ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΕΝΩΠΙΟΝ: Θ. ΘΩΜΑ, Π.Ε.Δ.

 

Αγωγή Αρ. 2468/2017

Μεταξύ:

 

1.    Βιομηχανία Μπισκότων και Ειδών διατροφής Ε.Ι. Παπαδόπουλος Α.Ε.

2.    Vassos Eliades Ltd

Ενάγοντες

και

 

1.  Υπεραγορά Γεώργιος Λυσιώτης Λίμιτεδ

2.  Andrikian Trading Company Ltd

3.  Tottis-Bingo A.E.B.E.

Εναγομένων

 

Ημερομηνία: 7 Ιανουαρίου 2026

 

Εμφανίσεις:

Για Ενάγοντες: κ. Α. Δημητριάδης και κα Ν. Επαμεινώνδα για Λέλλος Π. Δημητριάδης, Δικηγορικό Γραφείο ΔΕΠΕ

Για Εναγόμενες: κα Κ. Μαραβελάκη για Ν. Παπαθεοχάρους & Σία Δ.Ε.Π.Ε

 

ΑΠΟΦΑΣΗ

 

ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ – ΑΔΙΑΜΦΙΣΒΗΤΗΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

 

            Σύμφωνα με το κοινά παραδεκτό υπόβαθρο γεγονότων, η Ενάγουσα 1, εταιρεία εγγεγραμμένη στην Ελλάδα, ασχολείται με την παραγωγή και εμπορία, μεταξύ άλλων, μπισκότων παντός είδους. Η Ενάγουσα 2, εταιρεία εγγεγραμμένη στην Κύπρο, είναι η αποκλειστική αντιπρόσωπος και διανομέας των προϊόντων της Ενάγουσας 1 στην Κύπρο, τα διανέμει δε σε διάφορα καταστήματα και υπεραγορές παγκύπρια. Η Εναγόμενη 1, εταιρεία εγγεγραμμένη στην Κύπρο, διεξάγει εργασίες πώλησης ειδών τροφίμων. Η Εναγόμενη 2, εταιρεία επίσης εγγεγραμμένη στην Κύπρο, είναι η διανομέας των προϊόντων της Εναγόμενης 3 στην Κύπρο. Η Εναγόμενη 3, εταιρεία εγγεγραμμένη στην Ελλάδα, παράγει και εμπορεύεται, μεταξύ άλλων, γκοφρέτες με την ονομασία SERENATA.

 

            Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Έκθεσης Απαίτησης, η Ενάγουσα 1 κατά το 1978 λάνσαρε στην ελληνική αγορά ένα νέο προϊόν, το CAPRICE, από γκοφρέτα Viennoise και κρέμα φουντουκιού και κακάο, το οποίο μετά από χρόνια και λόγω των πωλήσεων του έχει καταστεί η ναυαρχίδα των εξαγωγών της. Το ως άνω προϊόν από την ημερομηνία λανσαρίσματος του συσκευάζεται σε όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, όπως απεικονίζεται στην παράγραφο 5 της Έκθεσης Απαίτησης, από το οποίο απορρέουν διάφορα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Το κοινό στην Κύπρο αναγνωρίζει το ως άνω προϊόν της Ενάγουσας 1 από το όνομα CAPRICE, το χαρακτηριστικό σχέδιο των γκοφρετών σε σχήμα λεπτού πούρου και τη χαρακτηριστική όρθια κυλινδρική συσκευασία, χαρακτηριστικά τα οποία υποδηλώνουν ότι είναι εμπορεύματα υψηλής ποιότητας και ανήκει στην Ενάγουσα 1. Τόσο η Ενάγουσα 1, όσο και η Ενάγουσα 2, έχουν κάνει και συνεχίζουν να κάνουν πολλά έξοδα για διαφήμιση και προώθηση των προϊόντων της Ενάγουσας 1 στην Κύπρο.

 

            Η Εναγόμενη 1 σε διάφορες ημερομηνίες από τις αρχές Αυγούστου 2017 εξέθεσε προς πώληση ή άλλως πως εμπορεύθηκε είδη γεμιστών γκοφρετών που είναι τα ίδια ή και παρόμοια με τις γκοφρέτες CAPRICE της Ενάγουσας 1, χωρίς η τελευταία να έχει εξουσιοδοτήσει τέτοια πώληση ή και διάθεση. Πιο συγκεκριμένα, στις 8.8.2017, η Εναγόμενη 1 στην υπεραγορά της στην Επισκοπή πώλησε σε υπάλληλο της Ενάγουσας 2 τρία κουτιά γκοφρετών viennoise με γεμιστή κρέμα κακάο σε όρθια κυλινδρική συσκευασία, οι οποίες φέρουν το όνομα SERENATA και είναι ίδιες ή και παρόμοιες με το ανωτέρω προϊόν της Ενάγουσας 1. Η Εναγόμενη 3 κατασκευάζει ή και διανέμει ή και πωλεί το ανωτέρω περιγραφόμενο είδος γεμιστών γκοφρετών, οι οποίες είναι ίδιες ή και παρόμοιες με το ανωτέρω προϊόν της Ενάγουσας 1, κατά τέτοιο τρόπο ώστε υπάρχει πιθανότητα να εξαπατήσουν ή και να δημιουργήσουν σύγχυση ή και εντύπωση ή και πεποίθηση (passing off) ότι τα ρηθέντα προϊόντα της Εναγόμενης 3 είναι τα προϊόντα της Ενάγουσας 1 ή και έχουν σχέση με αυτή. Ως αποτέλεσμα των προαναφερθεισών παραβιάσεων οι Ενάγουσες υπέστηκαν ζημιές ή και απώλειες.

 

Στο παρακλητικό μέρος της Έκθεσης Απαίτησης τους οι Ενάγουσες αξιώνουν, ως βασική θεραπεία, την έκδοση διατάγματος το οποίο να απαγορεύει στις Εναγόμενες: (α) να παραβιάζουν ή και προσβάλλουν τα περιγραφόμενα στην Έκθεση Απαίτησης εμπορικά σήματά τους, (β) να παραβιάζουν ή και προσβάλλουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τους επί του απεικονιζόμενου στην παράγραφο 5 της Έκθεσης Απαίτησης καλλιτεχνικού έργου τους και (γ) να παρασκευάζουν ή και πωλούν ή και διαθέτουν προς πώληση ή και εμπορεύονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο γεμιστές γκοφρέτες εντός όρθιας κυλινδρικής συσκευασίας, οι οποίες δεν αποτελούν προϊόντα των Εναγουσών, ή και καθ’ οιονδήποτε τρόπο παρουσιάζουν ή και αποπειρώνται να παρουσιάσουν προς πώληση τέτοια προϊόντα, ώστε να είναι πιθανόν να εξαπατούν ή και να δημιουργούν σύγχυση ή και την εντύπωση ή και την πεποίθηση ότι είναι τα προϊόντα των Εναγουσών ή και έχουν σχέση με αυτές. Αξιώνεται επίσης η επιδίκαση αποζημιώσεων για παραβίαση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας των Εναγουσών, ή και για αθέμιτο ανταγωνισμό (passing off).      

 

Οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 στο κοινό δικόγραφο της Υπεράσπισης τους πρωτίστως παραδέχονται ότι η Ενάγουσα 1 παράγει και εμπορεύεται γκοφρέτες πουράκια με το όνομα CAPRICE, οι οποίες, κατά τον ισχυρισμό τους, συσκευάζονται και κυκλοφορούν σε ένα συνηθισμένο και κοινό όρθιο κυλινδρικό κουτί.  Ισχυρίζονται όμως ότι η συσκευασία CAPRICE ή και οι απεικονίσεις επ’ αυτής  δεν προστατεύονται με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ότι η Ενάγουσα 1 δεν είναι δικαιούχος δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας είτε επί της συσκευασίας είτε επί των επ’ αυτής απεικονίσεων, ότι η συσκευασία και το επ’ αυτής απεικονιζόμενο Έργο δεν είναι πρωτότυπο ή και δεν αποτελεί καλλιτεχνικό έργο, προστατεύσιμο κατά το νόμο.  Σε κάθε περίπτωση, αρνούνται ότι έχουν παραβιάσει οποιαδήποτε τυχόν πνευματικά δικαιώματα της Ενάγουσας 1.  Παραδέχονται ότι η Εναγόμενη 3 παράγει, εμπορεύεται και διανέμει γκοφρέτες πουράκια με την ονομασία SERENATA,  οι οποίες συσκευάζονται σε ένα συνηθισμένο ή και όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί των 110 γραμμαρίων.  Η ως άνω συσκευασία περιέχει την ονομασία ή και επωνυμία ή και εμπορικά σήματα της Εναγόμενης 3, φέρει απεικόνιση της γκοφρέτας πουράκι, δηλαδή του προϊόντος που είναι εντός της συσκευασίας, φέρει κόκκινο και λευκό χρώμα, όπως όλες οι συσκευασίες προϊόντων της Εναγόμενης 3, η δε γραμματοσειρά του ονόματος ή και επωνυμίας, είναι ίδια με αυτή των συσκευασιών για άλλα προϊόντα της Εναγόμενης 3.  Η συσκευασία SERENATA δεν ταυτίζεται, ούτε είναι παρόμοια ή και πανομοιότυπη με τη συσκευασία CAPRICE, συνεπώς δεν υπάρχει σύγχυση ή και κίνδυνος σύγχυσης μεταξύ της συσκευασίας SERENATA της Εναγόμενης 3 και της συσκευασίας CAPRICE της Ενάγουσας 1.  Αποτελεί δε ισχυρισμό των Εναγομένων ότι δεν απομιμούνται την επωνυμία ή και το σήμα ή και την επιγραφή των γκοφρετών πουράκια CAPRICE, ουδόλως δε προβαίνουν σε κατ’ ισχυρισμό πράξεις αθέμιτου ανταγωνισμού.  Περαιτέρω αρνούνται ότι παραβιάζουν τα εμπορικά σήματα της Ενάγουσας 1 ή και οποιαδήποτε δικαιώματα επ’ αυτών.  Αρνούνται επίσης ότι υπάρχει ζημιά ή και κίνδυνος πρόκλησης ζημιάς στις Ενάγουσες από την παραγωγή ή και εμπορία ή και διανομή των γκοφρετών πουράκια SERENATA.

 

Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ

 

Η πλευρά των Εναγουσών παρουσίασε ως μάρτυρες τους Θεοχαρίδη (Μ.Ε.1), Γεροχρήστου (Μ.Ε.2) και Λατίνο (Μ.Ε.3).

 

Ο Μ.Ε.1 κατέθεσε ότι κατέχει τη θέση διευθυντή πωλήσεων στην Ενάγουσα 2, η οποία είναι η αποκλειστική αντιπρόσωπος των προϊόντων της Ενάγουσας 1 στην Κύπρο, τα οποία διανέμει σε διάφορα καταστήματα και υπεραγορές παγκύπρια.  Η Ενάγουσα 1, εταιρεία παραγωγής και εμπορίας μπισκότων παντός είδους, έχει παγκύπρια και πανελλήνια φήμη και διεξάγει εργασίες σε παγκόσμια κλίμακα.  Κατά το έτος 1978 η Ενάγουσα 1 λάνσαρε στην ελληνική αγορά ένα νέο προϊόν, το Caprice, που είναι γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου, δηλαδή είχε πρωτότυπη και ασυνήθιστη μορφή σε σχέση με ομοειδή προϊόντα γεμιστών γκοφρετών που κυκλοφορούσαν μέχρι τότε στην ελληνική αγορά, τα οποία είχαν σχήμα τετράγωνο η παραλληλόγραμμο.  Το ασυνήθιστο αυτό σχήμα προϊόντος, του οποίου γινόταν πλήρωση με κρέμα φουντουκιού και κακάο, συσκευαζόταν σε σχήμα όρθιου κυλινδρικού κουτιού.  Τόσο το σχήμα πούρου, όσο και το όρθιου κυλινδρικού κουτιού, είναι τρισδιάστατα σήματα της Ενάγουσας 1 με αριθμούς 119030 και 119031 αντίστοιχα και είναι διεθνή σήματα στην Κύπρο.  Το Caprice με τα ασυνήθιστα αυτά σχήματα, από την ημερομηνία λανσαρίσματος του, κατέκτησε το κοινό, κυκλοφορεί έκτοτε με τεράστια επιτυχία και, λόγω των πωλήσεων του, έχει καταστεί η ναυαρχίδα των εξαγωγών της Ενάγουσας 1. Το CAPRICE περιλαμβάνεται στα προϊόντα της Ενάγουσας 1 που η Ενάγουσα 2 εισάγει, πωλεί και διανέμει στην Κύπρο.

 

Η Εναγόμενη 1 εταιρεία (στη συνέχεια θα αναφέρεται ως η Εναγόμενη 1) διεξάγει εργασίες πώλησης ειδών τροφίμων και λειτουργεί υπό την επωνυμία LYSIOTIS SUPERMARKET. Η Εναγόμενη 2 εταιρεία (στη συνέχεια θα αναφέρεται ως η Εναγόμενη 2) διεξάγει εργασίες διανομής ειδών τροφίμων της Εναγόμενης 3, εταιρείας εγγεγραμμένης στην Ελλάδα.

 

Περί τον Αύγουστο του 2017 είχε πληροφορηθεί ότι στο κατάστημα της Εναγόμενης 1 διατίθεντο προς πώληση γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου, σε όρθια κυλινδρική συσκευασία, που φέρουν το όνομα SERENATA, των οποίων η συσκευασία ήταν πανομοιότυπη ή παρόμοια με εκείνη των γεμιστών γκοφρετών CAPRICE της Ενάγουσας 1. Στις 8.8.2017 υπάλληλος της Ενάγουσας 2 επισκέφθηκε το κατάστημα της Εναγόμενης 1 και αγόρασε τρία κουτιά γεμιστών γκοφρετών σε σχήμα πούρου, με γέμιση κρέμας κακάο σε όρθια κυλινδρική συσκευασία, που φέρουν το όνομα SERENATA, έναντι του ποσού των €4.77 (τεκμήρια 78,79 και 80).  Στο προαναφερθέν υποστατικό υπήρχαν και άλλα τέτοια προϊόντα.

 

Μετά που εξέτασε τα ως άνω τεκμήρια, λόγω της πείρας που διαθέτει και της εκπαίδευσης που έχει τύχει, διαπίστωσε ότι αυτά είναι πανομοιότυπα με το προϊόν Caprice της Ενάγουσας 1. Διαπίστωσε επίσης ότι αυτά κατασκευάστηκαν από την Εναγόμενη 3 και διανέμονταν από την Εναγόμενη 2.  Για να διαπιστωθεί αν συνεχιζόταν η παραβίαση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας της Ενάγουσας 1, υπάλληλος της Ενάγουσας 2 επισκέφθηκε ξανά, στις 5.10.2017 το ως άνω κατάστημα της Εναγόμενης 1 και αγόρασε τα ίδια προϊόντα έναντι του ποσού των €4.77 (τεκμήρια 83, 84 και 85). Στο κατάστημα της Εναγόμενης 1 συνέχιζαν να υπάρχουν και άλλα τέτοια προϊόντα.

 

Οι Εναγόμενες 1 και 2 δεν είναι εξουσιοδοτημένες από τις Ενάγουσες να παράγουν, πωλούν ή και διαθέτουν προς πώληση τις προαναφερθείσες γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου σε όρθια κυλινδρική συσκευασία.  Επίσης η Εναγόμενη 3 δεν είναι εξουσιοδοτημένη από τις Ενάγουσες να παράγει, για σκοπούς εξαγωγής στην Κύπρο ή αλλού ή και να πωλεί ή και διαθέτει προς πώληση τις προαναφερθείσες γεμιστές γκοφρέτες.  Εξ όσων καλύτερα γνωρίζει και πιστεύει και εξ όσων τον πληροφορούν οι δικηγόροι του, τα προαναφερθέντα προϊόντα παραβιάζουν και προσβάλλουν τα εμπορικά σήματα και δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της Ενάγουσας 1.  Μάλιστα τα παράπονα που δέχτηκε από το καταναλωτικό κοινό αποδεικνύουν ότι ο κίνδυνος σύγχυσης του καταναλωτικού κοινού δεν ήταν πιθανός, αλλά σίγουρος.

 

Οι Εναγόμενες με τις ανωτέρω πράξεις τους σκοπό έχουν να παραπλανήσουν ή και εξαπατήσουν το καταναλωτικό κοινό, ώστε να εκλαμβάνει τα ανωτέρω προϊόντα των Εναγομένων ως τα προϊόντα των Εναγουσών και κατά συνέπεια να αγοράζει τα προϊόντα των Εναγομένων  πιστεύοντας ότι είναι τα προϊόντα των Εναγουσών ή ότι μεταξύ Ενάγουσας 1 και Εναγομένων υφίσταται σχέση οικονομικής και οργανωτικής συνεργασίας, επομένως να πιστεύει ότι το SERENATA τελεί υπό την εγγύηση και έλεγχο ποιότητας της Ενάγουσας 1.

 

Η Μ.Ε.2 κατέθεσε ότι είναι δικηγόρος και από το 2007 ασχολείται με τις υποθέσεις της Ενάγουσας 1. Από το 2021 εργοδοτείται ως δικηγόρος στην Ενάγουσα 1.

 

Η Ενάγουσα 1 είναι ιδιοκτήτρια, μεταξύ άλλων, των ακόλουθων διεθνών, ευρωπαϊκών και εθνικών εμπορικών σημάτων:

 

(α)       Διεθνές τρισδιάστατο εμπορικό σήμα εγγεγραμμένο και στην Κύπρο με αριθμό 1132526 στην κλάση 30 (Τεκμήριο 88).

(β)       Διεθνές τρισδιάστατο εμπορικό σήμα εγγεγραμμένο και στην Κύπρο με αριθμό 1 132527 στην κλάση 30 (Τεκμήριο 89).

(Υ)       Σήμα Ευρωπαίκής Ένωσης (ΣΕΕ) «Caprice» με αριθμό 005386289 εγγεγραμμένο στην κλάση 30 (Τεκμήριο 90).

(δ)        Σήμα Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ) «Caprice» PAPADOPOULOS strawberry» με αριθμό 004142436 εγγεγραμμένο στην κλάση 30 (Τεκμήριο 91).

(ε)        Σήμα Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ) «Caprice» PAPADOPOULOS praline» με αριθμό 004142361 εγγεγραμμένο στην κλάση 30 (Τεκμήριο 92).

(στ)     Σήμα Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ) «Caprice» PAPADOPOULOS chocolateorange» με αριθμό 004142402 εγγεγραμμένο στην κλάση 30 (Τεκμήριο 93).

(ζ)        Σήμα Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ) «Caprice» PAPADOPOULOS CAPPUCClNO» με αριθμό 004142477 εγγεγραμμένο στην κλάση 30 (Τεκμήριο 94).

(η)       Σήμα Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ) «Caprice» PAPADOPOULOS VANILLA» με αριθμό 004142568 εγγεγραμμένο στην κλάση 30 (Τεκμήριο 95).

(θ)       Εμπορικό σήμα «CAPRICE PAPADOPOULOS» εγγεγραμμένο στην Κύπρο με αριθμό 37328 στην κλάση 30 (Τεκμήριο 96).

 

Το διεθνές σήμα υπ’ αριθμό 1132526 έχει ως βάση το ελληνικό εθνικό σήμα υπ’ αριθμό 119031, ενώ το διεθνές σήμα υπ’ αρ. 1132527 έχει ως βάση το ελληνικό εθνικό σήμα υπ’ αριθμό 119030. Κατά το έτος 1978 η Ενάγουσα 1 κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά το πασίγνωστο προϊόν CAPRICE που είναι μια γεμιστή γκοφρέτα, η οποία φέρει το χαρακτηριστικό σχήμα του μακρόστενου κυλινδρικού πούρου. Οι γεμιστές γκοφρέτες τοποθετήθηκαν σε ένα εντελώς πρωτότυπο και ασυνήθιστο για γκοφρέτες σχήμα συσκευασίας, αυτό του όρθιου κυλινδρικού κουτιού, το οποίο ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε μέχρι τότε για αυτού του είδους το προϊόν. Η Ενάγουσα 1 ήταν η πρώτη που έθεσε σε κυκλοφορία στην Ελλάδα γεμιστή γκοφρέτα συσκευασμένη σε όρθιο μεταλλικό κουτί και η μόνη που επί μακρά σειρά ετών κυκλοφορούσε στην ελληνική αγορά γεμιστή γκοφρέτα όρθιου κυλινδρικού κουτιού.

 

Η εμπορική επιτυχία του ως άνω προϊόντος ήταν τεράστια από τον πρώτο κιόλας χρόνο της κυκλοφορίας του και σε αυτό συνέλαβαν τα άριστα υλικά και η υψηλή ποιότητα του, καθώς και η έντονη διαφήμιση. Η τεράστια αυτή εμπορική επιτυχία αποδεικνύεται από την αλματώδη εκτίναξη των πωλήσεων του προϊόντος, συγκεκριμένα από 150 χιλιάδες κουτιά ετησίως το 1978, εκτινάχθηκαν σε 3.500.000 κουτιά ετησίως το 1993. Ήδη από το 1978 το ιδιαίτερο και πρωτότυπο σχήμα της γεμιστής κυλινδρικής γκοφρέτας σε σχήμα πούρου, καθώς και το σχήμα της όρθιας κυλινδρικής συσκευασίας καθιερώθηκε και επικράτησε στην αγορά ως στοιχείο που εξατομίκευσε το προϊόν της Ενάγουσας 1 που συνδεόταν με την επιχείρηση της. Από τότε το καταναλωτικό κοινό αναγνώριζε το προϊόν της Ενάγουσας 1 από μόνο το ιδιαίτερο για γεμιστές γκοφρέτες σχήμα της γκοφρέτας καθώς και της συσκευασίας του, μάλιστα αυτοτελώς και ανεξάρτητα από τα λεκτικά στοιχεία «CAPRICE» και «Παπαδοπούλου» ή τα λοιπά εικαστικά στοιχεία της συσκευασίας.

 

Όταν επιτράπηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα η κατάθεση τρισδιάστατων σχημάτων ως σημάτων, τα ανωτέρω σχήματα γκοφρέτας και συσκευασίας της κατατέθηκαν από την Ενάγουσα 1 ως σήματα και έγιναν δεκτά δυνάμει των αποφάσεων 4846/2001 και 3681/1997 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών που διέγνωσε ορθά και αμετάκλητα ότι τα σήματα υπ’ αριθμό 119030 και 119031 δεν ήταν συνηθισμένα στις συναλλαγές για γεμιστές γκοφρέτες και ότι συνεπώς είχαν διακριτική ικανότητα.

 

Το ελληνικό καταναλωτικό κοινό, λόγω της για πρώτη φορά εμφάνισης στην ελληνική αγορά γεμιστής γκοφρέτας, η οποία είχε λάβει το σχήμα πούρου και συσκευαζόταν στην εντελώς ασυνήθιστη για τα τότε συνήθη στην ελληνική αγορά σχήματα συσκευασιών γκοφρέτας, γνώριζε και γνωρίζει, ότι η όρθια κυλινδρική συσκευασία, η οποία περιέχει γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου προέρχεται αποκλειστικά από την Ενάγουσα 1,  υποδηλώνοντας την προέλευση της από την επιχείρηση της Ενάγουσας 1.

 

Στην ευρύτατη και καθολική εμπέδωση στη συνείδηση του καταναλωτικού κοινού της πεποίθησης ότι μόνο οι γεμιστές γκοφρέτες της Ενάγουσας 1 κυκλοφορούν σε όρθια κυλινδρική συσκευασία συνέβαλαν ιδίως οι ακόλουθοι παράγοντες: (α) Το ότι το CAPRICE ήταν το πρώτο προϊόν που κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά με αυτό το σχήμα γκοφρέτας και σε αυτό το σχήμα συσκευασίας, δεν υπήρχε δε άλλο προϊόν με αυτό το σχήμα επί μακρά σειρά ετών. (β) Το ότι το σχήμα αυτό τη γκοφρέτας καθώς και της συσκευασίας του ήταν εντελώς πρωτότυπο όταν άρχισε να κυκλοφορεί το προϊόν, καθώς δεν υπήρχε άλλη παρόμοια γεμιστή γκοφρέτα στην ελληνική αγορά, διατηρεί δε την πρωτοτυπία αυτή μέχρι και σήμερα, (γ) Το ότι η ποιότητα του CAPRICE και η γεύση του ήταν εξαρχής και παραμένει εξαιρετική, χρησιμοποιούνται δε αυστηρά επιλεγμένες ύλες για την παρασκευή του ιδίου του προϊόντος καθώς και της συσκευασίας του και (δ) Το ότι η Ενάγουσα 1 επένδυσε ήδη από την έναρξη της κυκλοφορίας του και συνεχίζει να επενδύει πολύ ψηλά κεφάλαια για τη διαφήμιση του προϊόντος.    

 

Το ανωτέρω προϊόν της Ενάγουσας 1 απέκτησε μεγάλη φήμη, λόγω μακράς και εντατικής χρήσης, καθώς και συστηματικής διαφήμισης τόσο στην Ελληνική, όσο και στην Κυπριακή αγορά. Σύμφωνα με πληροφορίες της, που προήλθαν από εργαζόμενους στην Ενάγουσα 1, το CAPRICE άρχισε να πωλείται στην Κύπρο από το 1982 σε παγκύπριο επίπεδο σε όλες τις υπεραγορές, στη μικρή αγορά, καθώς και σε καταστήματα αδασμολόγητων ειδών. Έχει αξιοσημείωτο μερίδιο στην κατηγορία του μπισκότου και στην υποκατηγορία της γκοφρέτας και η Ενάγουσα 1 έχει καταβάλει μεγάλα ποσά για την προβολή του στην κυπριακή αγορά, είναι δε από τα πλέον αναγνωρίσιμα προϊόντα στην κυπριακή αγορά. 

           

Ο Μ.Ε.3 κατέθεσε ότι είναι ο διευθυντής διεθνών αγορών και επιχειρηματικής ανάπτυξης στην Ενάγουσα 1 από το 2016.  Από τη θέση που κατέχει γνωρίζει ότι το CAPRICE διατίθεται απρόσκοπτα στην Κυπριακή αγορά τουλάχιστον από το 1982.  Η Ενάγουσα 2 είναι η αποκλειστική αντιπρόσωπος των προϊόντων της Ενάγουσας 1 στην Κύπρο από το 2006.  Το CAPRICE είναι από τα πλέον αναγνωρίσιμα προϊόντα της Ενάγουσας 1 στην Κυπριακή αγορά, βρίσκεται δε στην έκτη θέση σε όλη την κατηγορία των σνακ, γλυκά και αλμυρά.  Διανέμεται παγκύπρια και βρίσκεται στο 99% περίπου των σημείων πώλησης μπισκότων.

 

Τα ποσά που έχουν καταβληθεί για τη διαφημιστική προβολή του CAPRICE στην Κυπριακή αγορά ανέρχονται σε €990.000 περίπου για τα έτη 2009 – 2024, ενώ έχουν δαπανηθεί επιπλέον ποσά για προωθητικές ενέργειες εντός υπεραγορών (below the line).  Η διαφημιστική δαπάνη στην Κυπριακή αγορά που έτρεξε και τιμολογήθηκε για τα έτη 2018 – 2024 ανέρχεται στο συνολικό ποσό των €516.752 (€53.298,05 για το έτος 2018, €113.063,10 για το 2019, €86.513,20 για το 2020, €59.618,23 για το 2021, €64.265,97 για το 2022, €64.401,84 για το 2023 και €75.592,03 για το 2024).

 

Το μερίδιο του CAPRICE σε όγκο στην κατηγορία του μπισκότου για το έτος 2018 ανήλθε σε 5,8%, για το 2019 σε 5,4%, για το 2020 σε 5,5%, για το 2021 σε 5%, για το 2022 σε 4,7%, για το 2023 σε 4,4% και για το 2024 σε 4,7%.  Στην δε υποκατηγορία της γκοφρέτας το μερίδιο του σε όγκο κατά τα ίδια έτη ανήλθε σε 38,4%, 37,2%, 38,7%, 35,9%, 33,6%, 30,9% και 30,8% αντίστοιχα.

 

Το μερίδιο του CAPRICE σε αξία στην κατηγορία του μπισκότου για το έτος 2018 ανήλθε σε 6,6%, για το 2019 σε 6,2%, για το 2020 σε 6%, για το 2021 σε 5,6%, για το 2022 σε 5,3%, για το 2023 σε 4,8% και για το 2024 σε 4,9%.  Το μερίδιο του σε αξία στην υποκατηγορία της γκοφρέτας κατά τα ίδια έτη ανήλθε σε 33,1%, 32,1%, 32,9%, 31%, 29,3%, 26,3% και 25,6% αντίστοιχα.

 

Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ

 

Για την πλευρά των Εναγομένων κατέθεσαν οι Δίγκα (Μ.Υ.1), Σαρμπέζης (Μ.Υ.2) και Τσιρώνης (Μ.Υ.3).

 

Η Μ.Υ.1 κατέθεσε ότι είναι δικηγόρος και εργάζεται στη δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπεί τις Εναγόμενες. Αρκετά συχνά επισκέπτεται την υπεραγορά Smart της Λεωφόρου Μεσόγης στην Τάλα, όπου και διαπίστωσε ότι στα ράφια της, στον χώρο έκθεσης των γκοφρετών, διατίθενται προς πώληση κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες (wafer sticks) της εταιρείας Bolero, συσκευασμένες σε όρθια μεταλλική κυλινδρική συσκευασία. Όλες αυτές εκτίθενται στο ακριβώς κάτω ράφι από το προϊόν CAPRICE. Η όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία είναι αρκετά κοινότυπη και διαδεδομένη για τη συσκευασία και διάθεση ευπαθών ειδών διατροφής. Στις 29.4.2025 αγόρασε από την ως άνω υπεραγορά (α) μία συσκευασία 450 γρ. ξηρών καρπών της εταιρείας Castania, οι οποίοι διατίθενται εντός όρθιας κυλινδρικής μεταλλικής συσκευασίας, η οποία σφραγίζεται με ένα λεπτό έλασμα αλουμινίου και πάνω απ’ αυτό με ένα πλαστικό καπάκι, (β) μία συσκευασία Nescafe Azera Espresso, ο οποίος διατίθεται εντός όρθιας κυλινδρικής μεταλλικής συσκευασίας, η οποία επίσης σφραγίζεται με το γνωστό λεπτό έλασμα αλουμινίου και (γ) μία συσκευασία των κυλινδρικών γεμιστών γκοφρετών wafer sticks της εταιρείας Bolero. Στις 14.5.2025 από την ίδια υπεραγορά αγόρασε  (α) μία όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία κυλινδρικών γκοφρετών με γέμιση σοκολάτα και πάστα φουντουκιού, (β) μία όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία με γέμιση κρέμας φράουλας, (γ) μία όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία κυλινδρικών γκοφρετών με γέμιση βανίλια και (δ) μία όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία κυλινδρικών γκοφρετών με γέμιση σοκολάτας και πάστα φουντουκιού.

 

Στις 29.5.2025 αγόρασε από το mini market Visteria Ltd της γειτονιάς της στην Τάλα κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου με το εμπορικό όνομα «Πουράκια Bueno» Stellaris. Δίπλα από το προϊόν CAPRICE διατίθεντο προς πώληση, εντός όρθιας κυλινδρικής μεταλλικής συσκευασίας τα Chocos Morning Coffee της εταιρείας Frou. Την ίδια μέρα αγόρασε από την επιχείρηση Akova Refresh Enterprises Limited κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες με το εμπορικό όνομα “Happy Swing Rolls” με γέμιση κακάο, οι οποίες διατίθενται σε τρεις διαφορετικές γεύσεις.  

 

Ο Μ.Υ.2 κατέθεσε ότι από το 2007 κατείχε τη θέση του διαχειριστή πωλήσεων της Εναγόμενης 3 σε Κύπρο, Αλβανία, Βουλγαρία και Σκόπια. Από το 2017, λόγω φόρτου εργασίας, είναι ο διαχειριστής πωλήσεων μόνο για την Κύπρο. Στα καθήκοντά του περιλαμβάνεται και η τακτική επίσκεψη διαφόρων υπεραγορών αλλά και μικρότερων σημείων πώλησης και έκθεσης των προϊόντων της Εναγόμενης 3 στην Κύπρο, προκειμένου να διαπιστώσει την ορθή έκθεση των προϊόντων στα ράφια, την επάρκεια των εμπορευμάτων τους σ’ αυτά και να πληροφορηθεί τυχόν παράπονα ή και υποδείξεις των πελατών τους. Η Εναγόμενη 3 αποτελεί εταιρεία παραγωγής και εμπορίας σοκολατοποιίας, γκοφρετοποιίας και εν γένει ζαχαρωτών προϊόντων.

 

Η Ενάγουσα 1 παράγει και εμπορεύεται κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες με το εμπορικό όνομα CAPRICE, τις οποίες συσκευάζει και κυκλοφορεί σε ένα συνηθισμένο ή και κοινό όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί. Δεν επινόησε και δεν παρήγαγε πρώτη την κυλινδρική γεμιστή γκοφρέτα, εντός κυλινδρικής μεταλλικής συσκευασίας, εφόσον ήδη κυκλοφορούσαν πριν από αυτή και εξακολουθούν να κυκλοφορούν ίδια προϊόντα σε ίδιες συσκευασίες διεθνώς. Παρήχθησαν για πρώτη φορά τον 19^ο αιώνα από Αυστριακούς ζαχαροπλάστες στη Βιέννη και έγιναν γνωστές σε όλο τον κόσμο. Για τον λόγο αυτό επικράτησε και η ονομασία «γκοφρέτες Βιέννης». Η Ενάγουσα 1 προμηθεύτηκε μια κοινή μηχανή παραγωγής γεμιστών κυλινδρικών γκοφρετών από συγκεκριμένο Αυστριακό οίκο, ο οποίος πουλούσε δεκάδες ίδιες μηχανές σε όλο τον κόσμο. Το γεγονός ότι υπάρχει μια ολόκληρη βιομηχανία που κατασκευάζει και διαθέτει σε τρίτους μηχανές κατασκευής γκοφρετών Βιέννης, καταδεικνύει τη διάδοση του προϊόντος αυτού παγκοσμίως. Από την ίδια κατασκευαστική εταιρεία αγόρασε τα σχετικά μηχανήματά της και η Εναγόμενη 3.

 

Οι γκοφρέτες Βιέννης είναι πολύ εύθραυστες και για τον λόγο αυτό συσκευάζονται και διατίθενται εντός μεταλλικού κυλινδρικού κουτιού, εντός του οποίου υπάρχει περιμετρικά χάρτινη ραβδωτή επένδυση, ακριβώς για να προστατεύσει έτι περαιτέρω την εύθραυστη γκοφρέτα, κατά τη μεταφορά της μέχρι να φθάσει στον καταναλωτή. Επειδή πρόκειται για ιδιαίτερα ευπαθές προϊόν, η μεταλλική κυλινδρική συσκευασία σφραγίζεται αεροστεγώς με ένα λεπτό έλασμα αλουμινίου. Οι συγκεκριμένες μεταλλικές κυλινδρικές συσκευασίες είναι πάρα πολύ διαδεδομένες στην αγορά για τη συσκευασία διαφόρων βρώσιμων και ευπαθών προϊόντων, όπως οι βρεφικές τροφές σε σκόνη, βρεφικά γάλατα σε σκόνη, κομπόστες, καφέδες κλπ. Τόσο η Εναγόμενη 3 όσο και η Ενάγουσα 1 αγοράζουν από τρίτους τις εν λόγω μεταλλικές κυλινδρικές συσκευασίες.

 

Έχει προσωπική γνώση του ότι η Ενάγουσα 1 ουδέποτε διέθεσε στην ελληνική, κυπριακή ή στη διεθνή αγορά μία εντελώς απογυμνωμένη από κάθε σημείο κυλινδρική μεταλλική κονσέρβα, η οποία να έφερε επ’ αυτής την απεικόνιση κυλινδρικής γεμιστής γκοφρέτας. Μόνο μία φορά, περί το 2007, η Ενάγουσα 1 διέθεσε στην αγορά, για μικρό χρονικό διάστημα, το προϊόν CAPRICE εντός όρθιας μεταλλικής συσκευασίας με έντονο πορτοκαλί και ανοικτό πράσινο χρώμα, με απεικονίσεις διαφόρων ανθρωπίνων μορφών, χωρίς την απεικόνιση των κυλινδρικών γεμιστών γκοφρετών.

 

Η Εναγόμενη 3 αποτελεί ηγέτιδα εταιρεία στον κλάδο της γκοφρέτας στην Ελλάδα, καταλαμβάνουσα το 41% των πωλήσεων στην οικεία αγορά. Οι εξαγωγές των προϊόντων της στην Κύπρο ξεκίνησαν ήδη από το 2003. Παράγει και εμπορεύεται στην Κύπρο έντεκα διαφορετικούς κωδικούς γκοφρέτας Serenata. Όλα αυτά τα προϊόντα της, πλην των τριών κωδικών με σοκολάτα υγείας και ενός κωδικού με φουντούκι, διατίθενται στο εμπόριο σε κόκκινο και λευκό χρώμα. Χαίρουν δε ευρείας αναγνωρισιμότητας, αποδοχής και εκτίμησης τόσο από το ελληνικό όσο και από το κυπριακό καταναλωτικό κοινό, αφού όλοι γνωρίζουν το σλόγκαν «Serenata και πάσης Ελλάδος» καθώς και «Tottis ποιότης». Στην Κύπρο, κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, διατίθεντο στο εμπόριο παρόμοια προϊόντα τουλάχιστον τριών άλλων εταιρειών, πέραν της Ενάγουσας 1 και της Εναγόμενης 3.

 

Κοινό γνώρισμα όλων αυτών των ομοειδών προϊόντων, είναι ότι όλα διατίθενται σε όρθια μεταλλική κυλινδρική συσκευασία, σε κάθε μία εκ των οποίων απεικονίζονται οι κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες, ακριβώς γιατί σύμφωνα με την ακολουθούμενη στο εμπόριο κοινή πρακτική, ο καταναλωτής πρέπει να πληροφορείται για το είδος του προϊόντος που πρόκειται να ανεύρει εντός της αδιάφανης συσκευασίας. Η Εναγόμενη 3 κυκλοφόρησε το προϊόν Serenata Viennesse wafers στην κυπριακή αγορά σε πολύ περιορισμένες ποσότητες από το 2012 μέχρι το 2018, σε κόκκινο και λευκό χρώμα, ακριβώς γιατί και οι δεκαοχτώ κωδικοί των προϊόντων Serenata διατίθενται στο εμπόριο από το 1976 σε κόκκινο και λευκό χρώμα, με την ίδια πάντα ευδιάκριτη γραμματοσειρά λευκού χρώματος, η οποία δηλώνει το όνομα του προϊόντος. Ευδιάκριτα δε στο κάτω κεντρικό μέρος της συσκευασίας, εντός κίτρινης κυματιστής κορδέλας, η οποία αποτελεί καταχωρημένο σήμα της Εναγόμενης 3, ο καταναλωτής πληροφορείται ότι το προϊόν αυτό είναι της παραγωγού εταιρείας Tottis, της γνωστής ποιότητας αυτής. Οι δε δέκα συνολικά απεικονιζόμενες κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες είναι σε διαφορετικά μεταξύ τους μεγέθη, άτακτα τοποθετημένες, με κίτρινο φόντο, χρώμα που απουσιάζει παντελώς από το προϊόν της Ενάγουσας 1. Επίσης, στο αριστερό εμπρόσθιο μέρος απεικονίζεται η κυματιστή γαλανόλευκη, ενώ στο λευκό καπάκι της συσκευασίας, αναγράφεται ανάγλυφα η λέξει “Bingo”. Η Εναγόμενη 3 έλαβε όλα τα μέτρα πληροφόρησης του καταναλωτικού κοινού, απεικονίζοντας το προϊόν που ο καταναλωτής θα βρει μέσα στη συσκευασία, με τη γνωστή και καθιερωμένη γραμματοσειρά σε περίοπτη κεντρική θέση του εμπορικού ονόματος του προϊόντος, την παρασκευάστρια εταιρεία και την ποιότητα που ο καταναλωτής θα βρει. Η συσκευασία του προϊόντος SERENATA Viennesse wafers δεν ταυτίζεται ούτε είναι παρόμοια με τη συσκευασία CAPRICE, απλά είναι μια κοινότυπη μεταλλική κυλινδρική συσκευασία, την οποία προμηθεύεται από τρίτους και την οποία χρησιμοποιούν διεθνώς δεκάδες άλλες επιχειρήσεις για τη συσκευασία των πανομοιότυπων προϊόντων τους.

  

Ο Μ.Υ.3 κατέθεσε ότι από το 1995 παρέχει τις υπηρεσίες του στην Εναγόμενη 3 ως εξωτερικός δικηγόρος. Η Εναγόμενη 3 είναι ιδιοκτήτρια σειράς εμπορικών σημάτων στα οποία περιλαμβάνονται τα κυπριακά σήματα «Amaretti», “Tottis BINGO SERENATA” και “SERENATA ΓΚΟΦΡΕΤΑ”. Τα εν λόγω σήματα είναι εγγεγραμμένα στην κλάση 30.  

 

Τόσο η Ενάγουσα 1 όσο και η Εναγόμενη 3 παράγουν, κυκλοφορούν και διαθέτουν στην αγορά κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες, κυρίως με γεύση σοκολάτας, γνωστές ως «γκοφρέτες Βιέννης», εντός μεταλλικής κυλινδρικής συσκευασίας. Οι εν λόγω γκοφρέτες αποτελούν διεθνές γνωστό από το 19^ο αιώνα γλυκό, ιδιαίτερα δημοφιλές και στην Ελλάδα, το οποίο συνήθως παρασκευάζεται και πωλείται σε ζαχαροπλαστεία και φούρνους. Όσον αφορά τη βιομηχανική παραγωγή των γκοφρετών, τόσο η Ενάγουσα 1 όσο και η Εναγόμενη 3 προμηθεύονται τη μηχανή παραγωγής τους από τον ίδιο εξειδικευμένο οίκο που εδρεύει στη Βιέννη. Η επιλογή της μεταλλικής κυλινδρικής συσκευασίας αποτελεί αυτονόητη τεχνητή λύση για την αποθήκευση των γκοφρετών, εφόσον με αυτού του είδους τη συσκευασία επιτυγχάνεται η αποθήκευση και συντήρηση τους μέχρι την κατανάλωσή τους, εφόσον σε αντίθετη περίπτωση θρυμματίζονται εύκολα λόγω της πολύ λεπτής γκοφρέτας που περιβάλλει τη γέμιση.

 

Παρά το γεγονός ότι ο τρόπος παραγωγής και διάθεσης του συγκεκριμένου προϊόντος είναι διαδεδομένος και παρόμοιος σε πλήθος χωρών, στην Ελλάδα η Ενάγουσα 1 κατάφερε να επιβάλει απαράδεκτο μονοπώλιο καταχρώμενη παραλείψεις και κενά της μέχρι το 2020 Ελληνικής νομοθεσίας περί σημάτων. Περί το 1990 η Ενάγουσα 1 ξεκίνησε διάφορες δικαστικές αντιδικίες με όλους τους επιχειρηματίες του κλάδου που παρήγαγαν βιενέζικες κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες, στηριζόμενη στις διατάξεις περί αθέμιτου ανταγωνισμού, ισχυριζόμενη την πρόκληση σύγχυσης στο καταναλωτικό κοινό ως προς την προέλευση των προϊόντων. Τα Δικαστήρια όμως απέρριπταν τις αγωγές της, κρίνοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ομοιότητα μεταξύ των συγκρινόμενων προϊόντων εξαντλείτο στο σχήμα, το μέγεθος και τα υλικά της συσκευασίας, η οποία όμως ήταν μια συνηθισμένη συσκευασία για πολλά προϊόντα, χωρίς να παρουσιάζει κάποια ιδιαιτερότητα ή πρωτοτυπία, χωρίς επίσης να έχει τον χαρακτήρα του ευδιάκριτου, μην μπορώντας, κατ’ αυτό τον τρόπο, να επιτελέσει μόνη της το διακριτικό γνώρισμα της επιχείρησης της Ενάγουσας 1.   

 

Παράλληλα με τις ως άνω αντιδικίες, η Ενάγουσα 1 κατέθεσε στην αρμόδια υπηρεσία σημάτων τα υπ’ αριθμόν 119030 και 119031 σήματα (κυλινδρική γκοφρέτα σε σχήμα πούρου και όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί χωρίς οποιαδήποτε άλλη απεικόνιση). Αρχικά τα ανωτέρω σήματα απορρίφθηκαν, στη συνέχεια όμως έγιναν δεκτά με τις 3681/1977 και 4886/2001 αποφάσεις του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, αντίστοιχα. Η Εναγόμενη 3 δεν συμμετείχε στην ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων διαδικασία, εφόσον δεν γνώριζε και ούτε μπορούσε να υποπτευθεί τη μεθόδευση την οποία η Ενάγουσα 1 είχε επινοήσει με σκοπό τη δημιουργία αθέμιτου μονοπωλίου σε βάρος όλων των υπόλοιπων παραγωγών γκοφρετών Βιέννης στην Ελλάδα.

 

Τα πολιτικά Δικαστήρια της Ελλάδας, λόγω του προϊσχύσαντος νομοθετικού πλαισίου, δεν μπορούσαν να εξετάσουν εάν καλώς είχαν απονεμηθεί τα ανωτέρω σήματα, ακόμα και εάν αυτά προσέκρουαν σε απόλυτους λόγους απαραδέκτου. Με αυτό τον τρόπο, δημιουργήθηκε στην Ελλάδα το διεθνώς μοναδικό φαινόμενο να μπορεί μια εταιρεία, καταχρώμενη τις διατάξεις προστασίας σημάτων, να μονοπωλεί σε μια εγχώρια αγορά ένα δημοφιλές προϊόν, το οποίο ούτε επινόησε η ίδια, ούτε πρώτη κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά. Μάλιστα η Ενάγουσα 1 επιχείρησε να επεκτείνει τα εγχώρια σήματά της, μέσω διεθνών συμβάσεων, όμως όλες οι χώρες αρνήθηκαν την προστασία τους με εξαίρεση την Κύπρο, το Ιράν και την Ισπανία. Ο Άρειος Πάγος, επιλαμβανόμενος αίτησης αναίρεσης της Ενάγουσας 1 έκρινε αμετάκλητα ότι τα ανωτέρω σήματά της δεν αποτελούν σήματα φήμης αφού, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, δεν συντρέχει εν προκειμένω περίπτωση μοναδικότητας των σημάτων, καθότι αυτά έχουν φθαρεί, χρησιμοποιούμενα κατά τρόπο ευρύ από τρίτους.   

 

Η Εναγόμενη 3, μόλις η αλλαγή της Ελληνικής περί σημάτων νομοθεσίας της επέτρεψε, αιτήθηκε από τη Διοικητική Επιτροπή Σημάτων της Ελλάδας τη διαγραφή των ανωτέρω εμπορικών σημάτων της Ενάγουσας 1. Η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων, επιλαμβανόμενη της αίτησης για διαγραφή του σήματος 119030 (γεμιστή γκοφρέτα σε σχήμα πούρου), έκρινε ότι το εν λόγω σήμα δεν είναι ικανό να εξειδικεύσει τα διακρινόμενα προϊόντα ως προερχόμενα από συγκεκριμένη επιχείρηση, χωρίς την προσθήκη άλλων διακριτών στοιχείων, όπως το λεκτικό στοιχείο CAPRICE και την επωνυμία της επιχείρησης ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. Περαιτέρω, εκτίμησε ότι το επίδικο σχήμα πούρου για γεμιστές γκοφρέτες με την προσθήκη των λεκτικών ενδείξεων CAPRICE και  ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ συνιστά νέο σήμα το οποίο έχει διακριτικό χαρακτήρα και μπορεί να χρησιμοποιείται για να διακρίνει τα προϊόντα της Ενάγουσας 1 από αυτά μιας άλλης επιχείρησης του ίδιου κλάδου. Κατέληξε δε ότι το επίδικο σχήμα κατέστη κοινόχρηστο και κατά συνέπεια υφίστατο λόγος ακύρωσής του, γι’ αυτό και το ακύρωσε λόγω της μη χρήσης του με τη μορφή που είχε κατατεθεί το 1993. Τα ίδια ακριβώς έκρινε η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων, επιλαμβανόμενη και της αίτησης της Εναγόμενης 3 για διαγραφή του 11903 σήματος της Ενάγουσας 1 (μεταλλική κυλινδρική συσκευασία). Οι ως άνω αποφάσεις έχουν προσβληθεί με ανακοπή από την Ενάγουσα 1 και αναμένεται η έκδοση των αποφάσεων.

 

Η συσκευασία CAPRICE ή και οι απεικονίσεις επ’ αυτής δεν προστατεύονται με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η ίδια δε η Ενάγουσα 1 δεν προβαίνει επίσημα σε οποιουδήποτε είδους τέτοια πληροφόρηση προς τους τρίτους, καθώς τόσο η συσκευασία αλλά και το προϊόν της δεν αποτελούν πρωτότυπα δημιουργήματα της Ενάγουσας 1, αλλά τρίτων.

 

Περαιτέρω, η συσκευασία CAPRICE δεν αποτελεί καλλιτεχνικό έργο, προστατεύσιμο κατά τον Νόμο, ενώ ο τρόπος που απεικονίζονται οι γεμιστές γκοφρέτες μεταξύ του προϊόντος της Ενάγουσας 1 και αυτού της Εναγόμενης 3 σε καμμιά περίπτωση μπορεί να εκληφθεί ως αναπαραγωγή ή και αντίτυπο, αφού υπάρχουν μεταξύ τους ουσιώδεις διαφοροποιήσεις.  

 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ – ΕΥΡΗΜΑΤΑ

 

            Από μια αντιπαραβολή των εκατέρωθεν εκδοχών στην οποία προέβηκα, διαπίστωσα ότι αποτέλεσε κοινό τόπο το ότι η Ενάγουσα 1 είναι η ιδιοκτήτρια των τρισδιάστατων εμπορικών σημάτων 1132526 και 1132527, τα οποία εγγράφηκαν στο κυπριακό μητρώο εμπορικών σημάτων την 17.5.2012 και η εγγραφή τους εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ. Τα ως άνω σήματα απεικονίζονται στα κατατεθέντα από τον Μ.Ε.1 τεκμήρια 5 και 6. Ακολούθως τα ίδια σήματα κατατέθηκαν και από τη Μ.Ε.2 ως τεκμήρια 88 και 89 αντίστοιχα. Στο τεκμήριο 5 υπάρχει η τρισδιάστατη φωτογραφία του σήματος ενώ δίπλα από τον αριθμό 571 υπάρχει η περιγραφή του, στην οποία αναφέρεται επί λέξει “cylindrical metallic box used as packaging for cylindrical cigar – shaped stuffed wafers”, η οποία στα ελληνικά μεταφράζεται ως κυλινδρικό μεταλλικό κουτί χρησιμοποιούμενο ως συσκευασία για γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου. Στο τεκμήριο 6, πέραν της τρισδιάστατης φωτογραφίας του σήματος, δίπλα από τον ίδιο αριθμό υπάρχει η περιγραφή του, στην οποία αναφέρεται επίσης επί λέξει “Cylindrical cigar-shaped stuffed wafers”, η οποία τα ελληνικά μεταφράζεται ως κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου. Θα πρέπει ακόμα να επισημανθεί ότι αμφότερα τα ως άνω σήματα καταχωρίστηκαν στην κλάση 30, στην οποία υπάγονται οι γεμιστές γκοφρέτες.

 

Παρακολούθησα με την επιβαλλόμενη προσοχή τους μάρτυρες να καταθέτουν ενόρκως στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Θα πρέπει να τονίσω ότι η αξιολόγησή τους δεν περιορίστηκε στην εντύπωση που άφησαν από το εδώλιο του μάρτυρα αλλά επεκτάθηκε στην ουσία της εκδοχής τους, την οποία αντιπαρέβαλα με το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που κατατέθηκε ενώπιον μου, στο οποίο περιλαμβάνονται τα 210 συνολικά τεκμήρια τα οποία κατατέθηκαν από αμφότερες τις πλευρές (Αντωνίου ν. Αστυνομίας (2008) 2 Α.Α.Δ. 766 και Βούτουνος ν. Αστυνομίας (2008) 2 Α.Α.Δ. 71).

 

Ο Μ.Ε.1 άφησε πολύ καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Έδωσε ξεκάθαρες και σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν επί των ζητημάτων των οποίων ήταν γνώστης ως εκ της θέσης του στην Ενάγουσα 2, χωρίς προσπάθεια από μέρους του να επεκταθεί ή και να καλύψει ζητήματα τα οποία δεν ενέπιπταν στο πεδίο της γνώσης του, ώστε να δώσει προβάδισμα στην υπόθεση των Εναγουσών. Δικαιολογημένα δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει για όλα τα ζητήματα επί των οποίων ρωτήθηκε, ενόψει του ότι σημαντικό μέρος από αυτά αφορούσαν ξεκάθαρα την Ενάγουσα 1, της οποίας φυσικά δεν ήταν εργοδοτούμενος, ή και αφορούσαν ζητήματα επι των οποίων δεν ήταν ειδικός. Καθ’ όσον αφορά την ουσία της μαρτυρίας του, η οποία κρίνεται αξιόπιστη, αναφέρω ότι περιέγραψε με σαφήνεια και ακρίβεια το συνδυασμό των στοιχείων μεταξύ του προϊόντος CAPRICE και του προϊόντος SERENATA, στα οποία ομοιάζουν τα δύο προϊόντα. Όπως συγκεκριμένα ανέφερε, τα στοιχεία αυτά είναι η κυλινδρική μεταλλική συσκευασία, το κόκκινο χρώμα και το άσπρο πώμα. Αποδέχομαι επίσης χωρίς κανένα δισταγμό τη θέση του ότι οι επίδικες γκοφρέτες CAPRICE κατά τον χρόνο που κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά στην Κύπρο, που ήταν το 1982, ήταν μια πρωτότυπη, τόσο σε σχήμα όσο και σε είδος συσκευασίας γκοφρέτα, η οποία δεν είχε κυκλοφορήσει προηγουμένως σε τέτοιο σχήμα και είδος συσκευασίας, θέση η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη. Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι το μέρος της μαρτυρίας του που αφορά την αγορά από υπάλληλο της Ενάγουσας 2 των γκοφρετών SERENATA της Εναγόμενης 3 από την υπεραγορά της Εναγόμενης 1 στην Επισκοπή, σε δύο διαφορετικές ημερομηνίες, παρέμεινε αδιαμφισβήτητο, συνεπώς γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο.

 

Ο μάρτυρας στη γραπτή του δήλωση – Έγγραφο Α – αναφέρεται σε συγκεκριμένα ποσά τα οποία δαπανήθηκαν κατά τα έτη 2020 – 2023 για την προώθηση των γεμιστών γκοφρετών CAPRICE, με βάση πληροφόρηση που έλαβε από την Assistant Financial Controller της Ενάγουσας 2. Ανεξαρτήτως του ότι το ως άνω μέρος της μαρτυρίας του συνιστά εξ ακοής μαρτυρία, κανένα αποδεικτικό στοιχείο, όπως τιμολόγια, αποδείξεις πληρωμής κ.λπ., κατατέθηκε, με αποτέλεσμα τα αναφερόμενα από τον μάρτυρα ποσά να παραμείνουν παντελώς ατεκμηρίωτα. Δεν ήταν αρκετό να γίνει αναφορά από τον μάρτυρα γενικά και αόριστα στα συγκεκριμένα ποσά, συνεπώς το Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να τα αποδεχθεί ως τα ποσά που δαπανήθηκαν για την προώθηση των γκοφρετών CAPRICE.

 

Η Μ.Ε.2 άφησε εξαίρετη εντύπωση στο Δικαστήριο. Παρά το ότι παρουσιάστηκε υπό την ιδιότητα της δικηγόρου της Ενάγουσας 1, εντούτοις υπήρξε αντικειμενική και ανεξάρτητη, χωρίς οποιαδήποτε προσπάθεια από μέρους της να εξυπηρετήσει την υπόθεση των εργοδοτών της. Απάντησε με σαφήνεια, ακρίβεια και με την απαιτούμενη λεπτομέρεια σε όλες τις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν χωρίς οποιαδήποτε υπεκφυγή ή διστακτικότητα. Έδωσε επίσης πειστικές επεξηγήσεις επί όλων των ζητημάτων που τέθηκαν ενώπιον της χωρίς να αφήσει οτιδήποτε αδιευκρίνιστο. Κρίνεται ως ειλικρινής και αξιόπιστη. Καθ’ όσον αφορά την ουσία της μαρτυρίας της, θα πρέπει να επισημανθεί ότι περιέγραψε πολύ πειστικά ποια επακριβώς στοιχεία του καλλιτεχνικού έργου το οποίο απεικονίζεται στο περίβλημα της συσκευασίας του προϊόντος της Ενάγουσας 1 – τεκμήριο 87 – έχουν αναπαραχθεί επί της συσκευασίας του προϊόντος SERENATA της Εναγομένης 3 – τεκμήρια 78 και 84 – χωρίς όμως να αποφύγει τον εντοπισμό και την περιγραφή όλων των διαφορών που υπάρχουν μεταξύ των δύο συσκευασιών. Αποδέχομαι χωρίς κανένα δισταγμό τη θέση της ότι συνεπεία της αναπαραγωγής όλων των στοιχείων που περιέγραψε στη μαρτυρία της, η συνολική εντύπωση που παράγεται είναι ότι το καλλιτεχνικό έργο που απεικονίζεται στη συσκευασία του προϊόντος της Εναγόμενης 3 ομοιάζει κατά πολύ με το καλλιτεχνικό έργο της συσκευασίας του προϊόντος της Ενάγουσας 1.  Αποδέχομαι ακόμα ανεπιφύλακτα και τη θέση της ότι λόγω του πρωτότυπου και αποκλίνοντος ουσιωδώς από τα συνήθη τότε πρότυπα της αγοράς σχήματος τόσο της ίδιας της γεμιστής γκοφρέτας όσο και του κουτιού της συσκευασίας της και της επι σειρά ετών αποκλειστικής κυκλοφορίας της από την Ενάγουσα 1, το καταναλωτικό κοινό γνώριζε και γνωρίζει ότι η γεμιστή γκοφρέτα σε σχήμα πούρου, συσκευασμένη στην όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία, προέρχεται αποκλειστικά από την Ενάγουσα 1.

 

Φυσικά δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι η μάρτυρας κατά την αντεξέταση της είχε κάμει αναφορά σε κάποια δημοσκόπηση η οποία διενεργήθηκε κατά το έτος 2022 από συγκεκριμένη εταιρεία αναγνωρισμένου κύρους, δυνάμει της οποίας ποσοστό πέραν του 80% των καταναλωτών που έλαβαν μέρος στην έρευνα, συσχέτισαν το σχήμα της όρθιας κυλινδρικής μεταλλικής συσκευασίας με το όνομα της Ενάγουσας 1. Αυτό το οποίο θα πρέπει να αναφερθεί όμως είναι ότι, πέραν του ότι πρόκειται για μαρτυρία η οποία προέκυψε μετά την καταχώρηση της παρούσας αγωγής, η σχετική έρευνα συνιστά αναμφισβήτητα επιστημονικής φύσης εργασία, γι’ αυτό και επιβαλλόταν τουλάχιστον η κατάθεση της μελέτης του προσώπου ή των προσώπων που διενήργησαν την έρευνα, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί από το Δικαστήριο η ορθότητα της επιστημονικής μεθόδου που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή της. Αφ’ ης στιγμής λοιπόν δεν έχει κατατεθεί αυτούσια η έκθεση του προσώπου ή των προσώπων που διενήργησαν την ως άνω έρευνα και στην απουσία οποιωνδήποτε λεπτομερειών αναφορικά με την επιστημονική μέθοδο που είχε χρησιμοποιηθεί για τη διεξαγωγή της, το αναφερθέν από τη μάρτυρα αποτέλεσμα της δημοσκόπησης, ειδικώτερα δε το ποσοστό του 80%, κρίνεται ως παντελώς αυθαίρετο, γι’ αυτό  δεν θα μπορούσε να προσδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα από το Δικαστήριο σ’ αυτό.   

 

Την ίδια θετική εντύπωση άφησε στο Δικαστήριο και ο τελευταίος μάρτυρας των Εναγουσών (Μ.Ε.3). Κρίνεται επίσης ως ειλικρινής και αξιόπιστος. Φυσικά θα πρέπει να επισημανθεί ότι η μαρτυρία του ήταν περιορισμένης εμβέλειας, συγκρινόμενη με τη μαρτυρία των Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2, εστιαζόμενη, κατά κύριο λόγο, στα ποσά που δαπανήθηκαν από την Ενάγουσα 1 για τη διαφημιστική προβολή του CAPRICE στην κυπριακή αγορά. Όπως συγκεκριμένα αναφέρει στη γραπτή του δήλωση – Έγγραφο Γ – καταβλήθηκαν €990.000 περίπου για τα έτη 2009 – 2024 ενώ επιπλέον ποσά καταβλήθηκαν για προωθητικές ενέργειες εντός υπεραγορών (below the line). Σε κάποιο άλλο δε σημείο της γραπτής του δήλωσης αναφέρει ότι η διαφημιστική δαπάνη στην κυπριακή αγορά για το CAPRICE που τιμολογήθηκε για τα έτη 2018 – 2024 ανέρχεται στο συνολικό ποσό των €516.752, καταγράφοντας ξεχωριστά το ποσό το οποίο δαπανήθηκε κατ’ έτος.

 

Η πρώτη μου παρατήρηση είναι ότι σε σχέση με τα έτη 2018 – 2024 κανένα αποδεικτικό στοιχείο παρουσιάστηκε, όπως τιμολόγια, αποδείξεις πληρωμής κ.λπ., με αποτέλεσμα τα αναφερόμενα από τον μάρτυρα ποσά να παραμείνουν παντελώς ατεκμηρίωτα. Καθ’ όσον αφορά τις διαφημιστικές δαπάνες των προηγούμενων ετών, προς απόδειξη τους κατατέθηκε από τον μάρτυρα σειρά τεκμηρίων τα οποία σχολιάζω στη συνέχεια. Τα τεκμήρια 106 – 112 αποτελούν τιμολόγια (invoices), τα οποία εξέδωσε κατά διάφορες ημερομηνίες η Ενάγουσα 2 προς την Ενάγουσα 1. Στα τεκμήρια 106 – 108 υπάρχει η περιγραφή “Consumer Promotion for the period …”, αναφέρεται δε στο καθένα από αυτά η σχετική περίοδος. Δεν έχουν δοθεί όμως οποιεσδήποτε λεπτομέρειες ή επεξηγήσεις αναφορικά με το πρόσωπο ή τα πρόσωπα στα οποία πληρώθηκαν τα καταγραφόμενα στο κάθε τιμολόγιο ποσά, την ημερομηνία που πληρώθηκε το κάθε ποσό ως και τι επακριβώς αντιπροσώπευε η κάθε πληρωμή. Το λογικά αναμενόμενο ήταν ότι το κάθε τιμολόγιο θα συνοδευόταν από την αντίστοιχη απόδειξη πληρωμής, ώστε να διαφαινόταν ότι τα τιμολογηθέντα από την Ενάγουσα 2 ποσά στα ανωτέρω κατατεθέντα τεκμήρια πληρώθηκαν πράγματι από αυτήν για τη διαφήμιση του CAPRICE. Η γενική και αόριστη καταγραφή των διαφόρων ποσών στα ανωτέρω τεκμήρια, χωρίς την παρουσίαση οποιουδήποτε άλλου αποδεικτικού στοιχείου, κάθε άλλο παρά επαρκής ήταν, προς απόδειξη του ότι τα ως άνω ποσά αντιπροσωπεύουν διαφημιστική δαπάνη στην οποία υπεβλήθη η Ενάγουσα 2 για προώθηση και διαφήμιση του CAPRICE.

 

Στρέφομαι τώρα στα τεκμήρια 113 και 114. Όπως προκύπτει από το περιεχόμενό τους, αμφότερα αποτελούν βεβαιώσεις της διαφημιστικής εταιρείας Ledra Advertising ημερομηνίας 14.2.2018 απευθυνόμενες προς την Ενάγουσα 1. Στο τεκμήριο 113 καταγράφεται ξεχωριστά η κατ’ έτος διαφημιστική δαπάνη στην κυπριακή αγορά του CAPRICE που «έτρεξε» και τιμολογήθηκε μέσω της ως άνω εταιρείας σε όλα τα μέσα για τα έτη 2009 – 2017. Στο τεκμήριο 114 καταγράφεται η αξία της διαφημιστικής δαπάνης για το CAPRICE που έγινε σε όλα τα μέσα για τα έτη 2005 – 2017, η οποία προκύπτει από τα στοιχεία των εταιρειών καταμέτρησης διαφημιστικής δαπάνης στην κυπριακή αγορά, Nielsen Audience Measurement (τηλεόραση), Matrix Media (ραδιόφωνο και έντυπα) και Commradar (ραδιόφωνο, έντυπα και Local Digital).

 

Ούτε όμως σ’ αυτή την περίπτωση παρουσιάστηκαν οποιαδήποτε περαιτέρω αποδεικτικά στοιχεία, όπως τιμολόγια, αποδείξεις πληρωμής κ.λπ., με αποτέλεσμα τα καταγραφόμενα στα ανωτέρω τεκμήρια ποσά να παραμείνουν επίσης παντελώς ατεκμηρίωτα. Δεν ήταν αρκετή, κατά την ταπεινή μου άποψη, η γενική και αόριστη καταγραφή κάποιων ποσών, χωρίς την παρουσίαση επιπρόσθετων αποδεικτικών στοιχείων. Ειδικότερα δε στην περίπτωση του τεκμηρίου 114, όπου τα καταγεγραμμένα ποσά δεν προέρχονται αποκλειστικά από την ίδια την Ledra Advertising, αλλά από στοιχεία τα οποία προήλθαν από τρίτα πρόσωπα, η παράθεση των λεπτομερών στοιχείων στα οποία βασίστηκε η ως άνω πληροφόρηση ήταν επιβεβλημένη υπό τις περιστάσεις. Κατά συνέπεια το Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να προσδώσει οποιαδήποτε βαρύτητα στα ως άνω τεκμήρια. Αναφορικά με τα κατατεθέντα από τον μάρτυρα τεκμήρια 115 και 116, όπως διαφαίνεται από το περιεχόμενο τους, πρόκειται για ποσά τα οποία δαπανήθηκαν για διαφήμιση εκτός κυπριακής αγορά, όπως Ελλάδα και Βουλγαρία, για αυτό θεωρώ αχρείαστο να ασχοληθώ με το περιεχόμενο τους.

 

Δεν διαφεύγει φυσικά της προσοχής μου ότι ενώπιον του Δικαστηρίου υπάρχει το κατατεθέν από τον Μ.Ε.1 τιμολόγιο της Ledra Advertising – τεκμήριο 63. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του, αυτό απευθύνεται προς την Ενάγουσα 2 και αφορά συνολικό κόστος €22.981,14 για διαφήμιση του CAPRICE σε 3 τηλεοπτικούς σταθμούς κατά τον Φεβρουάριο του 2011. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ευπαίδευτη συνήγορος των Εναγομένων αμφισβήτησε έντονα τη γνησιότητα του ως άνω τεκμηρίου ενόψει του ότι δεν υπάρχει επ’ αυτού η υπογραφή του προσώπου που το εξέδωσε. Ανεξαρτήτως του ότι το ως άνω τεκμήριο δεν φέρει οποιαδήποτε υπογραφή, αυτό το οποίο θα ήθελα να αναφέρω είναι ότι δεν έχει κατατεθεί οποιαδήποτε απόδειξη πληρωμής ή και εξόφλησης του αναγραφόμενου σ’ αυτό ποσού, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει αποδεκτό από το Δικαστήριο ότι το αναφερόμενο σ’ αυτό ποσό δαπανήθηκε από την Ενάγουσα 2 για τη διαφήμιση του CAPRICE.

 

Παρά το ότι το Δικαστήριο αποδέχεται τη θέση του μάρτυρα ότι είχαν δαπανηθεί διάφορα ποσά τόσο από την Ενάγουσα 1 όσο και από την Ενάγουσα 2 για τη διαφήμιση του  CAPRICE στην Κυπριακή αγορά και για άλλες προωθητικές ενέργειες, θέση η οποία συνάδει απόλυτα και με τα όσα αναφέρθηκαν από τον Μ.Ε.1 επί του συγκεκριμένου ζητήματος, εντούτοις η παρουσιασθείσα μαρτυρία δεν ήταν σαφής και επακριβής στον βαθμό που απαιτείται προς απόδειξη των ποσών που δαπανήθηκαν.

 

Το τεκμήριο 117 περιγράφεται ως «εκτιμώμενα στοιχεία αγοράς» και έχει ως εκδότη του την εταιρεία IRIworldwide.com. Σ’ αυτό καταγράφεται το μερίδιο πωλήσεων σε όγκο και αξία του CAPRICE μέσα στην κατηγορία των γλυκών μπισκότων και των sophisticated μπισκότων για τα έτη 2009 – 2017. Όπως αναγράφεται κάτω ακριβώς από τον πίνακα με τα κατ’ έτος ποσοστά, τα καταγραφόμενα στοιχεία συνιστούν απλή εκτίμηση της αγοράς, η οποία παρέχεται μέσω της υπηρεσίας PromotionScan, με την οποία η εταιρεία IRIworldwide.com, με τη χρήση στατιστικών μεθόδων, προβάλλει τα στοιχεία που συλλέγει από το δείγμα καταστημάτων που διατηρεί.

 

Αυτό το οποίο θα ήθελα να αναφέρω είναι ότι το ανωτέρω τεκμήριο πόρρω απέχει από το να συνιστά μια έγκυρη επιστημονική διεργασία, αφού το επιστημονικό υπόβαθρο επί του οποίου βασίστηκε η έρευνα παρέμεινε κατ’ ουσία άγνωστο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ελεγχθεί η εγκυρότητα της από το Δικαστήριο (Πιττάλης κ.ά. ν. Ianira Enterprises Ltd κ.ά. (1997) 1 Α.Α.Δ. 814). Δεν έχουν αποκαλυφθεί τα απαραίτητα επιστημονικά κριτήρια, ειδικότερα η επιστημονική μέθοδος η οποία χρησιμοποιήθηκε, προς έλεγχο της ακρίβειας του αποτελέσματος της, το οποίο συνεπώς κρίνεται ως αυθαίρετο. Πέραν των πιο πάνω, θα ήθελα να προσθέσω ότι τα καταγραφόμενα αποτελέσματα αφορούν έρευνα η οποία διεξήχθη στην ελληνική αγορά και όχι στην κυπριακή.

 

Το τεκμήριο 118 αφορά επίσης τα αποτελέσματα έρευνας η οποία διεξήχθη από την εταιρεία RAI Consultants Ltd σχετικά με το μερίδιο αγοράς, σε όγκο και αξία (volume and value) στην κυπριακή αγορά του CAPRICE για την περίοδο 2012 – 2017 εν σχέσει με την κατηγορία μπισκότων και την υποκατηγορία γκοφρετών. Παρά το ότι η εν λόγω έρευνα παρουσιάζει τα ίδια μειονεκτήματα, όπως αυτά που παρουσιάζει η περιγραφόμενη στο τεκμήριο 117 έρευνα, τα οποία έχουν περιγραφεί αμέσως πιο πάνω, εντούτοις τα αποτελέσματα της ουδόλως αμφισβητήθηκαν από πλευράς υπεράσπισης. Θα πρέπει δε να επισημανθεί ότι η ευπαίδευτη συνήγορος των Εναγομένων, όχι μόνο δεν αμφισβήτησε τα αποτελέσματα της έρευνας του τεκμηρίου 118, αλλά βασίστηκε σ’ αυτά προκειμένου να υποβάλει στον μάρτυρα ότι στην κατηγορία της γκοφρέτας οι πωλήσεις σημείωσαν άνοδο στην Κύπρο, θέση με την οποία συμφώνησε ο μάρτυρας. Με βάση τα όσα έχουν αναφερθεί αμέσως πιο πάνω, αποδέχομαι την ορθότητα των αποτελεσμάτων έρευνας τα οποία περιγράφονται λεπτομερώς στο τεκμήριο 118 καθώς επίσης και τα αποτελέσματα έρευνας που διεξήγαγε η ίδια εταιρεία για τα έτη 2018 – 2024, ως αυτά περιγράφονται στις παραγράφους 11, 12 και 13 της γραπτής δήλωσης του μάρτυρα, τα οποία επίσης παρέμειναν αδιαμφισβήτητα. Σημειώνεται ότι τα αμέσως πιο πάνω αποτελέσματα αφορούν επίσης το μερίδιο του CAPRICE σε όγκο και αξία τόσο στην κατηγορία του μπισκότου όσο και στην υποκατηγορία της γκοφρέτας στην κυπριακή αγορά.

 

Καθ’ όσον αφορά το κατατεθέν τεκμήριο 119, όπως επεξηγήθηκε από τον μάρτυρα, πρόκειται για επιστολή των ελεγκτών της Ενάγουσας 1, δια της οποίας επιβεβαιώνουν δεδομένα σχετικά με τις πωλήσεις του CAPRICE στην Ευρώπη, καθώς και κάποια δεδομένα σχετικά με διαφημιστικές δαπάνες για την προώθηση του. Εξετάζοντας με προσοχή το ως άνω τεκμήριο, έχω παρατηρήσει ότι στη σελ. 5 αυτού, καταγράφονται τα ποσά τα οποία δαπανήθηκαν από την Ενάγουσα 1 για τη διαφήμιση του CAPRICE για την περίοδο 2000 – 2017, ενώ στη σελίδα 6 καταγράφονται τα ποσά τα οποία δαπανήθηκαν για τον ίδιο σκοπό στις διάφορες χώρες στις οποίες αυτό διατίθεται, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος. Το ποσό το οποίο καταγράφεται ότι δαπανήθηκε για διαφήμιση στην Κύπρο είναι €599.828 και αφορά την περίοδο 2006 – 2017. Πέραν όμως της καταγραφής του ως άνω ποσού δεν έχουν παρουσιαστεί οποιαδήποτε άλλα αποδεικτικά στοιχεία, όπως τιμολόγια και αποδείξεις πληρωμής, προς τεκμηρίωση του, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ελεγχθεί από το Δικαστήριο η ορθότητα του. Κατά συνέπεια δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από το Δικαστήριο ότι το ποσό αυτό δαπανήθηκε πράγματι από την Ενάγουσα για τη διαφήμιση του CAPRICE στην Κύπρο.

 

Πριν τελειώσω με τη μαρτυρία του Μ.Ε.3 θα ήθελα να αναφέρω ότι τα ίδια κατατεθέντα από αυτόν έγγραφα, κατατέθηκαν και από τον Μ.Ε.1 με άλλη αρίθμηση τεκμηρίων φυσικά – τεκμήρια 64 – 77. Ενόψει του ότι πρόκειται επακριβώς για τα ίδια έγγραφα, ισχύουν τα όσα έχω αναφέρει αμέσως πιο πάνω εν σχέσει με την αποδεικτική αξία του καθενός από αυτά.

 

Η Μ.Υ.1 παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου υπό την ιδιότητα της νοικοκυράς/καταναλωτή και όχι υπό την ιδιότητα της δικηγόρου ή της εμπειρογνώμονος για να καταθέσει επί ειδικών θεμάτων, όπως η ίδια διευκρίνισε κατά την αντεξέταση της, παρά το ότι εργοδοτείται ως δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τις Εναγόμενες. Κρίνεται κατά βάση ως αξιόπιστη. Η μαρτυρία της ήταν στοχευμένη στο να καταδείξει ότι το όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, στο οποίο συσκευάζεται η γκοφρέτα CAPRICE, είναι μια κοινότυπη συσκευασία, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως στην αγορά για τη συσκευασία διαφόρων άλλων προϊόντων, πέραν των γκοφρετών, όπως καφές, ξηροί καρποί, κλπ. Προς απόδειξη δε της ως άνω θέσης της, κατέθεσε ως τεκμήρια διάφορα προϊόντα εντός της ως άνω συσκευασίας τα οποία αγόρασε από τοπικές αγορές της Πάφου. Στα κατατεθέντα προϊόντα περιλαμβάνονται και γκοφρέτες άλλων εταιρειών, όπως οι γκοφρέτες Bolerò, οι Happy Swing Rolls και τα πουράκια Bueno – τεκμήρια 121Γ, 123Α, 123Β, 123Γ, 123Δ, 128Α και 131Α.     

 

Πρωτίστως θα πρέπει να επισημανθεί ότι η πλευρά των Εναγουσών ουδόλως αμφισβήτησε ότι το ανωτέρω όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί χρησιμοποιείται ευρέως στην αγορά για τη συσκευασία διαφόρων προϊόντων, τα οποία εμπίπτουν σε άλλες κλάσεις φυσικά, πέραν της χρήσης του από την Ενάγουσα 1 για τη συσκευασία του CAPRICE. Επίσης ουδόλως αμφισβήτησε ότι το ίδιο κουτί χρησιμοποιείται και από άλλες εταιρείες για τη συσκευασία κυλινδρικών γεμιστών γκοφρετών σε σχήμα πούρου, οι οποίες κυκλοφορούν στην αγορά, χωρίς φυσικά να αποδέχεται ότι κυκλοφορούν με τη δική της συγκατάθεση ή και εξουσιοδότηση. Συνεπώς η μαρτυρία της επί του συγκεκριμένου ζητήματος γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο. Καθ’ όσον αφορά όμως τη θέση της ότι η γκοφρέτα CAPRICE είναι ευπαθές προϊόν υπό την έννοια ότι θα αλλοιωθεί ή θα «μουχλιάσει», αυτός δε είναι και ο λόγος που επέβαλε τη συσκευασία της στο όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, έχω την ταπεινή άποψη ότι μόνο κάποιος ειδικός επί των τροφίμων και βρώσιμων προϊόντων θα μπορούσε να εκφέρει γνώμη επί του κατά πόσο η ως άνω γκοφρέτα είναι «ευπαθές προϊόν», ώστε να επιβάλλεται η συσκευασία της στο συγκεκριμένο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί. Δεν έχει διαφανεί ότι η μάρτυρας κατέχει ειδικές γνώσεις ώστε να θεωρείται ως εμπειρογνώμονας επί του συγκεκριμένου ζητήματος, γι’ αυτό και το Δικαστήριο δεν μπορεί να προσδώσει οποιαδήποτε βαρύτητα στην ως άνω θέση της. Θα πρέπει δε να επισημανθεί ότι η ίδια δέχθηκε κατά την αντεξέταση της ότι έτυχε να δει γκοφρέτες να κυκλοφορούν σε χάρτινη ή πλαστική συσκευασία. Το ότι κυκλοφορούν στην αγορά γκοφρέτες σε άλλη συσκευασία πέραν του κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού, επιμαρτυρείται άλλωστε από τα τεκμήρια 128Α και 131Α, τα οποία η ίδια κατέθεσε στο Δικαστήριο. Διευκρινίζεται ότι το τεκμήριο 128Α είναι γκοφρέτες σε σχήμα πούρου, συσκευασμένες σε πλαστικό κουτί, το δε τεκμήριο 131Α είναι επίσης γκοφρέτες του ιδίου σχήματος συσκευασμένες σε ειδικό χάρτινο περίβλημα.

 

Ο Μ.Υ.2 άφησε αρνητική εντύπωση στο Δικαστήριο. Αυτό το οποίο αποκόμισα, παρακολουθώντας τον με προσοχή στο εδώλιο του μάρτυρα, ήταν μια απέλπιδα προσπάθεια του να βοηθήσει την Εναγόμενη 3 στην υπόθεση της, φτάνοντας μέχρι του σημείου να προβάλει θέσεις που δεν είναι καν δικογραφημένες. Αναφέρω ως παράδειγμα τον ισχυρισμό του ότι η ίδια η μηχανή παραγωγής των γκοφρετών επέβαλε, κατ’ ουσία, τη χρήση του όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού για τη συσκευασία τους, ως επίσης και ότι η προμηθεύτρια της ως άνω μηχανής Αυστριακή εταιρεία, περιγράφει ότι το προϊόν θα πρέπει να τοποθετηθεί σε όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία. Σε κάποιο άλλο δε σημείο της αντεξέτασης του ισχυρίστηκε ότι οι προδιαγραφές για να λειτουργήσει η συγκεκριμένη μηχανή παραγωγής είναι μόνο με κυλινδρική συσκευασία. Αξίζει να επισημανθεί ότι οι ως άνω ισχυρισμοί του προβλήθηκαν σε απάντηση ερώτησης του ευπαίδευτου συνηγόρου των Εναγουσών αν η συσκευασία άλλων προϊόντων στο όρθιο μεταλλικό κυλινδρικό κουτί, επιτρέπει στην Εναγόμενη 3 να χρησιμοποιεί την ίδια συσκευασία για το δικό της προϊόν. Οι ως άνω ισχυρισμοί του εκφεύγουν των δικογραφημένων θέσεων της Υπεράσπισης (Παπά ν. D. Stavrinos Constructions Ltd, Πολ. Έφεση Αρ. 217/2008, ημερ. 21.2.2017 και Courtis and others v. Iasonides (1970) 1 CLR 180). Ως αποτέλεσμα, το Δικαστήριο δεν μπορεί να τους λάβει υπόψη. Πέραν του ότι δεν περιλαμβάνονται στη δικογραφία, για πρώτη φορά τέθηκαν από τον ίδιο κατά την αντεξέταση του. Σε καμμιά περίπτωση είχαν τεθεί στους μάρτυρες των Εναγουσών ώστε να τους δινόταν η ευκαιρία να τους σχολιάσουν και να μπορέσουν να πάρουν θέση. Στην απουσία δε οποιασδήποτε επεξήγησης από πλευράς υπεράσπισης για την παράλειψη της να θέσει έγκαιρα τόσο ουσιώδεις ισχυρισμούς στους μάρτυρες των Εναγουσών, δεν αφήνεται άλλη επιλογή στο Δικαστήριο εκτός από την απόρριψη τους ως υστερόβουλων (Adidas ν. The Jonitexo Ltd (1987) 1 CLR 383 και Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας (2010) 2 Α.Α.Δ. 551, 590).

 

Πέραν των πιο πάνω, οι ως άνω ισχυρισμοί του αντιστρατεύονται τη μαρτυρία που παρουσίασε η ίδια η πλευρά των Εναγομένων. Πιο συγκεκριμένα, δύο εκ των γκοφρετών άλλων εταιρειών, τις οποίες κατέθεσε η Μ.Υ.1, ήτοι τα πουράκια Happy Swing Rolls και τα πουράκια Bueno – τεκμήρια 128Α και 131Α – δεν είναι συσκευασμένα σε όρθιο μεταλλικό κυλινδρικό κουτί, αλλά σε εντελώς διαφορετική συσκευασία, παρά το ότι έχουν το ίδιο κυλινδρικό σχήμα πούρου, όπως οι γκοφρέτες CAPRICE και SERENATA. Είναι λοιπόν άξιο απορίας πως είναι δυνατό οι γκοφρέτες των τεκμηρίων 128Α και 131Α να συσκευάζονται σε εντελώς διαφορετικού είδους συσκευασία, αφ’ ης στιγμής πρόκειται για το ίδιο, κατ’ ουσία, είδος γκοφρέτας, παραγόμενη από το ίδιο είδος μηχανή παραγωγής που είχε χρησιμοποιήσει και η Εναγόμενη 3 για την παραγωγή των γκοφρετών SERENATA, την οποία όλες οι εταιρείες παραγωγής γκοφρέτας σε κυλινδρικό σχήμα πούρου προμηθεύονται από την ίδια Αυστριακή εταιρεία, όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε στη μαρτυρία του.  

 

Υστερόβουλος κρίνεται και ο ισχυρισμός του ότι ο λόγος για τον οποίο οι ως άνω είδους γκοφρέτες συσκευάζονται σε όρθιο μεταλλικό κυλινδρικό κουτί, είναι το ότι είναι ιδιαίτερα «ευπαθές προϊόν» που αλλοιώνεται εύκολα σε περίπτωση έκθεσης του σε υγρό περιβάλλον, ακόμα και στον αέρα. Κατά πρώτο θα ήθελα να αναφέρω ότι μόνο πρόσωπο το οποίο κατέχει ειδικές γνώσεις επί της διατήρησης των τροφίμων θα μπορούσε να εκφέρει άποψη του επί του συγκεκριμένου ζητήματος, κατά την ταπεινή μου άποψη. Δεν έχει διαφανεί ότι ο συγκεκριμένος μάρτυρας κατέχει ειδικές γνώσεις ώστε να θεωρείται ως ειδικός εμπειρογνώμονας επί του ως άνω ζητήματος, γι’ αυτό τα όσα κατέθεσε στο Δικαστήριο δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά. Κατά δεύτερο, είναι άξιο απορίας πως άλλες εταιρείες παραγωγής γκοφρετών, όπως οι εταιρείες που κατασκευάζουν τις γκοφρέτες των τεκμηρίων 128Α και 131Α, χρησιμοποιούν εντελώς διαφορετικό τύπο συσκευασίας για τη συσκευασία του ίδιου είδους γκοφρέτας. Θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι ούτε αυτός ο ισχυρισμός περιλαμβάνεται στις δικογραφημένες θέσεις της Έκθεσης Υπεράσπισης.

 

Σχολιάζοντας περαιτέρω τη μαρτυρία του Μ.Υ.2, θα ήθελα να αναφέρω ότι είχε την τακτική να υπεκφεύγει όποτε βρισκόταν κάτω από την πίεση της αντεξέτασης, καταφεύγοντας στον κ. Τσιρώνη (Μ.Υ.3), ο οποίος κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου μετά την αποπεράτωση της δικής του μαρτυρίας. Αναφέρω ως παράδειγμα τον ισχυρισμό της γραπτής του δήλωσης ότι η Ενάγουσα 1 δεν δικαιούται να ισχυρίζεται ότι είναι δικαιούχος προστασίας δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επειδή η όρθια μεταλλική κυλινδρική συσκευασία του CAPRICE δεν είναι δημιούργημα της ίδιας. Ερωτηθείς από τον ευπαίδευτο συνήγορο των Εναγουσών κατά πόσο η Εναγόμενη 3 μπορεί να παραβιάζει το ως άνω δικαίωμα, απάντησε ότι επ’ αυτού του ζητήματος θα καταθέσει ο κ Τσιρώνης. Τελικά παραδέχθηκε ότι η Ενάγουσα 1 έχει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί του περιβλήματος του όρθιου μεταλλικού κυλινδρικού κουτιού στο οποίο συσκευάζεται το προϊόν CAPRICE. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η Ενάγουσα 1 ουδόλως ισχυρίζεται ότι έχει αποκτήσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί του όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού στο οποίο συσκευάζεται το προϊόν CAPRICE, πέραν του ότι το ως άνω σχήμα συσκευασίας αποτελεί το αντικείμενο προστασίας του εμπορικού σήματος 1132526 – τεκμήριο 5. Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχυρίζεται ότι έχει, είναι επί του περιβλήματος, πιο συγκεκριμένα της απεικόνισης που υπάρχει επί του ως άνω όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού.

 

Την ίδια αλγεινή εντύπωση άφησε στο Δικαστήριο και ο Μ.Υ.3. Δεν ήταν αντικειμενικός στις τοποθετήσεις του, κάτι το οποίο δεν συνάδει με την ιδιότητα του δικηγόρου της Εναγόμενης 3 υπό την οποία παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Αντίθετα, αυτό το οποίο διέκρινα μέσα από τη μαρτυρία του, ήταν μια μεθοδευμένη προσπάθεια να διαβάλει με κάθε τρόπο την Ενάγουσα 1 και να δημιουργήσει στο Δικαστήριο μια άκρως αρνητική εικόνα γι’ αυτήν, ισχυριζόμενος για παράδειγμα ότι η Ενάγουσα 1 κατάφερε να επιβάλει απαράδεκτο μονοπώλιο των γκοφρετών Βιέννης στην Ελλάδα, καταχρώμενη κενά και παραλείψεις της ελληνικής νομοθεσίας, καθώς επίσης ότι η Ενάγουσα 1 είχε επινοήσει μεθοδευμένα την εγγραφή των δύο επίδικων εμπορικών σημάτων στην Ελλάδα με σκοπό τη δημιουργία αθέμιτου μονοπωλίου σε βάρος όλων των υπόλοιπων παραγωγών γκοφρετών Βιέννης στην Ελλάδα. Δεν έχει αποκαλύψει  όμως στο Δικαστήριο, σκόπιμα, κατά την ταπεινή μου άποψη, κατά πόσο η Ενάγουσα 1 πράττοντας κατά τον ως άνω τρόπο, παρέβηκε οποιαδήποτε διάταξη ή πρόνοια του ημεδαπού ή αλλοδαπού δικαίου, ή κατά πόσο καταδικάστηκε από οποιοδήποτε Δικαστήριο ή άλλη αρμόδια επιτροπή για πράξεις αθέμιτου ανταγωνισμού ή για δημιουργία αθέμιτου μονοπωλίου, κάτι το οποίο λογικά ανέμενα απ’ αυτόν. Ερωτηθείς δε από τον ευπαίδευτο συνήγορο των Εναγουσών εάν το εμπορικό σήμα δεν είναι μονοπώλιο και εάν αυτή δεν είναι η φιλοσοφία του, δεν έδωσε ξεκάθαρη απάντηση αλλά προσπάθησε να υπεκφύγει. Για του λόγου το αληθές, μεταφέρω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από την αντεξέταση του:

 

«Ε. Το εμπορικό σήμα, δεν είναι μονοπώλιο, αυτή δεν είναι η φιλοσοφία;

Α.   Θα πρέπει να γνωρίζει ο καταναλωτής τι επιλέγει. Η Νομοθεσία των σημάτων, προβλέπει να μην υπάρχουν αντίγραφα. Ξανά λέω, ότι η Ενάγουσα έχει στην Κύπρο ένα ισχυρό προϊόν, το οποίο διατίθεται στα ράφια με παρόμοια προϊόντα. Αυτό είναι το νόημα».

      

Πέραν των πιο πάνω, επεκτάθηκε σε ζητήματα τα οποία κάθε άλλο παρά της ειδικότητας του ήταν, ισχυριζόμενος για παράδειγμα ότι όλες οι γκοφρέτες Βιέννης συσκευάζονται στο ίδιο μεταλλικό κυλινδρικό κουτί, στο οποίο συσκευάζεται το CAPRICE, εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων, για να αποφεύγεται ο θρυμματισμός της γκοφρέτας. Όταν όμως του υπεδείχθη από τον ευπαίδευτο συνήγορο των Εναγουσών ότι από τις 4 συνολικά μάρκες γκοφρέτας σε σχήμα πούρου που κατατέθηκαν ως τεκμήρια από την πλευρά των Εναγομένων, οι 2 εξ αυτών, συγκεκριμένα οι γκοφρέτες των τεκμηρίων 128Α και 131Α, ήταν σε εντελώς διαφορετική συσκευασία, μετέβαλε θέση ισχυριζόμενος ότι αυτό το οποίο εννοούσε με την ως άνω θέση του ήταν ότι τόσο η Ενάγουσα 1 όσο και η Εναγόμενη 3, ως απόλυτα αξιόπιστες εταιρείες, δεν θα ήθελαν να διαθέσουν στην αγορά προϊόντα που ενέχουν τον κίνδυνο θρυμματισμού της γκοφρέτας και, κατ’ αυτό τον τρόπο, να χάσουν τη φήμη τους.

 

Θα πρέπει να αναφερθεί επίσης ότι έφθασε μέχρι του σημείου να αμφισβητήσει ακόμα και το ότι η Ενάγουσα 1 είναι η δικαιούχος των δύο επίδικων τρισδιάστατων εμπορικών σημάτων, παρά το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι αυτά είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο εμπορικών σημάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας και παρά το ότι οι προσφυγές που είχαν ασκηθεί από την Εναγόμενη 3 εναντίον της διοικητικής απόφασης για εγγραφή τους, είχαν αποσυρθεί ανεπιφύλακτα. Προέβαλε συναφώς, μέσω της γραπτής του δήλωσης – Έγγραφο Στ – ότι η Ενάγουσα 1 ισχυρίζεται ότι είναι δικαιούχος και ιδιοκτήτρια των ως άνω εμπορικών σημάτων. Ζήτησε μάλιστα από το Δικαστήριο να εξετάσει το εύρος της προστασίας τους, παρά το ότι όλες οι αξιώσεις, τις οποίες ήγειραν ανταπαιτητικά οι Εναγόμενες αποσύρθηκαν ανεπιφύλακτα. Τελικά, κάτω από την πίεση της αντεξέτασης, παραδέχθηκε ότι πράγματι η Ενάγουσα 1 είναι ιδιοκτήτρια και δικαιούχος των ως άνω σημάτων. Κατά τον ίδιο τρόπο, ενώ στη γραπτή του δήλωση ισχυρίζεται ότι η Ενάγουσα 1 δεν είναι δικαιούχος δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας είτε επί της συσκευασίας του CAPRICE είτε επί του περιβλήματος της, κατά την αντεξέταση του αποδέχθηκε ότι τα πνευματικά δικαιώματα είναι ευρύτατα και ως εκ τούτου η Ενάγουσα 1 είναι δικαιούχος δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας.    

 

Καθ’ όσον αφορά τον ισχυρισμό της γραπτής του δήλωσης – Έγγραφο Στ – ότι η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων της Ελλάδας με τις αποφάσεις της ημερομηνίας 27.1.2023 – τεκμήρια 203 και 204 – διέγραψε λόγω ακυρότητας τα εμπορικά σήματα της Ενάγουσας 1 119030 και 119031, τα οποία αντιστοιχούν στα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα, θα πρέπει να αναφερθεί ότι, όπως διαφάνηκε κατά την αντεξέταση του, οι ως άνω αποφάσεις ακυρώθηκαν από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με τις αποφάσεις του ημερομηνίας 10.6.2025 – τεκμήρια 209 και 210.

 

Για τους λόγους που έχω παραθέσει αμέσως πιο πάνω, το Δικαστήριο απορρίπτει τη μαρτυρία τόσο του Μ.Υ.2 όσο και του Μ.Υ.3 ως αναξιόπιστη.     

 

Τα ευρήματα στα οποία καταλήγω με βάση την ενώπιον μου αποδεκτή ως και την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία έχουν ως ακολούθως:

 

Η Ενάγουσα 1 κατά το έτος 1978 παρασκεύασε και κυκλοφόρησε στην Ελληνική αγορά γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου υπό την ονομασία CAPRICE. Τα ομοειδή προϊόντα που κυκλοφορούσαν μέχρι τότε στην Ελληνική αγορά είχαν σχήμα τετράγωνο ή παραλληλόγραμμο. Το ασυνήθιστο και πρωτότυπο αυτό σχήμα γκοφρέτας, της οποίας γινόταν πλήρωση με κρέμα φουντουκιού και κακάο, συσκευάστηκε σε ένα εντελώς ασυνήθιστο για γκοφρέτες σχήμα συσκευασίας, συγκεκριμένα σε σχήμα όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού, το οποίο χρησιμοποιείτο και χρησιμοποιείται ευρέως για τη συσκευασία προϊόντων άλλων κλάσεων, όπως γάλα, παιδικές τροφές, καφές, ξηροί καρποί κλπ.

 

Η Ενάγουσα 1 ήταν η πρώτη που κατά το έτος 1978 έθεσε σε κυκλοφορία στην Ελληνική αγορά και αργότερα κατά το έτος 1982 στην Κυπριακή αγορά, μέσω αντιπροσώπων της, το ως άνω είδος γεμιστής γκοφρέτας σε σχήμα πούρου, συσκευασμένη σε όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί και η μόνη που επί μακρά σειρά ετών κυκλοφορούσε στην Ελληνική και Κυπριακή αγορά το ως άνω είδος γεμιστής γκοφρέτας σε σχήμα πούρου, συσκευασμένης στην όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία. Το ανωτέρω πρωτότυπο και ασυνήθιστο για γεμιστές γκοφρέτες σχήμα πούρου, συσκευασμένες στην πρωτότυπη και ασυνήθιστη όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία καθιερώθηκε και επικράτησε στην αγορά ως στοιχείο που εξατομίκευε το προϊόν της Ενάγουσας 1 και συνδεόταν με την επιχείρηση της. Το καταναλωτικό κοινό αναγνώριζε και αναγνωρίζει το ως άνω προϊόν της Ενάγουσας 1 και μόνο από το ιδιαίτερο για γεμιστές γκοφρέτες σχήμα πούρου καθώς και το ιδιαίτερο σχήμα του κουτιού στο οποίο συσκευάζονται, μάλιστα αυτοτελώς και ανεξάρτητα από τα λεκτικά στοιχεία CAPRICE και ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ή τα λοιπά εικαστικά στοιχεία του περιβλήματος της συσκευασίας. Το καταναλωτικό κοινό γνώριζε και γνωρίζει ότι η όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία που περιέχει γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου προέρχεται αποκλειστικά από την Ενάγουσα 1, υποδηλώνοντας την προέλευση τους από την επιχείρηση της Ενάγουσας 1. Όταν το καταναλωτικό κοινό βλέπει γεμιστή γκοφρέτα σε σχήμα πούρου, ακόμα και εκτός συσκευασίας, θεωρεί ότι πρόκειται για προϊόν της Ενάγουσας 1, καθώς έχει εμπεδωθεί η πεποίθηση ότι από όλες τις γεμιστές γκοφρέτες, μόνο η γεμιστή γκοφρέτα της Ενάγουσας 1 έχει το σχήμα πούρου. Η πρωτοτυπία αυτή διατηρείται αναλλοίωτη μέχρι σήμερα. Το CAPRICE από την ημερομηνία κυκλοφορίας του κατέκτησε το καταναλωτικό κοινό και έκτοτε κυκλοφορεί με τεράστια επιτυχία. Λόγω και της εκτεταμένης διαφήμισης του, το CAPRICE έχει καταστεί παγκοσμίως γνωστό.

 

Το σχήμα πούρου της γεμιστής κυλινδρικής γκοφρέτας και το σχήμα του όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού στο οποίο συσκευάζεται, είναι τα εθνικά σήματα της Ενάγουσας 1 με αριθμούς 119030 και 119031 αντίστοιχα, είναι δε τα διεθνή σήματα στην Κύπρο με αριθμούς 1132527 και 1132526  αντίστοιχα – τεκμήρια 5 και 6.

 

Κατόπιν πληροφοριών ότι στο κατάστημα της Εναγομένης 1 στην Επισκοπή με την επωνυμία Lysiotis Supermarket διατίθεντο προς πώληση γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου συσκευασμένες σε όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί με το όνομα SERENATA, στις 8.8.2017 υπάλληλος της Ενάγουσας 2 επισκέφθηκε το ως άνω κατάστημα και αγόρασε 3 κουτιά γεμιστών γκοφρετών σε σχήμα πούρου σε όρθια κυλινδρική συσκευασία, τα οποία φέρουν το όνομα SERENATA – τεκμήρια 78, 79 και 80. Στο ως άνω κατάστημα διατίθεντο προς πώληση και άλλα τέτοια προϊόντα.

 

Κατά την 5.10.2017 υπάλληλος της Ενάγουσας  2 επισκέφθηκε το ίδιο κατάστημα της Εναγομένης 1 όπου αγόρασε ακόμα 3 από τα ως άνω κουτιά γεμιστών γκοφρετών σε σχήμα πούρου σε όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία με το όνομα SERENATA – τεκμήρια 83, 84 και 85.

 

Οι Εναγόμενες 1 και 2 δεν είναι εξουσιοδοτημένες από τις Ενάγουσες να διανέμουν, πωλούν ή και διαθέτουν προς πώληση τις προαναφερθείσες γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου σε όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία. Επίσης η Εναγόμενη 3 δεν είναι εξουσιοδοτημένη από τις Ενάγουσες να παράγει για σκοπούς εξαγωγής στην Κύπρο ή και πωλεί ή και διαθέτει προς πώληση τις προαναφερθείσες γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου σε όρθια κυλινδρική μεταλλική συσκευασία.

 

 

 

ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

 

Οι Ενάγουσες στην Έκθεση Απαίτησης τους ισχυρίζονται ότι η Εναγόμενη 3 κατασκευάζει ή και διανέμει ή και εκθέτει προς πώληση είδη γεμιστών γκοφρετών που είναι τα ίδια ή και παρόμοια με τα εμπορικά τους σήματα ή και το καλλιτεχνικό τους έργο χωρίς η ίδια να έχει εξουσιοδοτήσει κάτι τέτοιο, ώστε είναι πιθανόν να εξαπατήσει ή και δημιουργήσει σύγχυση ή και την εντύπωση ή και πεποίθηση ότι οι ως άνω γκοφρέτες είναι προϊόν των Εναγουσών ή ότι έχουν σχέση με αυτές. Κατ’ αυτό τον τρόπο η Εναγόμενη 3 παραβιάζει τα δικαιώματα τα οποία απορρέουν από την προστασία των εμπορικών τους σημάτων.

 

Πρωτίστως θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι, ως έχει ήδη αναφερθεί, η Ενάγουσα 1 είναι η ιδιοκτήτρια και δικαιούχος των τρισδιάστατων εμπορικών σημάτων 112526 και 1132527 τα οποία εγγράφηκαν στο κυπριακό μητρώο εμπορικών σημάτων την 17.5.2012 – τεκμήρια 5 και 6. Το τεκμήριο 5 περιγράφεται ως «κυλινδρικό μεταλλικό κουτί χρησιμοποιούμενο ως συσκευασία για κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου». Στο ρηθέν τεκμήριο υπάρχει και η τρισδιάστατη ασπρόμαυρη φωτογραφία του εμπορικού σήματος, δηλαδή του όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού. Το τεκμήριο 6 περιγράφεται ως «κυλινδρική γεμιστή γκοφρέτα σε σχήμα πούρου». Σ’ αυτό δε υπάρχει και η τρισδιάστατη ασπρόμαυρη φωτογραφία της γεμιστής γκοφρέτας σε σχήμα πούρου. Αμφότερα τα ανωτέρω εμπορικά σήμερα εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ.

 

Σύμφωνα με τα ευρήματα στα οποία έχω καταλήξει, η Ενάγουσα 1 είναι η κατασκευάστρια των γεμιστών γκοφρετών στις οποίες έδωσε το όνομα CAPRICE, οι οποίες έχουν το κυλινδρικό σχήμα πούρου και συσκευάζονται σε όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί. Η Ενάγουσα 1 ήταν η πρώτη που παρασκεύασε και κυκλοφόρησε στην Ελληνική και ακολούθως στην Κυπριακή αγορά τις γκοφρέτες CAPRICE στο σχήμα και στη συσκευασία που έχουν περιγραφεί αμέσως πιο πάνω. Στην Κυπριακή αγορά κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το 1982 και έκτοτε κυκλοφορούν αδιαλείπτως. Αποτελεί επίσης εύρημα μου ότι η Εναγόμενη 3 είναι η κατασκευάστρια των γεμιστών γκοφρετών με το όνομα SERENATA, οι οποίες έχουν το ίδιο σχήμα πούρου που έχουν οι γκοφρέτες CAPRICE και συσκευάζονται σε ιδίου σχήματος κυλινδρικό και μεταλλικό κουτί, στο οποίο συσκευάζονται και οι γκοφρέτες CAPRICE. Οι γκοφρέτες SERENATA διατέθηκαν προς πώληση, στο σχήμα και στη συσκευασία που έχει περιγραφεί αμέσως πιο πάνω, σε δύο διαφορετικές ημερομηνίες, συγκεκριμένα στις 8.8.2017 και 5.10.2017, στην υπεραγορά της Εναγομένης 1 στην Επισκοπή. Επισημαίνει ακόμα ότι, σύμφωνα με παραδοχή του Μ.Υ.2, η Εναγόμενη 3 κυκλοφόρησε τις ως άνω γκοφρέτες στην Κυπριακή αγορά, σε πολύ περιορισμένες ποσότητες μεταξύ των ετών 2012 και 2018.

 

Το άρθρο 6 (1) του περί Εμπορικών Σημάτων Νόμου Κεφ. 268, όπως αυτό ίσχυε κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, παρείχε στον δικαιούχο του εμπορικού σήματος αποκλειστικό δικαίωμα επ’ αυτού. Στο δε ερμηνευτικό άρθρο 3 του Νόμου επεξηγείται ότι «δικαιούχος» σημαίνει το νόμιμο ιδιοκτήτη του σήματος.

 

Οι αμέσως πιο πάνω αναφερόμενες νομοθετικές πρόνοιες καθιστούν φανερό ότι η Ενάγουσα 1, ως η δικαιούχος των επίδικων εμπορικών σημάτων – τεκμήρια 5 και 6 – έχει αποκλειστικό δικαίωμα επ’ αυτών.

 

Η παρ. (2) του άρθρου 6 προνοούσε τα ακόλουθα:   

 

«(2) Ο ιδιοκτήτης εμπορικού σήματος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθε τρίτο πρόσωπο να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές του, χωρίς τη συγκατάθεση του--

 

(α) Σημείο πανομοιότυπο με το εμπορικό σήμα, για εμπορεύματα ή υπηρεσίες πανομοιότυπες με εκείνες για τις οποίες το εμπορικό σήμα έχει εγγραφεί,

 

(β) σημείο για το οποίο, λόγω της ταυτότητας ή της ομοιότητάς του με το εμπορικό σήμα και της ταυτότητας ή της ομοιότητας των εμπορευμάτων ή των υπηρεσιών που καλύπτονται από το εμπορικό σήμα και το σημείο, υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού, συμπεριλαμβανομένου και του κινδύνου συσχέτισης του σημείου με το εμπορικό σήμα,

 

(γ) σημείο πανομοιότυπο ή παρόμοιο εμπορικό σήμα για εμπορεύματα ή υπηρεσίες μη παρόμοιες με εκείνες για τις οποίες το εμπορικό σώμα έχει εγγραφεί, εάν το εμπορικό σήμα χαίρει φήμης στη Δημοκρατία και η  χρησιμοποίηση του σημείου, χωρίς εύλογη αιτία, θα επέφερε, χωρίς οποιοδήποτε κόστος, όφελος από το διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη του εμπορικού σήματος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγω διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη».

 

Αξίζει να επισημανθεί ότι το άρθρο 6 έχει τροποποιηθεί με βάση τον τροποποιητικό Νόμο 63 (Ι)/2020 ημερ. 12.6.2020 και έχει αναριθμηθεί σε άρθρο 9 χωρίς όμως να υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές μεταξύ τους.

 

Πρωτίστως θα πρέπει να επισημανθεί ότι το κατά πόσο η Εναγόμενη 3 κατά την παρασκευή και κυκλοφορία των γκοφρετών SERENATA χρησιμοποιεί σημεία που είναι ταυτόσημα ή όμοια με τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα, σε βαθμό που δημιουργείται κίνδυνος σύγχυσης στο καταναλωτικό κοινό, είναι ζήτημα πραγματικό το οποίο θα αποφασιστεί από το Δικαστήριο.

 

Όπως υπήρξε αδιαμφισβήτητο, οι γκοφρέτες SERENATA της Εναγομένης 3 έχουν επακριβώς το κυλινδρικό σχήμα πούρου, ως το τρισδιάστατο εμπορικό σήμα της Ενάγουσας 1 1132527 το οποίο, ως έχει ήδη αναφερθεί, περιγράφεται ως κυλινδρική γεμιστή γκοφρέτα σε σχήμα πούρου. Από μια απλή σύγκριση, στην οποία προέβηκα, διαπίστωσα πολύ εύκολα ότι πράγματι οι γεμιστές γκοφρέτες SERENATA έχουν πανομοιότυπο σχήμα με τις γεμιστές γκοφρέτες CAPRICE. Επιπρόσθετα, είναι συσκευασμένες στο ίδιο όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, στο οποίο συσκευάζονται οι γκοφρέτες CAPRICE, όπως αυτό απεικονίζεται στο τεκμήριο 5, το οποίο, ως έχει αναφερθεί, αποτελεί το τρισδιάστατο εμπορικό σήμα της Ενάγουσας 1 1132526, το οποίο περιγράφεται ως κυλινδρικό μεταλλικό κουτί χρησιμοποιούμενο ως συσκευασία για κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου. Τόσο το σχήμα των γεμιστών γκοφρετών SERENATA, όσο και το σχήμα του κουτιού στο οποίο συσκευάζονται, είναι ταυτόσημα με τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα της Ενάγουσας 1, σε βαθμό που δημιουργείται κίνδυνος συσχέτισης των γεμιστών γκοφρετών SERENATA με τις γεμιστές γκοφρέτες CAPRICE της Ενάγουσας 1, ως επίσης και κίνδυνος σύγχυσης του καταναλωτικού κοινού ότι οι γεμιστές γκοφρέτες SERENATA παρασκευάζονται από την Ενάγουσα 1. Ειδικότερα καθ’ όσον αφορά το όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί θα ήθελα να προσθέσω ότι ναι μεν αποτελεί ένα σύνηθες μέσο συσκευασίας προϊόντων άλλων κλάσεων, όχι όμως και για γεμιστές κυλινδρικές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου, για τις οποίες υπήρξε μια πρωτότυπη μορφή συσκευασίας, την οποία πρώτη χρησιμοποίησε η Ενάγουσα 1 για τη συσκευασία και κυκλοφορία των γκοφρετών  CAPRICE, τόσο στην Ελληνική όσο και στην Κυπριακή αγορά. Υπενθυμίζω ότι το όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί ενεγράφη από την Ενάγουσα 1 ως εμπορικό σήμα στην κλάση 30 μόνο, στην οποία υπάγονται και οι γκοφρέτες.

 

Δεν διαφεύγει φυσικά της προσοχής μου το ότι η Ενάγουσα 1 δεν χρησιμοποιεί το όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί στην αυτούσια μαυρόασπρη του μορφή, όπως απεικονίζεται στο τεκμήριο 5. Όπως πολύ εύκολα μπορεί να γίνει αντιληπτό, το όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί – τεκμήριο 87 – είναι περιβεβλημένο με καλλιτεχνικό έργο, στο οποίο θα γίνει εκτεταμένη αναφορά σε μεταγενέστερο στάδιο της απόφασης μου, στο οποίο κυριαρχεί ως βασικό χρώμα το κόκκινο. Το ίδιο φυσικά κάμνει και η Εναγόμενη 3 στο όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, στο οποίο συσκευάζει και κυκλοφορεί τις γεμιστές γκοφρέτες SERENATA. Σύμφωνα όμως με την καθ’ όλα αποδεκτή μαρτυρία της Μ.Ε.2, το ιδιαίτερο και πρωτότυπο για γεμιστές γκοφρέτες σχήμα της όρθιας κυλινδρικής συσκευασίας, καθιερώθηκε και επικράτησε στην αγορά ως στοιχείο που εξατομίκευε ανέκαθεν  το προϊόν CAPRICE της Ενάγουσας 1 και συνδεόταν με την επιχείρηση της, το δε καταναλωτικό κοινό αναγνώριζε και αναγνωρίζει το ως άνω προϊόν από μόνο το ιδιαίτερο για γεμιστές γκοφρέτες σχήμα της συσκευασίας του, μάλιστα αυτοτελώς και ανεξάρτητα από τα λεκτικά ή τα εικαστικά στοιχεία που υπάρχουν στο περίβλημα της συσκευασίας του. Όταν δε το καταναλωτικό κοινό βλέπει όρθιο κυλινδρικό κουτί που περιέχει γεμιστές γκοφρέτες, θεωρεί, μετά βεβαιότητος, ότι πρόκειται για προϊόν της Ενάγουσας 1. Καθ’ όσον αφορά τη γεμιστή γκοφρέτα CAPRICE, όπως επίσης αναφέρθηκε από τη Μ.Ε.2, το καταναλωτικό κοινό την αναγνώριζε και την αναγνωρίζει από μόνο το σχήμα της σαν λεπτό πούρο ότι συνδέεται με την Ενάγουσα 1.

 

Το γεγονός ότι η Ενάγουσα 1 δεν χρησιμοποιεί, ως έχει ήδη αναφερθεί, αυτούσιο το όρθιο κυλινδρικό κουτί, ως αυτό απεικονίζεται στο τεκμήριο 5, αλλά σε συνδυασμό με άλλα εικαστικά ή λεκτικά στοιχεία, όπως τα ονόματα CAPRICE ή ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ που υπάρχουν στο περίβλημα της συσκευασίας και σε άλλους χρωματισμούς, σε καμμιά περίπτωση συνιστά, κατά την ταπεινή μου άποψη, χρήση του τρισδιάστατου εμπορικού σήματος υπό άλλη μορφή, ούτε μειώνει τη διακριτικότητα του, ως στοιχείου το οποίο εξατομικεύει και διακρίνει το προϊόν της Ενάγουσας 1. Δεν με βρίσκει σύμφωνο η θέση των Εναγομένων ότι τα επίδικα εμπορικά σήματα δεν έχουν διακριτικό χαρακτήρα και ότι με αυτά απλά επιδιώκεται η ασφαλής συσκευασία του προϊόντος. Ειδικά δε καθόσον αφορά το διαφορετικό χρώμα το οποίο χρησιμοποιείται από την Ενάγουσα 1 στο περίβλημα της συσκευασίας CAPRICE, θα πρέπει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με όσα νομολογήθηκαν από το Δ.Ε.Κ. στην υπόθεση C-252/2012 Specsavers International Healthcare Ltd v. Asda Stores Ltd ημερ.18.7.2013, στην περίπτωση που η καταχώρηση σήματος δεν έχει γίνει με χρώμα, αλλά ο δικαιούχος του το έχει χρησιμοποιήσει εκτενώς σε ορισμένο χρώμα ή συνδυασμό χρωμάτων ώστε να έχει πλέον συσχετισθεί στην αντίληψη σημαντικού μέρους του κοινού με αυτό το χρώμα ή συνδυασμό χρωμάτων, το χρώμα ή τα χρώματα τα οποία τρίτος χρησιμοποιεί για την παρουσίαση σημείου το οποίο φέρεται ότι προσβάλλει το σήμα αυτό ασκούν επιρροή στο πλαίσιο του κινδύνου σύγχυσης ή της σφαιρικής εκτίμησης του αθέμιτου οφέλους, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 9. παρ. 1 στοιχεία (β) και (γ) του ΕΚ 207/2009. Αξίζει να επισημανθεί ότι το ως άνω άρθρο ομοιάζει κατά πολύ με το άρθρο 6 (2) του δικού μας Κεφ. 268, όπως αυτό ίσχυε κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο. Στην προκειμένη περίπτωση, ως έχει ήδη αναφερθεί, το κόκκινο είναι το κυρίαρχο χρώμα επί του περιβλήματος της συσκευασίας CAPRICE αλλά και το χρώμα που κυριαρχεί επί του περιβλήματος της συσκευασίας SERENATA. Σύμφωνα δε με την αποδεκτή μαρτυρία του Μ.Ε.1, στο μυαλό του Κύπριου καταναλωτή υπάρχει η συσκευασία CAPRICE με το κόκκινο χρώμα με την οποία μεγάλωσε και με την οποία έζησε τόσα χρόνια.

 

Υπό το φως των όσων έχουν αναφερθεί αμέσως πιο πάνω, καθίσταται φανερό ότι το κόκκινο, ως κυρίαρχο χρώμα επί του περιβλήματος και της συσκευασίας SERENATA, είναι ένα επιπρόσθετο στοιχείο που αυξάνει τον κίνδυνο σύγχυσης του καταναλωτικού κοινού.

 

Πέραν των πιο πάνω, το γεγονός ότι οι αιτήσεις τις οποίες είχε υποβάλει η Ενάγουσα 1 σε διάφορες χώρες, όπως Γερμανία, Δανία, Ολλανδία κ.λπ. για εγγραφή εκεί των επίδικων τρισδιάστατων εμπορικών της σημάτων, δεν έγιναν αποδεκτές από τα αρμόδια όργανα της κάθε χώρας και απορρίφθηκαν, σε καμμιά περίπτωση επηρεάζει τις διεκδικούμενες με την παρούσα αγωγή αξιώσεις των Εναγουσών για τον λόγο ότι τα εγγεγραμμένα στην Κυπριακή Δημοκρατία επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα, επί των οποίων στηρίζονται οι αξιώσεις των Εναγουσών, παραμένουν έγκυρα και δεσμευτικά. Κατ’ επέκταση, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ούτε και η θέση των Εναγομένων ότι επειδή η Ενάγουσα 1 δεν εφεσίβαλε τις ως άνω απορριπτικές αποφάσεις, εμποδίζεται να προβάλει τις διεκδικούμενες με την παρούσα αγωγή αξιώσεις της. Οι ίδιες παρατηρήσεις μου θα πρέπει να λεχθούν και σε σχέση με τον ισχυρισμό της γραπτής δήλωσης του Μ.Υ.3 – έγγραφο Στ – ότι οι αιτήσεις που υπέβαλε η Ενάγουσα 1 για εγγραφή των επίδικων τρισδιάστατων εμπορικών σημάτων στο αρμόδιο γραφείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επίσης απορρίφθηκαν.

 

Ούτε το γεγονός ότι στο διεθνές εμπόριο υπάρχουν εγγεγραμμένα εμπορικά σήματα που προσομοιάζουν με τα επίδικα εμπορικά σήματα, επηρεάζει καθ’ οιονδήποτε τρόπο την εγκυρότητα τους. Όπως διαφαίνεται από το περιεχόμενο των τεκμηρίων 181 – 194, τα οποία κατατέθηκαν από τον Μ.Υ.3, κανένα από τα περιγραφόμενα σ’ αυτά εμπορικά σήματα είναι εγγεγραμμένο στο μητρώο εμπορικών σημάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η δε προστασία την οποία αξιώνουν οι Ενάγουσες περιορίζεται στα όρια της Κυπριακής επικράτειας.

 

Στη γραπτή αγόρευση των ευπαίδευτων συνηγόρων των Εναγουσών προβάλλεται η θέση ότι τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα είναι «παγκοίνως γνωστά (well known work)» με βάση τον κυρωτικό της Σύμβασης του Παρισιού για την Προστασία της Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας Νόμο 66/1983 ή και ότι είναι σήματα «φήμης» με βάση το άρθρο 6(2)(γ) του Κεφ.268. Ανάλογος ισχυρισμός προβλήθηκε και από τη Μ.Ε.2 στη γραπτή της δήλωση – Έγγραφο Β.  Θα πρέπει όμως να επισημανθεί ότι τέτοιος ισχυρισμός ουδόλως δικογραφείται στην Έκθεση Απαίτησης, γι’ αυτό δεν μπορεί να εξεταστεί από το Δικαστήριο. Ένας επιπρόσθετος λόγος που επέβαλλε τη δικογράφηση του ισχυρισμού ότι τα επίδικα τρισδιάστατα σήματα αποτελούν σήματα «φήμης» είναι και το ότι αυτού του είδους τα σήματα τυγχάνουν μεγαλύτερης προστασίας  (General Motors Corporation v. Yplon SA απόφαση Δ.Ε.Κ. C-375/97 ημερ. 14.9.1999).

 

Υπό το φως των όσων έχω αναφέρει πιο πάνω, καταλήγω ότι οι Εναγόμενες με την παρασκευή, κυκλοφορία, διανομή, διάθεση προς πώληση ή και πώληση των γεμιστών γκοφρετών SERENATA σε κυλινδρικό σχήμα πούρου, οι οποίες συσκευάζονται στο όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, όπως αυτά των τεκμηρίων 78 και 84, παραβίασαν τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα της Ενάγουσας 1.  

 

Τελειώνοντας θα ήθελα να αναφέρω ότι τόσο η πλευρά των Εναγουσών, όσο και η πλευρά των Εναγομένων παρουσίασαν σειρά αποφάσεων Ελληνικών Δικαστηρίων προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους. Ενόψει όμως του ότι οι ως άνω αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο, δεν βασίστηκα σ’ αυτές για να καταλήξω στα συμπεράσματα μου (Αναφορικά με την Αίτηση της Ρώσικης Ομοσπονδίας (2012) 1 Α.Α.Δ. 20).

 

Η ΙΣΧΥΡΙΖΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

 

            Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Έκθεσης Απαίτησης, η Ενάγουσα 1 ήταν και εξακολουθεί να είναι ιδιοκτήτρια και δικαιούχος δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στο καλλιτεχνικό έργο που απεικονίζεται επί του περιβλήματος του όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού, στο οποίο συσκευάζονται οι γκοφρέτες CAPRICE. Όπως ειδικότερα περιγράφεται στην παρ. 6 της Έκθεσης Απαίτησης, το καλλιτεχνικό έργο αποτελείται από μια απεικόνιση με φόντο σε έντονο κόκκινο χρώμα και σχεδιασμένο σ’ αυτό μια δέσμη από όρθιες γκοφρέτες χρώματος καφέ με γέμιση χρώματος σκούρου καφέ, η οποία ανοίγει λοξά προς τα επάνω. Πάνω από τη δέσμη είναι γραμμένη με λευκά καλλιγραφικά γράμματα η ονομασία του προϊόντος (CAPRICE), στη βάση της οποίας υπάρχει μια λευκή κυματοειδής γραμμή και πιο πάνω, επίσης με λευκά γράμματα, η λέξη «ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ».

 

            Αποτελεί ισχυρισμό της Έκθεσης Απαίτησης ότι οι Εναγόμενες αναπαράγουν το ανωτέρω καλλιτεχνικό έργο στο προϊόν SERENATA το οποίο κατασκευάζουν ή και διανέμουν ή και διαθέτουν προς πώληση.

 

            Η προστασία του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ρυθμίζεται από τον Περί του Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Συγγενικών Δικαιωμάτων Νόμο 59/1976. Στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του Νόμου, το καλλιτεχνικό έργο επεξηγείται ως ακολούθως:

 

«"καλλιτεχvικόv έργov" σημαίvει, αvεξαρτήτως καλλιτεχvικής πoιότητoς, oιovδήπoτε τωv κάτωθι ή παρoμoίωv πρoς αυτά έργωv, ήτoι-

(α) ζωγραφίας, ιχvoγραφίας, μεταλλoγραφίας, λιθoγραφίας, ξυλoγραφίας, έργα χαρακτικής και τυπoγραφίας

(β) γεωγραφικoύς χάρτας, σχέδια και γραφικάς παραστάσεις

(γ) έργα γλυπτικής

(δ) φωτoγραφίας μη περιλαμβαvoμέvας εις ταιvίαv: Φωτογραφία λογίζεται ως καλλιτεχνικό έργο υπό τη μόνη προϋπόθεση ότι είναι δημιούργημα του δημιουργού της και όχι αντίγραφο υπάρχουσας φωτογραφίας,

(ε) έργα αρχιτεκτovικής υπό μoρφήv oικoδoμώv ή πρoπλασμάτωv

(στ) έργα καλλιτεχvικής δεξιότητoς μη εμπίπτovτα εις oιαvδήπoτε τωv πρoηγoυμέvωv παραγράφωv,

τηρoυμέvης δε, της διατάξεως τoυ εδαφίoυ (3) τoυ άρθρoυ 3, περιλαμβάvει υφάσματα μεθ' υφαvτώv παραστάσεωv και αvτικείμεvα εφηρμoσμέvης χειρoτεχvίας και βιoμηχαvικής τέχvης».

 

            Συμφώνως του άρθρου 3(1)(α)(iv) το καλλιτεχνικό έργο περιλαμβάνεται στα προστατεύσιμα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, νοουμένου ότι είναι πρωτότυπο. Βάσει του εδ. (2)(β) πρωτότυπο είναι το έργο το οποίο είναι προσωπικό πνευματικό δημιούργημα του δημιουργού του και όχι αναγραφή ήδη υπάρχοντος έργου ή προσχεδίου ή προπλάσματος έργου. Περαιτέρω, όπως προνοεί το άρθρο 7(1)(α), το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας συνίσταται στο αποκλειστικό δικαίωμα ελέγχου της διενέργειας στη Δημοκρατία, μεταξύ άλλων, της αναπαραγωγής του καλλιτεχνικού έργου.

 

            Η Μ.Ε.2 κατά την αντεξέταση της περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια σε τι συνίσταται το καλλιτεχνικό έργο το οποίο απεικονίζεται επί του περιβλήματος της συσκευασίας CAPRICE, περιγραφή η οποία συνάδει πλήρως με αυτή η οποία καταγράφεται στην παρ. 6 της Έκθεσης Απαίτησης. Σύμφωνα με τα λεγόμενα της, στο μισό κάτω τμήμα του όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού απεικονίζεται μια δέσμη όρθιων κυλινδρικών γκοφρετών σε σχήμα πούρου. Στο πάνω μέρος υπάρχει σε πλαίσιο το λογότυπο της παραγωγού εταιρείας ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ που είναι γραμμένο με ίδιου τύπου δίφθογγους στη θέση της συλλαβής. Στην αριστερή πλευρά της επωνυμίας ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ υπάρχει το γράμμα (Π) που περιβάλλεται από ένα κύκλο και πάνω από αυτόν υπάρχουν 4 παιδιά, εναλλάξ αγόρι – κορίτσι, πιασμένα χέρι – χέρι, τα οποία σχηματίζουν και τα 4 μαζί μια ένδειξη ιδιαίτερα καλλιτεχνική πάνω από το γράμμα (Π). Κάτω ακριβώς από το πλαίσιο αναγράφεται η επωνυμία CAPRICE με καλλιγραφικά γράμματα λευκού χρώματος, με μια λευκή υπογράμμιση. Τα δε κύρια χρώματα της συσκευασίας είναι το κόκκινο και το λευκό, εκτός από το χρώμα των γκοφρετών που είναι καφέ. Θα πρέπει δε να επισημανθεί ότι ουδόλως αμφισβητήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο των Εναγομένων η θέση της μάρτυρος ότι η περιγραφή της συνιστά καλλιτεχνικό έργο.  Αυτό το οποίο αμφισβητήθηκε ήταν το ότι η Εναγόμενη 3 έχει αναπαράξει κάποιο μέρος του ως άνω καλλιτεχνικού έργου.

 

            Πέραν της μαρτυρίας της Μ.Ε.2, εξέτασα προσεκτικά τα όσα απεικονίζονται στο περίβλημα της συσκευασίας CAPRICE – τεκμήριο 87 – και διαπίστωσα ότι ανταποκρίνονται πλήρως στην περιγραφή της Μ.Ε.2. Με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο η θέση της ότι τα ανωτέρω περιγραφόμενα συνιστούν «καλλιτεχνικό έργο» εν τη εννοία του ερμηνευτικού άρθρου 2 του Νόμου. Επιπρόσθετα, δεν έχει διαφανεί ότι το ανωτέρω καλλιτεχνικό έργο αποτελεί αντιγραφή ήδη υπάρχοντος. Είναι λοιπόν εύρημα μου ότι αυτό αποτελεί «πρωτότυπο» καλλιτεχνικό έργο, συνεπώς προστατεύσιμο από Νόμο.

 

            Σύμφωνα με την αποδεκτή μαρτυρία της Μ.Ε.2, στη συσκευασία των γκοφρετών SERENATA της Εναγομένης 3 αναγράφονται όλα τα στοιχεία που υπάρχουν στο καλλιτεχνικό έργο της Ενάγουσας 1. Πιο συγκεκριμένα, πέραν του ότι χρησιμοποιούνται αυτούσια τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα της Ενάγουσας 1, υπάρχει το κόκκινο χρώμα, υπάρχει η πλαγιογράφηση στην αναγραφή της επωνυμίας SERENATA και οι ανοιγόμενες γεμιστές γκοφρέτες που έχουν το σχήμα πούρου. Κατά τη μάρτυρα, η συνολική εντύπωση που παράγεται είναι ότι πρόκειται για όμοιο καλλιτεχνικό έργο, χωρίς φυσικά να έχουν διαφύγει της προσοχής της κάποιες διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στην απεικόνιση της συσκευασίας SERENATA, όπως το ότι στη βάση της συσκευασίας υπάρχει το σήμα «Tottis - Ποιότης» μέσα σε μια έντονα κίτρινη ταινία, καθώς και το ότι πάνω από την επωνυμία SERENATA αναγράφεται με αρκετά μικρότερα γράμματα το είδος της απεικονιζόμενης γκοφρέτας, συγκεκριμένα η φράση «Γκοφρέτα Viennoise», στοιχεία τα οποία απουσιάζουν από το καλλιτεχνικό έργο της Ενάγουσας 1.

 

            Το Δικαστήριο, αφού προέβηκε σε σύγκριση της απεικόνισης που υπάρχει επί του περιβλήματος της συσκευασίας CAPRICE – τεκμήριο – 87 – με την απεικόνιση που υπάρχει επί του περιβλήματος της συσκευασίας SERENATA – τεκμήριο 78 – καταλήγει, σε συμφωνία με τη μαρτυρία της Μ.Ε.2, ότι το έργο που απεικονίζεται επί της συσκευασίας SERENATA αναπαράγει ουσιωδώς και σε μεγάλο βαθμό το καλλιτεχνικό έργο που απεικονίζεται στο περίβλημα της συσκευασίας CAPRICE της Ενάγουσας 1. Έχω την ταπεινή άποψη ότι οι διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στη συσκευασία SERENATA είναι πολύ μικρής σημασίας σε σύγκριση με τις ομοιότητες που υπάρχουν μεταξύ των δύο συσκευασιών, σε βαθμό που δεν μπορούν να μεταβάλουν το συμπέρασμα μου περί αναπαραγωγής του καλλιτεχνικού έργου της Ενάγουσας 1.

 

            Το άρθρο 13 του Νόμου προνοεί τα ακόλουθα:

 

«13.-(1) Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας προσβάλλεται από όποιο πρόσωπο προβαίνει, προκαλεί ή επιτρέπει σε άλλο πρόσωπο να προβεί, χωρίς την άδεια του δικαιούχου, στην τέλεση πράξης η οποία ελέγχεται από δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας.

(2) Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας προσβάλλεται επίσης από οποιοδήποτε, ο οποίος, χωρίς την άδεια του δικαιούχου, εισάγει στη Δημοκρατία ή εξάγει από τη Δημοκρατία για χρήση, εξαιρουμένης της ατομικής ή οικιακής, ή διανέμει σ’ αυτήν εμπορικά ή πωλεί ή ενοικιάζει ή δανείζεται ή μεταδίδει στο κοινό ή εκπέμπει ή εκθέτει δημόσια ή με οποιοδήποτε τρόπο διαφημίζει οποιοδήποτε αντικείμενο το οποίο συνιστά δυνάμει του εδαφίου (1) προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας.

(3) Σε αγωγή για προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας -

(α)θεωρείται ότι έργο προστατεύεται με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, εκτός εάν ο εναγόμενος εγείρει τούτο ως επίδικο θέμα·

(β)οποτεδήποτε η ύπαρξη του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας δεν εγείρεται ως επίδικο θέμα, ο ενάγοντας θεωρείται δικαιούχος του απαιτούμενου δικαιώματος, εκτός εάν ο εναγόμενος εγείρει την ιδιοκτησία ως επίδικο θέμα·

(γ)μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, το μεν έργο θεωρείται ότι είναι πρωτότυπο, η δε προβαλλόμενη από τον ενάγοντα, σε περίπτωση δημοσίευσης, ημερομηνία και τόπος αυτής τεκμαίρονται ως αληθείς.

(4) Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, οι προσβολές κατά του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας είναι αγώγιμες, με αίτηση του δικαιούχου της πνευματικής ιδιοκτησίας.

(5) Σε κάθε αγωγή για προσβολή κατά του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, ο ενάγοντας δύναται να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα θεραπείας με τη μορφή αποζημίωσης, απαγορευτικού διατάγματος, κατάθεσης λογαριασμών ή άλλως πως, τα οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει σε κάθε αντίστοιχη διαδικασία σε σχέση με την προσβολή άλλων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος παράδοσης στο δικαιούχο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, ο οποίος θεωρείται ιδιοκτήτης όλων των αντιτύπων που, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, αποτελούν αντίτυπα που ενέχουν προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας που υπάρχει στο έργο αυτό:

Νοείται ότι δύναται να εκδοθεί απαγορευτικό διάταγμα κατά των διαμεσολαβητών, οι υπηρεσίες των οποίων χρησιμοποιούνται από τρίτο για την προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας».

 

            Υπό το φως του συμπεράσματος μου ότι το έργο που απεικονίζεται επί της συσκευασίας SERENATA αναπαράγει ουσιωδώς και σε μεγάλο βαθμό το καλλιτεχνικό έργο που απεικονίζεται στο περίβλημα της συσκευασίας CAPRICE, αναπαραγωγή για την οποία η Εναγόμενη 3 αναμφισβήτητα δεν είχε την άδεια της Ενάγουσας 1, καταλήγω ότι οι Εναγόμενες  προσέβαλαν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας της Ενάγουσας 1 επί του ως άνω καλλιτεχνικού έργου, συνεπώς η Ενάγουσα 1 δικαιούται της περιγραφόμενης στο άρθρο 13 (5) προστασίας. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι οι μάρτυρες Υπεράσπισης (Μ.Υ.2 και Μ.Υ.3) είχαν αποδεχθεί τελικά ότι η Ενάγουσα 1 είναι δικαιούχος δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί της απεικόνισης που υπάρχει στο περίβλημα της συσκευασίας CAPRICE.

 

 

Ο ΙΣΧΥΡΙΖΟΜΕΝΟΣ ΑΘΕΜΙΤΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

 

            Στην Έκθεσης Απαίτησης προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι οι Εναγόμενες, χωρίς την προς τούτο εξουσιοδότηση των Εναγουσών, κατασκευάζουν, διανέμουν, εκθέτουν προς πώληση ή και πωλούν είδη γεμιστών γκοφρετών που είναι τα ίδια ή και παρόμοια με τα προϊόντα ή και εμπορικά σήματα ή και καλλιτεχνικό έργο της Ενάγουσας 1, με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι πιθανόν να εξαπατήσουν ή και να δημιουργήσουν σύγχυση ή και την εντύπωση (passing off) ότι τα ρηθέντα προϊόντα των Εναγομένων είναι τα προϊόντα των Εναγουσών ή και έχουν σχέση με αυτές.

 

            Το αδίκημα του αθέμιτου ανταγωνισμού περιγράφεται στο άρθρο 35 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο προνοεί επί λέξει τα ακόλουθα:

 

«Πρόσωπo τo oπoίo απoμιμoύμεvo τηv επωvυμία, τo χαρακτηρισμό, τo σήμα ή τηv επιγραφή αγαθώv ή άλλως πως, πρoκαλεί ή απoπειράται vα πρoκαλέσει ώστε oπoιαδήπoτε αγαθά vα εκληφθoύv ως αγαθά άλλoυ πρoσώπoυ, με τρόπo o oπoίoς εvδέχεται vα oδηγήσει συvήθη αγoραστή στηv πεπoίθηση ότι αγoράζει αγαθά τoυ άλλoυ αυτoύ πρoσώπoυ, διαπράττει αστικό αδίκημα κατά τoυ άλλoυ αυτoύ πρoσώπoυ:

 

Νoείται ότι καvέvας δεv διαπράττει αστικό αδίκημα για μόvo τo λόγo ότι χρησιμoπoιεί τη δική τoυ επωvυμία σε σχέση με τηv πώληση αγαθώv».

 

            Στην υπόθεση CTO Public Company Ltd κ.ά. ν. B.A.T. (Cyprus) Ltd κ.ά. (2012) 1 Α.Α.Δ. 178, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Η ουσία του αστικού αδικήματος του αθέμιτου ανταγωνισμού (ή συναγωνισμού) είναι ότι απαγορεύεται η πώληση αγαθών ή η άσκηση επιχείρησης και η διεξαγωγή των εργασιών κάποιου προσώπου, χρησιμοποιώντας όνομα, επωνυμία, σήμα, περιγραφή ή άλλο τρόπο, έτσι ώστε να παραπλανεί το (καταναλωτικό) κοινό, δημιουργώντας του την (λανθασμένη) εντύπωση, ότι τα αγαθά ή η επιχείρησή του, είναι εκείνα κάποιου άλλου προσώπου».

 

            Στην υπόθεση Demades Overseas Ltd v. Studio MA. ST. Ltd (1996) 1 A.A.Δ. 799 συνοψίζονται οι 5 προϋποθέσεις οι οποίες είναι απαραίτητες για τη θεμελίωση αιτίας αγωγής για αθέμιτο ανταγωνισμό, όπως καταγράφονται στο Σύγγραμμα Bullen & Leake Precedents of Pleadings, 13^η έκδοση σελ. 344. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι οι ακόλουθες:

 

"(1) Ψευδής παράσταση,

 (2) που έγινε από έμπορο στη διάρκεια διεξαγωγής εμπορικών συναλλαγών,

 (3) σε μελλοντικούς πελάτες του ή σε εκείνους που τελικά θα

καταλήξουν τα αγαθά ή οι υπηρεσίες που παρέχονται από τον ίδιο,

 (4) η οποία στοχεύει στο να επηρεάσει την επιχείρηση ή εμπορική εύνοια άλλου εμπόρου (με το νόημα ότι αυτή είναι μια εύλογα προβλεπτή συνέπεια), και

 (5) η οποία προκαλεί πραγματική ζημιά στην επιχείρηση ή εμπορική εύνοια του εμπόρου ο οποίος εγείρει την αγωγή ή (στην περίπτωση προληπτικής αγωγής) πιθανόν να προκαλέσει."

 

            Στην ίδια υπόθεση τονίστηκε ότι η φήμη είναι το πρώτο απαραίτητο χαρακτηριστικό το οποίο πρέπει να αποδείξει ο Ενάγοντας για να εγείρει αγωγή για αθέμιτο ανταγωνισμό. Συνοψίζεται δε με τις ακόλουθες λέξεις: «ότι το έμβλημα, όνομα ή άλλα χαρακτηριστικά πάνω στα οποία βασίζεται ο ενάγοντας είναι καλώς γνωστά σε σχέση με μία επιχείρηση στην οποία έχει εμπορική εύνοια, ή με αγαθά που σχετίζονται με εκείνη την επιχείρηση και είναι διακριτικά εκείνων των αγαθών ή εκείνης της επιχείρησης».

 

            Σύμφωνα με την παρουσιασθείσα από τις Ενάγουσες αποδεκτή μαρτυρία, οι επίδικες γεμιστές γκοφρέτες CAPRICE πωλούνται αδιάλειπτα στην Κύπρο από το 1982, σε όλες τις υπεραγορές (supermarket), στη μικρή αγορά, σε καταστήματα αφορολογήτων ειδών (duty free) κλπ., έχουν αξιοσημείωτο μερίδιο στην κατηγορία του μπισκότου και στις υποκατηγορίες της γκοφρέτας, καθώς η Ενάγουσα 1 έχει καταβάλει μεγάλα ποσά για τη διαφήμιση και γενικά για την προβολή του στην Κυπριακή αγορά. Όπως δε αναφέρθηκε χαρακτηριστικά από τη Μ.Ε.2, είναι από τα πλέον αναγνωρίσιμα προϊόντα στην Κυπριακή αγορά. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι η πλευρά της υπεράσπισης ουδόλως αμφισβήτησε ότι οι γεμιστές γκοφρέτες CAPRICE είναι ευρέως γνωστές στο Κυπριακό καταναλωτικό κοινό. Επισημαίνεται ότι ο Μ.Υ.3 παραδέχθηκε κατά την αντεξέταση του ότι η Ενάγουσα 1 έχει ένα ισχυρό προϊόν στην Κύπρο το οποίο διατίθεται σε ράφια με παρόμοια προϊόντα, ενώ σε κάποιο άλλο σημείο ανέφερε ότι το CAPRICE και το «ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ» είναι δύο ισχυρά σήματα φήμης.

 

            Με βάση τα όσα έχω αναφέρει αμέσως πιο πάνω καταλήγω ότι έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό ότι οι επίδικες γκοφρέτες CAPRICE απολαύουν εδώ και χρόνια ευρείας φήμης και αναγνωρισιμότητας από το κυπριακό καταναλωτικό κοινό.  Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η φήμη, όπως αυτή έχει επεξηγηθεί αμέσως πιο πάνω, είναι έννοια διαφορετική από τη φήμη η οποία η οποία αναφέρεται στο άρθρο 6(2)(γ) του Κεφ.268.

 

            Στην υπόθεση CTO Public Company Ltd κ.ά. ν. B.A.T. (Cyprus) Ltd κ.ά. (ανωτέρω), αναφέρονται τα ακόλουθα:

 

«Ο ενάγων-αιτητής θα πρέπει να αποδείξει ψευδή παράσταση, εκ μέρους του εναγομένου-καθ' ου η αίτηση, η οποία δημιούργησε πιθανότητα σύγχυσης στο καταναλωτικό κοινό. Η ψευδής παράσταση είναι ζήτημα γεγονότος το οποίο αποφασίζεται από το ίδιο το δικαστήριο. Η απόδειξη δόλιας προθέσεως εκ μέρους του εναγόμενου-καθ' ου η αίτηση δεν είναι απαραίτητο στοιχείο που πρέπει να αποδεικνύεται, όπως επίσης δεν είναι απαραίτητο να αποδειχθεί ότι τα εμπορεύματα του εναγόμενου-καθ' ου η αίτηση είναι κατώτερης ποιότητος από εκείνα του ενάγοντα-αιτητή (Δέστε:  Kerley, ανωτέρω, παραγ. 14-18 έως παραγ. 14-36). Εκείνο για το οποίο το δικαστήριο θα πρέπει να ικανοποιηθεί είναι ότι η συμπεριφορά του εναγόμενου-καθ' ου η αίτηση είναι στοχευμένη και γίνεται με σκοπό να παρουσιάσει τα δικά του προϊόντα ως προϊόντα του ενάγοντα-αιτητή ή τουλάχιστον να προκαλέσει σύγχυση σε πιθανούς πελάτες ή αγοραστές ότι τα προϊόντα του έχουν κάποια σχέση με τα προϊόντα του ενάγοντα. Η απομίμηση δεν είναι απαραίτητο να είναι απόλυτη (Δέστε: Mitsingas, ανωτέρω). Το ίδιο το δικαστήριο είναι ο καλύτερος κριτής αυτών των στοιχείων. Η σύγκριση όμως γίνεται με αναφορά στο μέσο καταναλωτή, που γνωρίζει απλά την εμφάνιση των προϊόντων του ενάγοντα, και όχι στον ειδικό και έμπειρο καταναλωτή (Δέστε: Spalding v. Gamage, ανωτέρω).

 

            Στην ίδια υπόθεση τονίστηκε ότι το θέμα της σύγχυσης αποφασίζεται από το ίδιο το Δικαστήριο με κριτήριο το κατά πόσο υπάρχει πιθανότητα ένας συνήθης καταναλωτής, με συνηθισμένη μνήμη, να συγχυστεί και να αγοράσει τα προϊόντα του εναγόμενου, νομίζοντας ότι αγοράζει τα προϊόντα του ενάγοντα. Ο ρόλος του Δικαστηρίου ως κριτής του βαθμού ομοιότητας των υπό αμφισβήτηση προϊόντων είναι αποφασιστικής σημασίας, επιτελείται δε συνήθως χωρίς μαρτυρία αλλά με την αντιπαραβολή των εμπορευμάτων των δύο πλευρών. Απόλυτα σχετική επί του θέματος είναι και η υπόθεση Παπαχρυσοστόμου ν. Παπαχρυσοστόμου (1992) 1 Α.Α.Δ. 389.

 

            Στην προκειμένη περίπτωση η Εναγόμενη 3 κατασκεύασε και διέθεσε στην αγορά γεμιστές γκοφρέτες σε κυλινδρικό σχήμα πούρου υπό την επωνυμία SERENATA σε χρόνο πολύ μεταγενέστερο από την κατασκευή και κυκλοφορία στην αγορά των ίδιων γεμιστών γκοφρετών CAPRICE της Ενάγουσας 1. Αναμφισβήτητα, πρόκειται για πανομοιότυπα μεταξύ τους προϊόντα, τα οποία έχουν το ίδιο κυλινδρικό σχήμα πούρου. Υπενθυμίζω ότι η Ενάγουσα 1 είναι η δικαιούχος του τρισδιάστατου εμπορικού σήματος 1132527 – τεκμήριο 6 – στην κλάση 30, το οποίο περιγράφεται ως κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτες με σχήμα πούρου. Πέραν του ότι η γεμιστή γκοφρέτα SERENATA έχει το ίδιο επακριβώς σχήμα με την επίδικη γκοφρέτα CAPRICE, συσκευάστηκε από την Εναγόμενη 3 σε ιδίου σχήματος συσκευασία, δηλαδή σε όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, στο οποίο συσκευάζονται και οι επίδικες γκοφρέτες CAPRICE. Υπενθυμίζω ξανά ότι η Ενάγουσα 1 είναι η δικαιούχος του τρισδιάστατου εμπορικού σήματος 1132526 – τεκμήριο 5 – το οποίο περιγράφεται ως κυλινδρικό μεταλλικό κουτί χρησιμοποιούμενο ως συσκευασία για κυλινδρικές μεταλλικές γκοφρέτες σε σχήμα πούρου. Χωρίς να διαφύγει της προσοχής μου ότι η παρουσιασθείσα μαρτυρία δεν έχει καταδείξει ότι η Ενάγουσα 1 ήταν αυτή που πρώτη επινόησε τη συνταγή για την κατασκευή των ως άνω γεμιστών γκοφρετών, εντούτοις η μαρτυρία κατέδειξε ότι η Ενάγουσα 1 ήταν η πρώτη που παρασκεύασε και κυκλοφόρησε στην Ελλάδα και μετέπειτα στην Κύπρο τις ως άνω γεμιστές γκοφρέτες, στις οποίες έδωσε το όνομα CAPRICE και η πρώτη που τις συσκεύασε στην πρωτότυπη συσκευασία του όρθιου κυλινδρικού μεταλλικού κουτιού, συσκευασία η οποία χρησιμοποιείται ευρέως για προϊόντα άλλων κλάσεων, όπως παιδικές τροφές, καφές, κλπ., όχι όμως για προϊόντα της κλάσης 30 και ειδικότερα για κυλινδρικές γεμιστές γκοφρέτας σε σχήμα πούρου. Όπως έχει αναφερθεί αμέσως πιο πάνω, η Ενάγουσα 1 ήταν η πρώτη που συσκεύασε και κυκλοφόρησε τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο στο ως άνω όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, το συγκεκριμένο προϊόν.

 

            Πέραν των πιο πάνω, συγκρίνοντας προσεκτικά τις δύο συσκευασίες – τεκμήρια 78 και 87 – παρατηρώ ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες ομοιότητες και στην απεικόνιση που υπάρχουν επί του περιβλήματος τους. Εξηγούμαι: Σε αμφότερες τις απεικονίσεις κυριαρχεί το κόκκινο χρώμα, υπάρχει δέσμη γκοφρετών χρώματος καφέ, η επωνυμία SERENATA είναι γραμμένη στην ίδια επακριβώς θέση με τις ίδιες περίπου διαστάσεις των γραμμάτων και στο ίδιο επακριβώς χρώμα (λευκό), όπως η επωνυμία CAPRICE, ενώ αμφότερες οι συσκευασίες φέρουν πλαστικό, λευκού χρώματος καπάκι. Επίσης, αμφότερες οι συσκευασίες έχουν τις ίδιες διαστάσεις. Χωρίς να διαφεύγουν της προσοχής μου κάποιες διαφορές που υπάρχουν στις απεικονίσεις των δύο συσκευασιών, όπως το ότι η διάταξη των γκοφρετών δεν είναι επακριβώς η ίδια, στο κάτω μέρος της συσκευασίας SERENATA υπάρχει σε κίτρινη σειρά η επωνυμία «Tottis - Ποιότης», ενώ στο πάνω μέρος της εμφανίζεται η γαλανόλευκη σημαία σε μικρές διαστάσεις, εντούτοις η ομοιότητα μεταξύ των δύο συσκευασιών είναι τόσο μεγάλη ώστε υπάρχει μεγάλος κίνδυνος ή και πιθανότητα πρόκλησης σύγχυσης στον συνηθισμένο καταναλωτή ώστε να εκλάβει τη συσκευασία γεμιστών γκοφρετών SERENATA ως τη συσκευασία των επίδικων γεμιστών γκοφρετών CAPRICE ή ως προϊόν προερχόμενο από την επιχείρηση της Ενάγουσας 1, κάτι το οποίο αναμφισβήτητα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.  

 

            Στο σημείο αυτό θεωρώ χρήσιμο να μεταφέρω αυτούσια τα όσα πολύ εύστοχα αναφέρθηκαν από τη Μ.Ε.2 κατά την αντεξέταση της αναφορικά με τη σημασία του μέσου συνετού καταναλωτή:

 

«… Η έννοια του μέσου συνετού καταναλωτή διαβάζεται ανάλογα με την κατηγορία του προϊόντος για το οποίο ενδιαφέρεται ο καταναλωτής. Άλλη είναι η έννοια του μέσου συνετού καταναλωτή όταν αυτός θέλει να αγοράσει ηλεκτρονικό υπολογιστή και άλλη είναι η έννοια του μέσου καταναλωτή όταν αυτός θέλει να αγοράσει προϊόντα ταχείας κατανάλωσης. Εκεί η έννοια της προσοχής αλλάζει, εκεί λοιπόν ο καταναλωτής και αυτό έχει γίνει δεχτό και από τη νομολογία δεν δείχνει την ίδια προσοχή όπως όταν είναι να αγοράσει ένα άλλο προϊόν , ως προς την αγορά του, όπου δεν είναι συνετό να δείχνει ταχύτητα. Όσον αφορά το θέμα του τρισδιάστατου σήματος και εδώ τα τρισδιάστατα σχήματα είναι δύο στο προϊόν Caprice της Ενάγουσας, είναι το σχήμα του όρθιου κυλινδρικού κουτιού και το σχήμα του ίδιου του προϊόντος της γεμιστής γκοφρέτας. Η γεμιστή γκοφρέτα εδώ έχει πάρει ένα ιδιόμορφο σχήμα, το σχήμα του πούρου. Αυτά είναι τα δύο τρισδιάστατα σχήματα της Ενάγουσας. Ο καταναλωτής λοιπόν όταν πηγαίνει να αγοράσει είτε το προϊόν Caprice είτε το προϊόν Serenata στα δύο αυτά προϊόντα βλέπει αυτά τα σχήματα, σχήματα προϊόντος και συσκευασίας. Δεδομένου ότι το σχήμα επιτελεί λειτουργία προέλευσης και αυτό έχει γίνει και έχει διαπιστωθεί με την καταχώριση του σήματος στα μητρώα σημάτων, εν προκειμένω τα σχήματα της όρθιας κυλινδρικής συσκευασίας και πούρου για το προϊόν είναι τα ίδια και στο προϊόν Serenata. Ανεξαρτήτως λοιπόν, ότι πάνω στο κουτί των Εναγομένων υπάρχει η εμπορική ονομασία Serenata, ο καταναλωτής μπορεί να εκλάβει ότι πρόκειται και για ένα νέο προϊόν της Ενάγουσας 1, διότι αναγνωρίζει ότι υπάρχουν τα σχήματα – σήματα της Ενάγουσας 1. Αυτά τα λέγω ανεξαρτήτως και πέραν του γεγονότος ότι εδώ υπάρχει εξαιρετική ομοιότητα και σε επίπεδο καλλιτεχνικού έργου».

 

            Θα ήθελα ακόμα να αναφέρω ότι ο κίνδυνος σύγχυσης του συνηθισμένου καταναλωτή αυξάνεται ακόμα περισσότερο στις περιπτώσεις όπου η συσκευασία SERENATA τοποθετείται στο ίδιο ράφι με το προϊόν CAPRICE, ενόψει του ότι πρόκειται για ομοειδή προϊόντα. Σχετικές είναι οι πρώτες δύο φωτογραφίες του τεκμηρίου 25, στις οποίες αμφότερα τα προϊόντα είναι τοποθετημένα στο ίδιο ράφι.     

 

Δεν διαφεύγει επίσης της προσοχής μου ότι, όπως κατέδειξε η παρουσιασθείσα μαρτυρία, η Ενάγουσα 1 σε μεταγενέστερο στάδιο είχε κυκλοφορήσει τη συσκευασία CAPRICE και σε άλλα χρώματα, εκτός του κόκκινου, όπως μπλε,  σκούρο καφέ κ.λπ.  Σύμφωνα όμως με τη μαρτυρία του Μ.Ε.1, το κόκκινο χρώμα είναι αυτό το οποίο παραπέμπει περισσότερο στο CAPRICE, το οποίο αποκάλεσε ως τη «ναυαρχίδα» των πωλήσεων της Ενάγουσας 1, τα άλλα δε χρώματα κυκλοφόρησαν για σκοπούς “marketing” περισσότερο.

 

Ο Μ.Υ.2 στη γραπτή του δήλωση - Έγγραφο Ε - προέβαλε τον ισχυρισμό ότι η Εναγόμενη 3 πριν κυκλοφορήσει τις γκοφρέτες SERENATA έπραξε ό,τι κάθε καλόπιστος επιχειρηματίας θα έπραττε, λαμβάνοντας όλα τα μέτρα πληροφόρησης του καταναλωτικού κοινού στο οποίο απευθύνεται, με την απεικόνιση του προϊόντος που ο καταναλωτής θα βρει μέσα στη συσκευασία, το εμπορικό όνομα του προϊόντος στη γνωστή και καθιερωμένη γραμματοσειρά, σε περίοπτη κεντρική θέση της συσκευασίας, το όνομα της παρασκευάστριας εταιρείας και το ότι η ποιότητα που θα βρει είναι η  Tottis.

 

Παρά το ότι δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι η Εναγόμενη 3 είχε χρησιμοποιήσει το εμπορικό όνομα SERENATA με την ίδια γραμματοσειρά και το ίδιο λευκό χρώμα σε σειρά άλλων προϊόντων της, τα οποία έχουν περιγραφεί λεπτομερώς από τον Μ.Υ.2, εντούτοις παρέμεινε ένα μεγάλο αναπάντητο ερωτηματικό στο Δικαστήριο εν σχέσει με τον λόγο για τον οποίο η Εναγόμενη 3 χρησιμοποίησε το ίδιο επακριβώς όρθιο κυλινδρικό μεταλλικό κουτί, το οποίο είχε επιλέξει η Ενάγουσα 1 σε χρόνο πολύ προγενέστερο, για να συσκευάσει τις δικές της γεμιστές γκοφρέτες SERENATA.  Θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι οι δικαιολογίες που προσφέρθηκαν από τους μάρτυρες της πλευράς των Εναγομένων εν σχέσει με τους λόγους που επιλέγηκε η ίδια όρθια κυλινδρική συσκευασία, απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο σύμφωνα με τα όσα επεξηγήθηκαν λεπτομερώς σε προγενέστερο στάδιο της απόφασης μου.  Ανεξαρτήτως του ότι ακόμα και το ίδιο το σχήμα της κυλινδρικής γκοφρέτας SERENATA παραβιάζει το τρισδιάστατο εμπορικό σήμα της Ενάγουσας 1 υπ’ αριθμό 1132527 – Τεκμήριο 6 – εντούτοις το λιγότερο το οποίο θα ανέμενα από  την Εναγόμενη 3, αν πράγματι ήταν καλόπιστη, θα ήταν η επιλογή άλλου σχήματος και είδους συσκευασίας για να συσκευάσει και κυκλοφορήσει το συγκεκριμένο προϊόν της, ώστε να αποφεύγετο η όποια σύγχυση στο καταναλωτικό κοινό.

 

Τα όσα έχω παραθέσει αμέσως πιο πάνω με οδηγούν στο αναπόδραστο συμπέρασμα ότι η επιλογή από την Εναγόμενη 3 της όρθιας κυλινδρικής μεταλλικής συσκευασίας ήταν στοχευμένη, αποσκοπούσα στο να προκαλέσει σύγχυση στους καταναλωτές, ώστε να εκλάβουν το δικό της προϊόν ως προϊόν της Ενάγουσας 1 ή και ότι σχετίζεται με την επιχείρηση της.

 

Καθ’ όσον αφορά την προϋπόθεση της απόδειξης πρόκλησης ζημιάς, σύμφωνα με τη σχετική επί του θέματος νομολογία, σε υποθέσεις αθέμιτου ανταγωνισμού η ύπαρξη ζημιάς τεκμαίρεται όταν ο συνήθης αγοραστής δυνατόν να συγχυστεί για την προέλευση των προϊόντων, χωρίς να απαιτείται η απόδειξη ειδικής ζημιάς, δηλαδή ζημιάς στις πωλήσεις (Adidas v The Jonitexo Ltd (ανωτέρω), Mitsingas Trading Ltd v The Timberland Co, of US (1997) 1A.A.Δ. 1791 και Αφοι Μυλωνά Α.Ε. v Michalakis Avraamides & Co Ltd (1998) 1 A.A.Δ. 1513).  Στην προκείμενη περίπτωση, αφ’ ης στιγμής έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης στον συνήθη καταναλωτή από τη συσκευασία, διανομή και διάθεση προς πώληση του προϊόντος SERENATA, η πρόκληση ζημιάς στις Ενάγουσες είναι πλέον δεδομένη.

 

Με βάση όλα όσα έχω παραθέσει λεπτομερώς πιο πάνω, καταλήγω ότι οι Ενάγουσες πέτυχαν να αποδείξουν όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος του αθέμιτου ανταγωνισμού.

 

ΟΙ ΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ

 

Ως έχει ήδη αναφερθεί, οι Ενάγουσες αξιώνουν την έκδοση διατάγματος το οποίο να απαγορεύει στις Εναγόμενες: (α) να παραβιάζουν τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα, ως και τα υπόλοιπα περιγραφόμενα στην παρ. 4 της Έκθεσης Απαίτησης εμπορικά σήματα τους, (β) να παραβιάζουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί του καλλιτεχνικού έργου, το οποίο απεικονίζεται στο περίβλημα της συσκευασίας των επίδικων γκοφρετών CAPRICE, (γ) να παρασκευάζουν ή και πωλούν ή και διαθέτουν προς πώληση ή και καθ’ οιονδήποτε τρόπο εμπορεύονται γεμιστές γκοφρέτες εντός όρθιας κυλινδρικής συσκευασίας δια της χρήσεως της γεμιστής γκοφρέτας ή και της όρθιας κυλινδρικής συσκευασίας ή και του ως άνω καλλιτεχνικού έργου, ώστε να είναι πιθανόν να εξαπατούν ή και δημιουργούν σύγχυση ή και την πεποίθηση (passing off) ότι τα ρηθέντα προϊόντα είναι προϊόντα των Εναγουσών και (δ) να εξουσιοδοτούν οποιαδήποτε αναφερόμενη στις ανωτέρω παραγράφους δραστηριότητα.

 

Καθ’ όσον αφορά τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα, υπενθυμίζω ότι το Δικαστήριο έχει καταλήξει σε εύρημα ότι οι Εναγόμενες με τις ενέργειές τους, ήτοι  την παρασκευή, κυκλοφορία, διανομή, διάθεση προς πώληση ή και πώληση των γεμιστών γκοφρέτων SERENATA, τα παραβιάζουν.

 

Το άρθρο 53Α  του Κεφ. 268, το οποίο βρισκόταν σε ισχύ κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, προνοούσε, μεταξύ άλλων, ότι το Δικαστήριο το οποίο διαπιστώνει προσβολή δικαιώματος εμπορικού σήματος, δύναται να διατάξει τον παραβάτη να μην επαναλάβει την εν λόγω προσβολή στο μέλλον.  Αξίζει να επισημανθεί ότι ολόκληρο το Κεφ. 268 τροποποήθηκε εκ βάθρων με τον τροποποιητικό Νόμο 63(Ι)/2020.  Το λεκτικό με το οποίο διατυπώθηκε το άρθρο 53Α δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας ότι η έκδοση απαγορευτικού ή και προστακτικού διατάγματος εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου.  Στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του Μ.Υ.2, η Εναγόμενη 3 κυκλοφόρησε στην Κυπριακή αγορά τις γεμιστές κυλινδρικές γκοφρέτες SERENATA σε πολύ περιορισμένες ποσότητες, κατά τα έτη 2012 μέχρι 2018.  Παρά το ότι ο ως άνω ισχυρισμός δεν αμφισβητήθηκε από πλευράς Εναγουσών,  εντούτοις δεν υπάρχουν οποιαδήποτε εχέγγυα ότι η Εναγόμενη 3 δεν θα αποπειραθεί στο μέλλον να κυκλοφορήσει το ίδιο προϊόν, εφόσον τούτο δεν απαγορευθεί από το Δικαστήριο.  Συνεπώς η έκδοση του αιτούμενου απαγορευτικού διατάγματος κρίνεται επιβεβλημένη.  Στο σημείο αυτό θα ήθελα να προσθέσω ότι το γεγονός ότι, εκτός από τις γκοφρέτες SERENATA της Εναγόμενης 3, κυκλοφορούν στην Κυπριακή αγορά γεμιστές γκοφρέτες  άλλων παρακευαστών, στο ίδιο επακριβώς σχήμα και στο ίδιο σχήμα και είδος συσκευασίας, όπως οι επίδικες γκοφρέτες CAPRICE, σύμφωνα με την παρουσιασθείσα μαρτυρία, σε καμμιά περίπτωση θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη μη έκδοση του αιτούμενου απαγορευτικού διατάγματος εναντίον των Εναγομένων.  Επισημαίνεται ότι, όπως κατέδειξε η παρουσιασθείσα μαρτυρία, κανένας εκ των ως άνω άλλων παρασκευαστών έχει την εξουσιοδότηση  της Ενάγουσας 1 να χρησιμοποιεί τα επίδικα τρισδιάστατα εμπορικά σήματα της, με αποτέλεσμα να διαπράττεται παραβίαση τους.

 

Οι Ενάγουσες αξιώνουν ακόμα, στη βάση του εδ. 2 του ιδίου άρθρου, την έκδοση διατάγματος το οποίο να διατάσσει τη δημοσίευση της απόφασης του Δικαστηρίου με δαπάνη των Εναγομένων.  Πέραν του ως άνω άρθρου, δημοσίευση της απόφασης, πλήρη ή μερική, προβλέπει και το άρθρο 13Γ (2) του περί του Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμου 59/1976.

 

Κατά πρώτον, θα ήθελα να αναφέρω ότι δεν έχει διευκρινιστεί από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των Εναγουσών πού επακριβώς ζητούν να δημοσιευτεί η απόφαση, διευκρίνιση που θα έπρεπε να δοθεί, κατά την ταπεινή μου άποψη.  Εν πάση περιπτώσει, η απόφαση θα δημοσιευθεί κατά τον ίδιο τρόπο που δημοσιεύονται όλες οι αποφάσεις του Δικαστηρίου.  Κατα δεύτερον, το άρθρο 53Α του Κεφ. 268 έχει καταργηθεί με τον τροποποιητικό Νόμο 63(Ι)/2020, ως έχει αναφερθεί πιο πάνω. Συνεπώς δεν θεωρώ ορθό να διατάξω τη δημοσίευση απόφασης στη βάση καταργηθέντος Νόμου.  Επιπρόσθετα, δεν θεωρώ χρήσιμη τη δημοσίευση αποσπάσματος μόνον της απόφασης που σχετίζεται με την παραβίαση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας της Ενάγουσας 1, με βάση το άρθρο 13Γ του Νόμου 59/1976.

 

Καθ’ όσον αφορά την παραβίαση από τις Εναγόμενες του καλλιτεχνικού έργου της Ενάγουσας 1, το οποίο απεικονίζεται επί του περιβλήματος της συσκευασίας των γκοφρετών CAPRICE, θα ήθελα να επισημάνω ότι, συμφώνως του άρθρου 13(5) του Νόμου 59/1976, σε κάθε αγωγή για προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, ο ενάγοντας δύναται να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα θεραπείας με τη μορφή αποζημίωσης, έκδοσης απαγορευτικού διατάγματος κ.λ.π..  Από τα όσα αναφέρονται αμέσως πιο πάνω καθίσταται φανερό ότι η έκδοση απογορευτικού διατάγματος είναι μεταξύ των θεραπειών τις οποίες μπορεί να αποδώσει το Δικαστήριο.  Για τον ίδιο βασικά λόγο που έχει αναφερθεί και πιο πάνω εν σχέσει με την έκδοση του απαγορευτικού διατάγματος παραβίασης των επίδικων τρισδιάσατων εμπορικών σημάτων, θεωρώ επιβεβλημένη και την έκδοση διατάγματος το οποίο να απαγορεύει στις Εναγόμενες να παραβιάζουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της Ενάγουσας 1 στο καλλιτεχνικό έργο το οποίο απεικονίζεται επί του περιβλήματος της συσκευασίας των γκοφρετών CAPRICE.  Επιπρόσθετα, για τον ίδιο βασικά λόγο, θεωρώ επιβεβλημένη και την έκδοση διατάγματος το οποίο να απαγορεύει στις Εναγόμενες να αντιποιούνται (passing off) το επίδικο προϊόν CAPRICE, κατά  παράβαση του άρθρου 35 του Κεφ. 148.

 

Οι Ενάγουσες αξιώνουν επίσης την έκδοση διατάγματος το οποίο να διατάσσει τις Εναγόμενες να παραδώσουν ενόρκως για καταστροφή όλα τα είδη γεμιστών γκοφρετών που βρίσκονται στην κατοχή τους ή και στην κατοχή του Δικαστηρίου, των οποίων η κατοχή και διάθεση θα συνιστούσε παραβίαση των ανωτέρω εκδοθέντων διαταγμάτων.  Έχω την ταπεινή άποψη ότι τα εκδοθέντα προς όφελος των Εναγουσών απαγορευτικά διατάγματα αποτελούν επαρκή κατοχύρωση και προστασία τους από οποιεσδήποτε πράξεις των Εναγομένων, οι οποίες έχουν περιγραφεί λεπτομερώς πιο πάνω.  Συνεπώς θεωρώ αχρείαστη και περιττή την έκδοση του ανωτέρω αιτούμενου διατάγματος.

 

Αξιώνεται ακόμα η έκδοση διατάγματος για διεξαγωγή έρευνας για προσβολή των εμπορικών σημάτων της Ενάγουσας 1 ή και προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας της επί του καλλιτεχνικού έργου που απεικονίζεται στο περίβλημα της συσκευασίας CAPRICE ή και για αθέμιτο ανταγωνισμό ή, κατ’ επιλογή των Εναγουσών, λογαριασμό των κερδών των Εναγομένων σχετικά με τις προαναφερθείσες προσβολές.

 

Πέραν του ότι δεν έχω εντοπίσει οποαδήποτε νομολογία επί του συγκεκριμένου αιτούμενου διατάγματος, έχω την ταπεινή άποψη ότι το τελικό στάδιο στο οποίο βρίσκεται η υπόθεση δεν είναι το κατάλληλο για την έκδοση του, αφού δεν πρόκειται για αγωγή τύπου ιχνηλάτισης ή Norwich (Αθανασίου v Οντόνι (2014) 1(Γ) Α.Α.Δ. 2269).  Ενδεχομένως ένα  διάταγμα για απόδοση λογαριασμών να επιδιώκετο ως ενδιάμεση θεραπεία, σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας, κατά τρόπο ώστε μέχρι το στάδιο της ακρόασης της αγωγής να υπήρχε στην κατοχή των Εναγουσών το απαραίτητο υλικό εν σχέσει με το κέρδος το οποίο τυχόν πραγματοποίησαν οι Εναγόμενες, ώστε να εξεταζόταν από το Δικαστήριο ζήτημα απόδοσης του στις Ενάγουσες υπό μορφή αποζημίωσης, στη βάση του άρθρου 13(5) του Νόμου 59/1976.

 

Υπό το φως των όσων έχω αναφέρει πιο πάνω, καταλήγω ότι καθίσταται ανεδαφική και η έκδοση διατάγματος το οποίο να διατάσσει τις Εναγόμενες όπως πληρώσουν στις Ενάγουσες το ποσό το οποίο ήθελε ευρεθεί ως πραγματοποιηθέν κέρδος.

 

Έχει παραμείνει προς εξέταση το ζήτημα των αποζημιώσεων.  Οι Ενάγουσες επιπρόσθετα των αποζημιώσεων για παραβίαση των επίδικων εμπορικών σημάτων, των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί του καλλιτεχνικού έργου, ως και για αθέμιτο ανταγωνισμό, αξιώνουν και την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων.

 

Η παρουσιασθείσα μαρτυρία δεν έχει καταδείξει την πρόκληση οποιωνδήποτε ειδικών ζημιών, η απόδειξη των οποίων, σύμφωνα με τη νομολογία μας, κινείται σε αυστηρά πλαίσια (Παναγή v Kακόψητου (2001) 1 Α.Α.Δ.839).  Συνεπώς δεν τίθεται ζήτημα επιδίκασης ειδικών αποζημιώσεων προς όφελος των Εναγουσών.  Δικαιούνται όμως ονομαστικές αποζημιώσεις.  Ανεξάρτητα από αυτό, το άρθρο 13(7) του Νόμου 59/1976 παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα επιδίκασης, υπό προϋποθέσεις, επιπρόσθετης αποζημίωσης προς όφελος του βλαβέντα από την παραβίαση δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας.  Πιο συγκεκριμένα το άρθρο αυτό προνοεί τα ακόλουθα:

 

«Οποτεδήποτε, σε αγωγή δυνάμει του παρόντος άρθρου, αποδεικνύεται ή γίνεται παραδεκτή η προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη επιπρόσθετα από όλους τους υπόλοιπους ουσιώδεις λόγους -

(α)το κατάφωρο της προσβολής, και

(β)το τυχόν όφελος, το οποίο αποδεδειγμένα έχει προσπορισθεί ο εναγόμενος λόγω της προσβολής,

πείθεται ότι ο ενάγοντας δε δύναται άλλως πως να τύχει αποτελεσματικού μέσου θεραπείας, έχει εξουσία, κατά τον υπολογισμό της αποζημίωσης λόγω της προσβολής, να επιδικάσει τέτοια επιπρόσθετη αποζημίωση δυνάμει του παρόντος εδαφίου, την οποία αυτό δύναται να θεωρήσει αρμόζουσα υπό τις περιστάσεις».

 

Όπως διαφαίνεται από το ξεκάθαρο λεκτικό του ως άνω άρθρου, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιδίκαση επιπρόσθετης αποζημίωσης είναι να πεισθεί το Δικαστήριο ότι χωρίς αυτήν ο ενάγοντας δεν δύναται να τύχει αποτελεσματικής θεραπείας.  Στην υπόθεση D & L Tourist Enterprises Ltd  v Lacoste κ.ά. Πολ. Έφεση Αρ. 84/2014, ημερ. 3.7.2020 αναφέρθηκαν και τα ακόλουθα άκρως ενδιαφέροντα:

 

«Προϋπόθεση για την άσκηση της εξουσίας για την επιδίκαση επιπρόσθετης αποζημίωσης είναι να πεισθεί το Δικαστήριο ότι «ο ενάγοντας δεν δύναται άλλως πως να τύχει αποτελεσματικού μέσου θεραπείας».  Τέτοια προϋπόθεση απουσιάζει από την κατά τα άλλα αντίστοιχη πρόνοια του άρθρου 97(2) του Copyright, Designs and Patents Act 1988 της Αγγλίας.  Η συνήθης θεραπεία στις περιπτώσεις προσβολής δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας συνίσταται στην έκδοση σχετικών απαγορευτικών διαταγμάτων και στην επιδίκαση αποζημιώσεων.  Η επιδίκαση επιπρόσθετης αποζημίωσης αφορά στη πτυχή των αποζημιώσεων και πρέπει να έχει ως υπόβαθρο τη διαπίστωση ότι οι συνήθεις αποζημιώσεις είναι ανεπαρκείς.  Όπως και το ίδιο το Πρωτόδικο Δικαστήριο επεσήμανε με αναφορά στην Nottinghamshire Healthcare NHS Trust v. News Group Newspapers Ltd (2002) EWHC 409, η αγγλική προσέγγιση είναι ότι η επιπρόσθετη αποζημίωση δεν έχει τιμωρητικό σκοπό αλλά αυξητικό χαρακτήρα.  Επομένως, δεν στοχεύει στη τιμωρία του εναγόμενου, παρά το ότι είναι στοιχεία της δικής του συμπεριφοράς που αναφέρονται στο Νόμο ότι λαμβάνονται υπόψη, αλλά επιδικάζεται με αναφορά στον ενάγοντα και την ανάγκη για την δίκαιη αποζημίωση του».   

 

Στην προκείμενη περίπτωση, αναμφισβήτητα η προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του απεικονιζόμενου στο περίβλημα της συσκευασίας CAPRICE καλλιτεχνικού έργου της Ενάγουσας 1 ήταν κατάφορη.  Από την άλλη όμως δεν μπορώ να μη λάβω υπόψη μου ότι, όπως κατέδειξε η παρουσιασθείσα μαρτυρία, δεν φαίνεται να υπήρξε οποιαδήποτε μείωση των πωλήσεων των γκοφρετών CAPRICE στην Κυπριακή αγορά συνεπεία της κυκλοφορίας του προϊόντος SERENATA της Εναγόμενης 3. Ούτε οποιοσδήποτε επηρεασμός της εμπορικής εύνοιας των Εναγουσών φαίνεται να υπήρξε.  Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Μ.Υ.2, η Εναγόμενη 3 κυκλοφόρησε το ως άνω προϊόν στην Κυπριακή αγορά σε πολύ περιορισμένες ποσότητες, οι δε πωλήσεις του ήταν ελάχιστες, μαρτυρία η οποία παρέμεινε αδιαμφισβήτητη.

 

Κάτω από τα δεδομένα που έχω παραθέσει πιο πάνω καταλήγω ότι δεν ενδείκνυται η επιδίκαση επιπρόσθετης αποζημίωσης με βάση το άρθρο 13(7) του Νόμου 59/1976.  Έχω την ταπεινή άποψη ότι οι ήδη παραχωρηθείσες θεραπείες αποτελούν αποτελεσματικό μέσο θεραπείας των Εναγουσών.  Θα ήθελα ακόμα να αναφέρω ότι οι περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης δεν δικαιολογούν την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων (Ερωτοκρίτου v Θεοδώρου κ.ά. (1997) 1 Α.Α.Δ. 1800 και Rookes v Barnard (1964) 1 All E. R.367).

 

ΚΑΤΑΛΗΞΗ

 

Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να επεξηγήσω λεπτομερώς πιο πάνω, καταλήγω ότι οι Ενάγουσες πέτυχαν να αποδείξουν την υπόθεση τους στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Συνεπώς δικαιούνται στην έκδοση των αιτούμενων στην παράγραφο Α του αιτητικού της Έκθεσης Απαίτησης διαταγμάτων. Δικαιούνται επίσης ονομαστικές αποζημιώσεις, τις οποίες καθορίζω στο ποσό των €100.

 

Καθ’ όσον αφορά τα έξοδα, δεν βλέπω οποιοδήποτε λόγο απόκλισης από τον γενικό κανόνα ότι επιδικάζονται υπέρ του επιτυχόντα διαδίκου.  Συνεπώς επιδικάζονται προς όφελος των Εναγουσών. Θεωρώ δε δικαιότερο όπως υπολογιστούν στην κλίμακα της αγωγής, ήτοι στην κλίμακα €10.000 - €50.000 και όχι στην κλίμακα του ποσού της επιδικασθείσας αποζημίωσης.

 

Με βάση τα πιο πάνω, εκδίδονται προς όφελος των Εναγουσών και εναντίον των Εναγομένων 1, 2 και 3 διατάγματα ως η παρ. Α του αιτητικού της Έκθεσης Απαίτησης.

 

Εκδίδεται επίσης απόφαση προς όφελος των Εναγουσών και εναντίον των Εναγομένων 1, 2 και 3 αλληλέγγυα και ή κεχωρισμένα για ποσό €100 πλέον νόμιμο τόκο, πλέον έξοδα, ως θα υπολογιστούν από την Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.

 

 

   

 

(Υπ.) ……………..……..

Θ. Θωμά, Π.Ε.Δ.

 

 

 

Πιστό Αντίγραφο

 

 

Πρωτοκολλητής

 

 

 

 

 

 

 

 

 

---

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο