ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαϊωάννου, Π.Ε.Δ.
Αρ. Αγωγής: 345/2017
Μεταξύ:
JSC BM-BANK
Εναγόντων
και
1. Guala Enterprises Ltd
2. Νuramia Investments Limited
3. Limited Liability Company “Business Centre Trofimovskiy”
4. LLC Baltmedio
5. Sergey Aleksandrovich Khudyakov
6. Polina Khudaykova
Εναγόμενων
Αίτηση ημερ. 8/12/23 για καταχώριση συμπληρωματικής ενόρκου δηλώσεως
Ημερομηνία: 23 Ιανουαρίου, 2026
Εμφανίσεις:
Για Ενάγοντες – Aιτητές: κα Μάρλεν Τριανταφυλλίδη για Άντη Τριανταφυλλίδη & Υιοί Δ.Ε.Π.Ε.
Για Εναγόμενους 1,2,3 και 6 - Καθ΄ ων η αίτηση1,2,3 και 6 : Γιάννης Παπαπέτρου για Μοντάνιος & Μοντάνιος ΔΕΠΕ
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα αιτείται μεταξύ άλλων αποζημιώσεις εναντίον των Εναγομένων για συνομωσία προς εξαπάτηση και/ή για δόλια αποξένωση και/ή εξαπάτηση πιστωτών για ποσό Ρωσικών Ρουβλιών 15.300.476.540,10 (€239.294.284,32). Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ο εναγόμενος 5 αποξένωνε περιουσιακά του στοιχεία είτε απευθείας είτε μέσω συνδεδεμένων με αυτόν εταιρειών τόσο στη Ρωσία όσο και στο εξωτερικό, προς την Εναγομένη 6 σύζυγο του και/ή σε άλλα πρόσωπα και νομικές οντότητες, με σκοπό να εμποδίσει την Ενάγουσα από του να διεκδικήσει τα νόμιμα δικαιώματα της και ειδικά μεταξύ άλλων, να εκτελέσει τις Ρωσικές αποφάσεις που εξέδωσε εναντίον του εναγόμενου 5.
Με αυτή την αίτηση οι Ενάγοντες – Αιτητές (οι Αιτητές) ζητούν Διάταγμα και/ή άδεια του Δικαστηρίου για την καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης του κ. Φοίβου Χριστοφίδη, ως η επισυνημμένη ένορκος δήλωση – Τεκμήριο 1 – εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία σύνταξης του διατάγματος του Δικαστηρίου ή εντός οποιασδήποτε άλλης προθεσμίας το Δικαστήριο ήθελε διατάξει.
Η αίτηση βασίζεται επί των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας Δ.2, Δ.19, Δ.20, Δ.25, Δ.27 Θ.1, Δ.27 θθ.2-4, Δ.39, Δ.48 Θ.Θ. (1),(2),(9), Δ.57 και Δ.64 στα άρθρα 29(1)(γ), 31 και 41 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/1960, στο άρθρο 30 του Συντάγματος, στη διακριτική ευχέρεια, πρακτική, νομολογία και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου.
Τα γεγονότα στα οποία βασίζεται η αίτηση φαίνονται στο φάκελο του Δικαστηρίου και στην επισυνημμένη ένορκη δήλωση του κ. Ανδρέα Ρήγα, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των κ.κ. Άντης Τριανταφυλλίδης και Υιοί Δ.Ε.Π.Ε. οι οποίοι εκπροσωπούν τους Ενάγοντες/Αιτητές (εφεξής οι «Ενάγοντες») ο οποίος δηλώνει δεόντως εξουσιοδοτημένος από τους Ενάγοντες να προβεί στην ένορκο δήλωση εκ μέρους και για λογαριασμό τους προς υποστήριξη της υπό κρίση αίτησης.
Ως αναφέρει, προβαίνει στην ένορκη δήλωση από γεγονότα που γνωρίζει προσωπικά, από μελέτη του φακέλου της υπόθεσης, πληροφορίες που λαμβάνει από τον κ. Levichev Sergey, Επικεφαλή του Τμήματος Διεθνών Έργων εταιρείας του ομίλου εταιρειών VTB στον οποίο ανήκουν οι Ενάγοντες και συγκεκριμένα στην VTB DC LLC η οποία είναι και η εταιρεία του ομίλου που έχει αναλάβει την είσπραξη των χρεών, αλλά και κατόπιν νομικής συμβουλής από την δικηγόρο κα Μάρλεν Τριανταφυλλίδη η οποία χειρίζεται την υπόθεση προσωπικά. Όπου τα γεγονότα είναι εντός της δικής του γνώσης είναι αληθή όπου τα γεγονότα δεν είναι εντός της δικής του γνώσης είναι αληθή και προσδιορίζει την πηγή της πληροφόρησης του.
Ο λόγος που δεν ορκίζεται την παρούσα ένορκη δήλωση αξιωματούχος ή άλλος εκπρόσωπος των Εναγόντων είναι αφενός διότι τέτοια πρόσωπα βρίσκονται στο εξωτερικό και συγκεκριμένα, στη Ρωσία και αδυνατούν εν όψει της έκρυθμης κατάστασης που επικρατεί και των μέτρων που έχουν επιβληθεί κατά της Ρωσίας να προσέλθουν έγκαιρα στο Δικαστήριο για να ορκιστούν και αφετέρου διότι αφορά αμιγώς νομικά θέματα.
H παρούσα αίτηση καταχωρείται με σκοπό να δοθεί άδεια για καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης στην ένορκο δήλωση του κ. Φοίβου Χριστοφίδη ημερομηνίας 09/03/2023 (η «Αρχική ΕΔ ΦΧ»), η οποία συνοδεύει την αίτηση ίδιας ημερομηνίας που καταχώρισαν οι Ενάγοντες μέσω της οποίας επιζητούν την άδεια του Δικαστηρίου για τροποποίηση του κλητηρίου εντάλματος και/ή της τροποποιημένης έκθεσης απαίτησης της παρούσας αγωγής (η «Αίτηση Τροποποίησης»).
Οι Ενάγοντες ζητούν άδεια να απαντήσουν σε περιορισμένο αριθμό πολύ σημαντικών ζητημάτων που ηγέρθησαν μέσω της ένστασης των Εναγόμενων 1, 2, 3 και 6 στην Αίτηση Τροποποίησης, προκειμένου να έχει το Δικαστήριο ενώπιον του την ορθή διάσταση των αντικρουόμενων ισχυρισμών των μερών. Η προτεινόμενη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του κ. Φοίβου Χριστοφίδη επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 1 (η «Προτεινόμενη ΣΕΔ ΦΧ»).
Σύμφωνα με τον ομνύοντα η ανάγκη καταχώρισης της υπό κρίση αίτησης ανέκυψε αφ’ ότου οι Εναγόμενοι καταχώρισαν ένσταση στην Αίτηση Τροποποίησης. Συγκεκριμένα, οι Εναγόμενοι την 25/10/2023 (ήτοι 7 μήνες μετά την καταχώριση της αίτησης τροποποίησης) καταχώρισαν ένσταση η οποία υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του κ. Γλαύκου Μιτσίδη ημερομηνίας 25/10/2023 (η «ΕΔ Μιτσίδη»). Μέσω της ΕΔ Μιτσίδη, οι Εναγόμενοι προβάλλουν διάφορους λόγους ένστασης και εισηγούνται ότι σε περίπτωση που επιτραπεί η επιζητούμενη τροποποίηση θα υποστούν ανεπανόρθωτη ζημιά και αδικία.
Συγκεκριμένα μέσω της ένστασης και της ΕΔ Μιτσίδη οι Εναγόμενοι εγείρουν σοβαρότατα ζητήματα, μεταξύ άλλων παραγραφής του Ρωσικού Δικαίου, προσκομίζοντας σχετικά και γνωμάτευση αλλοδαπού εμπειρογνώμονα ήτοι του κ. Sergey Usoskin (η «Γνωμάτευση Usoskin»).
Δια της Προτεινόμενης ΣΕΔ ΦΧ οι Ενάγοντες επιθυμούν να προσκομίσουν απαντητική γνωμάτευση Ρωσικού δικαίου όσον αφορά το ζήτημα της κατ’ ισχυρισμό παραγραφής ούτως ώστε να έχει το Δικαστήριο ενώπιον του μια ολοκληρωμένη και σφαιρική εικόνα. Εξάλλου, είναι η θέση τους ότι ζητήματα αλλοδαπού δικαίου εκ της φύσεως δεν μπορούν να παραμείνουν αναπάντητα καθ΄ ότι σε τέτοια περίπτωση ελλοχεύει κίνδυνος να κριθεί ότι είναι αναντίλεκτα.
Μετά την καταχώριση της ΕΔ Μιτσίδη, οι Ενάγοντες αποτάθηκαν στους Ρώσους δικηγόρους κ.κ. Level Legal LLC (πρώην Hogan Lovells LLC), και ζήτησαν να λάβουν τα σχόλια τους επί της Γνωμάτευσης Usoskin. Οι κ.κ. Level Legal παρείχαν τα σχόλια τους επί της Γνωμάτευσης Usoskin με μια νομική γνωμάτευση η οποία θα επισυνάπτεται ως Τεκμήριο 1 στην Προτεινόμενη ΣΕΔ ΦΧ. Ο λόγος για τον οποίο ζητείται η άδεια του Δικαστηρίου για την καταχώριση της Προτεινόμενης ΣΕΔ ΦΧ είναι για να τεθεί υπόψη του Δικαστηρίου η γνωμάτευση των κ.κ. Level Legal και ο σχολιασμός του περιεχομένου της Γνωμάτευσης Usoskin ώστε το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του όλα τα σχετικά με την υπόθεση γεγονότα και μια ολοκληρωμένη εικόνα σε σχέση με τις πρόνοιες του Ρωσικού δικαίου περί παραγραφής αγώγιμων δικαιωμάτων. Αυτό προκύπτει από το ίδιο το κείμενο της Προτεινόμενης ΣΕΔ ΦΧ από το οποίο διαφαίνεται ότι το μοναδικό νέο στοιχείο που τίθεται μέσω της είναι η απαντητική γνωμάτευση των κ.κ. Level Legal.
Είναι η θέση τους ότι τεκμηριώνεται υπό τις περιστάσεις καλός λόγος ώστε να δοθεί άδεια καταχώρισης της επιζητούμενης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης για τους εξής λόγους: (α) Να διευκρινιστούν τυχόν ασυνέπειες και παράλογα συμπεράσματα στη Γνωμάτευση Usoskin, (β) Να έχει ενώπιον του το Δικαστήριο τον αντίλογο όσων αναφέρονται στη Γνωμάτευση Usoskin, (γ) Να αποκτήσει το Δικαστήριο μια πλήρη εικόνα των θέσεων των εμπειρογνωμόνων και των δυο πλευρών με απώτερο σκοπό τη διαμόρφωση εμπεριστατωμένης σφαιρικής άποψης, την επίλυση των επίδικων ζητημάτων, τη διασφάλιση της δίκαιης δίκης και την ορθή απονομή της δικαιοσύνης, (δ) Διότι έτσι επιτυγχάνεται και διασφαλίζεται η εξισορρόπηση των δικαιωμάτων των μερών και η ισότητα των όπλων.
Επιπλέον, αφ’ ης στιγμής δεν είναι δυνατή η κλήτευση του κ. Usoskin για να αντεξεταστεί, ο μοναδικός τρόπος για να αμφισβητηθεί και να προσβληθεί το περιεχόμενο της γνωμάτευσης του και η αξιοπιστία της μαρτυρίας του είναι με το να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου η απαντητική γνωμάτευση μέσω της Προτεινόμενης ΣΕΔ ΦΧ.
Εισηγείται ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε καθυστέρηση στην καταχώριση της παρούσας αίτησης εφόσον, ως έχει επισημανθεί πιο πάνω, η ΕΔ Μιτσίδη καταχωρίστηκε μόλις την 25/10/2023 και η υπό κρίση αίτηση καταχωρίστηκε εντός πολύ σύντομου χρονικού διαστήματος μετέπειτα, χωρίς οποιαδήποτε κωλυσιεργία από πλευράς των Εναγόντων, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι στο μεσοδιάστημα οι Ενάγοντες έπρεπε να λάβουν διαβήματα για την εξεύρεση του εμπειρογνώμονα τους και δώσουν οδηγίες για την κατάρτιση γνωμάτευσης. Επιπρόσθετα, η παρούσα αίτηση καταχωρείται εντός του χρονικού διαστήματος που καθόρισε το Δικαστήριο για την καταχώριση της. Εν πάση περιπτώσει, η Αίτηση Τροποποίησης δεν έχει οριστεί ακόμη για ακρόαση και η υπό κρίση αίτηση ουδόλως θα καθυστερήσει την εκδίκαση της. Τέλος, σημειώνει ότι οι Εναγόμενοι δεν θα υποστούν οποιαδήποτε ζημιά από την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.
Οι Εναγόμενοι – Καθ’ ων η Αίτηση 1, 2, 3 και 6 καταχώρησαν ένσταση στην Αίτηση.
Η ένσταση βασίζεται στο Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Άρθρο 30.2 στον περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ. 113, Άρθρο 220, στον περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικό Κανονισμό, Δ.39, Δ.48, Θ.1-9, στη νομολογία, στις αρχές του δικαίου της επιείκειας, του κοινοδικαίου και στις συμφυείς εξουσίες, δικαιοδοσία και πρακτική του Δικαστηρίου.
Οι λόγοι της ένστασης είναι, αυτούσιοι, οι ακόλουθοι:
1. Με την μαρτυρία που υποστηρίζει την Αίτηση της Αιτήτριας δεν καταδεικνύεται οποιοσδήποτε καλός λόγος για να επιτραπεί η καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης. Συγκεκριμένα:
1.1. Η μαρτυρία που η Αιτήτρια επιθυμεί να εισαγάγει με συμπληρωματική ένορκη δήλωση είναι, με βάση τους ισχυρισμούς της ίδιας της Αιτήτριας, άσχετη και αχρείαστη για σκοπούς της διαδικασίας της ενδιάμεσης αίτησης ημερομηνίας 08/12/2023 εφόσον στις παραγράφους 10 και 13 της Προτεινόμενης Συμπληρωματικής Ένορκης Δήλωσης, η Αιτήτρια δηλώνει τη θέση της (την οποία οι Καθ΄ων η αίτηση απορρίπτουν) ότι (α) το θέμα παραγραφής δεν μπορεί να αποφασιστεί στο παρόν στάδιο, (β) για θέματα παραγραφής εφαρμόζεται το lex fori, (γ) οι Καθ’ ων η αίτηση εγείρουν τα θέματα παραγραφής πρόωρα, και (δ) τα Κυπριακά Δικαστήρια δεν μπορούν να εξετάσουν ζήτημα παραγραφής ενός ρωσικού αγώγιμου δικαιώματος λόγω της αρχής της διακρατικής αβροφροσύνης (comity).
1.2. Ο σχολιασμός της Γνωμάτευσης Usoskin, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 21 της Ένορκης Δήλωσης του Ανδρέα Ρήγα που υποστηρίζει την υπό εκδίκαση Αίτηση, δεν αποτελεί καλό λόγο για να δοθεί η άδεια του Δικαστηρίου για καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης.
2. Η καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης από την Αιτήτρια δεν είναι αναγκαία υπό τις περιστάσεις και δεν υποβοηθά στην παρουσίαση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για σκοπούς της ενδιάμεσης αίτησης ημερομηνίας 08/12/2023 εφόσον επιχειρεί να παρουσιάσει γεγονότα που δεν έχουν να κάνουν με τη θέση της όπως αυτή περιγράφεται στην παράγραφο 10 της Συμπληρωματικής Ένορκης Δήλωσης.
3. Δεν δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Σεβαστού Δικαστηρίου υπέρ των Εναγόντων για να δοθεί άδεια για καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης εφόσον η Προτεινόμενη Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε γεγονότα που να αντικρούουν και/ή να απαντούν στην γνωμάτευση Usoskin, δεν αναφέρει τα συμπεράσματα της Γνωμάτευσης Level Legal ενώ δεν έχει προσκομιστεί ως τεκμήριο στην Αίτηση αυτούσιο το κείμενο της Γνωμάτευσης Level Legal.
Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η Ένσταση φαίνονται στο φάκελο του Δικαστηρίου. Κρίνω σκόπιμο προτού υπεισέλθω στην ουσία της υπό κρίση αίτησης να παραθέσω σε συντομία το ιστορικό της υπόθεσης:
Η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 24/01/2017 με γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα. Στις 12/01/2018 καταχωρήθηκε Έκθεση Απαίτησης. Την 05/04/2018 οι Ενάγοντες καταχώρισαν δια κλήσεως αίτηση για προσωρινά διατάγματα. Είχε προηγηθεί μονομερής αίτηση ημερομηνίας 24/01/2017 στη βάσει της οποίας εκδόθηκαν κάποια προσωρινά διατάγματα, η οποία είχε αποσυρθεί άνευ βλάβης των δικαιωμάτων των Εναγόντων να επανέλθουν με νέα αίτηση. Στις 05/06/2020 καταχωρήθηκε Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης δυνάμει της Δ.25 Θ.2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας χωρίς να απαιτείται η άδεια του Δικαστηρίου. Στις 14/04/2022 εκδικάστηκε η αίτηση για την έκδοση προσωρινών διαταγμάτων. Την 30/05/2022 το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση με την οποία απέρριψε την αίτηση για προσωρινά διατάγματα στη βάση του ότι, μεταξύ άλλων, ενέκρινε την εισήγηση των Εναγόμενων ότι το εφαρμοστέο δίκαιο στην υπό κρίση διαφορά ήταν το Ρωσικό και εφόσον οι Ενάγοντες δεν είχαν προσκομίσει μαρτυρία εμπειρογνώμονα προς απόδειξη του, η αίτηση τους έπρεπε να απορριφθεί. Στις 26/01/2023 οι Εναγόμενοι 1, 2, 3 και 6 καταχώρισαν από κοινού Υπεράσπιση στην αγωγή (βλ. Τεκμήριο 2 στην Αρχική ΕΔ ΦΧ) όπου μεταξύ άλλων εγείρουν προδικαστικές ενστάσεις σε σχέση με τη δικαιοδοσία και/ή καταλληλότητα των Κυπριακών Δικαστηρίων να εκδικάσουν την παρούσα αγωγή «καθότι η κατ’ ισχυρισμό αδικοπραξία δεν διαπράχθηκε στην Κύπρο αλλά στη Ρωσία και/ή ο τόπος επέλευσης της κατ’ ισχυρισμό ζημιάς δεν είναι η Κύπρος αλλά η Ρωσία» (παρ. 1 Υπεράσπισης) και διότι «από το σύνολο των περιστάσεων προκύπτει ότι εφαρμόζεται το ρωσικό δίκαιο επί των γεγονότων» (παρ.2 Υπεράσπισης).
Στις 09/03/2023 οι Ενάγοντες καταχώρισαν Αίτηση Τροποποίησης μέσω της οποίας ουσιαστικά ζητούν την άδεια του Δικαστηρίου για να εισάγουν διαζευκτική δικογράφηση Ρωσικού Δικαίου στην αγωγή τους εφόσον το Δικαστήριο στην ενδιάμεση απόφαση του ημερομηνίας 30/05/2022 ανέφερε ότι «….η κατ’ ισχυρισμό ζημιά επεσυνέβη στην Ρωσία και ως εκ τούτου, εφαρμογή έχει στην προκειμένη περίπτωση με βάση το 4(1) του Κανονισμού 864/2007, το Ρωσικό δίκαιο.».
Με τις εμπεριστατωμένες τους αγορεύσεις οι συνήγοροι υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους. Το Δικαστήριο έχει σημειώσει με πολλή προσοχή τις αναφορές και τα επιχειρήματα των πλευρών για τα ζητήματα που εγείρονται στο πλαίσιο της παρούσας. Ειδικότερη αναφορά στις εισηγήσεις τους θα γίνει σε μεταγενέστερο στάδιο και όπου τούτο κρίνεται σκόπιμο για σκοπούς της παρούσας, έχοντας πάντα κατά νου ότι δεν απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (βλ. Οδυσσέα ν. Αστυνομίας (1999) 2 Α.Α.Δ. 490).
ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Η Δ.48 Θ.4(2) προνοεί τα ακόλουθα:
«Το Δικαστήριο ή Δικαστής, μετά από αίτηση ή προφορικό αίτημα, μπορεί, για καλό λόγο, να επιτρέψει την καταχώρηση συμπληρωματικών ένορκων δηλώσεων. Η ακρόαση της αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή στις ένορκες δηλώσεις τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται από τη Διαταγή 39.»
Το κατά πόσο θα δοθεί άδεια σε ένα διάδικο να καταχωρήσει συμπληρωματική ένορκη δήλωση εμπίπτει στην σφαίρα της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου (Βλ. Αναφορικά με την αίτηση των Φιλόκυπρου Ματθαίου και άλλων (2008) 1 ΑΑΔ 510). Το Δικαστήριο θα πρέπει να ικανοποιηθεί ότι υπάρχει καλός λόγος ώστε να δοθεί άδεια για την καταχώρηση της ένορκης δήλωσης. Ο «καλός λόγος» δεν ερμηνεύεται στην πιο πάνω διάταξη, είναι όμως άρρηκτα συνυφασμένος με τη φύση της αίτησης, τις ιδιαιτερότητες της και το είδος των θεραπειών που αυτή επιζητεί και θα πρέπει να αποφασίζεται σε συνάρτηση με το δικαίωμα των διαδίκων να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου το σχετικό αναγκαίο μαρτυρικό υλικό πριν την ακρόαση της αίτησης.
Η καταχώρηση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης δεν είναι δυνατό να εγκριθεί όπου περιέχει απλή επανάληψη των όσων αναφέρονται στην αρχική ένορκη δήλωση (Βλ. Παπακόκκινου κ.α ν Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ (Αρ.1) (2012)1 Α.Α.Δ.643).
Όταν δεν έχει εκδοθεί μονομερώς οποιοδήποτε διάταγμα, πιο εύκολα μπορεί να ικανοποιηθεί η προϋπόθεση της ύπαρξης καλού λόγου για καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης. Η ένορκη δήλωση που για καλό λόγο μπορεί να επιτραπεί να καταχωριστεί, δεν περιορίζεται ούτε στο να συμπληρώσει την αρχικά καταχωρηθείσα, έννοια μάλλον ενστάσιμη καθ' όσον αφορά την περίπτωση που ενδιάμεσο διάταγμα έχει εξασφαλιστεί στη βάση της αρχικής, ούτε και στο να απαντήσει σε ζήτημα που εγείρεται στην ένσταση. Είναι μια επιπρόσθετη ένορκη δήλωση που αφορά σε κάτι το οποίο είναι ορθό και δίκαιο να τεθεί υπόψη του Δικαστηρίου.
Στην απόφαση Α. Messios & Sons Ltd κ.α. ν Ανδρέα Λεωνίδου (2010) 1 Α.Α.Δ. 1195 συνοψίζονται στοιχεία που λαμβάνει υπόψη του το Δικαστήριο για την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας σύμφωνα με τη Δ.48, Θ.4(2):
«Κατά την εκτίμηση μας τα στοιχεία που επιθυμούν να θέσουν ενώπιον του δικαστηρίου, οι εφεσείοντες-αιτητές, με τις δύο ένορκες δηλώσεις για τις οποίες ζητούν την άδεια του δικαστηρίου να καταχωρήσουν, είναι στοιχεία που σχετίζονται με τους ισχυρισμούς και τις θέσεις που πρόβαλε ο εφεσίβλητος-καθ' ου η αίτηση στην αρχική του ένορκη δήλωση προς υποστήριξη της ένστασης στην αίτηση επαναφοράς της έφεσης. Δεν πρόκειται, κατά τη κρίση μας, για ανεπίτρεπτη μαρτυρία ούτε για επανάληψη των αρχικών ισχυρισμών των εφεσειόντων, αλλά για διευκρινίσεις και ισχυρισμούς που είναι επιθυμητό να επιτραπεί στους εφεσείοντες-αιτητές να προβάλουν, ώστε το δικαστήριο να έχει ενώπιον του ολοκληρωμένη και σφαιρική εικόνα των γεγονότων».
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Προχωρώ στην εξέταση του κατά πόσον έχει καταδειχθεί καλός λόγος ώστε να δοθεί άδεια για την καταχώρηση της επιχειρούμενης να κατατεθεί ΣΕΔ.
Μέσω της ένστασης στην Αίτηση Τροποποίησης και της ΕΔ Μιτσίδη οι Καθ΄ ων η αίτηση εγείρουν ζητήματα, μεταξύ άλλων παραγραφής του Ρωσικού Δικαίου, προσκομίζοντας σχετικά γνωμάτευση αλλοδαπού εμπειρογνώμονα, ήτοι την Γνωμάτευση Usoskin. Με την προτεινόμενη ΣΕΔ οι Ενάγοντες επιχειρούν να προσκομίσουν απαντητική γνωμάτευση Ρωσικού δικαίου όσον αφορά το ζήτημα της κατ’ ισχυρισμό παραγραφής. Αποτέλεσε θέση των Αιτητών ότι μέσω της προτεινόμενης ΣΕΔ θα τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου τα ορθά δεδομένα και θα παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη και σφαιρική εικόνα της παρούσας υπόθεσης, θα τεθούν όλα τα σχετικά με τα επίδικα ζητήματα γεγονότα καθώς και γεγονότα που περιήλθαν στην αντίληψη των Εναγόντων μετά την καταχώριση της ένστασης των Εναγόμενων στην Αίτηση Τροποποίησης, τα οποία δεν μπορούσαν να προβλεφθούν στη λογική πορεία των πραγμάτων. Περαιτέρω, μέσω της ΣΕΔ εισηγούνται ότι θα δοθεί στους Ενάγοντες η ευκαιρία να παράσχουν μέσω της Γνωμάτευσης Level τις αναγκαίες διευκρινίσεις και να αντικρούσουν τη Γνωμάτευση Usoskin, η οποία παρουσιάζει μια υπεραπλουστευμένη και παραπλανητική περιγραφή του ρωσικού δικαίου περί παραγραφής, καθώς και τους εν μέρει παραπλανητικούς ισχυρισμούς που εγείρονται σε αυτή και στην ΕΔ Μιτσίδη.
Κατά την κρίση μου τα πιο πάνω ζητήματα είναι ουσιώδη και απολύτως σχετικά με τα επίδικα ζητήματα της Αίτησης Τροποποίησης και θα πρέπει να δοθεί στους Αιτητές η ευκαιρία να απαντήσουν στους ισχυρισμούς που εμπεριέχονται στην ΕΔ Μιτσίδη και στην Γνωμάτευση Usoskin ώστε να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου το ορθό πραγματικό και νομικό υπόβαθρο επί του οποίου θα κληθεί να εκδικάσει την Αίτηση Τροποποίησης. Σημειώνεται συναφώς ότι τα ζητήματα που επιχειρούνται να απαντηθούν μέσω της Προτεινόμενης ΣΕΔ άπτονται αλλοδαπού δικαίου, το οποίο εκλαμβάνεται ως πραγματικό γεγονός, και σύμφωνα με τα όσα επιτάσσει η νομολογία μας ο μοναδικός τρόπος να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι μέσω της προσκόμισης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων νομομαθών (βλ. Bank of Scotland Ltd v. Geodrill Ltd (1993) 1 Α.Α.Δ. 753), σε περίπτωση δε που παραμείνουν αναπάντητα ελλοχεύει ο κίνδυνος να καταστούν αναντίλεκτα. Με όλο το σέβας στους ευπαίδευτους συνηγόρους των Καθ’ ων η αίτηση δεν συμφωνώ ότι η επιχειρούμενη να παρουσιαστεί μέσω της ΣΕΔ μαρτυρία είναι άσχετη και αχρείαστη λόγω του γεγονότος ότι στη βάση των όσων αναφέρονται στις παραγράφους 10 και 13 της προτεινόμενης ΣΕΔ τα θέματα που εγείρονται στην ένσταση, δηλαδή ότι (α) ότι το θέμα παραγραφής δεν μπορεί να αποφασιστεί στο παρόν στάδιο, (β) για θέματα παραγραφής εφαρμόζεται το lex fori, (γ) οι Καθ’ ων η αίτηση εγείρουν τα θέματα παραγραφής πρόωρα, και (δ) τα Κυπριακά Δικαστήρια δεν μπορούν να εξετάσουν ζήτημα παραγραφής ενός ρωσικού αγώγιμου δικαιώματος λόγω της αρχής της διακρατικής αβροφροσύνης (comity), δεν θα πρέπει να απασχολήσουν το Δικαστήριο στα πλαίσια της αίτησης τροποποίησης. Ανεξάρτητα από τις πιο πάνω θέσεις των Αιτητών, από τη στιγμή που οι ίδιοι οι Καθ' ων η αίτηση επέλεξαν να καταστήσουν τα θέματα παραγραφής επίδικα μέσω της ένστασης τους, οι Αιτητές δικαιούνται να παρουσιάσουν τον αντίλογο τους. Η άρνηση παραχώρησης άδειας θα άφηνε τη μαρτυρία της μιας πλευράς χωρίς αντίκρουση δημιουργώντας μια μονόπλευρη εικόνα, δυσχεραίνοντας το έργο του Δικαστηρίου κατά την εκδίκαση της Αίτησης Τροποποίησης. Έχω την άποψη ότι οι πιο πάνω θέσεις των Αιτητών συνιστούν άμεση και αναγκαία απάντηση στην Ένσταση στην Αίτηση Τροποποίησης και ότι θα πρέπει να επιτραπεί στους Αιτητές να θέσουν το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου το Δικαστήριο μπορεί (ή δεν μπορεί) να εξετάσει τους ισχυρισμούς για παραγραφή, στα πλαίσια που αυτοί έχουν τεθεί. Η παροχή άδειας για τη ΣΕΔ αφενός δεν ισοδυναμεί με αποδοχή των θέσεων των Αιτητών, αφετέρου δε διασφαλίζει ότι το Δικαστήριο θα έχει ενώπιον του όλο το φάσμα των επιχειρημάτων, από τη μια την εισήγηση για απόρριψη λόγω παραγραφής (Usoskin) και από την άλλη την εισήγηση περί αναρμοδιότητας του Δικαστηρίου να εξετάσει τέτοιο ζήτημα ή περί αναστολής της παραγραφής (Level Legal), ώστε να ασκήσει σωστά τη διακριτική του ευχέρεια κατά την εξέταση της Αίτησης Τροποποίησης.
Ερχόμενη στο επιχείρημα ότι δεν δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ της παραχώρησης της αιτούμενης άδειας εφόσον η Προτεινόμενη ΣΕΔ δεν παρουσιάζει γεγονότα που να αντικρούουν την Γνωμάτευση Usoskin, δεν αναφέρει τα συμπεράσματα της και δεν προσκομίζεται ως τεκμήριο αυτούσιο το κείμενο της Γνωμάτευσης Level αναφέρω τα εξής:
Αρχίζοντας από το τελευταίο επιχείρημα αναφέρω ότι η Δ.48, θ. 4(2) δεν θέτει ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας την επισύναψη της προτεινόμενης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης και/ή τυχόν τεκμηρίων που αυτή θα περιλαμβάνει. Αντιθέτως, η επισύναψη της προτεινόμενης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης είναι απλώς υποβοηθητική και όχι επιτακτική. Ως υποδείχθηκε σχετικά από τον Χρ. Γ. Φιλίππου, Π.Ε.Δ. (ως ήταν τότε) στην Sren Mygind Srensen ν. ARK36 AIFLNP VCIC LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 600/2023, 10/10/2023:
«Οι Καθ' ων η αίτηση προτάσσουν στην ένσταση τους, το γεγονός ότι δεν επισυνάπτεται αυτούσιο το κείμενο της σκοπούμενης Σ.Ε.Δ. Είναι γεγονός ότι σε αιτήσεις του είδους, το Δικαστήριο υποβοηθείται από το γεγονός ότι η εκάστοτε προτεινόμενη Σ.Ε.Δ. συνοδεύει τη σχετική αίτηση για εξασφάλιση άδειας προς καταχώριση της. Ωστόσο, η μη επισύναψη προσχεδίου, από μόνη της, δεν οδηγεί αυτόματα, στην αποτυχία σχετικής αίτησης. Εάν το Δικαστήριο στη βάση όλων όσων έχουν τεθεί υπόψη του κρίνει ότι μπορεί να διαπιστωθεί με σαφήνεια και ασφάλεια τι επιχειρείται να τεθεί συμπληρωματικά υπόψη του, το γεγονός ότι δεν ακολουθήθηκε η πιο πάνω πρακτική, δεν θα πρέπει να οδηγεί, άνευ άλλου τινός, στην απόρριψη ενός κατά τα άλλα δικαιολογημένου αιτήματος.»
Υιοθετώ την πιο πάνω προσέγγιση. Στην υπό κρίση περίπτωση έχω την άποψη ότι η παρα. 12 της Προτεινόμενης ΣΕΔ επαρκώς και με σαφήνεια αναπαράγει και παραθέτει επιγραμματικά το περιεχόμενο και τα συμπεράσματα της Γνωμάτευσης Level τα οποία θα τεθούν προς αντίκρουση του περιεχόμενου της Γνωμάτευσης Usoskin. Σημειώνεται συναφώς ότι στα πλαίσια της υπό κρίση αίτησης το Δικαστήριο δεν υπεισέρχεται στην επάρκεια της προτεινόμενης εμπειρογνωμοσύνης ή στο κατά πόσο έχει γίνει κατ’ άρθρο αντίκρουση της Γνωμάτευσης Usoskin. Συνεπώς το θέμα του κατά πόσο τα όσα αναφέρονται στην πιο πάνω παράγραφο αντικρούουν ή απαντούν επαρκώς την γνωμάτευση Usoskin δεν είναι θέμα που μπορεί να απασχολήσει στην υπό κρίση αίτηση αλλά ενδεχομένως στα πλαίσια της Αίτησης Τροποποίησης.
Κρίνω σκόπιμο να προσθέσω ότι οι θέσεις που προβάλλονται από τους Αιτητές στην προτεινόμενη ΣΕΔ, όπως η θέση ότι τα Κυπριακά Δικαστήρια στερούνται εξουσίας να εξετάσουν θέμα παραγραφής ρωσικού αγώγιμου δικαιώματος στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας άπτεται των ορίων της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου και της αλληλεπίδρασης μεταξύ lex fori (δίκαιο του δικάζοντος κράτους) και lex causae (δίκαιο που διέπει τη διαφορά). Η ανάγκη για ενδελεχή εξέταση τέτοιων αρχών, υπό το πρίσμα της αμφισβήτησης της γνωμάτευσης Usoskin, καθιστά την προτεινόμενη συμπληρωματική μαρτυρία όχι απλώς χρήσιμη, αλλά επιβεβλημένη για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Θέτοντας την προτεινόμενη συμπληρωματική μαρτυρία ενώπιον του, αναπόφευκτα το Δικαστήριο θα αποκτήσει μια πλήρη εικόνα των θέσεων των εμπειρογνωμόνων των δύο πλευρών, διαμορφώνοντας μία σφαιρική άποψη για την επίλυση των επίδικων ζητημάτων και διασφαλίζοντας την ορθή απονομή της δικαιοσύνης και της δίκαιης δίκης εφόσον με τον τρόπο αυτό θα υπάρξει ισότητα των όπλων και εξισορρόπηση των δικαιωμάτων των μερών.
Εξετάζοντας, επομένως, όλα τα γεγονότα της υπόθεσης όπως εκτέθηκαν πιο πάνω σωρευτικά κρίνω ότι αποτελούν καλό λόγο για να δοθεί άδεια καταχώρησης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης, σε συνάρτηση βέβαια με το γενικότερο δικαίωμα κάθε διάδικου να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλο, το κατά την άποψη του αναγκαίο υλικό ή επιθυμητό υπόβαθρο πριν την ακρόαση της αίτησης.
Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αίτηση εγκρίνεται.
Δίδεται άδεια καταχώρισης της προτεινόμενης συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης ως το Τεκμήριο 1, η οποία να καταχωριστεί εντός 10 ημερών από την ημερομηνία σύνταξης του Διατάγματος και να παραδοθεί αντίγραφο στους Καθ’ ων η αίτηση.
Τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ’ ων η αίτηση 1, 2, 3 και 6, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπ.): ………………………….
Μ. Παπαϊωάννου, Π.Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο