασε, μεγάλωσε και διέμενε επί μακρόν στο Mogadishu, διαθέτει ευρύτερες κοινωνικές επαφές στην περιοχή αυτή. Επιπροσθέτως, ο Αιτητής δεν προέβαλε οποιοδήποτε ζήτημα υγείας, είναι μορφωμένος, ανήκει σε φυλή η οποία, σύμφωνα με τα ανωτέρω εκτεθέντα, συγκαταλέγεται στις ισχυρές φυλές, χωρίς να προκύπτει ζήτημα διακρίσεων εις βάρος του, και εν γένει κρίνεται ικανός προς εργασία. Τέλος, αξιοσημείωτο είναι ότι δεν προκύπτει οποιοδήποτε περιστατικό προγενέστερης δίωξης στο πρόσωπό του.

 

37.          Ως εκ τούτου, η επικρατούσα κατάσταση ασφάλειας, σε συνδυασμό με τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης.

 

38.             Ως προς το ενδεχόμενο αναγκαστικής στρατολόγησης του Αιτητή, σύμφωνα με σύνοψη της συλλογής πληροφοριών της EUAA για την κατάσταση ασφαλείας του Μαρτίου 2023 και επιπροσθέτως, έκθεση της EUAA αναφορικά με τα προφίλ που στοχοποιούνται του 2021,[5] η Al-Shabaab αύξησε την ισχύ των ενεργών μαχητών της, από 2.000 – 3.000 εκτιμώμενες το 2017 σε 5.000 – 7.000 το 2020. Πιο πρόσφατες εκτιμήσεις για τον αριθμό των μαχητών της Al-Shabaab κυμαίνονται από 7.000 έως 20.000 άτομα.[6]

 

39.             Αναφορικά με τις περιοχές όπου συνήθως στρατολογεί η Al-Shabaab, η ανωτέρω έκθεση της EUAA αναφορικά με τα προφίλ που στοχοποιούνται, σημειώνει  πως «Αν και η Al-Shabaab στρατολογεί κατά κύριο λόγο από εδάφη υπό τον έλεγχό της, υπήρξαν επίσης αναφορές για στρατολόγηση από περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, ειδικά στην Mogadishu. Εκτός της επικράτειας της Al-Shabaab η στρατολόγηση συχνά περιλαμβάνει πτυχές εξαναγκασμού. Αναγκαστική στρατολόγηση έχει επίσης αναφερθεί σε περιοχές που ελέγχονται από την οργάνωση. Η Al-Shabaab τείνει να στρατολογεί σε τοποθεσίες που συνυπάρχουν πολλές φυλές, χτίζοντας τη στρατηγική στρατολόγησης τους στις συγκρούσεις μεταξύ των φυλών».[7]

 

40.             Περαιτέρω, έκθεση του 2018 από το Ινστιτούτο Hiraal, μία δεξαμενή σκέψης που εδρεύει στην Mogadishu, επιβεβαιώνει  ότι στα πρώτα χρόνια της, η Al Shabaab - που ήταν εκείνη την εποχή ένα αστικό φαινόμενο- συνήθιζε να στρατολογεί μεταξύ του πληθυσμού της Mogadishu και άλλων αστικών κέντρων. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ομάδα έχασε εδάφη στα αστικά κέντρα μεταξύ των ετών 2012 και 2015, έχει στρατολογήσει τα περισσότερα από τα νέα μέλη της σε αγροτικές περιοχές υπό τον έλεγχό της, συμπεριλαμβανομένων των πυκνοκατοικημένων περιοχών του Bay και του Bakool, με παιδιά να αποτελούν την πλειοψηφία των νεοσύλλεκτων.[8]

 

41.             Έκθεση του Finnish Immigration Service του 2020 αναφέρει πως η στρατολόγηση διά της βίας είναι σχεδόν ανύπαρκτη στην πρωτεύουσα (Mogadishu).[9] Συνεχίζει πως «στην πράξη, η οργάνωση δεν χρειάζεται να πείσει πολύ τους ανθρώπους για να ενεργήσουν όπως επιθυμεί, αφού οι αυστηρές τιμωρίες τους προκαλούν έντονο φόβο. Για παράδειγμα, η οργάνωση μπορεί να στρατολογήσει έναν υπάλληλο γραφείου στην Mogadishu ως πληροφοριοδότη τους μέσω έμμεσων απειλών λέγοντας του ότι δεν επιθυμούν να τον βλάψουν αλλά να του προσφέρουν συνεργασία».[10] Σε έκθεση του Immigration and Refugee Board of Canada του 2023 αναφέρεται πως υπάρχει παρουσία της ομάδας στην Mogadishu και πως η Al-Shabaab «ολοένα και περισσότερο» εισέρχεται σε αστικές περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης και των δυνάμεων ασφαλείας χρησιμοποιώντας μία ομάδα πληροφοριοδοτών  που «σύμφωνα με πληροφορίες» έχει «διεισδύσει στην κυβέρνηση και τους θεσμούς ασφαλείας».[11] Άλλη πηγή που περιλαμβάνεται σε έκθεση της EUAA του 2021 αναφέρει πως «χάρη στο ισχυρό δίκτυο πληροφοριών της, η Al-Shabaab είναι σε θέση να προβεί σε προσεκτική στρατολόγηση στην πόλη, στοχεύοντας όσους εκφράζουν απογοήτευση ή θυμό για την AMISOM ή τη σομαλική κυβέρνηση. Η ομάδα εμπλέκει αυτούς τους ανθρώπους σε συζητήσεις και τους μεταπείθει σταδιακά έως ότου η Al Shabaab  τους κάνει μία επίσημη προσφορά (π.χ. να ενταχθούν στη μυστική αστυνομία/Amniyat της Al Shabaab  στην πόλη)».[12]

 

42.             Αναφορικά με τις τακτικές στρατολόγησης που εφαρμόζει η Al Shabab, έκθεση της EUAA του 2021 καταγράφει πως αυτές περιλαμβάνουν τον εκφοβισμό-στράτευση διά της βίας, την παροχή οικονομικών κινήτρων, τις απειλές, την κατήχηση και τα δίκτυα/σχέσεις με τις φυλές. Η διαδικασία στρατολόγησης είναι μία περίπλοκη διεργασία η οποία συχνά περιλαμβάνει είτε την εθελοντική στράτευση, είτε την προκαλούμενη μέσω κριτηρίων και ωφελειών είτε τον εξαναγκασμό με χρήση βίας/απειλών.  Η  μέθοδος δε, του εξαναγκασμού εξαρτάται από την τοποθεσία και την κατάσταση. Η ομάδα στοχεύει όσους είναι δυσαρεστημένοι με την κυβέρνηση ή όσοι έχουν στοχοποιηθεί και έχουν περιθωριοποιηθεί λόγω φυλετικών διακρίσεων. Επίσης, η Al Shabaab χρησιμοποιεί συχνά οικονομικές ανταμοιβές ως κίνητρο για να προσελκύσει μαχητές ή να κάνει τους ανθρώπους να τους βοηθήσουν είτε με την παροχή πληροφοριών είτε με άλλους τρόπους. Υπάρχουν επίσης καταγραφές πως τα μέλη της Al Shabaab μπορεί να εντοπίσουν πιθανούς νεοσύλλεκτους μέσω της χρήσης υπαρχόντων δεσμών με αρχηγούς φυλών, καθώς και σε εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, φυλακές, τζαμιά, κύκλους προσευχής, γήπεδα ποδοσφαίρου, αθλητικούς συλλόγους, παιδικές χαρές, κοιτώνες, διαδικτυακές αίθουσες και μεταξύ παιδιών και ανέργων σε καταυλισμούς εκτοπισμένων. Σε περιοχές υπό τον έλεγχό της, η Al Shabaab έχει δημιουργήσει σχολεία όπου τα παιδιά  πέραν από την βασική εκπαίδευση λαμβάνουν κατήχηση ώστε να συμμετάσχουν σε ένοπλους αγώνες.[13]

 

43.             Περαιτέρω, καταγράφεται πως σε περιοχές υπό τον πλήρη έλεγχό της, η βία στη στρατολόγηση είναι συχνή, ειδικά κατά τη διάρκεια μεγάλων επιχειρήσεων ή μετά από σοβαρές απώλειες στην διάρκεια μαχών. Η οργάνωση ασκεί πίεση στις τοπικές κοινότητες, χρησιμοποιώντας συχνά τους αρχηγούς φυλών για να προσφέρουν μαχητές. Απειλούν τη μη συμμόρφωση με βία ή χαρακτηρίζουν τους αντιφρονούντες ως άπιστους. Εκμεταλλεύονται επίσης την οικονομική ανέχεια που επικρατεί, προσφέροντας χρηματικές ανταμοιβές για πληροφοριοδότες ή νεοσύλλεκτους. Η στρατολόγηση παιδιών σε ισλαμικά σχολεία για ιδεολογική εκπαίδευση είναι επίσης κοινή πρακτική. Πηγές που επικαλείται η ανωτέρω έκθεση αναφέρουν πως η εξαναγκαστική στρατολόγηση μέσω απαγωγών, πίεσης σε οικογένειες και ποσοστώσεις σε τοπικές φυλές αποτελεί σημαντική πρακτική, εντούτοις άλλες πηγές αναφέρουν πως δεν είναι η πρωταρχική μέθοδος στρατολόγησης και πως η ομάδα λειτουργεί περιπτωσιολογικά.[14]  Σύμφωνα με την Crisis Group, επικαλούμενη συνεντεύξεις με άτομα που «έζησαν υπό τη διοίκηση της Al-Shabaab», «συνήθως», η ομάδα απαιτεί από τις τοπικές φυλές και οικογένειες να παρέχουν «ένα στα δύο με τρία αγόρια μικρότερα από 13 ετών ανά οικογένεια».[15] 

 

44.             Ως προς την στρατολόγηση (είτε εθελοντική, είτε μέσω βίας) παιδιών ή νεαρών ανδρών  από την εν λόγω οργάνωση αναφέρονται τα κάτωθι: Σύμφωνα με το US Department of Labor αναφέρεται πως τα παιδιά από μειονοτικές φυλές είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην αναγκαστική στρατολόγηση από στρατιωτικές ομάδες.[16] Μία έκθεση του Ιουλίου του 2024 από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) αναφέρει πως η έλλειψη εκπαιδευτικών και εργασιακών ευκαιριών αποτελεί σημαντική πηγή εντάσεων για τη μεγάλη ομάδα των νέων στη Σομαλία, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους σε στρατολόγηση από εξτρεμιστικές ομάδες.[17] Επίσης, έκθεση του Bertelsmann Stiftung του Μαρτίου 2024 αναφέρει πως «έχει καταγραφεί ότι η Al Shabaab απήγαγε συστηματικά παιδιά από μειονοτικές ομάδες, ενσωματώνοντάς τα στο στρατό της. Επιπλέον, η ομάδα έχει καταφύγει στη βία για να εξαναγκάσει τις κοινότητες και τους πρεσβυτέρους να τους παραδώσουν νέους από τα χωριά και τις φυλές τους».[18] Έτερη έκθεση της ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για τη Σομαλία, ανέφερε πως κατά την περίοδο μεταξύ Σεπτεμβρίου 2023 έως 30 Αυγούστου 2024, η Al Shabaab παρέμεινε ο κύριος δράστης α. των περιστατικών στρατολόγησης και χρήσης παιδιών (902 από τα 1,094 παιδιά στρατολογήθηκαν από την ανωτέρω ομάδα και τα υπόλοιπα από δυνάμεις ασφαλείας και φυλετικές πολιτοφυλακές), β. των περιστατικών επίθεσης σε σχολεία και νοσοκομεία (40 από τις 44 επιθέσεις αποδόθηκαν στην Al Shabaab) και γ. περιστατικών απαγωγών παιδιών.[19] Όπως σημειώνεται από το Landinfo, οι πιο σημαντικές ομάδες-στόχοι για στρατολόγηση ήταν τα αγόρια και οι νέοι άνδρες ηλικίας μεταξύ των ηλικιών 12 και 24 ετών.[20]

 

45.             Πηγές καταδεικνύουν περαιτέρω ότι οι εκστρατείες στρατολόγησης παιδιών της Al Shabaab στόχευαν κοινότητες που θεωρούνταν υποστηρικτικές προς την κυβέρνηση.[21] Παιδιά απήχθησαν και αναγκάστηκαν να ενταχθούν στις τάξεις της ομάδας. Οικογένειες που δεν μπορούσαν να πληρώσουν (θρησκευτικούς) «φόρους» στην Al Shabaab συχνά αναγκάζονταν να προσφέρουν τα παιδιά τους στην ομάδα.[22] Οι προσπάθειες στρατολόγησης της Al Shabaab έχουν επίσης στοχεύσει ορφανά παιδιά και παιδιά σε καταυλισμούς εκτοπισμένων.[23]

 

46.             Αναφορικά με τις συνέπειες ατόμων που αρνήθηκαν την στρατολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των μελών της τοπικής κοινότητας που αρνήθηκαν να δώσουν νεότερα μέλη των οικογενειών τους στην οργάνωση, έχουν απειληθεί και χαρακτηριστεί ως άπιστοι που απορρίπτουν το Ισλάμ και το νόμο της Σαρία και μερικοί έχουν σκοτωθεί ως προειδοποίηση άλλων εντός της κοινότητας.[24] Σε έκθεση του Συμβουλίου της Δανίας για τους πρόσφυγες (Danish Refugee Council), η οποία δημοσιεύτηκε το 2017, γίνεται επίκληση σε επικοινωνία του οργανισμού με πηγή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη χώρα καταγωγής του Αιτητή. Η πηγή αυτή αναφέρει ότι εάν η Al Shabaab δεχτεί ότι ένα άτομο αρνείται να στρατολογηθεί, τότε απαιτείται κάποιου είδους αποζημίωση. Εάν ένα άτομο αρνηθεί να αποζημιώσει την Al Shabaab, θα πρέπει να τραπεί σε φυγή, διαφορετικά η Al Shabaab θα τον εντοπίσει και θα τον εκτελέσει.^[25]

 

47.             Υπό φως των ανωτέρω, προκύπτει ότι οι εκτεταμένες στρατολογήσεις της οργάνωσης Al Shabaab, η οποία προφανώς υφίσταται και δρα στη Σομαλία, λαμβάνουν χώρα στις περιοχές τις οποίες η ίδια ελέγχει. Στη Mogadishu, καίτοι αυτή δεν βρίσκεται υπό τον έλεγχό της, η εν λόγω οργάνωση δραστηριοποιείται χωρίς να υπάρχουν πληροφορίες για εκτεταμένες και συστηματικές στρατολογήσεις ανηλίκων ή νεαρών ανδρών εκεί. Η στρατολόγηση νεαρών αγοριών και ανδρών, που ευρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο[26], αποτελεί ωστόσο μέθοδο την οποία χρησιμοποιεί η εν λόγω οργάνωση ως επιβεβαιώνεται από την έρευνα του Δικαστηρίου αλλά και από τις παρατεθείσες από τον Αιτητή πληροφορίες από την χώρα καταγωγής του, ιδίως σε σχέση με άτομα μειονοτικών φυλών ή χαμηλότερου οικονομικού προφίλ στις ελεγχόμενες από αυτήν περιοχές, χωρίς να αποκλείεται κατ’ απόλυτο τρόπο και η Mogadishu. Το προφίλ του Αιτητή προερχόμενος από ανώτερη φυλή και λόγω της ηλικία του (24 ετών) και, χωρίς να έχει υποστεί παρελθούσα δίωξη, με κοινωνικό δίκρτυο δεν εμπίπτει στα χαρακτηριστικά των προσώπων που η Al – Shabaab  στοχεύει προς στρατολόγηση ακόμα και στην περιοχή διαμονής του όπου οι συγκρούσεις είναι πιο έντονες εν σχέσει με την Mogadishu. Σημειωτέον δε ότι δεν προκύπτει από το σύνολο των ενώπιον μου στοιχείων πως έχει πραγματοποιηθεί απόπειρα εξαναγκαστικής στρατολόγησης του Αιτητή από την Al Shabaab σε κανένα χρονικό στάδιο της παραμονής του στην χώρα καταγωγής του.

 

48.          Προχωρώντας στη νομική ανάλυση και υπαγωγή των ανωτέρω ευρημάτων περί του ενδεχόμενου κινδύνου που διατρέχει ο Αιτητής, δεν προκύπτει δυνατότητα υπαγωγής του Αιτητή στην προστατευτική διάταξη του άρθρου 3 του περί Προσφύγων Νόμου, καθώς δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή βάσιμου φόβου δίωξης για τους λόγους που εξαντλητικά αναφέρονται στο άρθρο 3 του περί Προσφύγων Νόμου. Τέτοιος φόβος δίωξης δεν προκύπτει καθαυτός ούτε από τα προσωπικά στοιχεία του Αιτητή τα οποία και έχουν γίνει αποδεκτά.  Όπως διαπιστώνεται δε ανωτέρω, η φυλετική του καταγωγή δεν προκάλεσε και δεν δύναται στη βάση της ανωτέρω εξατομικευμένης ανάλυσης, ευλόγως κίνδυνο για τον Αιτητή.

 

49.          Ούτε επίσης τεκμηριώνεται η υπαγωγή του στο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας (άρθρο 19 του περί Προσφύγων Νόμου), καθώς ο Αιτητής δεν επικαλέστηκε κατά βάσιμο τρόπο αλλά και από τα ενώπιόν μου στοιχεία δεν προκύπτει ότι εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη.

 

50.          Ειδικότερα, στην προκείμενη περίπτωση από το προαναφερόμενο ιστορικό και δεδομένου ότι ο Αιτητής δεν προκύπτει, ότι ενόψει των προσωπικών του περιστάσεων, πιθανολογείται να εκτεθεί σε κίνδυνο βλάβης συγκεκριμένης μορφής [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94, Elgafaji, σκέψη 32)] και δεν προκύπτει ότι αυτός διατρέχει κίνδυνο σοβαρής βλάβης, λόγω θανατικής καταδίκης ή εκτέλεσης, βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας σε περίπτωση επιστροφής του στη χώρα καταγωγής [βλ άρθρο 19(2)(α) και (β)].

 

51.          Ούτε εξάλλου, προκύπτει ότι συντρέχει αδιακρίτως ασκούμενη βία στον τελευταίο τόπο διαμονής του Αιτητή, ο βαθμός της οποίας να είναι τόσο υψηλός, ώστε να υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμηθεί ότι ο Αιτητής, ακόμα κι αν ήθελε υποτεθεί ότι θα επιστρέψει στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί στην εν λόγω απειλή [βλ. απόφαση της 17.2.2009, C-465/07, ECLI:EU:C:2009:94  Elgafaji, σκέψη 43].

 

52.          Σημειώνεται συναφώς ότι «το καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας, αναγνωρίζεται σε οποιοδήποτε Αιτητή, ο οποίος δεν αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας ή σε οποιοδήποτε Αιτητή του οποίου η αίτηση σαφώς δε βασίζεται σε οποιουσδήποτε από τους λόγους του εδαφίου (1) του άρθρου 3, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν επιστρέψει στη χώρα ιθαγένειάς του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν είναι πρόθυμος, να θέσει τον εαυτό του υπό την προστασία της χώρας αυτής». Ως  «σοβαρή» ή «σοβαρή και αδικαιολόγητη βλάβη» ορίζεται δυνάμει του άρθρου 19(2)(γ) ως «σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου, λόγω αδιάκριτης άσκησης βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης».

 

53.          Ως προς τους παράγοντες που δύνανται να ληφθούν υπόψιν ως προς την αξιολόγηση του συστατικού στοιχείου της αδιάκριτης βίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: το ΔΕΕ) επεσήμανε σε πρόσφατη απόφασή του ότι συνιστούν «[…]μεταξύ άλλων, η ένταση των ενόπλων συγκρούσεων, το επίπεδο οργάνωσης των εμπλεκομένων ενόπλων δυνάμεων και η διάρκεια της σύρραξης ως στοιχεία λαμβανόμενα υπόψη κατά την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης, κατά την έννοια του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95 (πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C‑285/12, EU:C:2014:39, σκέψη 35), καθώς και άλλα στοιχεία όπως η γεωγραφική έκταση της κατάστασης αδιάκριτης άσκησης βίας, ο πραγματικός προορισμός του αιτούντος σε περίπτωση επιστροφής στην οικεία χώρα ή περιοχή και οι τυχόν εκ προθέσεως επιθέσεις κατά αμάχων εκ μέρους των εμπόλεμων μερών» (ΔΕΕ, C-901/19, ημερομηνίας 10.6.2021, CF, DN κατά Bundesrepublic Deutschland, σκέψη 43).

 

54.          Ως προς τον όρο διεθνής ή εσωτερική ένοπλη σύρραξη, το ΔΕΕ, διευκρίνισε ότι της έννοιας της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως, η σημασία και το περιεχόμενο των όρων αυτών πρέπει να καθορίζονται, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το σύνηθες νόημά τους στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτοί χρησιμοποιούνται και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσονται (αποφάσεις της 22ας Δεκεμβρίου 2008, C‑549/07, Wallentin-Hermann, Συλλογή 2008, σ. I‑11061, σκέψη 17, και της 22ας Νοεμβρίου 2012, C‑119/12, Probst, σκέψη 20). Υπό το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, η έννοια της εσωτερικής ένοπλης συρράξεως αφορά κατάσταση στην οποία οι τακτικές δυνάμεις ενός κράτους συγκρούονται με μία ή περισσότερες ένοπλες ομάδες ή στην οποία δύο ή περισσότερες ένοπλες ομάδες συγκρούονται μεταξύ τους. (Βλ.  απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2014, Diakité, C-285/12, EU:C:2014:39, σκέψεις 27 και 28). Με βάση την ανωτέρω ανάλυση,  και περαιτέρω, σύμφωνα με τις σχετικές καθοδηγήσεις της EUAA αναφορικά με τη χώρα καταγωγής Σομαλία, διαπιστώνεται ότι στην περιοχή Benadir/Mogadishu υφίσταται ένοπλη σύρραξη μη διεθνούς χαρακτήρα. Ειδικότερα, οι εχθροπραξίες λαμβάνουν χώρα μεταξύ, αφενός, των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Σομαλίας, υποστηριζόμενων από δυνάμεις της Αφρικανικής Ένωσης, και, αφετέρου, της ένοπλης εξτρεμιστικής οργάνωσης Al-Shabaab, η οποία διατηρεί διαρκή επιχειρησιακή παρουσία στην περιοχή και προβαίνει σε επιθέσεις κατά κρατικών στόχων αλλά και αμάχου πληθυσμού.

 

55.          Περαιτέρω, ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου της ασκούμενης αδιάκριτης βίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: το ΕΔΔΑ) στην απόφασή του Sufi and Elmi (ΕΔΔΑ, απόφαση επί των προσφυγών  8319/07 and 11449/07, ημερομηνίας 28.11.2011) αξιολόγησε, διευκρινίζοντας ότι δεν κατονομάζονται εξαντλητικά, τη χρήση μεθόδων και τακτικών πολέμου εκ μέρους των εμπόλεμων πλευρών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο αμάχων θυμάτων ή ευθέως στοχοποιούν αμάχους, εάν η χρήση αυτών είναι διαδεδομένη μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, και, τελικά, τον αριθμό των αμάχων που έχουν θανατωθεί, τραυματιστεί και εκτοπιστεί ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης.

 

56.          Εν προκειμένω, παρά τον υψηλό αριθμό απωλειών, ο οποίος περιλαμβάνει και μαχητές, και λαμβανομένων υπόψη όλων των σχετικών δεικτών, δεν δύναται να συναχθεί ότι η απλή παρουσία στην περιοχή Benadir/Mogadishu αρκεί, αυτή καθ’ εαυτήν, για τη θεμελίωση πραγματικού κινδύνου σοβαρής βλάβης κατά την έννοια του άρθρου 19(2)(γ) του περί Προσφύγων Νόμου, το οποίο αντιστοιχεί στο άρθρο 15(γ) της Οδηγίας 2011/95 (το εν λόγω συμπέρασμα επίσης υποστηρίζεται από το σημείωμα καθοδήγησης της ΕUAA για τη Σομαλία του 2025).[27]

 

57.          Ωστόσο, ενόψει του αριθμού των περιστατικών ασφαλείας και των απωλειών ανθρώπινων ζωών, της διαρκούς παρουσίας της οργάνωσης Al-Shabaab στην εν λόγω περιοχή, καθώς και της φύσεως των επιθέσεων (όπως επιθέσεις σε δημόσιους χώρους), δύναται να συναχθεί ότι στην περιοχή Benadir/Mogadishu λαμβάνει χώρα αδιάκριτη βία σε υψηλό επίπεδο.

 

58.          Επιπλέον, όπως διευκρίνισε το ΔΕΕ, «ο όρος «προσωπική» πρέπει να νοείται ως χαρακτηρίζων βλάβη προξενούμενη σε αμάχους, ανεξαρτήτως της ταυτότητάς τους, όταν ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που χαρακτηρίζει την υπό εξέλιξη ένοπλη σύρραξη και λαμβάνεται υπόψη από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες επιλαμβάνονται των αιτήσεων περί επικουρικής προστασίας ή από τα δικαστήρια κράτους μέλους ενώπιον των οποίων προσβάλλεται απόφαση περί απορρίψεως τέτοιας αιτήσεως είναι τόσο υψηλός, ώστε υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να εκτιμάται ότι ο άμαχος ο οποίος θα επιστρέψει στην οικεία χώρα ή, ενδεχομένως, περιοχή, θα αντιμετωπίσει, λόγω της παρουσίας του και μόνον στο έδαφος αυτής της χώρας ή της περιοχής, πραγματικό κίνδυνο να εκτεθεί σε σοβαρή απειλή κατά το άρθρο 15, στοιχείο γ΄, της οδηγίας» (Βλ. Απόφαση στην υπόθεση C-465/07, Meki Elgafaji, Noor Elgafaji κ. Staatssecretaris van Justitie, ημερ.17.2.2009). Ιδίως ως προς την εφαρμογή της αναπροσαρμοζόμενης κλίμακας, το ΔΕΕ στην ως άνω απόφαση διευκρίνισε ότι «όσο περισσότερο ο αιτών είναι σε θέση να αποδείξει ότι θίγεται ειδικώς λόγω των χαρακτηριστικών της καταστάσεώς του, τόσο μικρότερος θα είναι ο βαθμός της αδιακρίτως ασκούμενης βίας που απαιτείται προκειμένου ο αιτών να τύχει της επικουρικής προστασίας».

 

59.          Λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις του Αιτητή, όπως καταγράφονται ανωτέρω, δηλαδή ότι πρόκειται για νεαρό ενήλικα 24 ετών, εξοικειωμένο με το Mogadishu όπου μεγάλωσε, σπούδασε και διέμενε επί μακρόν, χωρίς στενό οικογενειακό δίκτυο αλλά με ευρύτερες κοινωνικές σχέσεις, χωρίς προβλήματα υγείας, μορφωμένο, μέλος κυρίαρχης φυλής χωρίς ιστορικό διακρίσεων ή προηγούμενης δίωξης, κρίνεται ότι ο Αιτητής δεν αντιμετωπίζει σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητάς του ως αμάχου λόγω της κατάστασης ασφαλείας που επικρατεί στο Mogadishu.

 

60.          Ως προς δε την απόφαση επιστροφής του, από τα ενώπιόν του Δικαστηρίου στοιχεία, δεν προκύπτει οποιοδήποτε άλλο ζήτημα συναφές με την αρχή της μη επαναπροώθησης και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης επιστροφής, πέραν των όσων ήδη εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ανωτέρω (Βλ. απόφαση της της 17ης Οκτωβρίου 2024, υπόθεση C- 156/23 [Ararat] K, L, M, N κατά Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, ECLI:EU:C:2024:892, ιδίως σκέψεις 50 έως 51).

 

Ως εκ τούτου, η παρούσα προσφυγή απορρίπτεται και η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιείται ως ανωτέρω, με €1000 έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ' ων η αίτηση.                                                                                                            

 

 Κ. Κ. Κλεάνθους, Δ.Δ.Δ.Δ.Π.