ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ
ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Χατζηξενοφώντος, Ε.Δ.
Αρ. Υπόθεσης: 4586/2022
RELAX POOLS & GARDENS LIMITED
v
Δ. Χ.
Κατηγορούμενος
Ημερομηνία: 08/08/2025
Για την Παραπονούμενη: κα Στ. Ευθυβούλου μαζί με κα Μ. Σταυρινού για Ν. Παπακλεοβούλου ΔΕΠΕ
Για τον Κατηγορούμενο: κα Μ. Παπαδημήτρη
Κατηγορούμενος παρών
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. Εισαγωγή
Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει την κατηγορία της πρόκλησης μη εξόφλησης επιταγής χωρίς εύλογη αιτία κατά παράβαση του Άρθρου 305Α(2) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί.
Η Παραπονούμενη εταιρεία προς απόδειξη της κατηγορίας παρουσίασε τέσσερις μάρτυρες, τον κο Σ. Χ., υπάλληλο της Ελληνικής Τράπεζας Δημόσιας Εταιρείας Λτδ (Μ.Κ.1), τον κο Λ. Ο., διευθυντή της Παραπονούμενης (Μ.Κ.2), τον κο Γ. Μ., υπάλληλο της Παραπονούμενης κατά τους ουσιώδεις χρόνους (Μ.Κ.3) και τον κο Χ. Χ., συνεργάτη της Παραπονούμενης (Μ.Κ.4). Μετά που ο Κατηγορούμενος κρίθηκε εκ πρώτης όψεως ένοχος και κλήθηκε σε απολογία στην κατηγορία που αντιμετωπίζει, επέλεξε να καταθέσει ενόρκως και δεν κάλεσε μάρτυρες υπεράσπισης.
Β. Μαρτυρία
Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του. Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας, αλλά θα περιοριστώ στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα (βλ. Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά. (1990) 1 ΑΑΔ 35).
Μ.Κ.1
Ο κος Σ. Χ., υπάλληλος της Ελληνικής Τράπεζας Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος εξέδωσε την επιταγή υπ’ αριθμό [ ] με ημερομηνία πληρωμής στις 17/06/2022 για το ποσό των €7,920. Στις 17/06/2022 έγινε κατάθεση της επιταγής από την Παραπονούμενη και στις 20/06/2022 επιστράφηκε απλήρωτη η επιταγή λόγω ανάκλησης της πληρωμής της από τον εκδότη της επιταγής, και προς τούτο τοποθετήθηκε σχετική σφραγίδα επί της επιταγής. Ο Κατηγορούμενος έδωσε γραπτές οδηγίες στην Ελληνική Τράπεζα στις 15/06/2022 να ανακληθεί η πληρωμή της επιταγής ισχυριζόμενος διαφωνία με τον δικαιούχο της επιταγής (Τεκμήριο 2).
Μ.Κ.2
Ο κος Λ. Ο. είναι ο διευθυντής της Παραπονούμενης εταιρείας, η οποία ασχολείται με τον σχεδιασμό και την κατασκευή πισίνων. Ο Κατηγορούμενος περί τις αρχές Φεβρουαρίου του 2022 επισκέφθηκε την Παραπονούμενη εταιρεία με σκοπό την κατασκευή πισίνας στην οικία του στο χωριό Στρουμπί της Επαρχίας Πάφου. Προς τούτο υπογράφηκε σχετική συμφωνία ημερομηνίας 05/02/2022 (στο εξής η «Συμφωνία») (Τεκμήριο 4). Σύμφωνα με την Συμφωνία, το κόστος κατασκευής της πισίνας θα ανερχόταν στις €30,500 πλέον ΦΠΑ. Στην δεύτερη σελίδα της Συμφωνίας αναφέρονταν κάποιες επιπλέον εργασίες, οι οποίες αφορούσαν την κατασκευή της αυλής γύρω από την πισίνα και την προμήθεια και εγκατάσταση του κεραμικού στην αυλή (στο εξής «Επιπλέον Εργασίες»). Το κόστος των Επιπλέον Εργασιών καθορίστηκε στο ποσό των €7,200 πλέον ΦΠΑ.
Σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας οι εργασίες από πλευράς της Παραπονούμενης θα αποπερατώνονταν εντός 2-3 μηνών από την ημερομηνία έναρξης των εργασιών.
Ο Κατηγορούμενος στις 07/02/2022 κατέβαλε στην Παραπονούμενη εταιρεία το ποσό των €13,000. Ο σκελετός της πισίνας παραδόθηκε στις 04/03/2022, με τον Κατηγορούμενο να εκφράζει την ικανοποίηση του, και την εν λόγω ημερομηνία δόθηκε από τον Κατηγορούμενο επιταγή για το ποσό των €10,500.
Στις 02/05/2022 υπογράφηκε από τον Κατηγορούμενο και τον Μ.Κ.2 το έγγραφο «Project Statement 220502» (Τεκμήριο 5). Κατά την θέση του Μ.Κ.2 στο εν λόγω έγγραφο συμφωνήθηκε το τελικό κόστος των Επιπλέον Εργασιών, κόστος το οποίο αυξήθηκε από €7,200 σε €9,860, καθ’ ότι η έκταση της επιφάνειας την αυλής ήταν 117 τετραγωνικά μέτρα και όχι 80 τετραγωνικά μέτρα όπως αναγραφόταν στην Συμφωνία. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το κόστος των Επιπλέον Εργασιών ως αναγράφετο στην Συμφωνία ήταν «προνοητικό ποσό» και δεν είχε συμφωνηθεί κατά την υπογραφή της Συμφωνίας. Το κόστος των Επιπλέον Εργασιών συμφωνήθηκε αργότερα, στις 02/05/2022, με το έγγραφο «Project Statement 220502». Στο έγγραφο «Project Statement 220502» προστέθηκαν κάποιες άλλες εργασίες και αφαιρέθηκε το κόστος για την κατασκευή του μηχανοστασίου, για το ποσό των €2,500, το οποίο ανέλαβε ο Κατηγορούμενος να ανεγείρει. Παρά το ότι το συνολικό κόστος θα ανερχόταν στις €9,610, συμφώνησαν όπως μειωθεί σε €8,700.
Στις 04/05/2022 ο Κατηγορούμενος κατέβαλε το ποσό των €5,000 έναντι των Επιπλέον Εργασιών, ως το κόστος τους τροποποιήθηκε με το έγγραφο «Project Statement 220502», δηλώνοντας την ευχαρίστηση του για τις μέχρι εκείνη τη στιγμή εργασίες. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι οι Επιπλέον Εργασίες θα εκτελούνταν από συνεργάτη της Παραπονούμενης, και ότι λεφτά θα λάμβαναν για το κόστος των Επιπλέον Εργασιών θα δίδονταν στον συνεργάτη εργολάβο της Παραπονούμενης που θα εκτελούσε τις εν λόγω εργασίες. Ήταν η θέση του Μ.Κ.2 ότι το κόστος των Επιπλέον Εργασιών δεν συμπεριλαμβάνετο στο κόστος κατασκευής της πισίνας που συμφωνήθηκε με την Συμφωνία. Κατά την αντεξέταση του συμφώνησε ότι οι εργασίες της αυλής είχαν ήδη ξεκινήσει, και το κόστος τους αναπροσαρμόστηκε στις 02/05/2022 με το έγγραφο «Project Statement 220502».
Ήταν η θέση του Μ.Κ.2 ότι μέχρι και την υπογραφή του εγγράφου «Project Statement 220502» ο Κατηγορούμενος δεν εξέφρασε οποιοδήποτε παράπονο ούτε για την ποιότητα των εργασιών της Παραπονούμενης ούτε για το χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης των εργασιών.
Στην συνέχεια ο Κατηγορούμενος ανέθεσε την εγκατάσταση του κεραμικού στην αυλή σε τρίτο πρόσωπο, ενώ είχε αναλάβει και τις χωματουργικές εργασίες περιμετρικά της πισίνας όπου στην συνέχεια χύθηκε το μπετόν.
Στις 04/06/2022 ο Μ.Κ.2 επισκέφθηκε τον Κατηγορούμενο στην οικία του στην Λευκωσία για να συζητήσουν για την πρόοδο των εργασιών της πισίνας και για να διευθετηθεί ο τρόπος πληρωμής. Ο Κατηγορούμενος του ανέφερε ότι επιθυμούσε να πληρώσει το υπόλοιπο ποσό με την λειτουργία της πισίνας, αλλά ο Μ.Κ.2 δεν αποδέχτηκε την πρόταση του αυτή, επιμένοντας να τηρηθούν οι όροι της Συμφωνίας. Στην συνάντηση τους κατέληξαν ότι το οφειλόμενο υπόλοιπο του έργου ήταν €9,820, και θα αποπληρώνετο ως εξής:
α. με την τοποθέτηση του PVC LINER ο Κατηγορούμενος θα κατέβαλε το ποσό των €7,920∙ και
β. με την παράδοση της πισίνας και του καλύμματος ο Κατηγορούμενος θα κατέβαλε το ποσό των €1,900.
Προς τούτο αναγράφηκαν σε σχετική κατάσταση λογαριασμού ημερομηνίας 04/06/2022 (Τεκμήριο 7) τα προαναφερόμενα ποσά. Κατά την συνάντηση τους ο Κατηγορούμενος δεν εξέφρασε οποιοδήποτε παράπονο ούτε για την ποιότητα των εργασιών της Παραπονούμμενης ούτε για το χρονοδιάγραμμα, και συμφωνήθηκε ότι ο Κατηγορούμενος θα κατέβαλε το ποσό των €7,920 πριν γεμίσει η πισίνα με νερό.
Με την ολοκλήρωση του μηχανοστασίου, τεχνικός της Παραπονούμενης εγκατέστησε το PVC LINER στις 07/06/2022. Ο Κατηγορούμενος εξέφρασε την ικανοποίηση του για την εν λόγω εργασία και τότε ο υπεύθυνος του συνεργείου, κος Χριστάκης Χαραλάμπους (Μ.Κ.4), του ζήτησε να πληρώσει το ποσό των €7,920 για να προχωρήσει ως οι όροι της Συμφωνίας. Ο Κατηγορούμενος αρνήθηκε να πληρώσει και απαίτησε να γεμίσει την πισίνα με νερό για να ελέγξει αν είναι «εντάξει με το νερό». Ο Μ.Κ.4 επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Μ.Κ.2 για να τον ενημερώσει. Ο Μ.Κ.2 του ανέφερε να μην επιτρέψει στον Κατηγορούμενο να γεμίσει η πισίνα με νερό εάν δεν πληρωθεί πρώτα από τον Κατηγορούμενο το ποσό. Κατόπιν συζήτησης, ο Μ.Κ.4, εισηγήθηκε στον Μ.Κ.2 να δοθεί από τον Κατηγορούμενο μεταχρονολογημένη επιταγή κατά 10 ημέρες για να διαπιστώσει ο Κατηγορούμενος ότι η πισίνα λειτουργούσε. Ο Μ.Κ.2 αποδέχθηκε την εισήγηση αυτή και ο Κατηγορούμενος εξέδωσε την μεταχρονολογημένη επιταγή υπ’ αριθμό [ ] για το ποσό των €7,920 με ημερομηνία πληρωμής στις 17/06/2022.
Η παράδοση της πισίνας έγινε στις 09/06/2022 από υπάλληλο της Παραπονούμενης, τον κο Γ. Μ. (Μ.Κ.3), που επισκέφθηκε την οικία του Κατηγορούμενου και αφού επιβεβαίωσε ότι όλα λειτουργούσαν ομαλά, και αφότου ο Κατηγορούμενος δήλωσε ότι είναι ευχαριστημένος με το αποτέλεσμα, του εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας και την συντήρηση της πισίνας.
Η Παραπονούμενη κατέθεσε την επιταγή στην τράπεζα στις 17/06/2022. Όπως ενημερώθηκαν από την τράπεζα στην οποία έγινε η κατάθεση της επιταγής, η επιταγή δεν πληρώθηκε καθ’ ότι ανακλήθηκε η πληρωμή της με οδηγίες του εκδότη της, και σχετική σφραγίδα τοποθετήθηκε επί της επιταγής. Ο Μ.Κ.2 ενημέρωσε τον Μ.Κ.4 για την εξέλιξη αυτή, και ο τελευταίος επικοινώνησε με τον Κατηγορούμενο για να τον ρωτήσει τον λόγο που προχώρησε με την ανάκληση της επιταγής. Ο Κατηγορούμενος του ανέφερε ως αιτία της ανάκλησης ότι εντόπισε χώματα στην πισίνα.
Η Παραπονούμενη, μέσω επιστολής των δικηγόρων της, απέστειλε επιστολή στον Κατηγορούμενο με την οποία τον καλούσε να εξοφλήσει το ποσό της επίδικης επιταγής (Τεκμήριο 10). Την ίδια ημέρα η δικηγόρος του Κατηγορούμενου απέστειλε επιστολή στην Παραπονούμενη με την οποία επικαλείτο παράβαση της Συμφωνίας εκ μέρους της Παραπονούμενης και ισχυρίστηκε την ύπαρξη κακοτεχνιών και ζημιών στην πισίνα, και λόγω των προαναφερόμενων τους ενημέρωσε ότι ο πελάτης της είχε αναγκαστεί να προχωρήσει στην ανάκληση της επιταγής (Τεκμήριο 11).
Ο Κατηγορούμενος καταχώρησε την Αγωγή υπ’ αριθμό 526/2022 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου εναντίον της Παραπονούμενης με την οποία αξιώνει αποζημιώσεις, και στα πλαίσια αυτής η Παραπονούμενη καταχώρησε ανταπαίτηση με την οποία διεκδικεί το ποσό της επιταγής, ήτοι το ποσό των €7,920.
Κατά την αντεξέταση του ανέφερε τα ακόλουθα:
Διαφώνησε ότι η Συμφωνία τροποποιήθηκε στις 05/03/2022, αναφέροντας ότι παρά το ότι είναι η υπογραφή του δίπλα από την διαγραφή του κόστους για το μηχανοστάσιο επί του Τεκμηρίου 14, δεν γνώριζε ποιος ανέγραψε την ημερομηνία 05/03/2022 και το ποσό των €27,750 στο Τεκμήριο 14. Ήταν η θέση που πρόβαλε ότι διαγράφηκε η κατασκευή του μηχανοστασίου ως εργασία την οποία θα εκτελούσε η Παραπονούμενη εταιρεία, αλλά δεν διαγράφηκε το κόστος αυτής της εργασίας από την Συμφωνία, παρά μόνο όταν το εν λόγω κόστος αφαιρέθηκε με το έγγραφο «Project Statement 220502» (Τεκμήριο 5). Περαιτέρω αρνήθηκε ότι συναντήθηκε με τον Κατηγορούμενο στις 05/03/2022 στα γραφεία της Παραπονούμενης, παρά μόνο στις 04/03/2022 στην οικία του Κατηγορούμενου στο Στρουμπί.
Ήταν η θέση του ότι δεν υπήρξε καθυστέρηση στην εκτέλεση των εργασιών από πλευράς της Παραπονούμενης εταιρείας. Αναγνώρισε ότι σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας ο χρόνος αποπεράτωσης των εργασιών θα ήταν 2-3 μήνες από την ημέρα έναρξης, ωστόσο ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος είχε αναλάβει την επιχωμάτωση, την οποία καθυστέρησε να ολοκληρώσει, προσδιορίζοντας χρονικά την ολοκλήρωση της εν λόγω εργασίας αρκετά μετά τις 04/03/2022, και έτσι προέκυψε καθυστέρηση και στις μετέπειτα εργασίες που είχε αναλάβει η Παραπονούμενη εξ’ υπαιτιότητας του Κατηγορούμενου. Στην συνέχεια της αντεξέτασης του ανέφερε ότι η επιχωμάτωση ολοκληρώθηκε όταν ολοκληρώθηκε ο σκελετός της πισίνας, δηλαδή στις 04/03/2022, τονίζοντας ότι μέχρι τις 04/06/2022 δεν είχε παραπονεθεί ο Κατηγορούμενος ούτε για την ποιότητα των εργασιών της Παραπονούμενης ούτε για την καθυστέρηση εκτέλεσης των εργασιών και στην συνάντηση τους στις 04/06/2022, ο Κατηγορούμενος συμφώνησε ότι η τελική ημερομηνία ολοκλήρωσης της πισίνας θα ήταν στις 07/06/2022.
Στην συνάντηση τους στις 04/06/2022 συμφώνησαν ότι η Παραπονούμενη εταιρεία δεν θα εκτελούσε τις υπόλοιπες εργασίες της αυλής και δεν θα τοποθετούσε το κεραμικό στην αυλή, αφού ο Κατηγορούμενος επιθυμούσε να αγόραζε από μόνος του τα κεραμικά και να τα τοποθετούσε ο ίδιος. Όταν του υποβλήθηκε ότι ο λόγος που επέλεξε να προμηθευτεί από μόνος του ο Κατηγορούμενος το κεραμικό, ήταν λόγω της καθυστέρησης της Παραπονούμενης να υποβάλει παραγγελία και να προχωρήσει με την τοποθέτηση του, ο Μ.Κ.2 αρνήθηκε. Αρνήθηκε ότι κατά την υπογραφή της Συμφωνίας στις 05/02/2022 ανέφερε στον Κατηγορούμενο ότι είχε σε «στοκ» το κεραμικό που περιγράφεται στις Επιπλέον Εργασίες, και μόνο στις 02/05/2022 επιβεβαιώθηκε η ποσότητα και το υλικό του κεραμικού. Ήταν η θέση του ότι παρέγγειλε το κεραμικό που ζήτησε ο Κατηγορούμενος από την εταιρεία «Σοφοκλής Κυπριανού», και έτσι προκράτησε την αναγκαία ποσότητα. Παρά την δέσμευση των κεραμικών από την Παραπονούμενη, ο Κατηγορούμενος αποφάσισε να πληρώσει απευθείας τα κεραμικά και να τα παραλάβει ο ίδιος προσωπικά, και έτσι η Παραπονούμενη απέσυρε την παραγγελία της. Όταν του υποβλήθηκε ότι ο λόγος που έπραξε αυτό ο Κατηγορούμενος ήταν γιατί μέχρι τα μέσα Ιουνίου 2022 δεν είχε παραδώσει τα κεραμικά η Παραπονούμενη στον Κατηγορούμενο, ο Μ.Κ.2 απάντησε ότι ο Κατηγορούμενος δεν είχε πληρώσει την παραγγελία και έτσι η Παραπονούμενη δεν μπορούσε να ολοκληρώσει την παραγγελία και να παραλάβει τα κεραμικά.
Τέλος αρνήθηκε ότι υπήρξαν κακοτεχνίες κατά την κατασκευή της πισίνας από την Παραπονούμενη. Αναφερόμενος συγκεκριμένα στα υδρομασάζ jets, διαφώνησε ότι δεν λειτουργούσαν, αναφέροντας ότι κατά την παράδοση της πισίνας από τον Μ.Κ.3 λειτουργούσαν από τον διακόπτη ο οποίος βρισκόταν μέσα στο μηχανοστάσιο. Σχετικά με το κάλυμμα της πισίνας, ο Μ.Κ.2 ανέφερε ότι παρά το ότι η Παραπονούμενη το αγόρασε και έγινε όλη η αναγκαία προεργασία για την τοποθέτηση του, όπως η τοποθέτηση ραγών, καναλιού και η σχετική καλωδίωση, δεν τοποθετήθηκε τελικά καθ’ ότι ο Κατηγορούμενος όχι μόνο δεν το είχε πληρώσει, είχε προχωρήσει και στην ανάκληση της επίδικης επιταγής.
Μ.Κ.3
Ο Γ. Μ., εργάζεται στην Παραπονούμενη εταιρεία από το 2021 ως ηλεκτρομηχανολόγος. Όταν ενημερώθηκε από τον Μ.Κ.2 ότι θα γινόταν η εγκατάσταση του Liner στην επίμαχη πισίνα, επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Κατηγορούμενο για να τον ενημερώσει ότι θα επισκεπτόταν την οικία του για να γίνει η παράδοση της πισίνας και να του δείξει τον τρόπο λειτουργίας της πισίνας. Κατά την ημερομηνία παράδοσης της πισίνας έθεσε σε λειτουργία όλα τα μηχανήματα, δηλαδή την αντλία και το φίλτρο, έλεγξε τους διακόπτες που βρίσκονταν στο μηχανοστάσιο και ρύθμισε τα υδρομασάζ jets, όπου και διαπίστωσε ότι όλα λειτουργούσαν κανονικά. Στην συνέχεια παρουσίασε την λειτουργία της πισίνας στον Κατηγορούμενο και στην κόρη του και εξήγησε στην κόρη του πως τοποθετούνται τα χημικά στην πισίνα. Προς τούτο ο ίδιος τοποθέτησε τις αρχικές ποσότητες που χρειαζόταν η πισίνα για να τεθεί σε λειτουργία.
Ήταν η θέση του ότι δεν υπήρχε κάτι που να μην λειτουργούσε από ηλεκτρομηχανολογική σκοπιά. Ωστόσο συμφώνησε κατά την αντεξέταση του λόγω του ότι δεν είχαν ολοκληρωθεί οι εργολαβικές εργασίες γύρω από την πισίνα δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν και οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες κατά την επίσκεψη του στην οικία.
Αναφερόμενος στα υδρομασάζ jets εξήγησε ότι λειτουργούσαν μέσω διακόπτη που υπήρχε στο μηχανοστάσιο, αλλά λόγω του ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή του περιβάλλοντα χώρου γύρω από την πισίνα, δεν μπορούσε να τοποθετηθεί ο διακόπτης για τα υδρομασάζ jets πίσω από το σημείο του καθίσματος, πάνω στα κεραμικά. Ο διακόπτης πίσω από το κάθισμα θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία όταν ολοκληρώνονταν οι εργολαβικές εργασίες γύρω από τη πισινά. Ανέφερε ότι τα λάστιχα που παρουσιάζονται στην φωτογραφία της σελίδας 12 του Τεκμηρίου 17 ήταν συνδεδεμένα με τα υδρομασάζ Jets, δούλευαν, αλλά δεν γνώριζε ποιου ήταν η ευθύνη να τοποθετηθούν κάτω από το έδαφος, συμφωνώντας ότι την ημέρα που επισκέφθηκε την οικία τα λάστιχα «δεν είχαν τοποθετηθεί στον σωστό τόπο για να μείνουν μόνιμα».
Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι μπορεί ο Κατηγορούμενος να εξέφρασε την δυσαρέσκεια του για το περιβάλλοντα χώρο, κάτι που αφορούσε τις εργολαβικές εργασίες, αλλά δεν του ανέφερε ότι δεν λειτουργεί η πισίνα ηλεκτρομηχανολογικά. Συμφώνησε ότι υπήρχαν σύρματα εκτεθειμένα, εξηγώντας ότι δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες αν δεν ολοκληρώνονταν οι εργολαβικές εργασίες που αφορούσαν τον περιβάλλοντα χώρο της πισίνας για να μπορούν να τοποθετηθούν τα σύρματα με τρόπο ώστε να μην φαίνονται. Προς τούτο ο ίδιος ανέφερε στον Κατηγορούμενο ότι όταν θα ολοκληρώνετο ο περιβάλλοντας χώρος της πισίνας, θα επισκέπτετο εκ νέου την οικία του Κατηγορούμενου για να ολοκληρωθούν οι εκκρεμούσες εργασίες που αφορούσαν το ηλεκτρομηχανολογικό κομμάτι.
Στην γραπτή του δήλωση, την οποία υιοθέτησε κατά την κυρίως του δήλωση, ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος, κατά την επίσκεψη του, καθόταν σε μια καρέκλα έξω από το μηχανοστάσιο και τους έβλεπε σχολιάζονταν χαμογελώντας, δείχνοντας ικανοποιημένος από την παρουσίαση και την λειτουργία της πισίνας και δεν εξέφρασε κανένα παράπονο ούτε επέδειξε την παραμικρή δυσαρέσκεια για οποιοδήποτε θέμα σχετικό με την πισίνα. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι η ικανοποίηση που έδειξε ο Κατηγορούμενος την εν λόγω ημέρα ήταν για το πρόσωπο του Μ.Κ.3, αφού έθεσε σε λειτουργία την πισίνα.
Μ.Κ.4
Ο Χ. Χ. ανέφερε ότι συνεργάζεται με την Παραπονούμενη εταιρεία από το 2004 και ασχολείται με την τοποθέτηση Liner σε πισίνες.
Στην γραπτή του δήλωση, την οποία υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως του εξέτασης, ανέφερε ότι είχε ενημερωθεί από τον Μ.Κ.2 ότι η τοποθέτηση του Liner στην πισίνα του Κατηγορούμενου θα γινόταν στις 07/06/2022, καθώς και ότι μετά την εγκατάσταση του Liner και πριν να γεμίσει η πισίνα με νερό θα έπρεπε να λάβει από τον Κατηγορούμενο επιταγή για το ποσό των €7,920. Στις 07/06/2022 μετέβηκε στην οικία του Κατηγορούμενου με άτομα του συνεργείου του για την τοποθέτηση του Liner. Ο ίδιος ενημέρωσε τον Κατηγορούμενο για την πληρωμή που θα έπρεπε να κάνει και ο τελευταίος του ανέφερε «προχώρα και μόλις τελειώσεις θα σε πληρώσω». Μάλιστα επιβεβαίωσε ότι το ποσό θα ήταν €7,920 και του ανέφερε «τελείωσε εσύ και θα σου πληρώσω όλα τα λεφτά». Όταν ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση του Liner ο Κατηγορούμενος εξέφρασε την ικανοποίηση και την ευχαρίστηση του και τότε ο Μ.Κ.4 του ζήτησε να πληρώσει το ποσό των €7,920, αφού ήταν σαφές ότι χωρίς την πληρωμή του εν λόγω ποσού δεν θα ετοιμαζόταν η πισίνα για να μπορεί να γεμίσει με νερό. Ο Κατηγορούμενος τότε αρνήθηκε να πληρώσει και απαιτούσε να γεμίσει πρώτα η πισίνα με νερό και μετά να πληρώσει. Ο Μ.Κ.4 τότε του ανέφερε ότι έπρεπε να τηρηθούν τα συμφωνηθέντα. Ο Μ.Κ.4 επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Μ.Κ.2 για να τον ενημερώσει για την εν λόγω εξέλιξη, και ο Μ.Κ.2 του ανέφερε να μην επιτρέψει στον Κατηγορούμενο να γεμίσει την πισίνα με νερό χωρίς να πληρωθεί από τον Κατηγορούμενο ως η συμφωνία τους. Κατόπιν συζήτησης του Μ.Κ.4 και του Κατηγορούμενου, ο Κατηγορούμενος αποδέχθηκε να πληρώσει, και προς τούτο εξέδωσε επιταγή για το ποσό των €7,920 με ημερομηνία πληρωμής στις 17/06/2022.
Ο Μ.Κ.4 λόγω του ότι δεν μπορούσε να αποδεχθεί να παραλάβει μεταχρονολογημένη επιταγή, ενημέρωσε τον Μ.Κ.2 για την εξέλιξη αυτή, και αφού του απέστειλε φωτογραφία της επιταγής για να ελέγξει την ορθότητα των στοιχείων που συμπληρώθηκαν, ο Μ.Κ.2 του έδωσε οδηγίες να παραλάβει την επιταγή και να ετοιμάσει την πισίνα έτσι ώστε να την γεμίσει με νερό ο Κατηγορούμενος.
Κατά την κυρίως του εξέταση ο Μ.Κ.4 ανέφερε ότι ήταν δική του εισήγηση να δοθεί επιταγή από τον Κατηγορούμενο για να βρεθεί μια μέση λύση. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ο Μ.Κ.2 του τηλεφώνησε μετά που πήγε στο σπίτι του Κατηγορούμενου, και είχαν ήδη προχωρήσει τις εργασίες για την εγκατάσταση του Liner, για το γεγονός ότι έπρεπε να πληρωθεί σε μετρητά πριν να γεμίσει η πισίνα με νερό. Όπως μάλιστα ανέφερε, στην τηλεφωνική τους επικοινωνία ο Μ.Κ.2 του ανέφερε να μην αποδεχτεί να πληρωθεί με επιταγή.
Στις 20/06/2022 ο Μ.Κ.2 τηλεφώνησε στον Μ.Κ.4 για να τον ενημερώσει ότι η επιταγή δεν εξαργυρώθηκε και ότι ενημερώθηκε από την τράπεζα ότι έγινε ανάκληση πληρωμής της επιταγής μετά από εντολές που έδωσε ο εκδότης της. Ο Μ.Κ.2 ζήτησε από τον Μ.Κ.4 να επικοινωνήσει με τον Κατηγορούμενο για να τον ρωτήσει γιατί ανακάλεσε την πληρωμή της επιταγής. Κατά την τηλεφωνική επικοινωνία του Μ.Κ.4 με τον Κατηγορούμενο, ο τελευταίος τον ενημέρωσε ότι ανακάλεσε την πληρωμή της επιταγής γιατί υπήρχαν χώματα μέσα στην πισίνα.
Στην γραπτή του δήλωση ο Μ.Κ.4 ανέφερε ότι κατά την παρουσία του στο σπίτι του Κατηγορούμενου ο τελευταίος δεν έκανε κανένα παράπονο για την πισίνα, ούτε ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν κακοτεχνίες στην πισίνα, και προς τούτο αποδέχθηκε να πληρώσει το ποσό. Στην κυρίως του εξέταση όμως ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος του παραπονέθηκε ότι υπήρξε καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου και κατά την αντεξέταση του ήταν η θέση του ότι ο Κατηγορούμενος τους συγχάρηκε όταν ολοκλήρωσαν την εργασία τους, αλλά είχε παραπονεθεί για τις υπηρεσίες της Παραπονούμενης καθ’ ότι υπήρξε καθυστέρηση στην εκτέλεση των εργασιών της.
Κατηγορούμενος
Λόγω κινητικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος συμφώνησε με την Παραπονούμενη, να αναλάβει την κατασκευή πισίνας στην οικία του στο Στρουμπί, και προς τούτο υπέγραψαν τη Συμφωνία. Σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας η Παραπονούμενη εκτός από την κατασκευή της πισίνας θα τοποθετούσε τα κεραμικά γύρω από την πισίνα, το κάλυμμα της πισίνας με οδηγούς πάνω στα κεραμικά δίπλα από την πισίνα, και θα κατασκεύαζε υπόγειο αποθηκευτικό χώρο για την φύλαξη του καλύμματος της πισίνας, το οποίο θα είχε καπάκι από βάσεις και μάρμαρο επενδυμένο με το κεραμικό της αυλής. Περαιτέρω στην πισίνα θα τοποθετούνταν 4 υδρομασάζ jets, τα οποία θα μπορούσαν να ανοιγοκλείνουν από το σημείο όπου θα καθόταν ο Κατηγορούμενος εντός της πισίνας. Σχετικά με τα κεραμικά γύρω από την πισίνα, ο Μ.Κ.2 στα γραφεία της Παραπονούμενης την 01/02/2022, δηλαδή πριν την υπογραφή της Συμφωνίας, υπέδειξε στον Κατηγορούμενο το συγκεκριμένο κεραμικό που αναγράφεται στις Επιπλέον Εργασίες, στην δεύτερη σελίδα της Συμφωνίας, το οποίο του ανέφερε ότι είχε διαθέσιμο σε απόθεμα και για αυτό όταν υπογράφηκε η Συμφωνία στις 05/02/2022 είχε αναγραφεί και το κόστος του. Το εν λόγω κεραμικό η Παραπονούμενη θα το προμηθεύετο από την εταιρεία Σοφοκλής Κυπριανού.
Στις 05/03/2022 η Συμφωνία τροποποιήθηκε αφότου ο Κατηγορούμενος ανέλαβε ο ίδιος να κατασκευάσει το μηχανοστάσιο της πισίνας, και έτσι διαγράφηκε το εν λόγω κόστος, και αναθεωρήθηκε το κόστος κατασκευής της πισίνας σε €27,750. Στις 02/05/2022 τροποποιήθηκε περαιτέρω η Συμφωνία, αφού αυξήθηκε η συνολική επιφάνεια στην οποία θα τοποθετείτο το κεραμικό γύρω από την πισίνα.
Στις 02/05/2022 η Παραπονούμενη του απέστειλε ηλεκτρονικό μήνυμα με το είδος του κεραμικού που είχαν συμφωνήσει από την 01/02/2022, για συνολική επιφάνεια 117 τετραγωνικά μέτρα, ενημερώνοντας τον ότι θα είναι διαθέσιμα περί τις 20/05/2022 (Τεκμήριο 23). Όταν ερωτήθηκε κατά την αντεξέταση του γιατί στις 04/05/2022 κατέβαλε το ποσό των €5,000 απάντησε ότι ο σκοπός του ήταν να ολοκληρωθεί η πισίνα, λόγω των προβλημάτων υγείας που είχε, αναφέροντας επίσης ότι το εν λόγω ποσό δόθηκε έναντι του συνολικού κόστους και δεν διαχώριζε ότι θα αποπληρωνόταν έναντι του κόστους των Επιπλέον Εργασιών.
Στις 04/06/2022 ο Μ.Κ.2 μετέβηκε στο σπίτι του Κατηγορούμενου στην Λευκωσία, κατόπιν διευθέτησης συνάντησης μεταξύ τους. Μαζί του έφερε το έγγραφο Statement of Account ημερομηνίας 04/06/2022 (Τεκμήριο 7), όπου μετά από διάφορες συζητήσεις και υπολογισμούς ο Κατηγορούμενος συμφώνησε να τοποθετηθεί το Liner και το κάλυμμα από την Παραπονούμενη. Συμφώνησε ότι όταν θα τοποθετείτο το Liner θα πλήρωνε το ποσό των €7,920. Όταν του υποβλήθηκε ότι όταν θα τοποθετείτο το κάλυμμα της πισίνας θα έπρεπε να πληρώσει το ποσό των €1,900 ήταν η θέση του ότι είχε προπληρώσει το κάλυμμα κατά 85% μέσω των πληρωμών στις οποίες είχε προβεί. Ο Κατηγορούμενος είχε διαφωνήσει με τις χρεώσεις που αναγράφηκαν και έτσι ο Μ.Κ.2 είχε δεσμευτεί να μεταβεί στο Στρουμπί την επόμενη ημέρα, ημέρα Κυριακή, για να διευκρινιστούν τα ζητήματα που εκκρεμούσαν και μάλιστα υποσχέθηκε στον Κατηγορούμενο ότι την επόμενη ημέρα θα τοποθετείτο το Liner της πισίνας.
Στις 05/06/2022 υπάλληλος της Παραπονούμενης μετέβηκε στην οικία στο Στρουμπί και άφησε τα ρολά για το Liner. Στις 07/06/2022 ο Μ.Κ.4, εκ μέρους της Παραπονούμενης, μετέβηκε στην οικία στο Στρουμπί μαζί με δύο υπαλλήλους του, για να τοποθετήσει το Liner στην πισίνα. Ο Κατηγορούμενος ενημέρωσε τον Μ.Κ.4 για την δυσαρέσκεια του και τα παράπονα του σχετικά με την Παραπονούμενη, λόγω της καθυστέρησης ολοκλήρωσης της κατασκευής της πισίνας, αλλά και για την ύπαρξη κακοτεχνιών κατά την εκτέλεση των εργασιών. Όταν ο Μ.Κ.4 του ζήτησε το ποσό των €7,920, ο Κατηγορούμενος του έδωσε επιταγή για το εν λόγω ποσό, πληρωτέα μετά από 10 ημέρες, έτσι ώστε στο διάστημα των 10 ημερών να τοποθετηθούν τα κεραμικά γύρω από την πισίνα από την Παραπονούμενη, το κάλυμμα της πισίνας, και να ολοκληρωθούν οι ηλεκτρολογικές εργασίες.
Στις 08/06/2022 ηλεκτρολόγος διαπίστωσε ότι τα φώτα της πισίνας δεν λειτουργούσαν, και την ίδια ημέρα ηλεκτρολόγος της Παραπονούμενης άλλαξε τα σύρματα των φωτιστικών. Δεν ολοκλήρωσε όμως τις υπόλοιπες εργασίες που εκκρεμούσαν με αποτέλεσμα να παραμένουν σύρματα και λάστιχα εκτεθειμένα στον περιβάλλοντα χώρο γύρω από την πισίνα.
Στις 10/06/2022 επισκέφθηκε την οικία στο Στρουμπί ο Μ.Κ.3 εκ μέρους της Παραπονούμενης και ο Κατηγορούμενος του υπέδειξε τα λάθη όπου έγιναν με την τοποθέτηση των οδηγών του καλύμματος, καθώς και με τα υδρομασάζ jets τα οποία δεν λειτουργούσαν.
Στις 14/06/2022 Κατηγορούμενος μετέβηκε στο κατάστημα της εταιρείας «Σοφοκλής Κυπριανού», και ο υπάλληλος της εν λόγω εταιρείας, κος Μ. Χ. τον ενημέρωσε ότι ο Μ.Κ.2 υπέβαλε την παραγγελία για τα κεραμικά στις 06/05/2022. Την εν λόγω ημέρα ο κος Μιχάλης Χατζηλοίζου επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον Μ.Κ.2 σχετικά με την παράδοση των κεραμικών, και ο Μ.Κ.2 του ανέφερε ότι θα αποσυρόταν απο αυτή την εργασία. Έτσι ο Κατηγορούμενος αναγκάστηκε να αγοράσει μόνος του τα κεραμικά, για τα οποία πλήρωσε το ποσό των €3,500 στις 15/06/2022, και την επόμενη ημέρα του παραδόθηκαν στην οικία του.
Ήταν η θέση του Κατηγορούμενου ότι αρκετές εργασίες εκτελέστηκαν λανθασμένα από την Παραπονούμενη. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι το πλάτος των σκαλιών της πισίνας κατασκευάστηκε λανθασμένα κατά 10 πόντους με αποτέλεσμα τα υδρομασάζ jets να μην λειτουργούν με τον τρόπο που τα χρειαζόταν ο Κατηγορούμενος. Περαιτέρω σε σχέση με την τοποθέτηση των οδηγών για το κάλυμμα της πισίνας ανέφερε ότι αρχικά τοποθετήθηκαν λανθασμένα, καθ’ ότι τοποθετήθηκαν 12 πόντους κάτω από την επιφάνεια της πισίνας στο πλάι της δεξαμενής με τρόπο που ακουμπούσαν στα φίλτρα της πισίνας, και επίσης τοποθετήθηκαν σε διαφορετικά υψόμετρα σε κάθε πλευρά της πισίνας και έτσι δεν θα μπορούσε να τοποθετηθεί το κάλυμμα. Στις 01/06/2022 υπάλληλος της Παραπονούμενης πήγε εκ νέου στην οικία στο Στρουμπί και αφαίρεσε τους οδηγούς, και λόγω της αφαίρεσης το σχήμα των οδηγών αλλοιώθηκε. Ωστόσο τοποθετήθηκαν οι ίδιοι οδηγοί στην επιφάνεια της δεξαμενής, και υπάλληλος της Παραπονούμενης τοποθέτησε μικρά ξύλα ανάμεσα στους οδηγούς για να επανέλθει το σχήμα τους. Όταν αφαιρέθηκαν οι οδηγοί, στο σημείο όπου ήταν τοποθετημένοι οι οδηγοί παρέμεινε κενό και όταν τοποθετήθηκε το Liner στα κενά αυτά σημεία το Liner είτε φουσκώνει είτε εισχωρεί μέσα στο κενό. Εν τέλει, ο ίδιος αφαίρεσε τους οδηγούς και με δικά του έξοδα τοποθετήθηκαν για τρίτη φορά.
Περαιτέρω, ο αποθηκευτικός χώρος που κατασκεύασε η Παραπονούμενη για το κάλυμμα ήταν πιο στενός, και έτσι ο Κατηγορούμενος αναγκάστηκε να τοποθετήσει το κάλυμμα υπέργεια. Η Παραπονούμενη είχε αφήσει εκτεθειμένα λάστιχα τα οποία συνδέονταν με τα υδρομασάζ jets τα οποία ο ίδιος ο Μ.Κ.3 του ανέφερε ότι λανθασμένα αφέθηκαν εκτεθειμένα πάνω στην περίφραξη του σπιτιού. Όπως ήταν η θέση του Κατηγορούμενου σύμφωνα με τα σχέδια της Συμφωνίας τα λάστιχα αυτά έπρεπε να καταλήγουν στο μηχανοστάσιο. Μέχρι και σήμερα τα υδρομασάζ Jets δεν λειτουργούν από τον διακόπτη πίσω από την θέση του καθίσματος εντός της πισίνας.
Σχετικά με την καθυστέρηση που υπήρξε, ανέφερε σαν παράδειγμα, ότι ενώ το μπετόν περιμετρικά της πισίνας χύθηκε στις 07/04/2022, αντί η Παραπονούμενη να προχωρήσει με την τοποθέτηση των κεραμικών 2 ημέρες μετά, τα κεραμικά η Παραπονούμενη τα παράγγειλε αρχές Μαίου του 2022.
Τόσο ο ίδιος, όσο και η σύζυγος και η κόρη του, παραπονέθηκαν στον Μ.Κ.2 αρκετές φορές, αλλά κατέβαλαν τα ποσά που ζητούσε η Παραπονούμενη για να ολοκληρωθεί το έργο. Στις 30/05/2022 η κόρη του Κατηγορούμενου απέστειλε μήνυμα στον Μ.Κ.2 με το οποίο του ανέφερε ότι εκτός από τα κεραμικά εκκρεμούσε η τοποθέτηση του Liner, η τοποθέτηση των μηχανημάτων και του καλύμματος. Λόγω του ότι ο Μ.Κ.2 δεν απάντησε στο εν λόγω μήνυμα, η κόρη του Κατηγορούμενου την 01/06/2022 τον όχλησε εκ νέου με νέο μήνυμα.
Από τις 10/06/2022 που εξέδωσε την επίδικη επιταγή κανένας εκ μέρους της Παραπονούμενης δεν μετέβηκε στην οικία στο Στρουμπί για να ολοκληρώσει το έργο, και για αυτόν τον λόγο προχώρησε με την ανάκληση της επιταγής στις 15/06/202. Τόνισε ότι καθ΄ όλους τους ουσιώδεις χρόνους είχε διαθέσιμο το ποσό της επίδικης επιταγής και αν εκτελούσαν τις εργασίες που συμφώνησαν με τον Μ.Κ.2 δεν θα προχωρούσε στην ανάκληση της επιταγής.
Όταν ο Κατηγορούμενος εξέδωσε την επίδικη επιταγή, η Παραπονούμενη θα έπρεπε να τοποθετήσει τα κεραμικά, και μετά να ολοκλήρωνε ο ηλεκτρολόγος τις εργασίες του και να τοποθετείτο το κάλυμμα της πισίνας. Αντ’ αυτού, στις 15/06/2022 ο Κατηγορούμενος μετέβηκε στην εταιρεία Σοφοκλής Κυπριανού και ο υπάλληλος Μιχάλης Χατζηλοίζου τον ενημέρωσε ότι ο Μ.Κ.2 αποσύρθηκε από την παραγγελία των κεραμικών.
Για τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες στην πισίνα ο Κατηγορούμενος καταχώρησε αγωγή εναντίον της Παραπονούμενης αξιώνοντας αποζημιώσεις.
Γ. Αξιολόγηση Μαρτυρίας
Έχω παρακολουθήσει με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους, έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωσαν, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές που έχει καθιερώσει η σχετική νομολογία (βλ. Αυξεντίου v. Διγκλη (2007) 1 ΑΑΔ 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva (2002) 1 AAΔ.454, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας (2007) 2 ΑΑΔ 173).
Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται απ' όλες τις πλευρές στο Δικαστήριο, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μικροσκοπικά, αλλά μέσα στο συνολικό της πλαίσιο, με όλα τα πιθανά επακόλουθα που μπορεί να επιφέρει. Έτσι στην αξιολόγηση της μαρτυρίας που παρουσιάζεται, το Δικαστήριο, που έχει την ευκαιρία να ακούσει και να παρακολουθήσει τους μάρτυρες που καταθέτουν, έχει τη διακριτική ευχέρεια να αποδεχθεί ολόκληρη ή μέρος της μαρτυρίας ενός μάρτυρα και να ενεργήσει ανάλογα (βλ. Κωνσταντίνου ν Αστυνομίας (1989) 2 ΑΑΔ 109).
Σημειώνεται ότι η αξιολόγηση δεν έχει περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα αλλά συσχετίστηκε, τέθηκε σε αντιπαράθεση και διερευνήθηκε με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης v Χατζηπιέρα (1992) 1 ΑΑΔ 1056 και Mustafa v Κακουρή κ.α (2002) 1 ΑΑΔ 165).
Μ.Κ.1
Ο υπάλληλος της Ελληνικής Τράπεζας Δημόσιας Εταιρείας Λτς, κος Στέφανος Χρυσοστόμου, μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Κρίνω ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας και η μαρτυρία του υποστηρίζεται από την έγγραφη μαρτυρία η οποία τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, και συγκεκριμένα από τις σφραγίδες επί της επίδικης επιταγής. Σημειώνεται δε ότι η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση.
Μ.Κ.2
Ο Μ.Κ.2 δεν μου άφησε θετική εικόνα. Μέσα από την συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα και τον τρόπο που απαντούσε, δεν με έπεισε ότι ήλθε στο Δικαστήριο για να πει την πάσα αλήθεια αναφορικά με τις λεπτομέρειες της συνεργασίας της Παραπονούμενης με τον Κατηγορούμενο και την πρόοδο των εργασιών. Σημειώνω σε αυτό το σημείο ότι η υπογραφή της Συμφωνίας, η εν συνεχεία τροποποίηση της, η έκδοση της επίδικης επιταγής και η ανάκληση πληρωμής αυτής, δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση και συνεπώς ως τέτοια αναντίλεκτα γεγονότα γίνονται αποδεκτά. Κρίνω ότι ο Μ.Κ.2 δεν ήταν ανεξάρτητος μάρτυρας επειδή είχε ίδιο συμφέρον να ισχυριστεί ότι η εταιρεία του είχε συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις της αναφορικά με την κατασκευή της πισίνας. Έντονα προσπαθούσε να παρουσιάσει την σχέση της Παραπονούμενης με τον Κατηγορούμενο ως απόλυτα αρμονική, χωρίς να υπάρχουν οποιαδήποτε παράπονα, και επιμένοντας ότι η Παραπονούμενη εκτέλεσε τις εργασίες που της ανατέθηκαν άρτια, χωρίς κανένα πρόβλημα και καμία καθυστέρηση. Όμως όπως προκύπτει τόσο από την έγγραφη μαρτυρία που κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, όσο και από την μαρτυρία των υπόλοιπων μαρτύρων, οι ουσιαστικές αυτές θέσεις του Μ.Κ.2 καταρρίφθηκαν, γεγονός που εκθεμελιώνει την αξιοπιστία του μάρτυρα. Εξηγώ.
Παρά το ότι αποδέχθηκε ότι με το έγγραφο «Project Statement 220505» αφαιρέθηκε το κόστος του μηχανοστασίου, όταν του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 14, ενώ αποδέχθηκε ότι υπέγραψε αυτό δίπλα από την διαγραφή του κόστους του μηχανοστασίου, ήταν η θέση του ότι δεν είχε αφαιρεθεί το εν λόγω κόστος από το τελικό κόστος της Συμφωνίας, παρά μόνο με το έγγραφο «Project Statement 220505». Η απάντηση του δεν αφορά απλά το πως ο ίδιος ερμήνευσε την τροποποίηση αυτή της συμφωνία, αλλά δεικνύει την προσπάθεια του να παραπλανήσει το Δικαστήριο προωθώντας εκδοχές που αντιστρατεύονται στην κοινή λογική. Σαφέστατα και αν αφαιρείτο η εργασία κατασκευής του μηχανοστασίου, θα αφαιρείτο και το σχετικό κόστος από το τελικό κόστος της Συμφωνίας. Περαιτέρω, το γεγονός ότι ο ίδιος δεν κατέθεσε το εν λόγω έγγραφο, με το οποίο στην ουσία τροποποιήθηκε η Συμφωνία με υπογραφές των εμπλεκόμενων, δεικνύει ότι δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να μεταφέρει την πραγματική εικόνα για το πως εξελίχθηκαν τα γεγονότα.
Σε αρκετά σημεία της γραπτής του δήλωσης ο Μ.Κ.2 προέβαλε την θέση ότι μέχρι και τις 04/06/2022 ο Κατηγορούμενος δεν εξέφρασε κανένα παράπονο είτε για την ποιότητα των εργασιών της Παραπονούμενης είτε για το χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης των εργασιών. Ωστόσο η θέση του αυτή καταρρίπτεται από τα μηνύματα τα οποία απέστειλε η κόρη του Κατηγορούμενου στον Μ.Κ.2 στις 30/05/2022 και την 01/06/2022 (Τεκμήριο 18). Περαιτέρω, η θέση αυτή του Μ.Κ.2 έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα όσα ανέφερε ο Μ.Κ.4 κατά την αντεξέταση του για το ζήτημα αυτό, μάρτυρας ο οποίος κλήθηκε από την Παραπονούμενη προς υποστήριξη των θέσεων του Μ.Κ.2, και συγκεκριμένα ότι ο Κατηγορούμενος είχε παραπονεθεί και στον ίδιο για την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των εργασιών από την Παραπονούμενη.
Αντιφατικούς ισχυρισμούς προέβαλε επίσης σχετικά με την θέση του ότι δεν υπήρξε καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των εργασιών, και αν υπήρξε καθυστέρηση ήταν εξ’ υπαιτιότητας του Κατηγορούμενου. Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος ανέλαβε την επιχωμάτωση. Ωστόσο ο Μ.Κ.2 στην μαρτυρία του δεν μπορούσε να προσδιορίσει συγκεκριμένα πότε ολοκληρώθηκε αυτή η εργασία από τον Κατηγορούμενο. Σε κάποιο σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι ολοκληρώθηκε η επιχωμάτωση αρκετά μετά τις 04/03/2022, ενώ στην συνέχεια της αντεξέτασης του ανέφερε συγκεκριμένα ότι η επιχωμάτωση ολοκληρώθηκε όταν ολοκληρώθηκε και ο σκελετός της πισίνας στις 04/03/2022. Η θέση του Μ.Κ.2 ότι τυχόν καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου οφείλετο στην καθυστέρηση του Κατηγορούμενου να ολοκληρώσει την επιχωμάτωση και το μηχανοστάσιο χαρακτηρίζεται από μια αοριστία και ασάφεια με αποτέλεσμα αυτή η θέση να παραμένει μετέωρη και μη αποδεκτή.
Περαιτέρω, η θέση του Μ.Κ.2 ότι στις 04/06/2022 συμφώνησαν με τον Κατηγορούμενο ότι δεν θα εκτελούσε η Παραπονούμενη τις υπόλοιπες εργασίες της αυλής γιατί ο Κατηγορούμενος δεν είχε πληρώσει τα κεραμικά δεν μπορεί να γίνει πιστευτή. Σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του δεν προώθησε την θέση ότι ζήτησε από τον Κατηγορούμενο χρήματα για τα κεραμικά της πισίνας και αυτός αρνήθηκε να τα καταβάλει.
Επιπλέον η θέση του ότι το κόστος των Επιπλέον Εργασιών στην Συμφωνία ημερομηνίας 05/05/2022 ήταν «προνοητικό ποσό» και συμφωνήθηκε τελικά με το έγγραφο «Project Statement 220505» αντιστρατεύεται στην κοινή λογική, καθ’ ότι η Συμφωνία υπογράφηκε από τα μέρη, στην Συμφωνία τέθηκε συγκεκριμένα το κόστος της κάθε επιμέρους εργασίας των Επιπλέον Εργασιών, όπως επίσης και το κόστος για την προμήθεια του συγκεκριμένου κεραμικού, όπου επιβεβαιώνει και την θέση του Κατηγορούμενου ότι το συγκεκριμένο κεραμικό είχε επιλεγεί κατά την σύναψη της Συμφωνία, και όχι μεταγενέστερα. Επιπλέον όπως διαφάνηκε από την μαρτυρία του ήταν έντονη η προσπάθεια του να διαχωρίσει το κόστος της Συμφωνίας για την κατασκευή της πισίνας με το κόστος των Επιπλέον Εργασιών, ισχυριζόμενος ότι το ποσό των €5,000 που δόθηκε στις 04/05/2022 αφορούσε τις Επιπλέον Εργασίες. Ωστόσο αυτή η ερμηνεία που δίδεται από τον ίδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο, καθότι όπως προκύπτει από το έγγραφο «Project Statement 220505» από το κόστος των Επιπλέον Εργασιών αφαιρέθηκε το κόστος για την κατασκευή του μηχανοστασίου, όπου συμπεριλαμβάνετο στο κόστος της κατασκευής της πισίνας. Επομένως η ίδια η Παραπονούμενη μέσω του εν λόγω εγγράφου διασύνδεσε τα εν λόγω ποσά.
Μ.Κ. 3
Η μαρτυρία του Μ.Κ.3 περιστράφηκε γύρω από την επίσκεψη του στην οικία του Κατηγορούμενου στο χωριό Στρουμπί, της επαρχίας Πάφου, την ημέρα όπου έθεσε σε λειτουργία για πρώτη φορά την πισίνα. Κρίνω ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας και προσήλθε στο Δικαστήριο για να αναφέρει τα γεγονότα ως εξελίχθηκαν την εν λόγω ημέρα. Απαντούσε με φυσικότητα και ευθύτητα, και σε κανένα σημείο δεν κλονίστηκε η αξιοπιστία του. Η θέση του ήταν συγκεκριμένη και την αποδέχομαι. Δεν είχαν ολοκληρωθεί η ηλεκτομηχανολογικές εργασίες της πισίνας λόγω του ότι η εργολαβικές εργασίες που αφορούσαν τον περιβάλλοντα χώρο δεν είχαν ολοκληρωθεί, χωρίς ωστόσο ο ίδιος να γνωρίζει ποιανού ήταν η ευθύνη να ολοκληρώσει τις εργασίες του περιβάλλοντα χώρου.
Μ.Κ.4
Αξιολογώντας την μαρτυρία του Μ.Κ.4, οφείλω να ομολογήσω ότι δεν με έπεισε για την γνησιότητα των όσων ανέφερε. Παρακολουθώντας τον να καταθέτει από το εδώλιο του μάρτυρα και παρατηρώντας τη γενικότερη στάση και συμπεριφορά του, τον τρόπο και το ύφος της μαρτυρίας του, σχημάτισα την εντύπωση ότι δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να αναφέρει όλα όσα πραγματικά διαδραματίσθηκαν.
Στην μαρτυρία του υπέπεσε σε αντιφάσεις οι οποίες δημιουργούν ρήγματα στην μαρτυρία του. Στην γραπτή του δήλωση προέβαλε την θέση ότι όταν στις 07/06/2022 μετέβηκε στην οικία του Κατηγορούμενου για την τοποθέτηση του Liner ο ίδιος ενημέρωσε τον Κατηγορούμενο για την πληρωμή των €7,920 που θα έπρεπε να κάνει πριν να ξεκινήσει την εργασία του, ο Κατηγορούμενος συμφώνησε, και μάλιστα παρέθεσε στην γραπτή του δήλωση συγκεκριμένα την επιβεβαιωτική φράση που του ανέφερε ο Κατηγορούμενος. Μάλιστα ανέφερε ότι όταν ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση του Liner ο Κατηγορούμενος εξέφρασε την ικανοποίηση και την ευχαρίστηση του και τότε ο Μ.Κ.4 του ζήτησε να πληρώσει το ποσό των €7,920. Κατά την αντεξέταση του όμως προέβαλε μια εντελώς αντιφατική θέση, και συγκεκριμένα ότι ο Μ.Κ.2 του τηλεφώνησε μετά που πήγε στο σπίτι του Κατηγορούμενου και είχαν ήδη προχωρήσει τις εργασίες του για την εγκατάσταση του Liner για το γεγονός ότι έπρεπε να πληρωθεί σε μετρητά πριν να γεμίσει η πισίνα με νερό. Όπως μάλιστα ανέφερε, στην τηλεφωνική τους επικοινωνία ο Μ.Κ.2 του ανέφερε να μην αποδεχτεί να πληρωθεί με επιταγή.
Περαιτέρω ενώ στην γραπτή του δήλωση αναφέρεται στην εν συνεχεία διαφωνία του Κατηγορούμενου να καταβάλει το ποσό των €7,920, ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος αποδέχθηκε να πληρώσει, και προς τούτο εξέδωσε επιταγή για το ποσό των €7,920 με ημερομηνία πληρωμής στις 17/06/2022. Ωστόσο κατά την κυρίως του εξέταση ο Μ.Κ.4 ανέφερε ότι ήταν δική του εισήγηση να δοθεί επιταγή από τον Κατηγορούμενο για να βρεθεί μια μέση λύση.
Τέλος, στην γραπτή του δήλωση ο Μ.Κ.4 αναφέρει ότι ο Κατηγορούμενος δεν έκανε κανένα παράπονο για την πισίνα, ούτε ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν κακοτεχνίες στην πισίνα, και προς τούτο αποδέχθηκε να πληρώσει το ποσό, ενώ στην κυρίως του εξέταση και κατά την αντεξέταση του ήταν η θέση του ότι ο Κατηγορούμενος παραπονέθηκε για την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου και για τις υπηρεσίες της Παραπονούμενης.
Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω, η αξιοπιστία του έχει πληγεί καίρια και δεν μου επιτρέπεται να αποδώσω βαρύτητα στη μαρτυρία του η οποία απορρίπτεται στην ολότητα της ως καθ’ όλα αναξιόπιστη.
Κατηγορούμενος
Ο Κατηγορούμενος μου έκανε καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια. Καθ' όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του ήταν σταθερός στις απαντήσεις του και σε κανένα σημείο δεν έχει κλονιστεί η μαρτυρία του, ούτε διαφοροποιηθεί κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Αντίθετα ο μάρτυρας κάλυψε με ευθύτητα, σαφήνεια και ειλικρίνεια κάθε σημείο και κάθε πτυχή που του τέθηκε. Απάντησε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν χωρίς να έχει οποιαδήποτε δυσκολία και χωρίς οποιαδήποτε αμφιταλάντευση. Ήταν απόλυτα ακριβής και συγκεκριμένος στις τοποθετήσεις του και, όπου χρειαζόταν, έδιδε κάθε λεπτομέρεια ή σχετική διευκρίνιση.
Η υπεράσπιση του Κατηγορούμενου όσον αφορά το εύλογο της ανάκλησης της πληρωμής της επίδικης επιταγής εστιάστηκε στις κακοτεχνίες κατά την εκτέλεση των εργασιών από την Παραπονούμενη, αλλά και στην καθυστέρηση ολοκλήρωσης των εργασιών. Βεβαίως και το Δικαστήριο δεν θα καταλήξει σε ευρήματα κακοτεχνιών ή καθυστέρησης, ήτοι αστικής φύσεως διαφορές, αλλά θα εξετάσει τα δεδομένα και στοιχεία αυτά σε συνδυασμό ουσιαστικά με τις σκέψεις του Κατηγορούμενου κατά τον χρόνο της ανάκλησης της επίδικης επιταγής. Επομένως το ερώτημα το οποίο θα απασχολήσει το Δικαστήριο κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Κατηγορούμενου είναι εάν ο Κατηγορούμενος κατά τον χρόνο ανάκλησης της επιταγής ευλόγως πίστευε ότι είχε δικαίωμα να την ανακαλέσει.
Ήταν σταθερή η θέση του ότι κατά την ημέρα όπου εξέδωσε την επίδικη επιταγή υπήρξε καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου, υπήρχαν κάποιες εργασίες που δεν είχαν ολοκληρωθεί στον περιβάλλοντα χώρο και ένεκα τούτου δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν και οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες, θέση που επιβεβαιώνεται από την μαρτυρία του Μ.Κ.3 αλλά και από τις φωτογραφίες που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Μάλιστα, ο λόγος που εξέδωσε μεταχρονολογημένη την επίδικη επιταγή ήταν για να ολοκληρωθούν οι εκκρεμούσες εργασίες εντός της περιόδου των 10 ημέρων, και συγκεκριμένα να τοποθετηθούν τα κεραμικά, το κάλυμμα της πισίνας και να εκτελεστούν οι εκκρεμούσες οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες. Ωστόσο από την έκδοση της επιταγής καμία περαιτέρω εργασία δεν έγινε από την Παραπονούμενη.
Δεν παραβλέπω ότι στην μαρτυρία του ο Κατηγορούμενος προβαίνει σε εξ ακοής αναφορά στην συνομιλία του υπαλλήλου της εταιρείας Σοφοκλής Κυπριανού με τον Μ.Κ.2, σε σχέση με την παραγγελία της Παραπονούμενης για τα κεραμικά. Εξ ακοής μαρτυρία για την οποία κρίνω ότι δεν μπορώ να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα εν όψει του ότι δεν προβλήθηκε καμία δικαιολογία γιατί δεν κλήθηκε στο Δικαστήριο να μαρτυρήσει το άτομο στο οποίο προέβη στην αρχική δήλωση. Στην κρίση μου αυτή έλαβα υπόψη μου την σημασία του ζητήματος αυτού σχετικά με τον ισχυρισμό για την καθυστέρηση εκτέλεσης των εργασιών και πότε η Παραπονούμενη ακύρωσε την παραγγελία για τα κεραμικά. Το γεγονός όμως ότι μετά την έκδοση της επιταγής και μέχρι την ημερομηνία όπου δόθηκαν οδηγίες για ανάκληση της πληρωμής της επιταγής από τον Κατηγορούμενο δεν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του περιβάλλοντα χώρου γύρω από την πισίνα και ούτε και οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που παρέμειναν σε εκκρεμότητα παραμένει αδιαμφισβήτητο.
Σημειώνεται ότι οι καταστάσεις λογαριασμού που ετοίμασε ο ίδιος ο Κατηγορούμενος και αφορούσαν τις ζημιές που υπέστηκε ο Κατηγορούμενος και την ισχυριζόμενη υπερχρέωση του από την Παραπονούμενη (Τεκμήρια 20-22) δεν αφορούν τον επίδικο χρόνο της ανάκλησης της επιταγής, καθ’ ότι ως αναφέρθηκαν κατά την μαρτυρία του Κατηγορούμενου ετοιμάστηκαν από τον ίδιο μεταγενέστερα, και έτσι δεν θα δοθεί καμία βαρύτητα σε αυτά.
Δ. Ευρήματα Δικαστηρίου
Με βάση τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα, όπως παρουσιάστηκαν δια των χειρισμών των μερών κατά την ακρόαση (βλ. Κυριακίδης ν Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 185/2012, 19/04/2018), αλλά και υπό το φως της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, τα κάτωθι αποτελούν τα ευρήματα πραγματικών γεγονότων της παρούσας υπόθεσης:
Ο Κατηγορούμενος αποτάθηκε στην Παραπονούμενη περί τις αρχές Φεβρουαρίου 2022 για την κατασκευή πισίνας στην οικία του στο χωριό Στρουμπί, της επαρχίας Πάφου. Στις 05/02/2022 υπογράφηκε συμφωνία για την κατασκευή της πισίνας (στο εξής η «Συμφωνία»). Το κόστος κατασκευής της πισίνας σύμφωνα με την Συμφωνία συμφωνήθηκε στο ποσό των €30,500 πλέον ΦΠΑ, και σε αυτό συμπεριλαμβάνετο μεταξύ άλλων η εγκατάσταση 4 υδρομασάζ jets τα οποία θα λειτουργούσαν μέσω διακόπτη που θα τοποθετείτο πάνω στα κεραμικά της πισίνας πίσω από το κάθισμα εντός της πισίνας, η κατασκευή υπόγειου αποθηκευτικού χώρου για το κάλυμμα, το οποίο θα επενδύετο με το κεραμικό της αυλής, η τοποθέτηση καλύμματος ασφαλείας της πισίνας και η κατασκευή μηχανοστασίου. Επιπλέον του προαναφερόμενου κόστους, η Παραπονούμενη ανάλαβε όπως κατασκευάσει και τον περιβάλλοντα χώρα γύρω από την πισίνα, για 80 τετραγωνικά μέτρα, και συμφώνησαν όπως χυθεί μπετόν στην βάση και τοποθετηθούν κεραμικά τύπου deck Light Brown διαστάσεων 23*120 εκατοστών με βάση 12 εκατοστών. Το εν λόγω κεραμικό η Παραπονούμενη θα το προμηθεύετο από την εταιρεία «Σοφοκλής Κυπριανού» και ο διευθυντής της Παραπονούμενης ενημέρωσε τον Κατηγορούμενο πριν την υπογραφή της Συμφωνία ότι υπήρχε διαθέσιμο σε απόθεμα. Το κόστος των εν λόγω επιπλέον εργασιών καθορίστηκε με την Συμφωνία στο ποσό των €7,200 πλέον ΦΠΑ (στο εξής «Επιπλέον Εργασίες»). Ο χρόνος αποπεράτωσης των εν λόγω εργασιών θα ήταν εντός 2 – 3 μηνών από την έναρξη των εργασιών.
Ο Κατηγορούμενος στις 07/02/2022 κατέβαλε στην Παραπονούμενη το ποσό των €13,000 και στις 04/03/2022 το ποσό των €10,500.
Στην συνέχεια η Συμφωνία τροποποιήθηκε λόγω του ότι η έκταση του περιβάλλοντα χώρου γύρω από την αυλή, στον οποίο θα χύνετο μπετόν και θα τοποθετούνταν τα κεραμικά, εν τέλη καθορίστηκε σε 117 τετραγωνικά μέτρα αντί σε 80 τετραγωνικά μέτρα. Επιπλέον αφαιρέθηκε το κόστος για την κατασκευή του μηχανοστασίου, καθ’ ότι θα αναλάμβανε την κατασκευή του ο Κατηγορούμενος, και έτσι το κόστος των Επιπλέον Εργασιών, αφαιρουμένου του κόστους του μηχανοστασίου, συμφωνήθηκε με το έγγραφο “Project Statement 220502” στο ποσό των €8,700. Στις 04/05/2022 ο Κατηγορούμενος κατέβαλε στην Παραπονούμενη το ποσό των €5,000.
Η Παραπονούμενη υπέβαλε παραγγελία για το κεραμικό που θα τοποθετείτο στον περιβάλλοντα χώρο γύρω από την πισίνα περί τις αρχές Μαΐου 2022. Στις 07/06/2022 εγκαταστάθηκε το Liner της πισίνας, και την εν λόγω ημερομηνία ο Κατηγορούμενος εξέδωσε την επιταγή υπ’ αριθμό 98857308 για το ποσό των €7,920 προς όφελος της Παραπονούμενης με ημερομηνία πληρωμής στις 17/06/2022.
Κατά τον χρόνο παράδοσης της επιταγής οι εργασίες του περιβάλλοντα χώρου ήταν ημιτελής, καθ’ ότι δεν είχαν τοποθετηθεί τα κεραμικά, και ένεκα τούτου δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που αφορούσαν την πισίνα. Επίσης κατά τον Κατηγορούμενο κάποιες εργασίες της Παραπονούμενης, όπως η τοποθέτηση των οδηγών για το κάλυμμα της πισίνας, ήταν ελαττωματικές με εμφανείς κακοτεχνίες. Για τις εν λόγω κακοτεχνίες και για την καθυστέρηση ο Κατηγορούμενος εξέφρασε την δυσαρέσκεια του τόσο στον Μ.Κ.2 όσο και στους υπαλλήλους της Παραπονούμενης. Ο Κατηγορούμενος εξέδωσε την επίδικη επιταγή μεταχρονολογημένη κατά 10 ημέρες έτσι ώστε στο εν λόγω διάστημα να ολοκληρωθούν οι εργασίες που εκκρεμούσαν, και συγκεκριμένα να τοποθετηθούν τα κεραμικά του περιβάλλοντα χώρου της πισίνας, το κάλυμμα της πισίνας και να ολοκληρωθούν οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που εκκρεμούσαν.
Στις 10/06/2022 τέθηκε σε λειτουργία η πισίνα στην παρουσία του Κατηγορούμενου από εκπρόσωπο της Παραπονούμενης.
Στις 15/06/2022 ο Κατηγορούμενος έδωσε οδηγίες στην Ελληνική Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ να σταματήσει την πληρωμή της επιταγής λόγω διαφωνίας με τον δικαιούχο. Μέχρι την εν λόγω ημερομηνία δεν είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες του περιβάλλοντα χώρου γύρω από την πισίνα, ούτε οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που παρέμειναν σε εκκρεμότητα.
Στις 17/06/2022 η Παραπονούμενη κατέθεσε την επίδικη επιταγή στην τράπεζα, όμως αυτή επιστράφηκε χωρίς να πληρωθεί λόγω εντολής ανάκλησης της επιταγής από τον Κατηγορούμενο.
Ε. Νομική Πτυχή
Το άρθρο 305Α(2) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί, διαλαμβάνει τα ακόλουθα:
«Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου (1), πρόσωπο το οποίο, χωρίς εύλογη αιτία, προκαλεί με οποιαδήποτε πράξη τη μη εξόφληση επιταγής που εκδόθηκε από το ίδιο, οποτεδήποτε πριν ή κατά την ημερομηνία που η επιταγή έχει καταστεί πληρωτέα, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες ευρώ (€10.000,00) ή και στις δύο ποινές:
Νοείται ότι, για τους σκοπούς του παρόντος εδαφίου, επίκληση της υπεράσπισης της εύλογης αιτίας, δυνατό να γίνει από τον κατηγορούμενο εφόσον, κατά ή πριν από την παρουσίαση της επιταγής για σκοπούς πληρωμής της, ο κατηγορούμενος ως εκδότης παρέθεσε γραπτώς στο πιστωτικό ίδρυμα, επί του οποίου εκδόθηκε η επιταγή, το λόγο ή τους λόγους για τους οποίους δόθηκε εντολή μη πληρωμής της».
Σε σχέση με τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος του Άρθρου 305Α(2) συνάγεται από το λεκτικό του ότι για να κριθεί ένοχος κάποιος κατηγορούμενος θα πρέπει να αποδειχθεί: (1) Η έκδοση της επιταγής και (2) Η πρόκληση της μη εξόφλησής της από τον εκδότη της με οποιαδήποτε πράξη του πριν ή κατά την ημερομηνία που αυτή κατέστη πληρωτέα (βλ. Δαμιανού ν. Κανάρη, Ποινική Έφεση αρ. 6/18, 31/10/18 και CNP ASFALISTIKI LTD v P.A.S. INSURANCE AGENTS & CONSULTANTS LTD κ.α., Ποινική Έφεση αρ. 66/2022). Ο χρόνος τέλεσης της ποινικά επιλήψιμης πράξης, δηλαδή ο χρόνος κατά τον οποίο προκαλείται με οποιαδήποτε πράξη η μη εξόφληση της επιταγής ενδέχεται να είναι προγενέστερος ή μεταγενέστερος της ημερομηνίας πληρωμής της επιταγής (βλ. Philippa Estates Ltd v. Ρούσου (2006) 2 Α.Α.Δ. 142).
Όπως εξηγείται στην υπόθεση Ttozios Management Ltd κ.ά. v. Κυριάκου (2016) 2 (Α) ΑΑΔ 277, εφόσον αποδειχθούν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, τότε το βάρος απόδειξης μετατίθεται επί των ώμων του κατηγορούμενου να αποδείξει (επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων) την ύπαρξη εύλογης αιτίας για την ανάκληση της επιταγής. Η σχετική επιφύλαξη στο άρθρο 305Α(2) φαίνεται να περιορίζει την επίκληση της υπεράσπισης της εύλογης αιτίας στις περιπτώσεις εντολής μη πληρωμής (stop payment order), της γνωστής ανάκλησης επιταγής , αφού προνοεί πως «επίκληση της υπεράσπισης» αυτής δυνατόν να γίνει εφόσον ο κατηγορούμενος εκδότης «παρέθεσε γραπτώς στο πιστωτικό ίδρυμα» τον λόγο για τον οποίο «δόθηκε εντολή μη πληρωμής της».
Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα της προαναφερόμενης απόφασης:
«Η εύλογη αιτία συναρτάται άμεσα και αποκλειστικά με τον λόγο της ανάκλησης που εξεδήλωσε γραπτώς ο Κατηγορούμενος (εκδότης) κατά τον ουσιώδη χρόνο ανάκλησης της και όχι ότι ενδεχομένως πιστεύει ότι αποτελεί καλή Υπεράσπιση ή άλλο λόγο που δεν δηλώθηκε κατά τον ουσιώδη χρόνο της ανάκλησης της επιταγής. Σύμφωνα με την επιφύλαξη του εδαφίου (2) η επίκληση της υπεράσπισης της «εύλογης αιτίας» τελεί υπό την προϋπόθεση ότι κατά/ή περί την παρουσίαση της επιταγής για σκοπούς πληρωμής της ο κατηγορούμενος ως εκδότης γραπτώς παρέθεσε στο πιστωτικό ίδρυμα το λόγο ή λόγους για τους οποίους δίδεται η εντολή μη πληρωμής της. Η αποτυχία απόδειξης της «εύλογης αιτίας» εν τη εννοία του Νόμου και όπως αυτή νομολογιακά ερμηνεύτηκε (βλ. Diamonds Co Ltd ν. Γεωργίου (2011) 2 Α.Α.Δ 763) θέτει τέρμα στην Υπεράσπιση του Κατηγορουμένου περί «εύλογης αιτίας» στην ανάκληση της επιταγής.»
Οι αρχές οι οποίες διέπουν την υπεράσπιση της εύλογης αιτίας ανάκλησης επιταγής εξηγήθηκαν, μεταξύ άλλων, στην Nikiforos Technologies Ltd v. Χρήστου (Αρ. 1) (2014) 2 ΑΑΔ 287, όπου λέχθηκαν τα εξής:
«Εύλογη αιτία .. αποτελεί κατά τη νομολογία, η παρουσίαση γεγονότων και δεδομένων που δικαιολογούν την ανάκληση και που παρατίθενται γραπτώς στο πιστωτικό ίδρυμα επί του οποίου εκδόθηκε η επιταγή. Στην υπόθεση N.C. Diamonds Co Ltd v. Γεωργίου (2001) 2 Α.Α.Δ. 763, το Εφετείο αναφέρθηκε στη δημιουργία δυνάμει του Άρθρου 305Α(2) της έγκυρης υπεράσπισης του ανακλητού της επιταγής για εύλογη αιτία, η οποία πρέπει να βασίζεται στην ειλικρινή πίστη ότι ο κατηγορούμενος είχε το δικαίωμα να ανακαλέσει την πληρωμή και ότι η πεποίθηση αυτή ήταν υπό τις περιστάσεις εύλογη, δηλαδή, καλή τη πίστει, («bona fide» ή «just cause»), (Osgood v. Nelson [1872] L.R. 5 H.L. 636 και R. v. Hall 7 Q.B.D. 575). Η ποινική ευθύνη του εκδότη επιταγής καθορίζεται, όπως λέχθηκε, στο αυστηρό πλαίσιο που θέτει το εδάφιο (2), χωρίς επέκταση σε άλλες έννομες σχέσεις που ενδεχόμενα να διατάρασσαν την προσφερόμενη υπεράσπιση, (δέστε σχετικά και την Philippa Estates Ltd v. Ρούσου (2006) 2 Α.Α.Δ. 142)».
Στην υπόθεση ΧΑΤΖΗΑΡΓΥΡΟΥ ν PAMPORIDES LLC, Ποινική Έφεση αρ. 300/2018, 17/04/2019 τονίστηκε ότι η επίκληση της υπεράσπισης της εύλογης αιτίας από πλευράς του κατηγορουμένου ο οποίος φέρει και το σχετικό βάρος απόδειξης, με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, τελεί υπό την προϋπόθεση ότι κατά την παρουσίαση της επιταγής για σκοπούς πληρωμής της, ο κατηγορούμενος, ως εκδότης, γραπτώς παρέθεσε στο πιστωτικό ίδρυμα επί του οποίου εξέδωσε την επιταγή, το λόγο ή τους λόγους για τους οποίους δίδεται η εντολή μη πληρωμής της. Στην εν λόγω υπόθεση, ο κατηγορούμενος-εφεσείων δεν είχε απέδειξε ότι παρέθεσε γραπτώς στην τράπεζα, το λόγο που ανακάλεσε την πληρωμή της επίδικης επιταγής, και ως εκ τούτου κρίθηκε ότι δεν μπορούσε να επικαλεστεί ο κατηγορούμενος την υπεράσπιση της εύλογης αιτίας. Παρατίθεται αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου:
«Σύμφωνα με τη νομολογία, η εύλογη αιτία συναρτάται άμεσα και αποκλειστικά με το λόγο της ανάκλησης που εξεδήλωσε ο κατηγορούμενος-εκδότης, κατά τον ουσιώδη χρόνο ανάκλησης της πληρωμής της επιταγής. Συνεπώς ο κατηγορούμενος-εφεσείων δεν μπορεί να επικαλείται την υπεράσπιση της επιφύλαξης της εύλογης αιτίας σύμφωνα με το άρθρο 305Α(2) του Κεφ. 154, ισχυριζόμενος λόγο που είναι διαφορετικός από εκείνον που εξεδήλωσε προς την Τράπεζα, έστω και προφορικά την 28.4.2011, δηλαδή ότι η μη πληρωμή της επίδικης επιταγής έγινε επειδή αυτή είχε απωλεσθεί.»
Όπως λέχθηκε στην υπόθεση PRE NEURO-SPINE SPECIALISTS LTD v Ευαγόρου, Ποινική Έφεση αρ. 154/2021, 19/01/2024 το στοιχείο της ειλικρινής πίστης δικαιώματος ανάκλησης της επιταγής είναι αλληλένδετο με τον σκοπό για τον οποίο δόθηκε η επιταγή.
Στην υπόθεση Αντρέας Αντρέου ν Vangel Art Ltd κ.α. (2012) 2 ΑΑΔ 7 αναφέρθηκε ότι το κρίσιμο ερώτημα για σκοπούς της υπεράσπισης του Άρθρου 305(Α)(2) δεν αφορά στη θετική διαπίστωση του σχετικού όρου της συμφωνίας μεταξύ των διαδικών, παρά στην κρίση του εύλογου της ενέργειας του κατηγορούμενου να προκαλέσει την μη εξόφληση της επιταγής εν όψει της έντονης διαφωνίας τους με τους Παραπονούμενους σχετικά με συγκεκριμένο όρο επί της συμφωνίας. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα της πιο πάνω απόφασης:
«Εξ άλλου, η ποινική διαδικασία, στερούμενη του δικογραφικού πλαισίου της αστικής διαδικασίας, και τοσούτο μάλλον αφού έχει άλλο σκοπό, όχι μόνο δεν προσφέρεται για την επακριβή διάγνωση μιας διαφοράς που έχει στη γένεση και στην ουσία της αστική μορφολογία, αλλά και έχει ως βασική παράμετρο την ένοχη πρόθεση παρά την αντικειμενική ορθότητα της πράξης. Η υπεράσπιση της ευλόγου αιτίας φαίνεται ακριβώς να έχει αυτή την κατεύθυνση και να επιδιώκει να αντισταθμίσει την άλλως αυστηρή ευθύνη που διέπει το Άρθρο 305(Α)(2), εισάγοντας, έστω και υπό τη μορφή υπεράσπισης, ένα στοιχείο που ουσιαστικά ανάγεται στο mens rea.
Με αυτά υπ' όψη, ασφαλώς παραμένει ορθή η κρίση του Δικαστηρίου στην καταληκτική παράγραφο της απόφασης ότι, εφ' όσον η διαφορά που είχαν τα μέρη δεν είχε επιλυθεί, οι Εφεσίβλητοι ενήργησαν καλόπιστα ώστε να είχαν την υπεράσπιση της εύλογης αιτίας.»
ΣΤ.Βάρος Απόδειξης
Σε όλες τις ποινικές υποθέσεις, το βάρος της απόδειξης σωρευτικής συνύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος το έχει η Kατηγορούσα Aρχή, με υψηλότατο επίπεδο απόδειξης, δηλαδή πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής (βλ. Φλουρής v. Αστυνομίας (1989) 2 Α.Α.Δ 401).
Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι (βλ. Sener Erbekci v. Δημοκρατίας (2005) 2 Α.Α.Δ 434). Όσα ερωτηματικά και αν η συμπεριφορά του κατηγορούμενου εγείρει, δεν είναι δυνατόν να καταδικαστεί μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Ανδρέα Ευριπίδου (2002) 2 Α.Α.Δ 246). Εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του Κατηγορούμενου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας.
Η πεμπτουσία της ποινικής δίκης είναι η θεμελιακή αρχή ότι η καταδίκη είναι επιτρεπτή μόνο όταν αναδύεται, ασφαλής, ως αποτέλεσμα κρυστάλλινης και χωρίς λογική αμφιβολία δικανικής πεποίθησης (βλ. ΧΧ ΧΧ ν Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 294/2018, ημερομηνίας 19/11/2019).
Ζ. Κατάληξη Δικαστηρίου
Έχοντας υπόψιν τα αδιαμφησβήτητα γεγονότα, τα ευρήματα του Δικαστηρίου στα οποία κατέληξα, το σύνολο της έγγραφης μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον μου και την οποία αποδέχθηκα, και αντλώντας καθοδήγηση από τις αρχές της νομολογίας που αφορούν το υπό κρίση αδίκημα, προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο η Παραπονούμενη απέδειξε την ενοχή του Κατηγορούμενου πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.
Η έκδοση της επιταγής από τον Κατηγορούμενο και η παράδοση της στην Παραπονούμενη δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Ούτε αμφισβητήθηκε ότι η επίδικη επιταγή υπογράφηκε από τον Κατηγορούμενο. Αναφορικά με το συστατικό στοιχείο της πρόκλησης της μη εξόφλησης της επίδικης επιταγής από τον Κατηγορούμενο πριν ή κατά την ημερομηνία που αυτή παρουσιάστηκε για πληρωμή σημειώνω ότι αυτό προέκυψε ως γεγονός από την μαρτυρία την οποία αποδέχθηκα και από το Τεκμήριο 2. Αυτό μάλιστα επιβεβαιώνεται και από την σχετική σφραγίδα με την οποία σφραγίστηκε η επίδικη επιταγή και στην οποία φαίνεται ότι ο λόγος για τον οποίο δεν πληρώθηκε η επιταγή οφειλόταν σε σχετική εντολή του εκδότη της να μην πληρωθεί. Στην βάση των πιο πάνω κρίνεται ότι έχουν αποδειχθεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος.
Εκείνο που μένει να εξεταστεί είναι κατά πόσον ο Κατηγορούμενος, με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, απέδειξε ότι ο λόγος για τον οποίο ανακάλεσε την πληρωμή της επιταγής συνιστά εύλογη αιτία.
Όπως προκύπτει μέσα από την νομολογία, η έννοια της εύλογης αιτίας συνδέθηκε με εκείνη της καλής πίστης. Ο κατηγορούμενος θα πρέπει να δείξει ότι ο ίδιος ειλικρινά πίστευε ότι είχε το δικαίωμα να σταματήσει την πληρωμή της επιταγής (υποκειμενικό κριτήριο) και επιπρόσθετα ότι η πεποίθηση του αυτή ήταν εύλογη υπό τις περιστάσεις.
Έχει ήδη αποτελέσει εύρημα του Δικαστηρίου ότι η εντολή της μη πληρωμής δόθηκε από τον Κατηγορούμενο διότι μετά την έκδοση της επιταγής, και μέχρι την ημερομηνία όπου δόθηκαν οι οδηγίες για ανάκληση της επιταγής, δεν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του περιβάλλοντα χώρου γύρω από την πισίνα, ούτε οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που εκκρεμούσαν. Επίσης κατά τους ίδιους χρόνους, ήτοι της ανάκλησης της επιταγής, κατά τον Κατηγορούμενο υπήρχαν κακοτεχνίες στην κατασκευή των σκαλιών της πισίνας, στους οδηγούς που είχαν τοποθετηθεί για το κάλυμμα της πισίνας, στον αποθηκευτικό χώρο που είχε κατασκευάσει η Παραπονούμενη για να τοποθετηθεί το κάλυμμα της πισίνας και δεν είχε τοποθετηθεί ο διακόπτης πίσω από την θέση του καθίσματος της πισίνας για τα υδρομασάζ jets.
Δεν αμφισβητήθηκε μάλιστα ότι μετά την έκδοση της επιταγής, μέχρι και την ημερομηνία όπου δόθηκαν οι οδηγίες ανάκλησης πληρωμής, η Παραπονούμενη δεν μετέβηκε για να ολοκληρώσει και/ή να επιδιορθώσει τις προαναφερόμενες εργασίες.
Στο σημείο αυτό οφείλω να τονίσω το αυτονόητο. Στα πλαίσια εξέτασης της εύλογης αιτίας το Δικαστήριο δεν δύναται και δεν έχει εξουσία να αποφανθεί επί της ουσίας της προσβαλλόμενης αιτίας ανάκλησης, ήτοι εν προκειμένου, δεν θα αποφασιστεί η ύπαρξη κακοτεχνιών, ή αν όντως υπήρξε καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου εξ’ υπαιτιότητας της Παραπονούμενης. Τα ζητήματα αυτά θα εξεταστούν κατά την εκδίκαση της αστικής αγωγής που εκκρεμεί. Αυτό που θα εξεταστεί στην υπό κρίση περίπτωση είναι εάν από τα περιστατικά της υπόθεσης και τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Κατηγορούμενος είχε εύλογη αιτία να πιστεύει ότι μπορούσε να ανακαλέσει την επιταγή (βλ. Ανδρέου ν Vangel Art Ltd, Ποινική Έφεση 246/2009, 24/01/2012).
Με βάση την αποδεκτή μαρτυρία του Κατηγορούμενου, και συγκεκριμένα ότι (α) μετά που τέθηκε σε λειτουργία η πισίνα, υπήρχαν ακόμη εργασίες του περιβάλλοντα χώρου της πισίνας που δεν είχαν ολοκληρωθεί, και ένεκα τούτου υπήρχαν ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που αφορούσαν την πισίνα που δεν είχαν επίσης ολοκληρωθεί, (β) κατά τον ίδιο υπήρχαν κακοτεχνίες στην τοποθέτηση των οδηγών του καλύμματος, και στην εν συνεχεία επανατοποθέτηση τους, καθώς και στον αποθηκευτικό χώρο του καλύμματος και στα σκαλιά της πισίνας, και (γ) από την ημερομηνία παράδοσης της επιταγής μέχρι την ημερομηνία όπου δόθηκαν οδηγίες για ανάκληση της επιταγής δεν ολοκληρώθηκαν και/ή επιδιορθώθηκαν οι εν λόγω εργασίες, κρίνω και καταλήγω ότι όλα αυτά αποτελούν γεγονότα που δικαιολογούσαν την ανάκληση της πληρωμής της επιταγής και σε κάθε περίπτωση δημιουργούσαν στον Κατηγορούμενο την πεποίθηση ότι είχε το δικαίωμα να ανακαλέσει την πληρωμή της επιταγής.
Σημειώνω μάλιστα ότι ο λόγος της ανάκλησης, ήτοι η διαφωνία με τον δικαιούχο της επιταγής, αναγράφηκε στο έντυπο που παρέδωσε ο Κατηγορούμενος στην τράπεζα (Τεκμήριο 2).
Κρίνω επομένως ότι η αιτία που επικαλέστηκε ο Κατηγορούμενος για την ανάκληση της πληρωμής της επιταγής, ήταν ειλικρινής, και συνιστά εύλογη αιτία, με αποτέλεσμα ο Κατηγορούμενος να έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που τον βαραίνει.
Συνεπώς ο Κατηγορούμενος απαλλάσσεται και αθωώνεται στην κατηγορία που αντιμετωπίζει.
Τα έξοδα που προέκυψαν σε σχέση με την παρούσα υπόθεση επιδικάζονται υπέρ του Κατηγορούμενου και εναντίον της Παραπονούμενης, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(Υπογρ.)……………………………….
Λ. Χατζηξενοφώντος, Ε.Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο