ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Ενώπιον: Λ.Σ. Καμμίτση, Προέδρου και
Δ. Δημάδη και Κ. Φραγκούδη, Παρέδρων
Αίτηση Αρ. Κ29/21
Μεταξύ:
GREGORIOU & GREGORIOU HOLDINGS LIMITED (HE 20107)
Αιτήτριας
-και-
1. MGI GREGORIOU & CO LIMITED (HE 169610)
2. EKAVI LIMITED (HE 174887)
Καθ' ων η Αίτηση
----------------------------------------------------------------------------
28.05.2025
Για την Αιτήτρια: κ.κ. Μ. Σιδεράς και Γ. Ηλιάδης για κ.κ. Τάσσος Παπαδόπουλος & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε.
Για τους Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2: κ.κ. Π. Δημητριάδης, Αλ. Δημητριάδης και Κ. Κληρίδης για κ.κ. Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.ΕΠ.Ε.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση, καταχωρήθηκε την 6.10.2021 και μ’ αυτήν η Αιτήτρια εταιρεία εξαιτείται ως ακολούθως:
«1. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να αναπροσαρμόζει και/ή αυξάνει και/ή καθορίζει το νυν καταβαλλόμενο μηνιαίο ενοίκιο του υποστατικού με αρ. 102 (Μεσοπάτωμα) το οποίο ευρίσκεται εντός του Ακινήτου με αριθμό εγγραφής 25/4138-25/4139 και 25/4142-25/4144, Τεμ. 952, Φ/Σχ./Τμ. 21/540202/25, με την επωνυμία GREG TOWER επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ.1065, στον Δήμο Λευκωσίας, που ενοικιάζει η Καθ' ης η Αίτηση 1 σε €514 και/ή να καθορίζει το δίκαιο ενοίκιο ίσο προς το 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, από την ημέρα καταχώρησης της αίτησης.
2. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να αναπροσαρμόζει και/ή αυξάνει και/ή καθορίζει το νυν καταβαλλόμενο μηνιαίο ενοίκιο του υποστατικού με αρ. 301 το οποίο ευρίσκεται στον τέταρτο όροφο του Ακινήτου με αριθμό εγγραφής 25/4138-25/4139 και 25/4142-25/4144, Τεμ. 952, Φ/Σχ./Τμ. 21/540202/25, με την επωνυμία GREG TOWER επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ.1065, στον Δήμο Λευκωσίας, που ενοικιάζει η Καθ' ης η Αίτηση 1 σε €1.502,00 και/ή να καθορίζει το δίκαιο ενοίκιο ίσο προς το 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, από την ημέρα καταχώρησης της αίτησης.
3. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να αναπροσαρμόζει και/ή αυξάνει και/ή καθορίζει το νυν καταβαλλόμενο μηνιαίο ενοίκιο του υποστατικού με αρ. 401 το οποίο ευρίσκεται στον πέμπτο όροφο του Ακινήτου με αριθμό εγγραφής 25/4138-25/4139 και 25/4142-25/4144, Τεμ. 952, Φ/Σχ./Τμ. 21/540202/25, με την επωνυμία GREG TOWER επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ. 1065, στον Δήμο Λευκωσίας, που ενοικιάζει η Καθ' ης η Αίτηση 1 σε €1.286,00 και/ή να καθορίζει το δίκαιο ενοίκιο ίσο προς το 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, από την ημέρα καταχώρησης της αίτησης.
4. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να αναπροσαρμόζει και/ή αυξάνει και/ή καθορίζει το νυν καταβαλλόμενο μηνιαίο ενοίκιο του υποστατικού με αρ. 501 το οποίο ευρίσκεται στον έκτο όροφο του Ακινήτου με αριθμό εγγραφής 25/4138- 25/4139 και 25/4142-25/4144, Τεμ. 952,Φ/Σχ./Τμ. 21 /540202/25, με την επωνυμία GREG TOWER επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ. 1065, στον Δήμο Λευκωσίας, που ενοικιάζει η Καθ' ης η Αίτηση 1 σε €1.286,00 και/ή να καθορίζει το δίκαιο ενοίκιο ίσο προς το 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, από την ημέρα καταχώρησης της αίτησης.
5. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να αναπροσαρμόζει και/ή αυξάνει και/ή καθορίζει το νυν καταβαλλόμενο μηνιαίο ενοίκιο του υποστατικού με αρ. 101 το οποίο ευρίσκεται στον δεύτερο όροφο του Ακινήτου με αριθμό εγγραφής 25/4138-25/4139 και 25/4142-25/4144, Τεμ. 952,Φ/Σχ./Τμ. 21/540202/25, με την επωνυμία GREG TOWER επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ. 1065, στον Δήμο Λευκωσίας, που ενοικιάζει η Καθ' ης η Αίτηση 2 σε €1.653,00 και/ή να καθορίζει το δίκαιο ενοίκιο ίσο προς το 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, από την ημέρα καταχώρησης της αίτησης.
6. Νόμιμο τόκο και/ή νόμιμο τόκο επί πάσης καθυστερημένης διαφοράς ενοικίου μεταξύ του νυν καταβαλλομένου ενοικίου και του ενοικίου του καθορισμένου υπό του Δικαστηρίου δυνάμει της παρούσης αιτήσεως, από την ημέρα κατά την οποία αυτή καθυστερεί μέχρι τελείας εξοφλήσεως.
7. Οιανδήποτε άλλη θεραπεία το Σεβαστό Δικαστήριο κρίνει δίκαιο και ορθό υπό τις περιστάσεις.
8. Έξοδα, πλέον 19% Φ.Π.Α., πλέον έξοδα επίδοσης.»
Η Αιτήτρια εταιρεία δικογραφεί ότι είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του ακινήτου με αριθμούς εγγραφής 25/4138 - 25/4144, Τεμάχιο 952, Φ/Σχ./Τμ. 21/540202/25, με την επωνυμία «GREG TOWER», επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ. 1065, στο Δήμο Λευκωσίας (εν τοις εφεξής καλούμενο «το Ακίνητο»). Το Ακίνητο αποτελείται από μεσοπάτωμα με αρ. 102, γραφείο με αρ. 101 ευρισκόμενο στο δεύτερο όροφο και τρία γραφεία με αρ. 301, 401 και 501, στον τέταρτο, πέμπτο και έκτο όροφο, αντίστοιχα. Φαίνεται ότι η αναφορά είναι στα ενοικιαζόμενα υποστατικά και όχι σε περιγραφή ολοκλήρου του κτιρίου. Βλέπετε πιο κάτω, καθώς και την Απάντηση.
Η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικιάζει από την Αιτήτρια, δυνάμει έγγραφης συμφωνίας, τα γραφεία 102 (μεσοπάτωμα), 301, 401 και 501 τα οποία ευρίσκονται εντός του Ακινήτου και/ή είναι θέσμιος ενοικιαστής του Ακινήτου. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 ενοικιάζει από την Αιτήτρια το γραφείο 101, το οποίο ευρίσκεται εντός του Ακινήτου και/ή είναι θέσμιος ενοικιαστής του Ακινήτου.
Δυνάμει συμφωνίας ενοικίασης ημερομηνίας 20.2.2019 (εν τοις εφεξής «η Συμφωνία Ενοικίασης Α»), η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικίασε από την Αιτήτρια, το υποστατικό υπ' αρ. 102 (μεσοπάτωμα) με τους ακόλουθους, μεταξύ άλλων, όρους: η περίοδος ενοικίασης θα ήταν για δύο έτη, από την 1.3.2019 μέχρι την 28.2.2021, το ενοίκιο συμφωνήθηκε σε €4.200,00 το χρόνο και αυτό θα καταβαλλόταν μηνιαίως, δια του ποσού των €350.- τη 10η μέρα κάθε μήνα.
Δυνάμει συμφωνίας ενοικίασης ημερομηνίας 1.1.2016 (εν τοις εφεξής «η Συμφωνία Ενοικίασης Β»), η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικίασε από την Αιτήτρια, τα υποστατικά υπ' αρ. 301, 401 και 501, τα οποία αποτελούν γραφεία στους αντίστοιχους ορόφους του κτιρίου, με τους ακόλουθους, μεταξύ άλλων, όρους: η περίοδος ενοικίασης θα ήταν για δύο έτη, από την 1.1.2016 μέχρι την 31.12.2017, το ενοίκιο συμφωνήθηκε σε €43.440 το χρόνο και θα καταβαλλόταν μηνιαίως, δια του ποσού των €3.620,00 τη 10η μέρα κάθε μήνα.
Περαιτέρω, η Καθ' ης η Αίτηση 2 ενοικιάζει από την Αιτήτρια το υποστατικό υπ' αρ. 101, το οποίο αποτελεί γραφείο στο δεύτερο όροφο του κτιρίου και καταβάλει ενοίκιο ύψους €1.210 μηνιαίως. Όλα τα προαναφερόμενα υποστατικά (εν τοις εφεξής καλούμενα «τα επίδικα υποστατικά»), βρίσκονται εντός ελεγχόμενης από το Ενοικιοστάσιο περιοχής, αφού το Ακίνητο έχει συμπληρωθεί πριν την 31.12.1999. Οι Καθ' ων η Αίτηση συνεχίζουν να τα κατέχουν μέχρι και σήμερα και είναι θέσμιοι ενοικιαστές. Τα αναφερόμενα υποστατικά χρησιμοποιούνται ως γραφεία και/ή τα εκμεταλλεύονται οι Καθ' ων η Αίτηση για εμπορικούς σκοπούς και/ή στα πλαίσια διεξαγωγής των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων, ισχυρισμός που είναι παραδεκτός.
Η Αιτήτρια δικογραφεί επίσης ότι το Ακίνητο βρίσκεται σε εξέχουσα και/ή εμπορική θέση και/ή σε περιοχή με ραγδαία εμπορική ανάπτυξη και απολαμβάνει πολύ καλή προσπελασιμότητα προς όλες τις κατευθύνσεις και/ή και γειτνιάζει με μεγάλο αριθμό καταστημάτων και/ή υπηρεσιών και/ή διευκολύνσεων. Άλλα παρόμοια ακίνητα που βρίσκονται στην περιοχή του Ακινήτου και/ή στη μικρή περιοχή, ενοικιάζονται και/ή ενοικιάστηκαν με πολύ πιο ψηλά ενοίκια από τα επίδικα υποστατικά και/ή με ενοίκια ο μέσος όρος των οποίων ανέρχεται στα €8,67/τ.μ. και/ή με αγοραίο ενοίκιο που έχει εκτιμηθεί στα €9,00/τ.μ. Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι το μηνιαίο ενοίκιο που καταβάλλουν σήμερα οι Καθ' ων η Αίτηση, ουσιαστικά είναι πολύ χαμηλό ή/και πολύ χαμηλότερο της ενοικιαστικής τους αξίας. Περαιτέρω, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι το παρόν Δικαστήριο είναι αρμόδιο να καθορίσει το δίκαιο ενοίκιο για τα επίδικα υποστατικά.
Απάντηση:
Απάντηση εκ μέρους των Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2, καταχωρίστηκε την 4.11.2021 και μ’ αυτήν αρνούνται όλες τις αιτούμενες θεραπείες, ισχυρίζονται ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση των και αιτούνται απόρριψη της Αίτησης, με έξοδα εναντίον της Αιτήτριας. Οι Καθ’ ων η Αίτηση προβαίνουν σε ορισμένες παραδοχές, με κάποιες επιφυλάξεις και διευκρινήσεις.
Παραδέχονται την ιδιότητα της Αιτήτριας και την περιγραφή των επίδικων υποστατικών, αλλά λέγουν ότι τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο Α της Αίτησης, αφορούν το Τεμάχιο 952, το οποίο βρίσκεται στην περιοχή και οδό που εκεί αναφέρεται, αν και οι αριθμοί εγγραφής αφορούν ορισμένες μονάδες επ’ αυτού. Διευκρινίζεται ότι ο αριθμός εγγραφής του Τεμαχίου είναι 25/3998. Για σκοπούς της, θεωρείται ότι ο ορισμός «Ακίνητο» που χρησιμοποιείται στην Αίτηση, συνιστά αναφορά στο ίδιο το Τεμάχιο 952, και όχι σε μονάδες επ’ αυτού. Το ίδιο ισχύει και για την Απάντηση.
Επί του Ακινήτου έχει ανεγερθεί πολυώροφο κτήριο γνωστό ως Greg Tower (εν τοις εφεξής καλούμενο «το Κτήριο»). Το Κτήριο συμπληρώθηκε το 1985 και αποτελείται από 6 ορόφους, υπόγειο και ισόγειο. Τα γραφεία στα οποία γίνεται αναφορά στη παράγραφο 1 της Αίτησης, είναι κάποια από τα γραφεία επί του Κτηρίου, αλλά όχι όλα. Σύμφωνα με τα Κτηματολογικά Μητρώα, το Κτήριο αποτελείται, εκτός από ισόγειο και υπόγειο, από 5 ορόφους και μεσοπάτωμα (παρά από 6 ορόφους). Στην πράξη όμως, το μεσοπάτωμα χρησιμοποιείται ως ανεξάρτητος όροφος και περιγράφεται συχνά ως ο πρώτος όροφος του Κτηρίου. Στη βάση αυτού, οι όροφοι που το Κτηματολόγιο θεωρεί ως 1 – 5 περιγράφονται στη πράξη αντίστοιχα ως οι όροφοι 2 – 6.
Οι Καθ’ ων η Αίτηση δικογραφούν τα στοιχεία των επίδικων υποστατικών, δηλαδή των γραφείων 101, 102, 301, 401 και 501. Διευκρινίζουν ότι η Συμφωνία Α (ως ορίζεται στη παράγραφο Δ.1 της Αίτησης) είναι η μόνη συμφωνία ενοικίασης που συνάφθηκε μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ' ης η Αίτηση 1, αναφορικά με την ενοικίαση του γραφείου 102. Στη λήξη της συμβατικής περιόδου ενοικίασης, δηλαδή 28.2.2021, η Καθ' ης η Αίτηση 1 παρέμεινε εντός του γραφείου 102 και κατέστη θέσμια ενοικιάστρια αυτού. Η Συμφωνία Β (ως ορίζεται στην παράγραφο Δ.2 της Αίτησης), είναι η πιο πρόσφατη συμφωνία ενοικίασης που συνάφθηκε μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ' ης η Αίτηση 1, αναφορικά με την ενοικίαση των γραφείων 301, 401 και 501. Στη λήξη της συμβατικής περιόδου ενοικίασης, δηλαδή 31.12.2017, η Καθ' ης η Αίτηση 1 παρέμεινε εντός των γραφείων 301, 401 και 501 και κατέστη θέσμια ενοικιάστρια αυτών. Η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικιάζει τα γραφεία 301, 401 και 501 από το έτος 2005 ή πέριξ αυτού, στη βάση προηγουμένων, κατά καιρούς εν ισχύι, συμφωνιών. Η Καθ' ης η Αίτηση 1 κατέχει σήμερα τα γραφεία 102, 301, 401 και 501 επί του Κτηρίου, ως θέσμια ενοικιάστρια, αλλά όχι ολόκληρο το Ακίνητο.
Η Καθ' ης η Αίτηση 2 παραδέχεται ότι ενοικιάζει το γραφείο 101 επί του Κτηρίου, αλλά αρνείται ότι είναι θέσμια ενοικιάστρια αυτού. Η παράγραφος Δ.3 της Αίτησης είναι παραδεχτή με επιφυλάξεις και διευκρινήσεις. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 ενοικιάζει το γραφείο 101 επί του Κτηρίου στη βάση προφορικής συμφωνίας ενοικίασης, η οποία προνοεί για και δημιουργεί περιοδική ενοικίαση από μήνα σε μήνα. Η συμβατική αυτή ενοικίαση, ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2015 ή πέριξ αυτού και συνεχίζεται αδιάκοπα μέχρι σήμερα, αφού ουδέποτε τερματίστηκε από οποιοδήποτε μέρος σε αυτή. Ουδέποτε υπογράφηκε μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ' ης η Αίτηση 2, οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία ενοικίασης αναφορικά με το γραφείο 101. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 κατέχει σήμερα το γραφείο επί του Κτηρίου ως συμβατική και όχι θέσμια ενοικιάστρια.
Είναι η θέση των Καθ’ ων η Αίτηση ότι το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει οποιοδήποτε θέμα αφορά την ενοικίαση του γραφείου 101, περιλαμβανομένου του καθορισμού του πληρωτέου στα πλαίσια αυτής, ενοικίου. Για το λόγο αυτό η Αίτηση, στο βαθμό που αφορά την Καθ' ης η Αίτηση 2, πάσχει και πρέπει να απορριφθεί. Περαιτέρω, οι Καθ' ων η Αίτηση αρνούνται ότι δικαιολογείται οποιαδήποτε αύξηση στα πληρωτέα ενοίκια.
Στις 20.7.2021, ο κ. Άκης Γρηγορίου, ένας εκ των δύο διευθυντών της Αιτήτριας, απέστειλε σε κάθε μία από τις Καθ' ων η Αίτηση, ηλεκτρονικό μήνυμα με το οποίο ζητούσε όπως αποδεχθούν αύξηση στα ενοίκια που ήταν αντίστοιχα πληρωτέα. Μέσω του ηλεκτρονικού μηνύματος προς την Καθ' ης η Αίτηση 1, ζητούσε όπως το πληρωτέο ενοίκιο συμφωνηθεί σε €638.- αναφορικά με το γραφείο 102, €1.900 αναφορικά με το γραφείο 401, €1.627 αναφορικά με το γραφείο 501 και €1.627 αναφορικά με το γραφείο 601 (σύνολο €5.792). Από την Καθ' ης η Αίτηση 2, ζητούσε όπως το πληρωτέο ενοίκιο συμφωνηθεί σε €2.053. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε θέμα αύξησης ενοικίων μετά την υπογραφή των συμφωνιών στις οποίες γίνεται αναφορά πιο πάνω, όσον αφορά την Καθ' ης η Αίτηση 1 και την έναρξη της ενοικίασης, όσον αφορά την Καθ' ης η Αίτηση 2. Το ποσό που ζητούσε τότε ο κ. Άκης Γρηγορίου, είναι, ουσιαστικά, ψηλότερο από αυτό που αξιώνεται με την παρούσα Αίτηση.
Τα πιο πάνω ηλεκτρονικά μηνύματα του κ. Άκη Γρηγορίου απάντησαν οι Καθ' ων η Αίτηση μέσω των δικηγόρων τους, με επιστολές ημερομηνίας 2.8.2021. Με τις εν λόγω επιστολές, οι Καθ' ων η Αίτηση απέρριπταν ότι δικαιολογείτο η αύξηση και έκαναν αναφορά, μεταξύ άλλων, στη μη ικανοποιητική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι ενοικιαζόμενοι χώροι, καθώς και στις εργασίες και έξοδα στα οποία προέβησαν οι Καθ' ων η Αίτηση για να τους διατηρήσουν σε μια υποφερτή κατάσταση. Παρά ταύτα και ως ένδειξη καλής θέλησης, οι Καθ' ων η Αίτηση εισηγήθηκαν όπως το πληρωτέο ενοίκιο αυξηθεί, στην περίπτωση της Καθ' ης η Αίτηση 1, σε €4.350 και όσον αφορά την Καθ' ης η Αίτηση 2, σε €1.360. Ο κ. Άκης Γρηγορίου ουδέποτε απάντησε και η πρόταση αυτή των Καθ' ων η Αίτηση εξέπνευσε χωρίς να γίνει αποδεκτή.
Είναι η θέση των Καθ’ ων η Αίτηση ότι η Αιτήτρια δεν δικαιούται σε οποιαδήποτε αύξηση του πληρωτέου ενοικίου των επίδικων υποστατικών, το οποίο ήδη υπερβαίνει το δίκαιο ενοίκιο, λαμβανομένων υπόψη όλων των σχετικών περιστάσεων. Τα επίδικα είναι παλαιά, κατασκευής του 1985 και έχουν πολλά ελαττώματα και προβλήματα. Δεν συνάδουν με τις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις ενός λειτουργικού και αποδοτικού γραφειακού χώρου, αριθμός εξοπλισμού και μηχανήματων που εξυπηρετούν τα επίδικα, είναι ελλαττωματικά και οι Καθ' ων η Αίτηση, με δικά τους έξοδα, διατηρούν σε υποφερτή κατάσταση τους χώρους που ενοικιάζουν, τους συντηρούν κατά καιρούς και έχουν ανακαινίσει και εκσυγχρονίσει τις εγκαταστάσεις, χωρίς καμία συμβολή από την ιδιοκτήτρια. Η Καθ' ης η Αίτηση 1, μεταξύ των ετών 2007 – 2020, έχει ξοδέψει ποσό περί τις €94.340 για το σκοπό αυτό, ενώ η Καθ' ης η Αίτηση 2, μεταξύ των ετών 2015 – 2020, έχει ξοδέψει ποσό περί τις €60.300. Οι Καθ’ ων η Αίτηση δικογραφούν συγκεκριμένες εργασίες και ισχυρίζονται ότι εάν δεν προέβαιναν στις εργασίες και εκσυγχρονισμούς, τα επίδικα δεν θα ήταν σε ενοικιάσιμη κατάσταση σήμερα.
Ανταπάντηση:
Το δικόγραφο της Αιτήτριας καταχωρήθηκε την 10.2.2022 και μ’ αυτό αρνείται όλους μαζί και κάθε ένα ξεχωριστά, τους ισχυρισμούς των Καθ' ων η Αίτηση, στο βαθμό και στην έκταση που αυτοί δεν συνάδουν και/ή αντίκεινται στους ισχυρισμούς της Αίτησης και/ή δεν αποτελούν πιστή επανάληψη των τελευταίων, πλην όσων τυχόν ρητώς παραδέχεται. Ειδικότερα, η Αιτήτρια απορρίπτει τον ισχυρισμό της Καθ' ης η Αίτηση 2 ότι δεν κατέχει το υποστατικό υπ' αρ. 101 του Κτηρίου υπό την ιδιότητά της θέσμιας ενοικιάστριας, ιδιότητα την οποία έχει αναγνωρίσει και/ή αποδεχθεί σε επιστολή των προηγούμενων δικηγόρων της προς την Αιτήτρια, ημερομηνίας 2.8.2021.
Περαιτέρω, η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι, τυχόν ανακαίνιση ή/και βελτιωτικές εργασίες στα επίδικα υποστατικά ή/και επιδιορθώσεις, έγιναν χωρίς τη συγκατάθεση της Αιτήτριας ή/και την προηγούμενη γνώση της και/ή ότι εν πάση περιπτώσει, εάν ήθελε πράγματι φανεί ότι αυτές έλαβαν χώρα, ουδέποτε συμφωνήθηκε μεταξύ της Αιτήτριας και των Καθ' ων η Αίτηση ότι αυτές θα έχουν ως αποτέλεσμα τη μη αύξηση του ενοικίου για οποιαδήποτε χρονική περίοδο ή/και ότι αυτές δεν θα επέτρεπαν ή/και θα δημιουργούσαν κώλυμα στην Αιτήτρια να αξιώσει αύξηση του καθορισμένου ενοικίου μελλοντικά και με βάση την τρέχουσα ενοικιαστική αξία των υποστατικών ή/και το δίκαιο ενοίκιο της μικρής περιοχής.
Πρόσθετα, με βάση τον όρο 10 του ενοικιαστήριου εγγράφου ή/και της συμφωνίας ενοικίασης της Καθ' ης η Αίτηση 1, ημερομηνίας 1.1.2016, ECLI:CY:AD:2016:D147, τυχόν έξοδα ανακαίνισης ή/και προσθήκες ή/και βελτιωτικές εργασίες ή/και τροποποιήσεις στα ενοικιαζόμενα υποστατικά, θα βαραίνουν αποκλειστικά τον ενοικιαστή, απαιτείτο η προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση της Αιτήτριας και θα αποτελούσαν περιουσία ή/και ιδιοκτησία της Αιτήτριας.
Ιστορικό:
Στην παρούσα υπόθεση καταχωρήθηκε Κλήση για Οδηγίες από πλευράς των Αιτητών, σύμφωνα με τη Διαταγή 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ως αυτοί ίσχυαν μέχρι την 31.8.2023, στην οποία καταχώρισαν Παραρτήματα και οι δύο πλευρές. Το Δικαστήριο εξέδωσε εκατέρωθεν Διατάγματα αποκάλυψης εγγράφων και έδωσε οδηγίες στη Λειτουργό Εκτιμήσεων του Δικαστηρίου, να ετοιμάσει γραπτή Έκθεση Εκτίμησης για το δίκαιο ενοίκιο των επιδίκων υποστατικών.
Επειδή η υπόθεση αφορά διάφορα υποστατικά, παρόλο που το ενοίκιο ενός εκάστου ξεχωριστά δεν υπερβαίνει τις €3.000, το συνολικό ενοίκιο το οποίο είναι πληρωτέο σήμερα, ξεπερνά τις €3.000 και η υπόθεση κατηγοριοποιήθηκε ως Ακροαματικής Διαδικασίας. Δόθηκαν οδηγίες για την καταχώρηση Καταλόγου Μαρτύρων και Σύνοψης Μαρτυρίας.
Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών, δήλωσαν ότι οι διάδικοι αποδέχονται την έκδοση απόφασης για τον καθορισμό του ενοικίου των 4 υποστατικών που ενοικιάζει η Καθ’ ης η Αίτηση 1, στα ποσά που αναφέρει η Έκθεση Εκτίμησης της Λειτουργού, με ισχύ από την καταχώριση της Αίτησης. Δήλωσαν επίσης ότι, εάν προκύψει αύξηση για το υποστατικό που ενοικιάζει η Καθ’ ης η Αίτηση 2, αυτό θα είναι στο ποσό το οποίο αναφέρει η Έκθεση Εκτίμησης της Λειτουργού, αλλά η Καθ’ ης η Αίτηση 2 αμφισβητεί τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου, επειδή ισχυρίζεται ότι δεν είναι θέσμια ενοικιάστρια.
Τα πρόσωπα που αντλούν συμφέροντα από την Αιτήτρια και τις Καθ’ ων η Αίτηση εταιρείες, είναι συγγενείς μεταξύ των. Εκκρεμούν άλλες, Πολιτικές διαδικασίες μεταξύ των ιδίων νομικών και/ή φυσικών προσώπων, ενώπιον άλλων Δικαστηρίων.
Το Δικαστήριο άκουσε μαρτυρία αναφορικά με την αρμοδιότητα του να εκδικάσει την παρούσα υπόθεση και να αποδώσει θεραπεία, για την Καθ’ ης η Αίτηση 2.
Έκθεση Λειτουργού:
Η Έκθεση Εκτίμησης φέρει ημερομηνία σύνταξης 15.2.2023 και ημερομηνία εκτίμησης την ημερομηνία καταχώρισης της κυρίως Αίτησης, δηλαδή 6.10.2021. Η Λειτουργός του Δικαστηρίου, κα. Αναστασία Δεληγιάννη, κατέγραψε τα εξής:
· Πραγματοποιήθηκε επιτόπια έρευνα στις 10.1.2023.
· Τα επίδικα υποστατικά βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας, Ενορία Τρυπιώτης, στην οδό Φλωρίνης 7, επί του κτιρίου GREG TOWER, Τ.Κ. 1065.
· Το κτίριο είναι σχεδόν απέναντι από το ξενοδοχείο «CLEOPATRA» και 100 περίπου μέτρα από τη συμβολή των οδών Φλωρίνης και Θεμιστοκλή Δέρβη.
· Το κτίριο είναι πενταώροφο συγκρότημα γραφείων, το οποίο ανέγερθη το 1985.
· Επί τόπου είναι εξαώροφο, καθώς το μεσοπάτωμα αναφέρεται ως πρώτος όροφος.
· Το κτίριο διαθέτει ανελκυστήρα 6 ατόμων, σε καλή κατάσταση.
· Κατά την επιτόπια έρευνα βρέθηκε σε μέτρια κατάσταση, χωρίς ανακαίνιση ή ενεργειακό εκσυγχρονισμό. Παρατηρήθηκαν φθορές και αποκολλήσεις του σοβά από υγρασίες και διαρροές στο υπόγειο, στο εξωτερικό βάψιμο και αλλού. Γενικά, το κτίριο παρουσιάζει φυσική παλαίωση και ανάγκη για συντήρηση.
· Η ευρύτερη περιοχή θεωρείται αστικό κέντρο. Είναι ανεπτυγμένη με όλων των ειδών αναπτύξεις και κυρίως με συγκροτήματα εμπορικών/γραφειακών κτιρίων, διαμερισμάτων μέσου/υψηλού κόστους και ποιότητας, εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια, ξενοδοχειακές μονάδες και καταλύματα. Η περιοχή γενικά, διαθέτει πολύ καλή προσπελασιμότητα από και προς τη Μείζονα Λευκωσία.
· Τα επίδικα υποστατικά είναι: (1) συγκρότημα γραφείων αρ. 7, θ.101 στο Μεσοπάτωμα, (2) συγκρότημα γραφείων 101, στο 2ο όροφο, (3) συγκρότημα γραφείων 301,στον 4ο όροφο, (4) συγκρότημα γραφείων 401, στον 5ο όροφο και (5) συγκρότημα γραφείων 501, στον 6ο όροφο.
· Τα υπό (3) έως (5) ανωτέρω, εκτιμήθηκαν μαζί, διότι σύμφωνα με τους όρους ενοικίασης, έχουν ενιαίο μίσθωμα.
· (1) (α) Αρ. εγγραφής 25/4138. Είναι διαχωρισμένος γραφειακός χώρος και το εγγεγραμμένο εμβαδόν του είναι 58 τ.μ. περιτειχισμένος χώρος. (β) Κατά την επιτόπια έρευνα βρέθηκε σε καλή κατάσταση. (γ) Οι ενοικιαστές το ανακαίνισαν μερικώς με επανατοποθέτηση και εκσυγχρονισμό των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, τοποθέτηση νέων παρκέ τύπου λάμινεϊτ, αφαίρεση και αντικατάσταση των παλιών με νέας τεχνολογίας κλιματιστικών split unit, αλλαγή ειδών υγιεινής, ανανέωση των ψεδοτάβανων, βάψιμο κτλ. (δ) Τα παράθυρα είναι τα αρχικά του κτιρίου, αλουμίνια με μονό τζάμι. (ε) Παρ’ όλες τις βελτιώσεις παρατηρούνται ακόμα φυσικές φθορές και υγρασίες που αποδίδονται κυρίως στην παλαίωση του κτιρίου. (στ) Το γραφείο εξυπηρετείται από ακάλυπτη βεράντα ως χώρος χρήσης του προσωπικού, αλλά δεν λαμβάνεται υπόψην επειδή δεν είναι εγγεγραμμένη στη μονάδα. (ζ) Το συγκρότημα γραφείων εξυπηρετείται από ένα χώρο στάθμευσης στο υπόγειο, ο οποίος δεν είναι εγγεγραμμένος στη μονάδα.
· (2) Αρ. εγγραφής 25/4139. (α) Είναι διαχωρισμένος γραφειακός χώρος και το εγγεγραμμένο εμβαδόν του είναι 181 τ.μ. περιτειχισμένος χώρος και 28 τ.μ. ακάλυπτες βεράντες. Αναπροσαρμοσμένο εμβαδόν 188 τ.μ. (β) Κατά την επιτόπια έρευνα βρέθηκε σε καλή κατάσταση, καθώς ανακαινίστηκε μερικώς από τους ενοικιαστές. (γ) Η βελτίωση έγινε με επανατοποθέτηση και εκσυγχρονισμό των ηλεκτρολογικών/τηλεφωνικών εγκαταστάσεων, του μηχανογραφικού δικτύου, τοποθέτηση νέων παρκέ τύπου λάμινεϊτ, αφαίρεση και αντικατάσταση των παλιών κλιματιστικών, αλλαγή ειδών υγιεινής, ανανέωση των ψεδοτάβανων, βάψιμο κτλ. (δ) Τα παράθυρα είναι τα αρχικά του κτιρίου, αλουμίνια με μονό τζάμι. (ε) Δεν έχει κουζίνα για την εξυπηρέτηση των αναγκών του προσωπικού.
· (3) Αρ. εγγραφής 25/4142. Εγγεγραμμένο εμβαδόν 174 τ.μ. περιτειχισμένου χώρου και 146 τ.μ. ακάλυπτη βεράντα. Αναπροσαρμοσμένο εμβαδόν 195,90 τ.μ.
· (4) Αρ. εγγραφής 25/4143. Εγγεγραμμένο εμβαδόν 174 τ.μ. περιτειχισμένου χώρου.
· (5) Αρ. εγγραφής 25/4144. Εγγεγραμμένο εμβαδόν 174 τ.μ. περιτειχισμένου χώρου.
· (3)-(5) (α) Είναι όλα διαχωρισμένοι γραφειακοί και άλλοι χώροι. (β) Οι χώροι υποδοχής είναι επιστρωμένοι με κοινό πλακάκι ενώ οι υπόλοιποι χώροι με παρκέ τύπου λάμινεϊτ. (γ) Τα παράθυρα είναι τα αρχικά τα κτιρίου, αλουμίνια με μονό τζάμι. (δ) Σε όλους τους χώρους υπάρχει ψευδοτάβανο. (ε) Κατά την επιτόπια έρευνα βρέθηκαν σε μέτρια κατάσταση. (στ) Έγιναν επιδιορθώσεις και ανακαινίσεις από τον ενοικιαστή που περιλάμβαναν επανατοποθέτηση και εκσυγχρονισμό των ηλεκτρολογικών/τηλεφωνικών εγκαταστάσεων, του μηχανογραφικού δικτύου, σε κάποια από τα γραφεία τοποθετήθηκε νέο παρκέ τύπου λάμινεϊτ, αντικαταστάθηκαν τα παλαιά κλιματιστικά με νέας τεχνολογίας split units, αλλάχθηκαν τα είδη υγιεινής στα αποχωρητήρια, ανανεώθηκαν οι κουζίνες του προσωπικού, έγινε βάψιμο κλπ. (ζ) Το ψευδοτάβανο είναι παλαιάς τεχνοτροπίας, σε αρκετά σημεία έντονα φθαρμένο με σημάδια υγρασίας και λείπουν κομμάτια λόγω της αφαίρεσης των κλιματιστικών. (η) Οι τοίχοι σε διάφορα σημεία και κυρίως γύρω από τα παράθυρα, παρουσιάζουν ρωγμές και υγρασίες. (θ) Τα αρχικά λάμινεϊτ πατώματα είναι φθαρμένα. (ι) Υπάρχουν καλώδια εκτεθειμένα χωρίς απαραίτητα tracking κ.ά.
· Τα τέσσερα συγκροτήματα εξυπηρετούνται από 11 χώρους στάθμευσης, από τους οποίους μόνο ο ένας είναι εγγεγραμμένος, στη μονάδα 501.
· Χρησιμοποιήθηκε η συγκριτική μέθοδος εκτίμησης.
· Δεν έγιναν χρονικές αναπροσαρμογές, καθότι τα δηλωμένα ενοίκια είναι σχετικά πρόσφατα.
· Το μηνιαίο αγοραίο ενοίκιο είναι €9/τ.μ.
· Τα μισθώματα των επίδικων υποστατικών δεν λήφθηκαν υπόψην στους υπολογισμούς.
· (1) Το συγκρότημα γραφείων αρ. 7, θ.101 στο Μεσοπάτωμα, αρ. εγγραφής 25/4138, καταβάλλει ενοίκιο €350.- μηνιαίως, δηλαδή €6,03/τ.μ. Ο μέσος όρος της μικρής περιοχής από 6 συγκριτικές ενοικιάσεις, ανέρχεται σε €7,34/τ.μ. και το 90% του μέσου όρου σε €6,60/τ.μ., δηλαδή €382,80 μηνιαίως.
· Στις 6 συγκριτικές ενοικιάσεις, περιλαμβάνεται το συγκρότημα γραφείων 201 στον 3ο όροφο του ιδίου κτιρίου και άλλο ένα συγκρότημα γραφείων στο μεσοπάτωμα του ιδίου κτιρίου ως το υπό εκτίμηση. Περαιτέρω, περιλαμβάνονται ένα γραφείο στον 1ο όροφο κτιρίου επί της οδού Θεμιστοκλή Δέρβη, δύο γραφεία στον 5ο και στον 3ο όροφο κτιρίου επί της οδού των υπό εκτίμηση, δηλαδή της οδού Φλωρίνης και ένα γραφείο στον 3ο όροφο κτιρίου επί της οδού Προμηθέως.
· Έγιναν αναπροσαρμογές λόγω ορόφου, μεγέθους και ηλικίας κτιρίου.
· (2) Το συγκρότημα γραφείων 101, στο 2ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4139, καταβάλλει ενοίκιο €1.210 μηνιαίως, δηλαδή €6,43/τ.μ.. Ο μέσος όρος της μικρής περιοχής από 6 συγκριτικές ενοικιάσεις, ανέρχεται σε €7,80/τ.μ. και το 90% του μέσου όρου σε €7,02/τ.μ., δηλαδή €1.319,76 μηνιαίως.
· Στις 6 συγκριτικές ενοικιάσεις, περιλαμβάνεται το συγκρότημα γραφείων 201 στον 3ο όροφο του ιδίου κτιρίου, ένα γραφείο στον 1ο όροφο κτιρίου επί της οδού Θεμιστοκλή Δέρβη, τρία γραφεία στον 1ο, τον 5ο και τον 3ο όροφο κτιρίου επί της οδού του υπό εκτίμηση, δηλαδή της οδού Φλωρίνης και ένα συγκρότημα γραφείων στον 1ο, 3ο και 4ο όροφο κτιρίου επί της γωνίας των οδών Μνασιάδου και Στασικράτους.
· Έγιναν αναπροσαρμογές λόγω μεγέθους, ηλικίας και κατάστασης.
· (3) Το συγκρότημα γραφείων 301, στον 4ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4142, (4) το συγκρότημα γραφείων 401, στον 5ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4143 και (5) το συγκρότημα γραφείων 501, στον 6ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4144, καταβάλλουν ενοίκιο €3.620, δηλαδή €6,65/τ.μ. Ο μέσος όρος της μικρής περιοχής από 6 συγκριτικές ενοικιάσεις, ανέρχεται σε €7,88/τ.μ. και το 90% του μέσου όρου σε €7,09/τ.μ., δηλαδή €3.856,25 μηνιαίως.
· Στις 6 συγκριτικές ενοικιάσεις, περιλαμβάνεται το συγκρότημα γραφείων 201 στον 3ο όροφο του ιδίου κτιρίου, ένα γραφείο στον 1ο όροφο κτιρίου επί της οδού Θεμιστοκλή Δέρβη, τρία γραφεία στον 1ο, τον 5ο και τον 3ο όροφο κτιρίου επί της οδού του υπό εκτίμηση, δηλαδή της οδού Φλωρίνης και ένα συγκρότημα γραφείων στον 1ο, 3ο και 4ο όροφο κτιρίου επί της γωνίας των οδών Μνασιάδου και Στασικράτους.
· Έγιναν αναπροσαρμογές λόγω μεγέθους, ηλικίας, ορόφου και κατάστασης.
Μαρτυρία και αξιολόγηση:
Αιτητρίας:
Μοναδικός μάρτυρας για την πλευρά της Αιτήτριας εταιρείας, κατέθεσε ο κ. Άκης Γρηγορίου, από τη Λευκωσία. Ο κ. Γρηγορίου κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Α, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Είναι ένας εκ των διευθυντών της Αιτήτριας. Γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης από έγγραφα τα οποία κατέχει, από προσωπική επαφή και εμπλοκή, εκ πείρας, καθώς επίσης και από πληροφορίες τις οποίες συγκέντρωσε. Είναι δε πλήρως και δεόντως εξουσιοδοτημένος από την Αιτήτρια να προβεί στη δήλωση του.
Όλα τα έγγραφα που κατέθεσε με τη Δήλωση του, βρίσκονται στην κατοχή του και υπό τον έλεγχο του και αποτελούν μέρος των αρχείων και των βιβλίων της Αιτήτριας. Πιστά αντίγραφα πρωτοτύπων εγγράφων φυλάσσονται μέχρι σήμερα στο αρχείο που τηρείται στο εγγεγραμμένο γραφείο της Αιτήτριας και δεν έχει πρόσβαση σ’ αυτά. Όλα αυτά τα χρόνια, η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου ήταν Διευθύντρια και Γραμματέας και λογιστής της Gregoriou & Gregoriou Holdings Ltd και της Gregoriou & Gregoriou Holdings (Paphos) Ltd και είχε υποχρέωση να φυλάει όλα τα έγγραφα, κάτι που δεν έπραττε σε όλες τις περιπτώσεις και ειδικά, στις περιπτώσεις που θα πρόκυπτε όφελος για τα μέλη της οικογένειας της, όπως είπε ο μάρτυρας.
Κατέθεσε ότι η Αιτήτρια είναι εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του ακινήτου με αριθμούς εγγραφής 25/4138 - 25/4139 και 25/4142 - 25/4144, Τεμάχιο 952, Φ/Σχ./Τμ. 21/540202/25, με την επωνυμία GREG TOWER, επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ. 1065, στο Δήμο Λευκωσίας (εν τοις εφεξής «το Ακίνητο»). Το Ακίνητο αποτελείται [αντιλαμβανόμαστε ο μάρτυρας εννοεί ότι αποτελείται μεταξύ άλλων], από μεσοπάτωμα με αρ. 102, γραφείο με αρ. 201 (101) ευρισκόμενο στο δεύτερο όροφο και τρία γραφεία με αρ. 401 (301), 501 (401) και 601 (501), στον τέταρτο, πέμπτο και έκτο όροφο, αντίστοιχα. Οι αριθμοί στην παρένθεση είναι αυτοί που αναγράφονται στους Τίτλους Ιδιοκτησίας και στις Εκτιμήσεις.
Η Αιτήτρια εταιρεία συστάθηκε στην Κύπρο στις 28.7.1983, είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με μετοχές και έχει συσταθεί με κυριότερο σκοπό τη διαχείριση και ενοικίαση διαφόρων ακινήτων που είναι εγγεγραμμένα στο όνομα της. Οι μέτοχοι της Αιτήτριας είναι οι εταιρίες Inter-Global Investments Ltd. και Nicholas & Loria Holdings Ltd. κατά 50% εκάστη. Διευθυντές της Αιτήτριας εταιρείας είναι ο μάρτυρας και η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου, σύζυγος του αδελφού του, Α. Γρηγορίου και μητέρα της Λ. Γρηγορίου και του Νικόλα Γρηγορίου, ο οποίος είναι ο διευθυντής και αποκλειστικός μέτοχος της Καθ' ης η Αίτηση 2. Οι αναφερόμενοι Νικόλας και Λ. Γρηγορίου κατέχουν επίσης, εξ’ ημισείας, το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου της μετόχου της Αιτήτριας Nicholas & Loria Holdings Ltd.
Η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικιάζει, δυνάμει έγγραφης συμφωνίας, από την Αιτήτρια, τα γραφεία 102 (μεσοπάτωμα), 401 (301), 501 (401) και 601 (501) τα οποία ευρίσκονται εντός του Ακινήτου και είναι θέσμια ενοικιάστρια. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 ενοικιάζει από την Αιτήτρια το γραφείο 201 (101) το οποίο ευρίσκεται εντός του Ακινήτου και είναι θέσμια ενοικιάστρια.
Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι, δυνάμει συμφωνίας ενοικίασης ημερομηνίας 20.2.2019 (εν τοις εφεξής «η Συμφωνία Ενοικίασης Α»), η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικίασε το υποστατικό υπ' αρ. 102 (μεσοπάτωμα) από την Αιτήτρια, για δύο έτη, από 1.3.2019 μέχρι 28.2.2021 και ενοίκιο €4.200,00 το χρόνο που θα καταβαλλόταν μηνιαίως σε ποσό €350.- τη 15η μέρα κάθε μήνα. Δυνάμει συμφωνίας ενοικίασης ημερομηνίας 1.1.2016 (εν τοις εφεξής «η Συμφωνία Ενοικίασης Β»), η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικίασε τα υποστατικά υπ' αρ. 401 (301), 501 (401) και 601 (501) από την Αιτήτρια για δύο έτη, από 1.1.2016 μέχρι 31.12.2017 και ενοίκιο €43.440 το χρόνο που θα καταβαλλόταν μηνιαίως με το ποσό των €3.620.-, τη 10η μέρα κάθε μήνα. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 ενοικιάζει από την Αιτήτρια το υποστατικό υπ' αρ. 201 (101), το οποίο αποτελεί γραφείο στο δεύτερο όροφο του κτιρίου. Το ενοίκιο συμφωνήθηκε σε €14.520 το χρόνο και θα καταβαλλόταν μηνιαίως με το ποσό των €1.210.
Τα αναφερόμενα υποστατικά βρίσκονται εντός ελεγχόμενης από το Ενοικιοστάσιο περιοχής, αφού το Ακίνητο έχει συμπληρωθεί πριν την 31.12.1999. Οι Καθ' ων η Αίτηση συνεχίζουν να κατέχουν τα πιο πάνω υποστατικά μέχρι και σήμερα και είναι θέσμιοι ενοικιαστές. Τα υποστατικά χρησιμοποιούνται ως γραφεία και/ή τα εκμεταλλεύονται οι Καθ' ων η Αίτηση για εμπορικούς σκοπούς και/ή στα πλαίσια διεξαγωγής των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων.
Ο κ. Γρηγορίου κατέθεσε ότι, περί το Δεκέμβριο 2019 / Ιανουάριο 2020, είχαν ξεκινήσει διαβουλεύσεις τα παιδιά του, μέτοχοι στην εταιρεία Inter-Global Investments Ltd. και κατά επέκτασην κατά 50% μέτοχοι στην Αιτήτρια και στην Gregoriou & Gregoriou Holdings (Paphos) Ltd., με σκοπό την αύξηση των ενοικίων και υπογραφή νέων ενοικιαστηρίων εγγράφων, από 1.1.2020. Στις 7.2.2020, ο μάρτυρας έστειλε επιστολή στον κ. Α. Γρηγορίου και στους συνεταίρους των Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2, για την απαίτηση του, σύμφωνα με τη Συμφωνία / Καταπίστευμα που είχε και δεν αφορά τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης.
Στις συναντήσεις που είχε ο κ. Άκης Γρηγορίου με τους κ.κ. Γ. Πέτσα και Λ. Γρηγορίου, συνέταιρους στην Καθ’ ης η Αίτηση 1, για την αύξηση των ενοικίων, συμφωνούσαν σε μέσο όρο των δυο Εκτιμήσεων που υπήρχαν, μια εκ μέρους του Μ.Α.2 προς €11/τ.μ. και μία εκ μέρος τους για €7/τ.μ. και κατέληξαν στο να αυξήσουν τα ενοίκια σε €9/τ.μ. Μετά το lockdown, στις 6.5.2020 και αφού ο Μ.Α.1 καταχώρησε Αγωγή εναντίον του αδελφού του και μελών της οικογένειας τους, η οποία αφορά καταπίστευμα, άρχισε η ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ τους, όπου μέχρι σήμερα, παρά το γεγονός ότι δέχονται να αυξηθούν τα ενοίκια, «ροκανίζουν το χρόνο», για να παραμένουν στα ακίνητα με ενοίκια περίπου €5-6/τ.μ. ενώ η περιοχή είναι πέρα των €11/τ.μ.
Στις 24.7.2020, έγινε Ε.Γ.Σ. των μετόχων της Αιτήτριας, όπου η θέση της κας. Ευρυδίκης Γρηγορίου ήταν η αποδοχή των αυξήσεων που έπρεπε να γίνουν. Εν τούτοις, οι δύο οικογένειες είχαν ξεκινήσει μια ευρύτερη διαμάχη που αφορούσε το συμφέρον που αντλούσαν από την κοινή περιουσία τους, τον τρόπο διαχείρισης αυτής, καθώς και ζητήματα που δεν αφορούν τα επίδικα και αποτελούν αντικείμενο διαμάχης σε άλλες διαδικασίες.
Κατά καιρούς η Αιτήτρια έχει προβεί σε προσπάθειες με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας και την αναπροσαρμογή των ενοικίων με τους Καθ' ων η Αίτηση, χωρίς, ωστόσο, να υπάρξει οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Ο κ. Γρηγορίου κατέθεσε ότι, κατά ή περί την 18.5.2021, η Αιτήτρια προχώρησε στο διορισμό γραφείου Εκτιμητών, από τους οποίους ζήτησε Εκτίμηση των υπ' αναφορά υποστατικών για σκοπούς υπολογισμού του δίκαιου ενοικίου. Αφότου έλαβε τη σχετική Εκτίμηση και βάσει αυτής, η Αιτήτρια προχώρησε με πρόταση στους Καθ' ων η Αίτηση, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου κατά ή περί την 20.7.2021, μέσω του οποίου τους γνωστοποίησε και τα αποτελέσματα της Εκτίμησης. Η θέση του μάρτυρα ήταν ότι ο καθορισμός του δικαίου ενοικίου σε ποσό ίσο προς το 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, απαιτείται λογικώς από την Αιτήτρια και σύμφωνα με τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο.
Η Αιτήτρια απορρίπτει τον ισχυρισμό της Καθ' ης η Αίτηση 2, ότι δεν κατέχει το υποστατικό υπ' αρ. 201 (101) υπό την ιδιότητά της ως θέσμια ενοικιάστρια, ιδιότητα την οποία η Καθ' ης η Αίτηση 2 έχει αναγνωρίσει και/ή αποδεχθεί σε επιστολή των προηγούμενων δικηγόρων της προς την Αιτήτρια, ημερομηνίας 2.8.2021, σε επιστολή του κ. Α.Λ., ημερομηνίας 20.1.2020 προς τον κ. Α. Γρηγορίου, όπου ο πρώτος σημειώνει: «Ασφαλώς είστε θέσμιοι ενοικιαστές» και προφανώς αναφέρεται στις Καθ’ ων η Αίτηση.
Η θέση του Μ.Α.1 είναι ότι η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου έχει εξαφανίσει όλα τα συμβόλαια που δεν βόλευαν την οικογένεια της και έχει υπογράψει άλλα χωρίς αυξήσεις, χωρίς να λάβει τη συμβουλή του. Παρουσίασε ενοικιαστήριο έγγραφο για το γραφείο 102 στο Μεσοπάτωμα, ημερομηνίας 1.11.2016, μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση 2. Αυτό το συμβόλαιο το υπέγραψε η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου για την Αιτήτρια και ο κ. Α. Γρηγορίου για την Καθ’ ης η Αίτηση 2 και ο μάρτυρας απορεί πώς το 2016 η Καθ’ ης η Αίτηση 2, υπέγραψε ενοικιαστήριο έγγραφο για το γραφείο 102 στο Μεσοπάτωμα, αλλά όταν μετακόμισε στο 201 στο 2° όροφο, δεν υπέγραψε άλλο ενοικιαστήριο έγγραφο. Η θέση του είναι πως αυτό έγινε για να εξυπηρετηθούν αλλότριοι σκοποί.
Προς επίρρωση δε των ισχυρισμών του ότι δεν επρόκειτο για περιοδική ενοικίαση, παρουσίασε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 14.6.2021, της κας. Ευρυδίκης Γρηγορίου, Διευθύντριας και Γραμματέως της Αιτήτριας, όπου βεβαιώνει ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 είναι θέσμια ενοικιάστρια και Κατάσταση Λογαριασμού της Αιτήτριας, για την περίοδο 1.5.2020 – 29.5.2020, όπου φαίνεται η πληρωμή τριών ενοικίων εντός Μαΐου 2020, καταρρίπτοντας έτσι τον ισχυρισμό περί περιοδικής ενοικίασης.
Κατά την πρώτη ημέρα αντεξέτασης του, ο Μ.Α.1 κατέθεσε ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Αιτήτριας, είναι δύο: ο ίδιος και η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου, μητέρα του Νικόλα Γρηγορίου, μετόχου της Καθ’ ης η Αίτηση 2. Εφόσον δεν υπέβαλε ένσταση η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου για την εκπροσώπηση της Αιτήτριας από τον κ. Γρηγορίου στην παρούσα διαδικασία, ο τελευταίος θεωρεί ότι είναι πλήρως εξουσιοδοτημένος από την Αιτήτρια. Ενημέρωσε την κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου για τη διαδικασία και την παροχή οδηγιών σε δικηγορικό γραφείο και δεν έφερε ένσταση. Κατέθεσε αρχικώς ότι της έστειλε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τη Γραπτή Δήλωση του για την αύξηση του ενοικίου και στη συνέχεια, είπε ότι δεν την είχε στείλει. Ο μάρτυρας συμπλήρωσε ότι η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου δεν θα μπορούσε να ψηφίσει επειδή έχει σύγκρουση συμφερόντων και για την αύξηση ενοικίου, θα μπορούσε να αποφασίσει και μόνος του.
Από όταν ξεκίνησαν οι διαφορές μεταξύ των δύο οικογενειών τον Ιανουάριο 2020, ο κ. Άκης Γρηγορίου δεν είχε πρόσβαση στο εγγεγραμμένο γραφείο της Αιτήτριας και τα αρχεία της. Αναγνώρισε την υπογραφή του σε επιστολή ημερομηνίας 29.6.2020, η οποία κατατέθηκε μαζί με σχετικά ηλεκτρονικά μηνύματα, ως Τεκμήριο 10. Αυτά δεν έχουν σχέση με τα επίδικα θέματα, αλλά με τη δήλωση του μάρτυρα ότι δεν είχε πρόσβαση στα αρχεία της Αιτήτριας. Μετά την καταχώριση αυτών των εγγράφων, ο κ. Γρηγορίου κατέθεσε ότι το εγγεγραμμένο γραφείο της Αιτήτριας είναι το γραφείο της κας. Ευρυδίκης Γρηγορίου και μετά τον Ιανουάριο 2020, κανένας δεν ήθελε να τον δει στο κτίριο, ώστε να πάει και να ζητήσει έγγραφα.
Υποστήριξε ότι στην αλληλογραφία, η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου απέφυγε να αναφερθεί σε ενοικιαστήριο έγγραφο της Καθ’ ης η Αίτηση 2, το καθεστώς της οποίας είναι τώρα επίδικο θέμα. Μετά τον Ιανουάριο 2020, οι δύο Διευθυντές της Αιτήτριας επικοινωνούσαν με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου του έδωσε εξουσιοδότηση να ενοικιάσει όλα τα ακίνητα της εταιρείας, εκτός αυτά των παιδιών της. Για 5 ακίνητα, υπέγραψε η κα. Γρηγορίου με 7% αύξηση, ενώ των παιδιών της 0% αύξηση και ο άλλος ενοικιαστής, είναι συμβασιούχος. Ο μάρτυρας δέχθηκε ότι έχει πρόσβαση στο internet banking της Αιτήτριας.
Το Τεμάχιο 952 είναι το τεμάχιο στο οποίο είναι κτισμένο το Ακίνητο. Σε αντίθεση με το τι λέει το Κτηματολόγιο και οι Εκτιμητές, το μεσοπάτωμα δεν έχει αριθμό και ξεκινά το 101, γι’ αυτό το βάζει σε παρένθεση. Η επίδικη μονάδα της Καθ’ ης η Αίτηση 2, είναι το 201 αλλά το Κτηματολόγιο το ονομάζει 101 και επ’ αυτού συμφωνεί ο μάρτυρας. Σύμφωνα με το μάρτυρα, η Καθ’ ης η Αίτηση 2 είναι θέσμια ενοικιάστρια, για 4 λόγους. Πρώτον, το ότι πλήρωσε τρία καθυστερημένα ενοίκια μαζί, ακυρώνει την πρώτη σύμβαση. Δεύτερον, ο δικηγόρος της γράφει ότι είναι θέσμια ενοικιάστρια. Τρίτον, η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου γράφει ότι είναι θέσμια ενοικιάστρια και τέταρτον, ο κ. Α.Λ. λέγει στον κ. Α. Γρηγορίου ότι είναι θέσμιοι.
Ο κ. Γρηγορίου δεν γνωρίζει εάν η Καθ’ ης η Αίτηση 2 και ο κ. Νικόλας Γρηγορίου συμφώνησαν με τη μητέρα του δεύτερου για προφορική συμφωνία από μήνα σε μήνα, αλλά από τη στιγμή που η Καθ’ ης η Αίτηση 2 δεν πλήρωσε ένα ενοίκιο, η συμφωνία ακυρώθηκε. Όλα τα ενοικιαστήρια έγγραφα είχαν περίοδο χάριτος 10 ημέρες. Για να βάλει τρία ενοίκια μαζί, σημαίνει ότι είχε καθυστερημένα. Πληρώθηκαν με επιταγές, εκ €1.182,77 και έγιναν τρεις πληρωμές το Μάιο 2020. Κατά το μάρτυρα, επειδή η πληρωμή έπρεπε να γινόταν κάθε μήνα, η σύμβαση ακυρώθηκε. Ο μάρτυρας δέχθηκε ότι η μία επιταγή είχε ημερομηνία 29.4.2020. Η Καθ’ ης η Αίτηση 2 δεν πλήρωνε στην ώρα της και όταν το πήρε χαμπάρι, πήγε να πληρώσει τρία ενοίκια μαζί.
Κατά τη δεύτερη ημέρα αντεξέτασης του, ο κ. Γρηγορίου δέθηκε ότι η πληρωμή στην Ελληνική Τράπεζα του ποσού των €2.942,26 στις 28.1.2020, περιλάμβανε το ενοίκιο της Καθ’ ης η Αίτηση 2, το οποίο ανέρχεται σε €1.082,77. Η κατάθεση ποσού €721,32 στην Τράπεζα Κύπρου το Φεβρουάριο 2020, έγινε για να συμπληρωθεί το ποσό των €1.082, όπως είπε. Ο μάρτυρας προσκόμισε Κατάσταση από το 2015, από το αρχείο της Αιτήτριας, την οποία του έδωσε η άλλη Διευθύντρια (Τεκμήριο 11). Η πρώτη επιταγή της Καθ’ ης η Αίτηση 2, ήταν την 13.1.2015, αλλά δεν γνωρίζει εάν είχαν γίνει πληρωμές πιο πριν και δεν τις έχει. Η Καθ’ ης η Αίτηση 2 ήταν ασυνεπέστατη στις πληρωμές της και άρχισε να συμμορφώνεται το 2020, όταν ο κ. Γρηγορίου κίνησε Αγωγή. Πλήρωνε ότι ήθελε και όποτε ήθελε, μέχρι τις 25.5.2020.
Ο Μ.Α.1 αρνήθηκε ότι έχει τα έγγραφα που επισυνάπτονται στα emails ημερομηνίας 8.7.2020 και 18.7.2020. Καταχωρίστηκε το Τεκμήριο 12, για το οποίο ο μάρτυρας δεν είχε ένσταση και κατέθεσε ότι πρέπει να το έλαβε. Δέχθηκε επίσης ότι τα δύο ενοικιαστήρια επισυνάπτονταν στο email ημερομηνίας 18.7.2020 και κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 13. Όταν του υποδείχθηκε ότι τα δύο emails 8.7.2020 και τα δικά τους επισυναπτόμενα, είναι το περιεχόμενο των τριών επισυναπτόμενων στα οποία γίνεται αναφορά, ο μάρτυρας αποκρίθηκε ότι δεν τα γνωρίζει και δεν δέχεται ότι τα έλαβε, δεν αναγνωρίζει ότι είναι μέσα στο αρχείο του. Η απάντηση της κας. Ευρυδίκης Γρηγορίου ήταν ότι δεν ήταν υποχρεωμένη να του τα στείλει, άρα δεν θα του τα έστελνε με email.
Υπέδειξε ότι από την Κατάσταση ανακάλυψε πως η Καθ’ ης η Αίτηση 2 άλλαζε και τα ποσά. Το 2016 πλήρωνε €1.060,59, το 2017 €1.179,52 για 9 μήνες, τον Ιούνιο 2018 €1.182 και διερωτήθηκε με ποιον είχε συμφωνήσει αυτές τις αυξήσεις. Για 5 ½ χρόνια, η Καθ’ ης η Αίτηση 2 έδινε αύξηση και από τον Ιούνιο 2018, δεν έδωσε καμία αύξηση.
Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι συμφώνησε με την αύξηση που προτείνει η Λειτουργός του Δικαστηρίου, παρόλο που είναι πολύ χαμηλή, κατόπιν συμβουλής και κάθε δύο χρόνια θα παίρνει αύξηση κατά 6% από την Καθ’ ης η Αίτηση 1.
Κατά την τρίτη ημέρα αντεξέτασης του, ο κ. Άκης Γρηγορίου κατέθεσε ότι σήμερα ο κ. Νικόλας Γρηγορίου είναι ο Διευθυντής και μοναδικός μέτοχος της Καθ’ ης η Αίτηση 2. Είναι αδελφότεκνος του και βαφτιστικός του. Χάλασαν οι σχέσεις τους όταν ο Μ.Α.1 κατέθεσε την Αγωγή του. Μεσολάβησε η αδελφή του κ. Νικόλα Γρηγορίου, για να μην κινηθεί Αγωγή και του πρότεινε με το συνεταίρο της, κ. Πέτσα, €9/τ.μ., στην παρουσία του κ. Μ. και να έκαναν νέο συμβόλαιο από το 2021. Ο κ. Άκης Γρηγορίου ήθελε €11/τ.μ. Επέμεινε ότι η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου του έστειλε οτιδήποτε άλλο εκτός από το ενοικιαστήριο έγγραφο για το γραφείο 201, το οποίο «εξαφάνισε» και στην ηλεκτρονική αλληλογραφία, η κα. Γρηγορίου απέφευγε να του απαντήσει για το γραφείο που ενοικιάζει η Καθ’ ης η Αίτηση 2.
Η Καθ’ ης η Αίτηση 2 δεν ενοικίαζε το 201 από το 2014, το ενοικίαζε άλλη εταιρεία. Αναφορικά με τις καταθέσεις της Καθ’ ης η Αίτηση 2 στις 19.2.2020 και 27.3.2020, δύο πληρωμές των €721,32, ο μάρτυρας είπε ότι πληρώθηκαν από άλλη Τράπεζα. Κατατέθηκαν στο λογαριασμό της Αιτήτριας από άλλο λογαριασμό, τα κατέθεσαν στην Ελληνική Τράπεζα και δεν γνωρίζει το λόγο. Αρνήθηκε ότι ο λόγος ήταν πως ο ίδιος έπαιρνε από το λογαριασμό στην Ελληνική Τράπεζα, το ποσό των €4.000 κάθε μήνα και έπρεπε αυτό να ήταν συμπληρωμένο. Ο λόγος ήταν πως όλοι ένιωθαν ενοχές ότι τον αδικούσαν και τα μερίσματα της Αιτήτριας ήταν μειωμένα. Οπότε, άνοιξαν ένα λογαριασμό και του είπαν να παίρνει από αυτόν επειδή δεν συμφωνούσαν όλοι οι μέτοχοι να αυξηθούν τα ενοίκια. Αυτά που κατέθεταν και τράβαγε ο ίδιος τις €4.000, ήταν αναδρομικές πληρωμές.
Ο κ. Α.Π’’Α. που φαίνεται στο Τεκμήριο 16, είναι αδελφότεκνος της κας. Ευρυδίκης Γρηγορίου και είναι κλητήρας. Στο Τεκμήριο 11 φαίνονται 12 καταθέσεις για το 2018, οι 10 ήταν καθυστερημένες, ενώ έχει επιστολή της κας. Ευρυδίκης Γρηγορίου ότι πρέπει να γίνονται οι πληρωμές στις 10 του μήνα. Από την πρώτη ημερομηνία καθυστέρησης, ακυρώθηκε η συμφωνία από μήνα σε μήνα και η Καθ’ ης η Αίτηση 2 έγινε θέσμια ενοικιάστρια. Ο μάρτυρας δέχθηκε ότι δεν εστάλη επιστολή τερματισμού.
Επανέλαβε ότι στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης, δεν του είπε η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου ότι δεν τον εξουσιοδοτεί. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Καθ’ ων η Αίτηση διευκρίνισε ότι δεν αμφισβητεί την εξουσιοδότηση του κ. Γρηγορίου να κινήσει εκ μέρους της Αιτήτριας την παρούσα διαδικασία, αλλά την εξουσιοδότηση του να καταθέσει τη Γραπτή Δήλωση του.
Ακούσαμε πολλά, πλείστα όσα εκτός των ορίων των επιδίκων θεμάτων και έχοντα σχέση με την ευρύτερη αντιπαράθεση μεταξύ των δύο οικογενειών Γρηγορίου, η οποία επεκτείνεται σε Αγωγές ενώπιον άλλων Δικαστηρίων. Ασφαλώς η μαρτυρία του κ. Άκη Γρηγορίου, τόσο σε περιεχόμενο όσο και σε ύφος, χρωματίστηκε από αυτή την αντιπαράθεση και διαμάχη. Επιπλέον και κατ’ επέκτασην, περιλάμβανε πλατειασμούς και επαναλήψεις. Ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου εκκρεμούν προς απόφασην δύο νομικά και δικονομικά ζητήματα: είναι θέσμια ενοικιάστρια η Καθ’ ης η Αίτηση 2 και δικαιούται σε έξοδα η Καθ’ ης η Αίτηση 1; Από τη μαρτυρία του Μ.Α.1, κρατάμε την άποψη και τη θέση του επί των δύο αυτών ζητημάτων. Μας είπε την αλήθεια; Δεν είπε ψέματα. Αξιολογούμε τη μαρτυρία του και κρίνουμε ότι μας είπε αυτά που γνωρίζει, αντιλαμβάνεται και πιστεύει, από τη δική του οπτική γωνία.
Καθ’ ης η Αίτηση 2:
Πρώτος μάρτυρας για την πλευρά των Καθ’ ων η Αίτηση, κατέθεσε ο κ. Νικόλας Γρηγορίου. Ο κ. Γρηγορίου κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Β, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Είναι λογιστής στο επάγγελμα και ο μόνος μέτοχος και Γενικός Διευθυντής της Καθ' ης η Αίτηση 2. Προηγουμένως, ήταν συνεταίρος στο Συνεταιρισμό που είναι ο μόνος μέτοχος της Καθ' ης η Αίτηση 1, καθώς επίσης και Διευθυντής της Καθ' ης η Αίτηση 1. Γνωρίζει τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης από προσωπική ανάμειξη.
Η Αιτήτρια είναι ιδιοκτήτρια του Ακινήτου με αρ. εγγραφής 25/3998, Φύλλο/Σχέδιο 21/540202, Τμήμα 25, Τεμάχιο 952, στην ενορία Τρυπιώτη του Δήμου Λευκωσίας. Επί του Ακινήτου έχει ανεγερθεί πολυώροφο κτήριο γνωστό ως «Greg Tower». Το κτίριο συμπληρώθηκε το 1985 και αποτελείται από 6 ορόφους, υπόγειο και ισόγειο. Σύμφωνα με τα Κτηματολογικά Μητρώα, το κτίριο αποτελείται, εκτός από ισόγειο και υπόγειο, από 5 ορόφους και μεσοπάτωμα. Στην πράξη όμως, το μεσοπάτωμα περιγράφεται συχνά ως ο πρώτος όροφος και οι όροφοι που το Κτηματολόγιο θεωρεί ως 1-5, περιγράφονται ως οι όροφοι 2-6. Ο μάρτυρας κατέγραψε τα στοιχεία των επίδικων υποστατικών.
Υποστήριξε ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 ενοικιάζει το γραφείο 101 ή 201, στη βάση προφορικής συμφωνίας ενοικίασης, η οποία προνοεί για και δημιουργεί περιοδική ενοικίαση από μήνα σε μήνα, όπως και η συχνότητα πληρωμών του ενοικίου. Η συμβατική ενοικίαση ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2015 και συνεχίζεται αδιάκοπα μέχρι σήμερα, αφού ουδέποτε τερματίστηκε από οποιοδήποτε μέρος σ’ αυτή. Δεν υπογράφηκε μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ' ης η Αίτηση 2, οποιαδήποτε γραπτή συμφωνία ενοικίασης αναφορικά με το γραφείο 201. Το ενοικιαστήριο έγγραφο στο όνομα της Καθ' ης η Αίτηση 2, που είναι κατατεθειμένο ως Τεκμήριο 7, αφορά άλλο γραφείο επί του κτιρίου και συνάφθηκε μετά που ξεκίνησε η ενοικίαση του επίδικου γραφείου 201 από την Καθ' ης η Αίτηση 2.
Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι το ενοίκιο που είναι πληρωτέο από τον Ιούνιο 2018 μέχρι σήμερα, από την Καθ' ης η Αίτηση για το γραφείο 201, ανέρχεται σε €1.210 το μήνα μεικτά, το οποίο αντιστοιχεί σε καθαρό ενοίκιο, αφού αφαιρεθεί η εισφορά για την Άμυνα, ύψους €1.182,77 μηνιαίως. Το γραφείο 201 χρησιμοποιείται από την Καθ' ης η Αίτηση 2 ως γραφείο για σκοπούς της επιχείρησης της.
Ο κ. Νικόλας Γρηγορίου κατέθεσε ότι ο κ. Άκης Γρηγορίου είναι θείος και νονός του. Έχει δύο παιδιά οι οποίοι είναι οι μόνοι μέτοχοι (από 50% ο κάθε ένας) της INTER-GLOBAL INVESTMENTS LIMITED (εν τοις εφεξής η «IGIL»). Η IGIL είναι κατά 50% μέτοχος της Αιτήτριας. Ο πατέρας του μάρτυρα, κ. Α. Γρηγορίου, είναι νυμφευμένος με τη μητέρα του, κα. Ευρυδίκη ή Ρύκη Γρηγορίου. Η κα. Γρηγορίου είναι η μόνη άλλη Διευθύντρια της Αιτήτριας εταιρείας. Ο θείος και η μητέρα του μάρτυρα, είναι εδώ και αρκετά χρόνια, τα μόνα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Αιτήτριας. Οι γονείς του έχουν δύο παιδιά, τον ίδιο και την αδελφή του, οι οποίοι είναι οι μόνοι μέτοχοι (από 50% ο κάθε ένας) της NICHOLAS & LORIA HOLDINGS LIMITED (εν τοις εφεξής η «NLHL»). H NLHL είναι ο άλλος μέτοχος, κατά 50% όπως και η IGIL, της Αιτήτριας. Δηλαδή, ο ίδιος, η αδελφή του και τα ξαδέλφια του, είναι κατά 25% ο κάθε ένας, έμμεσοι ιδιοκτήτες της Αιτήτριας.
Ο Μ.Κ.1 κατέθεσε ότι η Καθ' ης η Αίτηση 1 είναι λογιστικό - ελεγκτικό γραφείο, ενώ η Καθ' ης η Αίτηση 2 παρέχει κυρίως διοικητικές υπηρεσίες σε εταιρείες. Ο μόνος μέτοχος της Καθ' ης η Αίτηση 2, είναι ο ίδιος. Ο μόνος μέτοχος της Καθ' ης η Αίτηση 1, είναι ο Συνεταιρισμός ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΣΙΑ, ΛΟΓΙΣΤΑΙ. Μεγαλύτερος συνεταίρος του συνεταιρισμού αυτού, είναι η αδελφή του μάρτυρα.
Μέχρι το Φεβρουάριο 2020, οι σχέσεις μεταξύ των δύο οικογενειών, Α. Γρηγορίου και Άκη Γρηγορίου, ήταν πολύ καλές. Το Φεβρουάριο 2020, οι σχέσεις τους χάλασαν, όταν ο κ. Άκης Γρηγορίου, κατόπιν προηγούμενης συζήτησης με τα παιδιά του για οφειλές της IGIL προς την Αιτήτρια, οι οποίες προέκυψαν από τις αναλήψεις στις οποίες προέβαινε ο κ. Άκης Γρηγορίου, υπέβαλε την εξωφρενική απαίτηση να αναγνωριστεί ως ιδιοκτήτης κατά 42,5% του Συνεταιρισμού που είναι μέτοχος της Καθ' ης η Αίτηση 1 και από τον οποίο είχε αποχωρήσει το 1989 και των κερδών των Καθ' ων η Αίτηση από την ημέρα σύσταση τους, την οποία απαίτηση προωθεί σήμερα με Αγωγή. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ο κ. Άκης Γρηγορίου ήγειρε τέτοια απαίτηση και γενικά, ανέφερε ότι δήθεν διατηρεί συμφέρον στο Συνεταιρισμό.
Ο Μ.Κ.2 κατέθεσε ότι, στις 20.7.2021, ο Μ.Α.1 απέστειλε σε κάθε μία από τις Καθ' ων η Αίτηση, ηλεκτρονικό μήνυμα με το οποίο ζητούσε όπως αποδεχθούν αύξηση στα ενοίκια που ήταν αντίστοιχα πληρωτέα. Το μήνυμα προς την Καθ' ης η Αίτηση 2 απευθύνεται στο μάρτυρα προσωπικά, ενώ το άλλο προς τους τότε συνέταιρους του συνεταιρισμού, περιλαμβανομένης της αδελφής του μάρτυρα. Απάντησαν οι Καθ' ων η Αίτηση μέσω των δικηγόρων τους, με επιστολές ημερομηνίας 2.8.2021. Όπως φαίνεται στις επιστολές, οι Καθ' ων η Αίτηση εισηγήθηκαν όπως το πληρωτέο μηνιαίο ενοίκιο αυξηθεί, για την Καθ' ης η Αίτηση 1 σε €4.350 και για την Καθ' ης η Αίτηση 2, σε €1.360, ήτοι €7,50/τ.μ. και στις δύο περιπτώσεις. Ο κ. Άκης Γρηγορίου ουδέποτε απάντησε και οι προτάσεις αυτές των Καθ' ων η Αίτηση, εξέπνευσαν χωρίς να γίνουν αποδεκτές.
Η θέση του κ. Γρηγορίου ήταν πως ο λόγος που ο Μ.Α.1 δεν αποδέχθηκε την πρόταση των Καθ' ων η Αίτηση και προώθησε και εξακολουθεί να προωθεί εκ μέρους της Αιτήτριας, την παρούσα διαδικασία, είναι όχι επειδή γνήσια πιστεύει ότι η Αιτήτρια δικαιούται ψηλότερο ενοίκιο από αυτό που προσέφεραν οι Καθ' ων η Αίτηση, αλλά για να εξασκήσει πίεση πάνω στις Καθ' ων η Αίτηση (και έμμεσα στους μετόχους τους), σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει για τον εαυτό του, την οικογένεια και την εταιρεία τους IGIL, οφέλη που δεν δικαιούνται, είτε σχετικά με την αξίωση του αναφορικά με το Συνεταιρισμό και τις Καθ' ων η Αίτηση, είτε με το να εξασφαλίσει η Αιτήτρια ενοίκια πέραν αυτών που δικαιολογούνται υπό τις περιστάσεις, είτε με τη διαγραφή των χρεών της IGIL προς την Αιτήτρια που προέκυψαν λόγω των αναλήψεων του Μ.Α.1, είτε διαφορετικά.
Υποστήριξε πως η καταχώρηση της παρούσας διαδικασίας ήταν καταχρηστική και περιττή και αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι η Αιτήτρια αποδέχθηκε τελικά στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, ότι το δίκαιο ενοίκιο είναι χαμηλότερο από αυτό που της προσφέρθηκε τον Αύγουστο 2021, δηλαδή €7,50/τ.μ., ενώ το ενοίκιο που τώρα αποδέχεται κυμαίνεται μεταξύ €6,60 και €7,09/τ.μ.
Ο κ. Άκης Γρηγορίου είχε πάντοτε πρόσβαση σ’ όλες τις πληροφορίες που αφορούσαν την Αιτήτρια και τις δοσοληψίες της. Ήταν πάντοτε υπογράφων (signatory) της Αιτήτριας αναφορικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς της και μπορούσε να δώσει προς τις Τράπεζες της Αιτήτριας, ότι οδηγία επιθυμούσε. Ποτέ δεν του αρνήθηκε οποιαδήποτε πρόσβαση ή πληροφορία την οποία ζήτησε. Από το Σεπτέμβριο 2020, έχει πρόσβαση στους τραπεζικούς λογαριασμούς της Αιτήτριας και μέσω διαδικτύου.
Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι του υποδείχθηκε από τους δικηγόρους της Καθ' ης η Αίτηση 2, η αλληλογραφία που είναι κατατιθέμενη ως Τεκμήρια 10 και 12, το Τεκμήριο 13 το οποίο αποτελεί τα επισυνημμένα του ηλεκτρονικού μηνύματος Τεκμήριο 12, καθώς και το Έγγραφο προς Αναγνώριση Γ, το οποίο αποτελεί λίστα με τα επισυναπτόμενα αρχεία των ηλεκτρονικών μηνυμάτων της μητέρας του προς τον κ. Άκη Γρηγορίου που εκεί αναφέρονται. Ζήτησε από τη μητέρα του να του δείξει τα ηλεκτρονικά μηνύματα σε ηλεκτρονική μορφή ως απεστάλησαν και επιβεβαίωσε ότι τα επισυναπτόμενα τους και τα αρχεία που αυτά περιλαμβάνουν, είναι ως αναγράφεται στο Έγγραφο προς Αναγνώριση Γ, το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 17.
Ο Μ.Κ.1 εκτύπωσε όλα τα έγγραφα που επισυνάφθηκαν στα δύο ηλεκτρονικά μηνύματα ημερομηνίας 8.7.2020, από την κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου προς τον κ. Άκη Γρηγορίου και τα κατέθεσε σε δέσμη ως Τεκμήριο 18. Αυτά περιλαμβάνουν: διάφορα ενοικιαστήρια της Αιτήτριας, πλήρη λογιστικά αρχεία για τα έτη 2018 και 2019, Πρακτικά συνεδριάσεων, Καταστάσεις Τραπεζικών λογαριασμών της Αιτήτριας για τα έτη 2013 - 2020 σε Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα, Τράπεζα Κύπρου και Ελληνική Τράπεζα.
Επίσης, όταν οι σχέσεις τους ήταν καλές, ο κ. Άκης Γρηγορίου ερχόταν πολύ συχνά στο εγγεγραμμένο γραφείο της Αιτήτριας, το οποίο είναι στο κτίριο, επιθεωρούσε ότι επιθυμούσε και ενημερωνόταν πλήρως για τις εργασίες και πληρωμές από ή προς την Αιτήτρια. Συνομιλούσε συχνά με τη λογίστρια που εξυπηρετούσε την Αιτήτρια και ενημερωνόταν περαιτέρω και από εκεί.
Ο κ. Νικόλας Γρηγορίου κατέθεσε ότι ο κ. Άκης Γρηγορίου είχε πάντοτε και συνεχώς, πλήρη επίγνωση για το πως κινούνταν οι τραπεζικοί λογαριασμοί της Αιτήτριας και τι πληρωμές γίνονταν από και προς την Αιτήτρια, ακόμα και πριν αποκτήσει ηλεκτρονική πρόσβαση σ’ αυτούς μέσω διαδικτύου. Εξ’ άλλου, έτσι όφειλε να πράττει ως Διευθυντής της Αιτήτριας. Υπόγραφε μετά το τέλος κάθε έτους, τις ελεγμένες Οικονομικές Καταστάσεις της Αιτήτριας, κατόπιν ενδελεχούς ανάλυσης και ελέγχου που έκανε ο ίδιος προσωπικά. Περαιτέρω, έλεγχε μια προς μια τις κινήσεις λογαριασμών της Αιτήτριας. Υπογράφοντας τις Οικονομικές Καταστάσεις, ο κ. Άκης Γρηγορίου, όχι μόνο επιβεβαίωσε ότι τις θεωρεί ορθές, αλλά ιδιαίτερα για τις Οικονομικές Καταστάσεις του 2017, δήλωσε μεταξύ του Παραρτήματος 6 αυτών, ότι: (α) οι ολικές εισπράξεις της Αιτήτριας καταχωρήθηκαν κατάλληλα στα βιβλία που υποβλήθηκαν στους ελεγκτές της Αιτήτριας, και (β) όλες οι συναλλαγές που επηρεάζουν την επιχείρηση της Αιτήτριας καταχωρήθηκαν κατάλληλα στα βιβλία που υποβλήθηκαν στους ελεγκτές της Αιτήτριας.
Εκτός από το σκοπό του σχηματισμού πλήρους εικόνας για τα οικονομικά της Αιτήτριας, ο επιπλέον λόγος για τον οποίο ο κ. Άκης Γρηγορίου παρακολουθούσε τις κινήσεις των Τραπεζικών λογαριασμών της Αιτήτριας, σύμφωνα με το μάρτυρα, είναι επειδή τραβούσε κάθε μήνα €4.000 απ’ αυτούς για να καλύπτει ανάγκες του ίδιου, της οικογένειας του και νομικών προσώπων συμφερόντων τους.. Όλες οι αναλήψεις της τάξης των €4.000 που φαίνονται στις Καταστάσεις, είναι αναλήψεις που έκανε ο κ. Άκης Γρηγορίου. Όπως φαίνεται στις Καταστάσεις, αυτές ακολουθούσαν, στις πλείστες περιπτώσεις, σχεδόν αμέσως, 1-3 ημέρες σε αρκετές περιπτώσεις, την ημερομηνία αξίας (value date) που εκκαθαριζόταν η αμέσως προηγούμενη κατάθεση και δημιουργείτο διαθέσιμο το ποσό προς ανάληψη. Αυτό γινόταν ακριβώς επειδή γνώριζε πότε γίνονταν οι καταθέσεις και δεν ήταν συμπτωματικό ή τυχαίο.
Ο μάρτυρας υποστήριξε ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 ήταν πάντοτε συνεπής στις πληρωμές των ενοικίων της προς την Αιτήτρια. Αναφορικά με τις πληρωμές του 2020 και μετέπειτα, κατέθεσε ως Τεκμήριο 21, το Έγγραφο προς Αναγνώριση Α, το οποίο είναι απόσπασμα από την ηλεκτρονική κατάσταση κίνησης του λογαριασμού της Αιτήτριας στην Τράπεζα Κύπρου, αναγνωρίζοντας το και επιβεβαιώνοντας ότι όσα αναφέρει είναι ορθά. Τα ποσά που υπολείπονται από τις δύο πληρωμές του Φεβρουάριου και Μαρτίου 2020 για να συμπληρωθεί το πλήρες ποσό των €1.182,77 του καθαρού ενοικίου, δηλαδή €461,45 κάθε φορά, πληρώθηκαν και κατατέθηκαν στην Ελληνική Τράπεζα ως η παράκληση του κ. Άκη Γρηγορίου, ούτως ώστε να συμπληρωνόταν εκεί το ποσό των €4.000 που τραβούσε κάθε μήνα.
Ο κ. Νικόλας Γρηγορίου συμφώνησε με την Κατάσταση Πληρωμών που περιλαμβάνεται στις πρώτες τρεις σελίδες του Τεκμηρίου 11, το οποίο κατέθεσε ο κ. Άκης Γρηγορίου, αλλά δεν συμφωνεί ότι αυτή καταδεικνύει πως η Καθ' ης η Αίτηση 2 επανειλημμένα αργούσε στην πληρωμή του μηνιαίου ενοικίου προς την Αιτήτρια. Αυτό είναι κάτι που επινόησε τώρα ο κ. Άκης Γρηγορίου για να υποστηρίξει την υπόθεση του.
Ως προς την ημέρα που καθίστατο πληρωτέο το κάθε μηνιαίο ενοίκιο, η προφορική συμφωνία που είχε γίνει κατά την έναρξη της ενοικίασης, ήταν ότι το ενοίκιο θα είναι μηνιαίο και θα πληρώνεται εντός του μήνα στον οποίο αφορά. Δεν είχε συμφωνηθεί να γίνεται συγκεκριμένα μέχρι την 10η ημέρα του μήνα, όπως ισχυρίζεται ο κ. Άκης Γρηγορίου, ή οποιαδήποτε άλλη συγκεκριμένη ημερομηνία. Το καθαρό ύψος του μηνιαίου ενοικίου ήταν αρχικά €926,94, μετά αυξήθηκε το 2016 κατά 10% περίπου σε €1.060,59, σε €1.179,52 τον Αύγουστο 2017 και σε €1.182,77 τον Ιούνιο 2018. Ο λόγος που έγινε η μικρή αύξηση του 2018, ήταν για σκοπούς στρογγυλοποίησης του ακάθαρτου ενοικίου σε €1.210. Ο τρόπος που γίνονταν οι πληρωμές κάθε μήνα μέχρι τις 30.9.2020, οπόταν και ξεκίνησαν οι ηλεκτρονικές πληρωμές οι οποίες συνεχίζονται μέχρι σήμερα, ήταν μέσω επιταγών. Εκδίδονταν οι επιταγές από το λογιστήριο της Καθ' ης η Αίτηση 2 και ο κλητήρας που εξυπηρετούσε την Αιτήτρια, τις παραλάμβανε και τις κατέθετε στην Τράπεζα. Αρκετά συχνά, ο κλητήρας δεν παραλάμβανε την επιταγή αυθημερόν, αλλά ερχόταν 1-2 μέρες αργότερα. Ανάλογα με την ώρα που παραλάμβανε μια επιταγή, μπορεί να μην πήγαινε αμέσως στην Τράπεζα, αλλά την επομένη.
Υποστήριξε ότι οι μόνες δύο περιπτώσεις όπου υπήρξε καθυστέρηση, ήταν για τα ενοίκια του 7ου και 8ου του 2015, τα οποία πληρώθηκαν στις 8.9.2015 μαζί με το ενοίκιο του 9ου του 2015 και τα ενοίκια του 8ου και 10ου του 2016, τα οποία πληρώθηκαν την 1.3.2017. Στην πρώτη περίπτωση, ο κ. Γρηγορίου δεν γνωρίζει τι έγινε αλλά εικάζει ότι ο κλητήρας απουσίαζε για τις θερινές διακοπές και έγινε η κατάθεση μόλις επέστρεψε. Στη δεύτερη, το λογιστήριο της Καθ' ης η Αίτηση 2 από καλόπιστο λάθος δεν πλήρωσε έγκαιρα εκείνους τους μήνες. Κατά τον έλεγχο που έγινε μετά το τέλος της χρονιάς, εντοπίστηκε το ζήτημα και έγινε αμέσως μετά πληρωμή, χωρίς καν να υπάρξει απαίτηση από την Αιτήτρια. Σε κάθε περίπτωση, η Καθ' ης η Αίτηση 2 ήταν και παραμένει συμβατικός ενοικιαστής του γραφείου 201, αφού η ενοικίαση του γραφείου, η οποία ξεκίνησε το 2015 χωρίς να έχει γίνει γραπτή συμφωνία, ουδέποτε τερματίστηκε ή έληξε.
Κατά την πρώτη ημέρα αντεξέτασης του, ο μάρτυρας κατέθεσε ότι ήταν συνεταίρος στο Συνεταιρισμό που είναι ο μόνος μέτοχος της Καθ’ ης η Αίτηση 1, από τότε που γύρισε στην Κύπρο μέχρι το 2018. Το μετοχικό του κεφάλαιο όταν αποχώρησε ήταν περίπου 40%. Το γραφείο του, όταν ήταν στην Καθ’ ης η Αίτηση 1 εταιρεία, ήταν στον τέταρτο όροφο του κτιρίου. Από το 2018, είναι εργαζόμενος και διευθυντής στην Καθ’ ης η Αίτηση 2, με γραφείο στο δεύτερο όροφο του κτιρίου. Τα έτη 2006-2018, είχε άμεση συμμετοχή στις δραστηριότητες της Καθ’ ης η Αίτηση 2. Είναι διευθυντής της από το Μάιο 2020.
Από την εμπλοκή του ως διευθυντής της Καθ’ ης η Αίτηση 1, είχε γνώση του ενοικιαστηρίου εγγράφου μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση 1. Κατέθεσε ότι το έγγραφο έγινε για να καθοριστούν τα ενοίκια που θα πληρώνονταν. Ο Μ.Κ.1 δεν γνωρίζει εάν υπήρχε προηγούμενη συμφωνία επειδή απουσίαζε στο εξωτερικό. Αυτές τις συμβάσεις τις έκανε ο Μ.Α.1 με τον Μ.Κ.2.
Κατέθεσε ότι επωφελείται από τα ενοίκια και δεν είχε αντίρρηση να αυξηθούν. Είχε υποβάλει πρόταση να αυξηθούν πιο ψηλά απ’ ότι το ποσό που είπε το Δικαστήριο (δηλαδή, η Λειτουργός). Το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων της Αιτήτριας, είναι από τα ενοίκια των Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2. Όταν κατασκευάστηκε το κτίριο, αποπληρώθηκε από τα ενοίκια. Ο κ. Γρηγορίου αρνήθηκε ότι ήταν όρος να κάμει έξοδα η Αιτήτρια για να αυξηθεί το ενοίκιο. Είπε ότι η διαδικασία κινήθηκε από τον Μ.Α.1 για άλλους σκοπούς. Μέχρι το Φεβρουάριο 2020, ουδέποτε ο Μ.Α.1 ή τα παιδιά του, έκαμαν κάποιο παράπονο για τα ενοίκια.
Εξ’ όσων γνωρίζει, το Τεκμήριο 18, με την Anem Trading, είναι το μόνο ενοικιαστήριο έγγραφο που υπάρχει για την περίοδο 2014, 2015. Προνοεί για αύξηση 5% ετησίως. Εξ’ όσων γνωρίζει, η Gregoriou & Gregoriou & Co Financial Services, δεν ανήκει στην Καθ’ ης η Αίτηση 1, ούτε γνωρίζει εάν είχε συμφωνία ενοικίασης. Σήμερα είναι υπογράφων στους λογαριασμούς της Καθ’ ης η Αίτηση 2. Η επιστολή Τεκμήριο 5, εστάλη ως απάντηση των δικηγόρων της Καθ’ ης η Αίτηση 2 στην εξωφρενική απαίτηση του κ. Άκη Γρηγορίου, μετά από οδηγίες του μάρτυρα. Ο μάρτυρας ρωτήθηκε για τη δήλωση του δικηγόρου στην παράγραφο 7 της επιστολής και κατέθεσε πως το τι έγραψε, είναι θέμα γεγονότων και ο ίδιος θεωρεί ότι είναι λανθασμένο. Πάντοτε θεωρούσε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση 2 είναι συμβατική ενοικιάστρια.
Με την κα. Μ. Γρηγορίου είχαν αρχίσει συζητήσεις από το 2019, για οφειλές προς την εταιρεία τους, την Αιτήτρια. Η ίδια και ο αδελφός της, είπαν πως εάν τα ενοίκια ήταν τόσα, δεν θα υπήρχαν οφειλές. Απευθύνθηκαν προς τον κ. Α. Λοίζου, ο οποίος τους είπε ότι τα ενοίκια στην περιοχή ήταν €6,5/τ.μ. με €7,00/τ.μ. Το Δικαστήριο σήμερα δίνει χαμηλότερη τιμή. Ο κ. Λοίζου μιλούσε για τα ενοίκια, δεν είδε έγγραφο, δεν μπήκε σε διαδικασία και δεν είναι δικηγόρος.
Είχαν γίνει ανακαινίσεις στο γραφείο του δευτέρου ορόφου, το 2014 και το 2017, με έξοδα της Καθ’ ης η Αίτηση 2. Είχαν ένα κτίριο που δεν μπορούσε να λειτουργήσει όπως ήταν και έπρεπε να κάμουν ανακαίνιση. Το γραφείο του κ. Νικόλα Γρηγορίου ήταν προηγούμενα το γραφείο του κ. Άκη Γρηγορίου και ο τελευταίος ήταν πλήρης γνώστης, επειδή για να γίνει η ανακαίνιση έπρεπε να μεταφέρει τα πράγματα του. Εάν είχε ένσταση, έπρεπε να το ανέφερε τότε.
Κατά τη δεύτερη ημέρα αντεξέτασης του, ο κ. Γρηγορίου κατέθεσε ότι ο Μ.Α.1 είχε στείλει email για να ζητήσει αύξηση ενοικίου. Δεν είχε τεθεί θέμα αύξησης ενοικίου. Είχε συζητήσει ο ίδιος ο κ. Νικόλας Γρηγορίου με τη θυγατέρα του Μ.Α.1, το Δεκέμβριο 2019, η δεύτερη είδε τις Οικονομικές Καταστάσεις, ότι υπήρχαν οφειλές από τη δική τους πλευρά και η πρώτη φορά που τέθηκε θέμα ότι ήταν χαμηλό το ενοίκιο, ήταν στο email που έστειλαν τα παιδιά του Μ.Α.1, αρχές Ιανουαρίου. Εν τω μεταξύ, ο κ. Άκης Γρηγορίου θα μπορούσε να ζητήσει να γίνει γραπτή συμφωνία ενοικίασης. Υπήρχε προφορική συμφωνία, σε σχέση με την οποία ο μάρτυρας δέχθηκε ότι είχε γίνει μεταξύ των γονέων του και του Μ.Α.1. Η προφορική συμφωνία συνίστατο μόνο στο ποσό του ενοικίου.
Δεν γνωρίζει γιατί η μητέρα του, στην αλληλογραφία με τον κ. Άκη Γρηγορίου, αναφέρεται σε καταβολή του ενοικίου τη 10η ημέρα του μήνα, αλλά εν πάση περιπτώσει, η μητέρα του δεν απηύθυνε αυτή την αλληλογραφία ως Ekavi, ήταν αλληλογραφία μεταξύ των διευθυντών.
Επιδείχθηκε στο μάρτυρα το ενοικιαστήριο έγγραφο, Τεκμήριο 7, μεταξύ Αιτήτριας και Καθ’ ης η Αίτηση 2. Κατέθεσε ότι το έχει υπόψην του, αλλά δεν είναι σίγουρος εάν υπέγραψε ο πατέρας του. Αναγνωρίζει την υπογραφή της μητέρας του, αλλά για την υπογραφή του πατέρα του δεν είναι σίγουρος. Επιδείχθηκε στο μάρτυρα το Τεκμήριο 11. Κατέθεσε ότι υπήρξε καθυστέρηση δύο φορές, ήταν λάθος και διορθώθηκε. Από το 2018, η Καθ’ ης η Αίτηση 2 έχει εσωτερική λογίστρια και δεν είχε καθυστερήσεις. Είχε γίνει λάθος και γι’ αυτό εκδόθηκε μία επιταγή για τα ενοίκια τριών μηνών, η οποία κατατέθηκε το Σεπτέμβριο 2015. Αυτή ήταν η πρώτη φορά. Η δεύτερη ήταν τα ενοίκια των μηνών Αυγούστου και Οκτωβρίου 2016, τα οποία πληρώθηκαν το Μάρτιο 2017. Συνέχισε κανονικά η πληρωμή των ενοικίων, δεν υπήρξε οποιοδήποτε παράπονο ή τερματισμός της συμφωνίας ενοικίασης και αυτή συνεχίστηκε.
Ο Μ.Κ.1 αξιολογείται θετικά. Άμεσος, ξεκάθαρος, με ειρμό, συγκροτημένος, σταθερός, χωρίς συναισθηματική φόρτιση και εντάσεις, η μαρτυρία του ήταν λεπτομερής, δομημένη, υποστηρίχθηκε από γραπτή μαρτυρία και αντέχει στη βάσανο της λογικής. Κρίνεται ως μάρτυρας της αλήθειας και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Επί νομικών θεμάτων, λαμβάνεται υπόψην η θέση του Μ.Κ.1, όπως και όλων των μαρτύρων και όσα είχε να καταθέσει περί σχετικών γεγονότων και αποφασίζει το Δικαστήριο.
Δεύτερος μάρτυρας για τους Καθ’ ων η Αίτηση, κατέθεσε ο κ. Γρηγόρης Πέτσας. Ο κ. Πέτσας κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Γ, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Είναι εγκεκριμένος λογιστής και εγγεγραμμένος ελεγκτής και συνέταιρος στο Συνεταιρισμό ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΣΙΑ, ΛΟΓΙΣΤΑΙ (στην παρούσα αναφερόμενος ως «ο Συνεταιρισμός»), ο οποίος είναι ο μόνος μέτοχος της Καθ' ης η Αίτηση 1. Είναι επίσης διευθυντής της Καθ' ης η Αίτηση 1 από το 2005, έτος ιδρύσεως της. Γνωρίζει τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης στο βαθμό που αφορούν την Καθ' ης η Αίτηση 1, από προσωπική του ανάμειξη σ’ αυτή.
Η Καθ' ης η Αίτηση 1 κατέχει σήμερα, ως θέσμιος ενοικιαστής, διάφορα γραφεία στο κτήριο γνωστό ως Greg Tower. Ως πληροφορείται από τους δικηγόρους της Καθ' ης η Αίτηση 1, το μόνο επίδικο θέμα το οποίο έχει παραμείνει να εκκρεμεί αναφορικά με την εταιρεία, είναι το ποιον θα βαρύνουν τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας. Κατέθεσε ότι μέχρι τις αρχές του 2020, ποτέ δεν είχε τεθεί υπόψην του ότι υπήρχε θέμα σε σχέση με το ύψος του ενοικίου που πλήρωνε η Καθ' ης η Αίτηση 1 για τα γραφεία που ενοικίαζε. Ούτε από τον κ. Άκη Γρηγορίου, Διευθυντή της Αιτήτριας, ούτε από την πλευρά της Αιτήτριας γενικότερα. Ο κ. Άκης Γρηγορίου ήταν πελάτης του μάρτυρα για σειρά ετών, εφόσον ο τελευταίος ήταν ένας εκ των διορισμένων ελεγκτών των προσωπικών του εταιρειών.
Στις αρχές Φεβρουάριου 2020, παρουσιάστηκε στον κ. Πέτσα επιστολή από τον κ. Άκη Γρηγορίου, με την οποία ο τελευταίος αξίωνε όπως αναγνωριστεί ως ιδιοκτήτης σημαντικού ποσοστού στο Συνεταιρισμό. Παράλληλα, ζητούσε προφορικά όπως τα ενοίκια που πληρώνουν οι Καθ' ων η Αίτηση στην Αιτήτρια, καθοριστούν στη βάση των €11/τ.μ. Ο Μ.Κ.2 κατέθεσε ότι, το Φεβρουάριο-Μάρτιο 2020, έγιναν συναντήσεις σχετικά με την αξίωση του κ. Άκη Γρηγορίου στο Συνεταιρισμό, κάτι για το οποίο ο ίδιος παραδέχθηκε ότι ποτέ δεν τους ενημέρωσε προηγουμένως, καθώς επίσης και για το θέμα των ενοικίων. Ορισμένες απ’ αυτές έγιναν στην καφετερία Arabica στη Λευκωσία και σ’ αυτές συμμετείχε και ο κ. Πέτσας. Εκεί, είχαν προτείνει στο Μ.Α.1 όπως το ενοίκιο καθοριστεί γύρω στα €7,50 με €8,00/τ.μ. Ο κ. Άκης Γρηγορίου επέμενε στις υπερβολικές απαιτήσεις του για €11/τ.μ. και συνεπώς, δεν υπήρχε έδαφος για συμβιβασμό. Είναι η πεποίθηση του μάρτυρα ότι, ο Μ.Α.1, ασκώντας πίεση σε όλους μέσω της αξίωσης του στο Συνεταιρισμό, επιδίωκε να εξασφαλίσει ενοίκια πολύ ψηλότερα από το δίκαιο ενοίκιο.
Το Μάιο 2020, ο κ. Άκης Γρηγορίου προχώρησε με αγωγή εναντίον του Συνεταιρισμού, των Καθ' ων η Αίτηση και νυν και πρώην συνεταίρων του Συνεταιρισμού, περιλαμβανομένου και του κ. Πέτσα προσωπικά, με την οποία επιδιώκει να αναγνωριστεί ως ιδιοκτήτης σημαντικού ποσοστού στο Συνεταιρισμό. Για ένα και πλέον χρόνο από τότε, δεν επανήλθε για το θέμα των ενοικίων. Στις 20.7.2021 ο Μ.Α.1, απέστειλε στην Καθ' ης η Αίτηση 1 ηλεκτρονικό μήνυμα με το οποίο ζητούσε όπως αποδεχθεί αύξηση στα πληρωτέα ενοίκια. Ένα από τα έγγραφα στο Τεκμήριο 4, είναι το σχετικό ηλεκτρονικό μήνυμα του κ. Άκη Γρηγορίου προς την Καθ' ης η Αίτηση 1. Το μήνυμα απευθύνεται στο μάρτυρα και στον κ. Μ.Α. και την κα. Λ. Γρηγορίου, τότε διευθυντές της Καθ' ης η Αίτηση 1. Όπως φαίνεται και στο ίδιο το μήνυμα, το ύψος του ενοικίου που ζητούσε ο κ. Άκης Γρηγορίου εκ μέρους της Αιτήτριας, κυμαινόταν από €9,35 μέχρι €11,00. Αυτή είναι η πρώτη φορά που γραπτώς είχανε ενημερωθεί για απαίτηση αύξησης των ενοικίων από την Αιτήτρια.
Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι, στο πιο πάνω ηλεκτρονικό μήνυμα του κ. Άκη Γρηγορίου, απάντησε η Καθ' ης η Αίτηση 1 μέσω των δικηγόρων της, με επιστολή ημερομηνίας 2.8.2021. Όπως φαίνεται στην επιστολή, η Καθ' ης η Αίτηση 1 εισηγήθηκε, προς αποφυγήν μιας χρονοβόρας και πολυέξοδης Δικαστικής διαδικασίας, όπως το πληρωτέο μηνιαίο ενοίκιο αυξηθεί σε €4.350, στη βάση ποσού €7,50/τ.μ. το οποίο θεώρησαν δίκαιο. Όπως διαφάνηκε μετέπειτα, όταν εκδόθηκε η Έκθεση του Κτηματολογίου στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, η πρόταση της Καθ’ ης η Αίτηση 1, ήταν καθ' όλα δίκαιη, αφού το Κτηματολόγιο θεώρησε ως δίκαιο ενοίκιο, ποσό χαμηλότερο ανά τετραγωνικό μέτρο. Ο κ. Πέτσας κατέθεσε ότι ο Μ.Α.1 ουδέποτε απάντησε και η πρόταση αυτή της Καθ' ης η Αίτηση 1, εξέπνευσε χωρίς να γίνει αποδεχτή.
Είναι η θέση του πως ο λόγος που ο κ. Άκης Γρηγορίου δεν αποδέχθηκε την πρόταση της Καθ' ης η Αίτηση 1 και προώθησε εκ μέρους της Αιτήτριας την παρούσα διαδικασία εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 1, είναι όχι επειδή γνήσια πιστεύει πως η Αιτήτρια δικαιούται ψηλότερο ενοίκιο από αυτό που προσέφερε η Καθ' ης η Αίτηση 1, αλλά για να εξασκήσει πίεση πάνω στην Καθ' ης η Αίτηση 1 και έμμεσα στους μετόχους της, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει για τον εαυτό του και την οικογένεια του, οφέλη που δεν δικαιούνται, σχετικά με την αξίωση του αναφορικά με το Συνεταιρισμό, αλλά και με άλλες διαφορές και Αγωγές που υφίστανται μεταξύ, αφενός του κ. Άκη Γρηγορίου και εταιρείας συμφερόντων της οικογένειας του και αφετέρου, μέλη της οικογένειας του αδελφού του και εταιρείας συμφερόντων τους.
Ο μάρτυρας υποστήριξε ότι η καταχώρηση της παρούσας διαδικασίας ήταν καταχρηστική και περιττή και αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι η Αιτήτρια αποδέχθηκε τελικά στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, πως το δίκαιο ενοίκιο είναι χαμηλότερο από αυτό που της προσφέρθηκε από την Καθ’ ης η Αίτηση 1, γραπτώς, μέσω των δικηγόρων της, τον Αύγουστο 2021. Το ενοίκιο που τώρα αποδέχεται η Αιτήτρια, κυμαίνεται μεταξύ €6,60 και €7,09/τ.μ. Υπό το φως των προαναφερθέντων, η Αιτήτρια πρέπει να διαταχθεί να πληρώσει τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας.
Κατά την αντεξέταση του, ο κ. Πέτσας κατέθεσε ότι είναι συνέταιρος στο Συνεταιρισμό από το 1997, 1998, με ποσοστό 20%. Το ίδιο ποσοστό κατέχει και σήμερα. Στην Καθ’ ης η Αίτηση 1, είναι υπεύθυνος του Τμήματος Ελέγχου. Το πλειοψηφικό ποσοστό στην Καθ’ ης η Αίτηση 1, κατέχει σήμερα η κα. Λ. Γρηγορίου.
Το γραφείο της Καθ’ ης η Αίτηση 1 είναι στο ίδιο κτίριο. Το δικό του γραφείο είναι στον 6ο όροφο, ενώ προηγουμένως ήταν στο 5ο όροφο. Συμφώνησε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση 1 ενοικιάζει από την Αιτήτρια, το ίδιο υποστατικό στον 6ο όροφο μέχρι σήμερα. Κατέθεσε ότι δεν έχει στοιχεία για τα ενοίκια. Νομίζει ότι υπογράφηκε μία σύμβαση το 2016, αλλά δεν θυμάται για προηγούμενο χρόνο. Δεν γνωρίζει για ποιο λόγο υπογράφθηκε το 2016, αλλά πρέπει να υπήρχε κάποιος λόγος. Εν πάση περιπτώσει, υπογράφθηκε με τους ίδιους όρους που ίσχυαν εκείνη τη στιγμή.
Ο κ. Πέτσας αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 2. Τα ενοίκια πληρώνονταν χωρίς διαμαρτυρία από τους ιδιοκτήτες. Δεν γνωρίζει ποιος υπέγραψε εκ μέρους του ιδιοκτήτη. Ο ένας πρέπει να ήταν η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου. Γνωρίζει ότι ο κ. Άκης Γρηγορίου ήταν διευθυντής της Αιτήτριας κατά το δεδομένο χρόνο. Δέχθηκε ότι το συμβόλαιο αναφέρει πως το ενοίκιο πρέπει να πληρώνεται τη 10η ημέρα και είπε ότι αυτό είναι δουλειά του λογιστηρίου και ότι το ενοίκιο καταβάλλεται ανελλιπώς.
Πριν το 2020, θεωρεί ότι δεν είχαν γίνει συζητήσεις γι’ αυτά τα θέματα μεταξύ των μελών της οικογένειας Γρηγορίου, επειδή θα είχε ενημερωθεί. Το Μάιο 2020, δημιουργήθηκαν νέα δεδομένα, με την Αγωγή του κ. Άκη Γρηγορίου και την έξαρση του κορωνοϊού. Γι’ αυτό ίσως σταμάτησαν οι συναντήσεις. Η πρόταση της Καθ’ ης η Αίτηση 1 για €7,50-€8/τ.μ. δεν τέθηκε γραπτώς, συζητήθηκε στο Arabica, αλλά δεν προϋπόθετε άλλες δεσμεύσεις. Στη συνέχεια, ο μάρτυρας αναφέρθηκε στην επιστολή των δικηγόρων της Καθ’ ης η Αίτηση 1, ημερομηνίας 2.8.2021 και είπε ότι αυτή ήταν ξεκάθαρη. Αυτά που καταγράφει ήταν κάποιες εισηγήσεις. Η πρόταση για €7,50/τ.μ. ήταν συμβιβαστική, δεν περίμεναν ότι η Αιτήτρια θα έκανε επιδιορθώσεις επειδή ποτέ δεν έκανε. Απλώς, δεν ήταν ποτέ δίκαιο ενοίκιο το ποσό των €11/τ.μ. για κτίριο του 1985.
Η μαρτυρία του Μ.Κ.2 επικεντρώθηκε ουσιαστικά, στη θέση της Καθ’ ης η Αίτηση 1 αναφορικά με τον επιμερισμό των εξόδων της διαδικασίας, ένα εκ των ζητημάτων προς απόφασην ενώπιον του Δικαστηρίου. Στρωτός λόγος, απέριττος, δεν ανασκεύασε, δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις. Κρίνεται ως μάρτυρας της αλήθειας και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή.
Πραγματικά γεγονότα:
Από το σύνολο του ενώπιον μας μαρτυρικού υλικού, τις παραδοχές και τους ισχυρισμούς που παρέμειναν αναντίλεκτοι, βρίσκουμε ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα:
Η Αιτήτρια είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με μετοχές. Κυριότερος σκοπός της η διαχείριση και ενοικίαση διαφόρων ακινήτων που είναι εγγεγραμμένα στο όνομα της. Μέτοχοι της Αιτήτριας εταιρείας είναι οι εταιρίες Inter-Global Investments Ltd. και Nicholas & Loria Holdings Ltd., κατά 50% εκάστη. Διευθυντές της Αιτήτριας εταιρείας είναι ο κ. Άκης Γρηγορίου, Μ.Α.1 και η κα. Ευρυδίκη Γρηγορίου, σύζυγος του αδελφού του κ. Άκη Γρηγορίου, κ. Α. Γρηγορίου και μητέρα των Λ. Γρηγορίου και Νικόλα Γρηγορίου, Μ.Κ.1.
Μέτοχοι στην Nicholas & Loria Holdings Ltd., είναι εξ’ ημισείας, οι Νικόλας Γρηγορίου και Λ. Γρηγορίου. Μέτοχοι στην Inter-Global Investments Ltd., είναι τα ξαδέλφια τους, παιδιά του Μ.Α.1. Όπως φαίνεται και πιο κάτω, τα φυσικά πρόσωπα που αντλούν συμφέροντα από την Αιτήτρια και τις Καθ’ ων η Αίτηση εταιρείες, είναι συγγενείς μεταξύ των. Εκκρεμούν άλλες, Πολιτικές διαδικασίες μεταξύ των ιδίων νομικών και/ή φυσικών προσώπων, ενώπιον άλλων Δικαστηρίων.
Η Καθ' ης η Αίτηση 1 είναι λογιστικό - ελεγκτικό γραφείο και η Καθ' ης η Αίτηση 2 παρέχει κυρίως διοικητικές υπηρεσίες σε εταιρείες. Μοναδικός μέτοχος της Καθ' ης η Αίτηση 1, είναι ο Συνεταιρισμός ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΣΙΑ, ΛΟΓΙΣΤΑΙ. Ο κ. Γρηγόρης Πέτσας, Μ.Κ.2, είναι διευθυντής της Καθ' ης η Αίτηση 1. Μεγαλύτερος συνεταίρος του Συνεταιρισμού, μετόχου της Καθ’ ης η Αίτηση 1, είναι η κα. Λ. Γρηγορίου και έτερος συνεταίρος ο κ. Πέτσας. Ο κ. Νικόλας Γρηγορίου ήταν συνεταίρος από τότε που γύρισε στην Κύπρο μέχρι το 2018. Μοναδικός μέτοχος και διευθυντής της Καθ’ ης η Αίτηση 2, είναι ο κ. Νικόλας Γρηγορίου, Μ.Κ.1.
Η Αιτήτρια εταιρεία είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του Τεμαχίου 952, Φ/Σχ./Τμ. 21/540202/25, αρ. εγγραφής 25/3998, το οποίο κείται επί της οδού Φλωρίνης 7, Τ.Κ. 1065, εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας, δηλαδή εντός ελεγχόμενης περιοχής εν τη εννοία του άρθρου 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου και της Κ.Δ.Π. 509/2007. Επί του ακινήτου ανεγέρθη κτίριο περί το 1985, με την επωνυμία «GREG TOWER». Το κτίριο συμπληρώθηκε πριν την 31.12.1999.
Υιοθετούμε τα ευρήματα της Λειτουργού ότι το κτίριο είναι πενταώροφο συγκρότημα γραφείων και ότι επί τόπου είναι εξαώροφο, καθώς το μεσοπάτωμα αναφέρεται ως πρώτος όροφος. Το κτίριο διαθέτει ανελκυστήρα 6 ατόμων, ο οποίος είναι σε καλή κατάσταση. Γενικά, το κτίριο είναι σε μέτρια κατάσταση, χωρίς ανακαίνιση ή ενεργειακό εκσυγχρονισμό. Υπάρχουν φθορές και αποκολλήσεις του σοβά από υγρασίες και διαρροές στο υπόγειο, στο εξωτερικό βάψιμο και αλλού. Παρουσιάζει φυσική παλαίωση και ανάγκη για συντήρηση. Η ευρύτερη περιοχή του κτιρίου θεωρείται αστικό κέντρο και είναι ανεπτυγμένη με όλων των ειδών αναπτύξεις και κυρίως με συγκροτήματα εμπορικών/γραφειακών κτιρίων, διαμερισμάτων μέσου/υψηλού κόστους και ποιότητας, εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια, ξενοδοχειακές μονάδες και καταλύματα. Η περιοχή γενικά, διαθέτει πολύ καλή προσπελασιμότητα από και προς τη Μείζονα Λευκωσία.
Υιοθετούμε επίσης την περιγραφή της Λειτουργού του Δικαστηρίου και δεχόμαστε ότι τα επίδικα στην παρούσα υπόθεση υποστατικά, αποτελούν μέρος του προαναφερθέντος κτιρίου και είναι: (1) συγκρότημα γραφείων αρ. 7, θ.101 στο μεσοπάτωμα, (2) συγκρότημα γραφείων 101, στο 2ο όροφο, (3) συγκρότημα γραφείων 301, στον 4ο όροφο, (4) συγκρότημα γραφείων 401, στον 5ο όροφο και (5) συγκρότημα γραφείων 501, στον 6ο όροφο. Τα υπ’ αρ. (3), (4) και (5), έχουν ενιαίο μίσθωμα και εκτιμήθηκαν από τη Λειτουργό ως σύνολο.
Δυνάμει συμφωνίας ενοικίασης ημερομηνίας 1.1.2016 (η Συμφωνία Ενοικίασης Β, Τεκμήριο 2), η Αιτήτρια ενοικίασε στην Καθ' ης η Αίτηση 1, τα υποστατικά υπ' αρ. 301, 401 και 501, τα οποία χαρακτηρίζονται ως γραφεία στους ορόφους 3, 4 και 5 του κτηρίου Greg Tower. Περιγράφονται ως τρεις όροφοι γραφεία, αποχωρητήρια και κουζίνες. Ενοικιάστηκαν για να χρησιμοποιηθούν ως γραφεία. Η διάρκεια της ενοικίασης συμφωνήθηκε σε δύο έτη, από 1.1.2016 μέχρι 31.12.2017 και το ενοίκιο σε ποσό €43.440 ετησίως, πληρωτέο σε μηνιαίες δόσεις εκ €3.620, τη 10η ημέρα κάθε μήνα. Η ρήτρα 4 προνοεί επίσης: «Εννοείται ότι κάθε ενοίκιο που θα πληρώνεται θα καλύπτει το μήνα που θα αρχίζει και όχι τον μήνα που θα έχει περάσει.»
Η ρήτρα 5(α) του εγγράφου, προνοούσε ως ακολούθως:
«ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ που ο χρόνος της ενοικίασης θα παραταθεί, ύστερα από αμοιβαία συναίνεση των δύο μερών (ρητή ή σιωπηρή), το ενοίκιο θα αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τις εκάστοτε πρόνοιες του Περί Ενοικιοστασίου Νόμου, ή οποιουδήποτε άλλου σχετικού Νόμου.»
Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι, η Καθ' ης η Αίτηση 1 ενοικιάζει τα γραφεία 301, 401 και 501, από το έτος 2005 ή πέριξ αυτού, στη βάση προηγουμένων, κατά καιρούς εν ισχύι, συμφωνιών. Η Συμφωνία Β, είναι η πιο πρόσφατη συμφωνία ενοικίασης που συνάφθηκε μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ' ης η Αίτηση 1, αναφορικά με την ενοικίαση των εν λόγω γραφείων. Στη λήξη της συμβατικής περιόδου ενοικίασης, η οποία προνοείτο στο εν λόγω έγγραφο, δηλαδή στις 31.12.2017, η Καθ' ης η Αίτηση 1 παρέμεινε εντός των γραφείων 301, 401 και 501 και κατέστη θέσμια ενοικιάστρια αυτών.
Δυνάμει πανομοιότυπης συμφωνίας ενοικίασης, ημερομηνίας 20.2.2019 (η Συμφωνία Ενοικίασης Α, Τεκμήριο 1), η Αιτήτρια ενοικίασε στην Καθ' ης η Αίτηση 1, το γραφείο 2 στο μεσοπάτωμα, δηλαδή το υποστατικό υπ' αρ. 101 ως το καταγράφει η Λειτουργός. Φαίνεται ότι οι διάδικοι, τουλάχιστον η Αιτήτρια εταιρεία, το περιγράφει στο δικόγραφο της, ως υποστατικό υπ’ αρ. 102. Σημασία έχουν τα Κτηματολογικά στοιχεία και περιγραφή. Το υποστατικό ευρίσκεται στο μεσοπάτωμα. Περιγράφεται ως αποτελούμενο από τρία γραφεία, χώρο υποδοχής και αποχωρητήριο και ενοικιάστηκε για να χρησιμοποιηθεί ως γραφεία. Η διάρκεια της ενοικίασης συμφωνήθηκε σε δύο έτη, από 1.3.2019 μέχρι 28.2.2021 και το ενοίκιο σε €4.200 ετησίως, πληρωτέο σε μηνιαίες δόσεις των €350.-, τη 10η ημέρα κάθε μήνα. Η ρήτρα 4 προνοεί επίσης ότι: «Εννοείται ότι κάθε ενοίκιο που θα πληρώνεται θα καλύπτει το μήνα που θα αρχίζει και όχι τον μήνα που θα έχει περάσει.»
Η ρήτρα 5(α) του εγγράφου, προνοούσε ως ακολούθως:
«ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ που ο χρόνος της ενοικίασης θα παραταθεί, ύστερα από αμοιβαία συναίνεση των δύο μερών (ρητή ή σιωπηρή), το ενοίκιο θα αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τις εκάστοτε πρόνοιες του Περί Ενοικιοστασίου Νόμου, ή οποιουδήποτε άλλου σχετικού Νόμου.»
Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι η Συμφωνία Α, είναι η μόνη συμφωνία ενοικίασης που συνάφθηκε μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ' ης η Αίτηση 1, αναφορικά με την ενοικίαση του γραφείου 101. Στη λήξη της συμβατικής περιόδου ενοικίασης, δηλαδή στις 28.2.2021, η Καθ' ης η Αίτηση 1 παρέμεινε εντός του γραφείου 101 και κατέστη θέσμια ενοικιάστρια αυτού. Η Καθ' ης η Αίτηση 1 κατέχει μέχρι σήμερα τα γραφεία 101, 301, 401 και 501 και τα χρησιμοποιεί ως γραφεία.
Παρουσιάστηκε ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 1.11.2016 (Τεκμήριο 13), μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση 2, το οποίο αφορά την ενοικίαση του γραφείου 2 στο μεσοπάτωμα, δηλαδή του γραφείου αρ. 101 πιο πάνω, το οποίο περιγράφεται ως αποτελούμενο από τρία γραφεία, χώρο υποδοχής και αποχωρητήριο, για την περίοδο από 1.11.2016 μέχρι 31.10.2018. Πρόκειται για το ίδιο υποστατικό το οποίο ενοικιάστηκε στην Καθ’ ης η Αίτηση 1 από την 1.3.2019 και ενοικιάζεται και κατέχεται μέχρι σήμερα.
Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 ενοικιάζει από την Αιτήτρια το υποστατικό υπ' αρ. 101, το οποίο αποτελεί γραφείο στο δεύτερο όροφο του κτιρίου Greg Tower και καταβάλει ενοίκιο ύψους €1.210 μηνιαίως. Η Καθ’ ης η Αίτηση 2 κατέχει μέχρι σήμερα το υποστατικό υπ’ αρ. 101 και το χρησιμοποιεί ως γραφείο.
Δεν έχει παρουσιαστεί ενοικιαστήριο έγγραφο μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση 2, πλην του Τεκμηρίου 13 το οποίο αφορά υποστατικό που ενοικιάζεται από την Καθ’ ης η Αίτηση 1 και από την ενώπιον μας αποδεκτή μαρτυρία, φαίνεται ότι η συμφωνία ενοικίασης μεταξύ των μερών, ήταν προφορική, η ενοικίαση άρχισε τον Ιανουάριο 2015 και δεν είχε καθοριστεί περίοδος ενοικίασης. Οι προφορικές συμφωνίες αορίστου χρόνου, δημιουργούν περιοδικές ενοικιάσεις (periodic tenancies) μεταξύ των μερών, οι οποίες χαρακτηρίζονται με βάση την πληρωμή του ενοικίου. Στην προκείμενη περίπτωση, το ενοίκιο καταβάλλεται επί μηνιαίας βάσεως. Μεταξύ των μερών δημιουργήθηκε μηνιαία περιοδική ενοικίαση. Η περιοδική ενοικίαση είναι συμβατική. Βλέπετε σχετικά και πιο κάτω.
Κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ως Τεκμήριο 7, ενοικιαστήριο έγγραφο μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση 2, το οποίο αφορά το γραφείο 2 στο μεσοπάτωμα, που αποτελείται από τρία γραφεία, χώρο υποδοχής και αποχωρητήριο, για την περίοδο από 1.11.2016 μέχρι 31.10.2018. Αυτό το ενοικιαστήριο έγγραφο, φαίνεται ότι αφορά άλλο γραφείο επί του κτηρίου από αυτό που σήμερα κατέχει η Καθ’ ης η Αίτηση 2 και συνάφθηκε μετά που ξεκίνησε η ενοικίαση του επίδικου υποστατικού από την Καθ' ης η Αίτηση 2. Επιπλέον, φαίνεται ότι αφορά σε υποστατικό που ενοικιάζεται από την Καθ’ ης η Αίτηση 1 από το 2019 (Συμφωνία Ενοικίασης Α, Τεκμήριο 1) και περιλαμβάνεται στα επίδικα υποστατικά ως ενοικιαζόμενο από την Καθ’ ης η Αίτηση 1.
Σύμφωνα με την ενώπιον μας αποδεκτή μαρτυρία, αφενός μεν η περιοδική συμβατική ενοικίαση μεταξύ της Αιτήτριας και της Καθ’ ης η Αίτηση 2, δεν τερματίστηκε νόμιμα ή και καθόλου, αφετέρου δε, αυτή δεν λήγει εκτός εάν βασίζεται σε άκυρο ενοικιαστήριο έγγραφο (άκυρο εξ’ υπαρχής πχ. δυνάμει του άρθρου 77(1) του περί Συμβάσεων Νόμου), οπότε λήγει κατά το χρόνο που προνοείται στο άκυρο ενοικιαστήριο έγγραφο. Η παρούσα δεν είναι τέτοια περίπτωση. Είναι η κρίση μας ότι η Καθ’ ης η Αίτηση 2 είναι συμβατική και όχι θέσμια ενοικιάστρια του υποστατικού υπ’ αρ. 101 στο δεύτερο όροφο του κτιρίου Greg Tower και ως εκ τούτου, το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να αποδώσει την αιτούμενη θεραπεία του καθορισμού ενοικίου. Ταυτόχρονα, ούτε το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας κέκτηται καθ’ ύλην αρμοδιότητας στην παρούσα υπόθεση, εφόσον δεν καθορίζει το ενοίκιο σε συμβατικές ενοικιάσεις. Αυτό καθορίζεται με βάση τη μεταξύ των μερών συμφωνίας. Κατ’ ακολουθίαν, η υπόθεση δεν παραπέμπεται στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας προς εκδίκασην, δυνάμει του άρθρου 64Α του περί Δικαστηρίων Νόμου.
Σχετικά με ισχυρισμούς και νομικές θέσεις περί κωλύματος της Καθ’ ης η Αίτηση 2, είναι πάγια νομολογημένο πως ισχυρισμοί για εγκατάλειψη δικαιώματος (waiver), συγκατάνευση (acquiescence) ή νομικό κώλυμα (estoppel) πρέπει να διατυπώνονται ρητά στα δικόγραφα, άλλως το Δικαστήριο δεν μπορεί να τους εξετάσει έστω και εάν υπάρχει σχετική μαρτυρία. Βλέπετε σχετικά την αυθεντία Πούρικκος v. Σάββα κ.ά, (1991) 1 Α.Α.Δ. 507, στη σελίδα 519 και την απόφαση του έντιμου Δικαστή κ. Ι. Πογιατζή [1].
Δεχόμαστε τη μαρτυρία του Μ.Κ.1 ότι το ενοίκιο της Καθ’ ης η Αίτηση 2, είναι επί μηνιαίας βάσεως και πληρώνεται εντός του μήνα στον οποίο αφορά. Δεχόμαστε ότι το καθαρό ύψος του μηνιαίου ενοικίου ήταν αρχικά €926,94, αυξήθηκε το 2016 σε €1.060,59, τον Αύγουστο 2017 σε €1.179,52 και τον Ιούνιο 2018 €1.182,77. Το ενοίκιο αυτό ισχύει μέχρι σήμερα. Μέχρι την 30.9.2020, οι πληρωμές γίνονταν μέσω επιταγών. Στη συνέχεια, άρχισαν οι ηλεκτρονικές πληρωμές, οι οποίες συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Δεχόμαστε επίσης ότι υπήρξε καθυστέρηση στην καταβολή των ενοικίων των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου 2015, τα οποία πληρώθηκαν στις 8.9.2015 μαζί με το ενοίκιο Σεπτεμβρίου και των ενοικίων των μηνών Αυγούστου και Οκτωβρίου 2016, τα οποία πληρώθηκαν την 1.3.2017. Δεχόμαστε ότι τα ποσά που υπολείπονται από τις δύο πληρωμές του Φεβρουάριου και Μαρτίου 2020 για να συμπληρωθεί το πλήρες ποσό των €1.182,77 του ενοικίου της Καθ’ ης η Αίτηση 2, δηλαδή €461,45 κάθε φορά, κατατέθηκαν στην Ελληνική Τράπεζα.
Φαίνεται ότι περί τον Ιανουάριο 2020, ο κ. Α. Γρηγορίου για την Καθ’ ης η Αίτηση 1, αποτάθηκε στον Οίκο Αντώνης Λοίζου & Συνεργάτες, για συμβουλή αναφορικά με το ύψος των ενοικίων των υποστατικών στο κτίριο Greg Tower (Τεκμήριο 6). Μεταξύ άλλων, στην επιστολή του Οίκου προς τον κ. Α. Γρηγορίου, γίνεται αναφορά σε θέσμιους ενοικιαστές.
Την ίδια εποχή, ο κ. Νικόλας Γρηγορίου και η θυγατέρα του κ. Άκη Γρηγορίου, είχαν επικοινωνία σχετικά με τα ενοίκια της Καθ’ ης η Αίτηση 2 (Τεκμήριο 22). Δεχόμαστε ότι περί τις αρχές Φεβρουάριου 2020, ο Μ.Κ.2 έλαβε επιστολή από τον Μ.Α.1, με την οποία ο τελευταίος αξίωνε όπως αναγνωριστεί ως ιδιοκτήτης σημαντικού ποσοστού στο Συνεταιρισμό (πιο πάνω). Παράλληλα, ζητούσε προφορικά όπως τα ενοίκια που πληρώνουν οι Καθ' ων η Αίτηση στην Αιτήτρια, καθοριστούν στη βάση των €11/τ.μ. Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι το Φεβρουάριο-Μάρτιο 2020, έγιναν συναντήσεις σχετικά με την αξίωση του Μ.Α.1, καθώς επίσης και για το θέμα των ενοικίων. Ορισμένες απ’ αυτές έγιναν στην καφετερία Arabica στη Λευκωσία. Συμμετείχαν ο Μ.Α.1, η κα. Λ. Γρηγορίου και ο Μ.Κ.2. Δεχόμαστε ότι οι τελευταίοι είχαν προτείνει στο Μ.Α.1 όπως το ενοίκιο καθοριστεί γύρω στα €7,50 με €8,00/τ.μ. Ο Μ.Α.1 επέμενε σε καθορισμό στα €11/τ.μ.
Το Μάιο 2020, ο κ. Άκης Γρηγορίου προχώρησε σε Αγωγή εναντίον του Συνεταιρισμού, των Καθ' ων η Αίτηση και νυν και πρώην συνεταίρων του Συνεταιρισμού.
Την ίδια εποχή, δηλαδή μεταξύ 25.5.2020 και 29.5.2020, κατατέθηκαν στον τραπεζικό λογαριασμό της Αιτήτριας, τέσσερις επιταγές, δύο εκ €1.182,77, μία εκ €1.710,80 και μία εκ €3.538,55, που αφορούσαν ενοίκια των Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2 (Τεκμήριο 9). Οι πληρωμές ενοικίων των Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2, φαίνονται στο Τεκμήριο 11.
Τον Ιούνιο 2021, υπήρξε επικοινωνία μεταξύ των δύο διευθυντών της Αιτήτριας, αναφορικά με το ύψος του ενοικίου που κατέβαλλαν οι Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2 (Τεκμήριο 8). Στην απάντηση της κας. Ευρυδίκης Γρηγορίου προς τον κ. Άκη Γρηγορίου, γίνεται αναφορά σε θέσμιους ενοικιαστές.
Στις 20.7.2021, ο κ. Άκης Γρηγορίου, απέστειλε σε κάθε μία από τις Καθ' ων η Αίτηση, ηλεκτρονικό μήνυμα με το οποίο ζητούσε εκ μέρους της Αιτήτριας, καθορισμό των ενοικίων των επίδικων υποστατικών, σε ποσά μεταξύ €9,35 και €11,00/τ.μ. (Τεκμήρια 4Α και Β). Το μήνυμα προς την Καθ' ης η Αίτηση 2 απευθύνεται στον Μ.Κ.1, ενώ το άλλο, προς τους τότε συνέταιρους του Συνεταιρισμού, περιλαμβανομένης της κας. Λ. Γρηγορίου.
Απεστάλη απάντηση με επιστολές των δικηγόρων των Καθ’ ων η Αίτηση 1 και 2, ημερομηνίας 2.8.2021, προς τον κ. Άκη Γρηγορίου (Τεκμήρια 5Α και 5Β), στις οποίες έγινε αναφορά ότι το καταβαλλόμενο ενοίκιο, δηλαδή €6,69/τ.μ. και €6,93/τ.μ. είναι σχεδόν ίσο και ελαφρώς ψηλότερο από το υπολογιζόμενο αγοραίο ενοίκιο. Επιπλέον, έγινε αναφορά σε κακή κατάσταση των ενοικιαζόμενων χώρων και σε έξοδα τα οποία είχαν υποστεί οι Καθ’ ων η Αίτηση για εργασίες και συντηρήσεις σ’ αυτούς. Οι δικηγόροι της Καθ’ ης η Αίτηση 2, ανέφεραν ότι οι πελάτες τους είναι θέσμιοι ενοικιαστές και πρότειναν αύξηση και για τις δύο εταιρείες, στα €7,50/τ.μ. Ο κ. Άκης Γρηγορίου δεν απάντησε στην πρόταση. Τον Οκτώβριο 2021, καταχωρήθηκε η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση.
Η αναφορά σε θέσμια ενοικίαση και θέσμιο ενοικιαστή, ακόμα και από δικηγόρο εκ μέρους διαδίκου, δεν καθιστά μία ενοικίαση θέσμια εάν αυτή δεν είναι υπό το φως του Νόμου. Ακόμα και στην περίπτωση παραδοχής του καθεστώτος της θέσμιας ενοικίασης, αυτό πρέπει να αποδεικνύεται προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου για να κριθεί ότι υπάρχει καθ’ ύλην αρμοδιότητα. Η παραδοχή δεν είναι αρκετή για να προσδώσει στο Δικαστήριο δικαιοδοσία, εάν αυτό στερείται τέτοιας δικαιοδοσίας. Βλέπετε σχετικά την αυθεντία Lambrianides v. Mavrides (1958) 2 C.L.R. 49. Ακόμα, «Θέσμια ενοικίαση δε δημιουργείται με καταγραφή σε συμβιβασμό, εάν δεν υπάρχουν τα στοιχεία τα οποία τη συνιστούν» (απόσπασμα από την αυθεντία Πετεινός (1992) 1(Α) Α.Α.Δ. 1467, στη σελίδα 1475).
Επίδικα υποστατικά:
Τα επίδικα αποτελούνται από: (1) Συγκρότημα γραφείων αρ. 7, θ.101 στο μεσοπάτωμα, αρ. εγγραφής 25/4138. Είναι διαχωρισμένος γραφειακός χώρος και το εγγεγραμμένο εμβαδόν του είναι 58 τ.μ. περιτειχισμένος χώρος. Κατά την επιτόπια έρευνα της Λειτουργού του Δικαστηρίου βρέθηκε σε καλή κατάσταση. Οι ενοικιαστές το ανακαίνισαν μερικώς με επανατοποθέτηση και εκσυγχρονισμό των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, τοποθέτηση νέων παρκέ τύπου λάμινεϊτ, αφαίρεση και αντικατάσταση των παλιών με νέας τεχνολογίας κλιματιστικών split unit, αλλαγή ειδών υγιεινής, ανανέωση των ψεδοτάβανων, βάψιμο κτλ. Τα παράθυρα είναι τα αρχικά του κτιρίου, αλουμίνια με μονό τζάμι. Παρ’ όλες τις βελτιώσεις, παρατηρούνται ακόμα φυσικές φθορές και υγρασίες που αποδίδονται κυρίως στην παλαίωση του κτιρίου. Το γραφείο εξυπηρετείται από ακάλυπτη βεράντα ως χώρος χρήσης του προσωπικού, αλλά αυτή δεν λαμβάνεται υπόψην επειδή δεν είναι εγγεγραμμένη στη μονάδα. Το συγκρότημα γραφείων εξυπηρετείται από ένα χώρο στάθμευσης στο υπόγειο, ο οποίος δεν είναι εγγεγραμμένος στη μονάδα.
(2) Συγκρότημα γραφείων 101, στο 2ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4139. Είναι διαχωρισμένος γραφειακός χώρος και το εγγεγραμμένο εμβαδόν του είναι 181 τ.μ. περιτειχισμένος χώρος και 28 τ.μ. ακάλυπτες βεράντες. Το αναπροσαρμοσμένο εμβαδόν ανέρχεται σε 188 τ.μ. Κατά την επιτόπια έρευνα της Λειτουργού, βρέθηκε σε καλή κατάσταση, καθώς ανακαινίστηκε μερικώς από τους ενοικιαστές. Η βελτίωση έγινε με επανατοποθέτηση και εκσυγχρονισμό των ηλεκτρολογικών/τηλεφωνικών εγκαταστάσεων, του μηχανογραφικού δικτύου, τοποθέτηση νέων παρκέ τύπου λάμινεϊτ, αφαίρεση και αντικατάσταση των παλιών κλιματιστικών, αλλαγή ειδών υγιεινής, ανανέωση των ψεδοτάβανων, βάψιμο κτλ. Τα παράθυρα είναι τα αρχικά του κτιρίου, αλουμίνια με μονό τζάμι. Δεν έχει κουζίνα για την εξυπηρέτηση των αναγκών του προσωπικού.
(3) Συγκρότημα γραφείων 301, στον 4ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4142. Το εγγεγραμμένο εμβαδόν είναι 174 τ.μ. περιτειχισμένου χώρου και 146 τ.μ. ακάλυπτη βεράντα και το αναπροσαρμοσμένο εμβαδόν ανέρχεται σε 195,90 τ.μ. (4) Συγκρότημα γραφείων 401, στον 5ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4143. Το εγγεγραμμένο εμβαδόν είναι 174 τ.μ. περιτειχισμένου χώρου. (5) Συγκρότημα γραφείων 501, στον 6ο όροφο, αρ. εγγραφής 25/4144. Το εγγεγραμμένο εμβαδόν είναι 174 τ.μ. περιτειχισμένου χώρου.
Πρόκειται για διαχωρισμένους γραφειακούς και άλλους χώρους. Οι χώροι υποδοχής είναι επιστρωμένοι με κοινό πλακάκι, ενώ οι υπόλοιποι χώροι με παρκέ τύπου λάμινεϊτ. Τα παράθυρα είναι τα αρχικά τα κτιρίου, αλουμίνια με μονό τζάμι. Σε όλους τους χώρους υπάρχει ψευδοτάβανο. Κατά την επιτόπια έρευνα της Λειτουργού, βρέθηκαν σε μέτρια κατάσταση. Έγιναν επιδιορθώσεις και ανακαινίσεις από τον ενοικιαστή, οι οποίες περιλάμβαναν επανατοποθέτηση και εκσυγχρονισμό των ηλεκτρολογικών/τηλεφωνικών εγκαταστάσεων, του μηχανογραφικού δικτύου, σε κάποια από τα γραφεία τοποθετήθηκε νέο παρκέ τύπου λάμινεϊτ, αντικαταστάθηκαν τα παλαιά κλιματιστικά με νέας τεχνολογίας split units, αλλάχθηκαν τα είδη υγιεινής στα αποχωρητήρια, ανανεώθηκαν οι κουζίνες του προσωπικού, έγινε βάψιμο κλπ. Το ψευδοτάβανο είναι παλαιάς τεχνοτροπίας, σε αρκετά σημεία έντονα φθαρμένο με σημάδια υγρασίας και λείπουν κομμάτια λόγω της αφαίρεσης των κλιματιστικών. Οι τοίχοι σε διάφορα σημεία και κυρίως γύρω από τα παράθυρα, παρουσιάζουν ρωγμές και υγρασίες. Τα αρχικά, λάμινεϊτ πατώματα είναι φθαρμένα. Υπάρχουν καλώδια εκτεθειμένα χωρίς απαραίτητα tracking κ.ά.
Κρίνουμε ότι η Λειτουργός Εκτιμήσεων είναι μάρτυρας του Δικαστηρίου, με βάση τον Νόμο. Υιοθετούμε την επιλογή των συγκριτικών στην οποία προέβη, επειδή έλαβε υπόψην υποστατικά στην ίδια μικρή περιοχή με τα επίδικα και όχι μόνο από την ίδια οικοδομή, ώστε να υπάρχει καλύτερη αντιπροσώπευση της αγοράς. Ο νομοθέτης αναφέρει τους παράγοντες που πρέπει να λάβουμε υπόψη για να καταλήξουμε στα συγκριτικά ενός υπό εξέταση ακινήτου, με βάση τα οποία θα καθορίσουμε το δίκαιο ενοίκιο. Πρέπει να είναι συγκρίσιμα, δηλαδή «comparable» (βλέπετε, μεταξύ άλλων την αυθεντία Branco & Others v. Fandousis (1978) 2 J.S.C. 200, στη σελίδα 203) και συνεπώς παρόμοια σε ηλικία, χαρακτήρα, μέγεθος, τοποθεσία, κατάσταση και παρεχόμενες διευκολύνσεις (βλέπετε σχετικά το άρθρο 8(5)). Αυτές είναι, ενδεικτικά μόνο, οι περιστάσεις που λαμβάνονται υπόψη. Βλέπετε επίσης σχετικά την αυθεντία Terence Menelaos Spiby v. Δημοτικού Συμβουλίου Πάφου (2002) 1(Α) Α.Α.Δ. 483, υπόθεση απαλλοτρίωσης γης.
Για τον υπολογισμό του δικαίου ενοικίου, ενόψει των προνοιών του άρθρου 8 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου (βλέπετε πιο κάτω), ως συγκριτικά, λαμβάνονται υπόψην τα ενοίκια, συμβατικά, αγοραία και θέσμια, που ίσχυαν κατά το χρόνο καταχώρισης της Αίτησης, δηλαδή τον Οκτώβριο 2021. Μεταξύ των συγκριτικών πρέπει να υπάρχει ομοιομορφία νομικών χαρακτηριστικών. Κρίνουμε ότι η Λειτουργός έχει λάβει υπόψην σχετικά περιστατικά για να καταλήξει στη γνώμη της και ότι κινήθηκε αυστηρά εντός των πλαισίων που η νομοθεσία οριοθετεί.
Είναι η κρίση μου ότι, η ημερομηνία έναρξης της ενοικίασης δέον όπως λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου, αφού έμμεσα συνδέεται τόσο με την ηλικία του ακινήτου, όσο και με τη κατάσταση του. Κρίνω ότι η έναρξη της ενοικίασης δεν είναι αντινομική περίσταση (βλέπετε σχετικά Λεύκος Π. Γεωργιάδης v. P. SHAFTAKOLAS ESTATES LTD, (1999) 1(Γ) Α.Α.Δ. 1750). Βλέπετε ακόμα τη σελίδα 28 στο σύγγραμμα Modern Methods of Valuation, κάτω από την επικεφαλίδα «Determination of rental value – Comparison of Rents»:
«He must have regard not only to the rents of other properties that are let, but also to the dates when the rents were fixed, to the age and condition of the buildings as compared with that with which he is concerned, and to the amount of similar accommodation in the vicinity to be let or sold.»
Νομική πτυχή:
Περιοδικές Ενοικιάσεις (Periodic Tenancies):
Η Καθ’ ης η Αίτηση 2 ενοικίασε αρχικά το υποστατικό υπ’ αρ. 101, στο δεύτερο όροφο του κτιρίου Greg Tower και έλαβε την κατοχή αυτού, δυνάμει προφορικής συμφωνίας ενοικίασης αορίστου χρόνου, με συμφωνημένο ενοίκιο το οποίο καταβαλλόταν και καταβάλλεται, επί μηνιαίας βάσεως. Από προφορικές ενοικιάσεις αορίστου χρόνου και άκυρα ενοικιαστήρια έγγραφα, αναφύονται συμβατικές, περιοδικές ενοικιάσεις. Η παρούσα ήταν περιοδική, συμβατική ενοικίαση από μήνα σε μήνα. Σύμφωνα με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην αυθεντία Nicos Christou Developments Ltd. v. Τοφινής (1998) 1(Δ) Α.Α.Δ. 1990, η μηνιαία εκμίσθωση δεν εκπνέει στο τέλος κάθε μήνα, αλλά συνεχίζεται μέχρι του τερματισμού της με τη δέουσα ειδοποίηση τερματισμού ή τη λήξη της περιόδου που προβλέπεται στο άκυρο ενοικιαστήριο έγγραφο (βλέπετε σελίδα 1995 [2]). Τα ίδια αποφασίστηκαν και στην αυθεντία Μιχαήλ κ.ά. ν. Γιαννή, (1998) 1(Δ) Α.Α.Δ. 2052.
Ακολουθώντας τις αυθεντίες Glykys v. Ioannides (1959-60) XXIV C.L.R. 220, Tryfon Co. v. Black and Decker (1983) 1 C.L.R. 971) και Sergiou Estates Ltd. v. Μπεντέζη (1995) 1 Α.Α.Δ. 889, πρέπει να δοθεί ειδοποίηση τερματισμού με ένα μήνα προειδοποίηση, η οποία να εκπνέει στο τέλος της περιόδου της περιοδικής ενοικίασης. Ειδοποίηση η οποία λήγει στο μέσο της περιόδου της περιοδικής ενοικίασης δεν είναι καλή ειδοποίηση και δεν έχει το αποτέλεσμα του τερματισμού της συμβατικής ενοικίασης (βλέπετε Sergiou Estates Ltd. v. Μπεντέζη, πιο πάνω).
Με τον Τροποποιητικό Νόμο 128(Ι)/2007, εισήχθη στη βασική νομοθεσία, δηλαδή τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο, Ν.23/83, νέο άρθρο 11(4). Λαμβάνοντας υπόψην το λεκτικό του εν λόγω εδαφίου [3], καθώς και την αυθεντία Εταιρεία Ακινήτων Ονασαγόρας Λτδ v. Κύπρος Σπανούδης, (2014) 1(Β) Α.Α.Δ. 1533, η ειδοποίηση η οποία στέλνεται από τον ιδιοκτήτη προς τον ενοικιαστή για την εξόφληση καθυστερημένων ενοικίων εντός 21 ημερών, σύμφωνα με το άρθρο 11(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, δύναται να τερματίσει και περιοδική ενοικίαση, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 11(4).
Η Αιτήτρια ουδέποτε τερμάτισε τη συμβατική, περιοδική ενοικίαση, η οποία ήταν και είναι ακόμα σε ισχύ. Η Καθ’ ης η Αίτηση 2 ουδέποτε κατέστη θέσμια ενοικιάστρια του υποστατικού υπ’ αρ. 101 στο δεύτερο όροφο του κτιρίου Greg Tower, αλλά εξακολουθεί να το κατέχει μέχρι σήμερα ως συμβατική ενοικιάστρια από μήνα σε μήνα.
Καθορισμός:
Ο καθορισμός του δικαίου ενοικίου υποστατικού διέπεται από το άρθρο 8 [4] του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, 23/83, ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με την ενώπιον μας μαρτυρία, το πληρωτέο ενοίκιο για τα υποστατικά τα οποία κατέχει η Καθ’ ης η Αίτηση 1, ανέρχεται, για το υποστατικό 101 στο μεσοπάτωμα σε €382,80 μηνιαίως και για τα υποστατικά 301, 401 και 501, σε συνολικό ποσό €3.620 μηνιαίως. Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση καταχωρίστηκε την 6.10.2021, δηλαδή μετά την πάροδο πέραν των δύο ετών από τον τελευταίο καθορισμό ενοικίου δια της συμφωνίας των μερών. Το ποσό το οποίο θα καθορίσουμε ως το δίκαιο ενοίκιο υπολογίζεται ως οφειλόμενο από την ημερομηνία καταχώρισης της Αίτησης (βλέπετε εδάφιο (3) [5]) και επ’ αυτού τα μέρη συμφωνούν.
Το εδάφιο (4) (α) του άρθρου 8, προνοεί ως εξής:
«(4)(α)Το ανώτατον όριον το υπό του Δικαστηρίου καθοριζομένου δικαίου ενοικίου δεν θα υπερβαίνη ποσοστόν 14 τοις εκατόν δια τα πρώτα δύο έτη από της ενάρξεως ισχύος του παρόντος Νόμου, μετά το πέρας της οποίας περιόδου το ποσοστόν θα καθορίζεται ανά διετίαν υπό του Υπουργικού Συμβουλίου τη συστάσει του Υπουργού δια διατάγματος δημοσιευομένου εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας.»
Δυνάμει Διατάγματος του Υπουργικού Συμβουλίου το οποίο δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας την 9.4.2021 και ίσχυε κατά το χρόνο καταχώρισης της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης, Κ.Δ.Π. 145/2021, το ανώτατο όριο αυξήσεως από 22.4.2021 μέχρι 21.4.2023, είναι 0%.
Η επιφύλαξη του άρθρου 4(α) προνοεί τα ακόλουθα:
«Νοείται ότι, αν η πρώτη αίτηση που υποβάλλεται μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 1995 για αύξηση του ενοικίου βάσει του επιτρεπόμενου ποσοστού, που δεν υπερβαίνει τώρα το 14%, οδηγεί στον καθορισμό ενοικίου χαμηλότερου από το 40% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, τότε καθορίζεται ενοίκιο ίσο προς το 40% του μέσου αυτού όρου. Το ποσοστό 40% ως ανωτέρω, για την πρώτη ή τις επόμενες αιτήσεις αυξάνεται από 1.1.1997 κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες ανά διετία, μέχρις ότου ανέλθει στο 90% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής.»
Το ποσοστό αυτό έγινε 50% την 1.1.1997, 60% την 1.1.1999, 70% την 1.1.2001, 80% την 1.1.2003 και 90% την 1.1.2005. Κατά τον ουσιώδη χρόνο της καταχώρισης της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης, ίσχυε το ποσοστό του 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής. Έτσι, εάν η αύξηση σε ποσοστό 0% επί του πληρωτέου ενοικίου, οδηγεί στον καθορισμό χαμηλότερο ποσού απ’ ότι το 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής, τότε το ενοίκιο καθορίζεται στο 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής.
Είναι η κρίση μου ότι η αυθεντία Χριστόπουλος Φεραίος v. Χρ. Γεωργιάδης Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 212/2010, απόφαση ημερομηνίας 2.12.2015, δεν τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση, εφόσον το ενοίκιο των επίδικων υποστατικών της Καθ’ ης η Αίτηση 1, δεν έχει προηγούμενα καθοριστεί υπό του Δικαστηρίου, με βάση το 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής. Στην εν λόγω αυθεντία, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι, αφ’ ης στιγμής δόθηκε αύξηση μέχρι το 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής, δεν δικαιολογείται η εκ δευτέρου αύξηση και ο καθορισμός του ενοικίου με οποιοδήποτε ποσοστό άλλο από το 14%. Εφόσον κατά το χρόνο καταχώρησης της Αίτησης, το 14%, ποσοστό το οποίο καθορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, δεν ίσχυε πλέον, αλλά ίσχυε το 0%, το αποτέλεσμα της Απόφασης είναι ότι, αφ’ ης στιγμής καθορίστηκε από το Δικαστήριο μία φορά το δίκαιο ενοίκιο ενός υποστατικού στο 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής (το οποίο εξακολουθεί να ισχύει), με τις επόμενες Αιτήσεις Καθορισμού, το Δικαστήριο μπορεί να καθορίσει το ενοίκιο μόνο με το ποσοστό 0%.
Ο σκοπός του Νομοθέτη δεν ήταν να καταστήσει τους ιδιοκτήτες υποστατικών εντός της μικρής περιοχής, προνομιούχους, όπως αποφάνθηκε το Ανώτατο Δικαστήριο, ούτε να συνεχίσουν να υπάρχουν μετά το 90%, δύο ειδών αυξήσεις. Η επιφύλαξη του άρθρου 8(4)(α) του Νόμου, ήταν η προσωρινή εξαίρεση από τον κανόνα, μέχρι που να φθάσει το ενοίκιο στο 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής.
Το αγοραίο ενοίκιο λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων (βλέπετε εδάφιο (5)[6]). Στην υπόθεση Λεύκος Π. Γεωργιάδης v. P. SHAFTAKOLAS ESTATES LTD (πιο πάνω), ο έντιμος Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου είπε στη σελίδα 1754 και σε σχέση με το άρθρο 8(5) (πριν την τροποποίηση του από τον Νόμο 102(1)/95):
«Οι περιστάσεις που εξειδικεύονται δεν εξαντλούν βέβαια αυτές που μπορεί να ληφθούν υπόψη. Όμως καλύπτουν ευρύ φάσμα των ‘περιστάσεων’ το οποίο χαρακτηρίζει τα σχετικά περιστατικά και περιορίζει άλλα πιθανά περιστατικά σ’ εκείνα που δεν είναι αντινομικά προς τα καθοριζόμενα. Ανεξάρτητα από οποιοδήποτε ερμηνευτικό κανόνα (όπως το ejusdem generis), αποκλείονται από την έρευνα περιστάσεις αντινομικές προς εκείνες που καθορίζονται.»
Οι περιστάσεις που περιγράφονται στο εδάφιο (5) του άρθρου 8 ως αυτό έχει τροποποιηθεί, είναι οι ίδιες. Συνεπώς, η πιο πάνω αυθεντία εφαρμόζεται και σήμερα σε περιπτώσεις όπως η υπό εξέταση.
Αναπροσαρμογή:
Σε περιπτώσεις όπου ο εμπειρογνώμονας είναι της άποψης ότι ένα συγκριτικό, είτε είναι υποδεέστερο, είτε υπερτερεί, είτε διαφοροποιείται ως προς ένα ή περισσότερα χαρακτηριστικά χωρίς να χάνει την ιδιότητα και δυνατότητα να είναι συγκρίσιμο με το υπό εκτίμηση υποστατικό, πρέπει να προβεί σε αναπροσαρμογή των ενοικίων, σε ποσοστό που θα ορίσει. Οι προσαρμογές στα συγκριτικά, ποιοτικές ή χρονικές, πρέπει να υπολογίζονται ώστε να λαμβάνονται υπόψην δεόντως τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του καθενός από τα συγκρινόμενα, σε σχέση με τα καταβαλλόμενα ενοίκια. Βλέπετε σχετικά την αυθεντία Αθανασίου κ.ά. v. Χριστοδούλου κ.ά., (2006) 1(A) Α.Α.Δ. 41. Η Λειτουργός του Δικαστηρίου έχει ορθώς προβεί σε αναπροσαρμογές στα συγκριτικά ενοίκια τα οποία έχει υιοθετήσει. Βλέπετε σχετικά και πιο πάνω.
Υπολογισμός:
Το πληρωτέο ενοίκιο για το γραφείο 101 στο μεσοπάτωμα, ανέρχεται σε €6,03/τ.μ. Το πληρωτέο ενοίκιο για τα γραφεία 301, 401 και 501, ανέρχεται σε €6,65/τ.μ. Το αγοραίο ενοίκιο καταγράφεται από τη Λειτουργό ως €9,00/τ.μ., ο μέσος όρος των ενοικίων της μικρής περιοχής, δηλαδή συνολικά 6 ενοικιάσεις, ανέρχεται σε €7,34 για το γραφείο 101 στο μεσοπάτωμα και σε €7,88/τ.μ. για τα γραφεία 301, 401 και 501. Το 90% του μέσου όρου ανέρχεται σε €6,60/τ.μ. και σε €7,09/τ.μ., αντίστοιχα, δηλαδή €382,80 μηνιαίως και €3.856,25 μηνιαίως, αντίστοιχα. Οι διάδικοι συμφωνούν επί των πιο πάνω ποσών, αλλά και υιοθετούνται αυτά από το Δικαστήριο ως το δίκαιο ενοίκιο, λαμβανομένων υπόψην της τοποθεσίας, της ηλικίας, της κατάστασης, των διευκολύνσεων και του μεγέθους των επίδικων υποστατικών τα οποία κατέχει η Καθ’ ης η Αίτηση 1.
Η Καθ’ ης η Αίτηση 1 είχε προτείνει μεγαλύτερο ποσό αύξησης προς την Αιτήτρια, πριν την καταχώρηση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης. Εφόσον το ποσό το οποίο υιοθετείται είναι χαμηλότερο, κρίνεται ότι η Καθ’ ης η Αίτηση 1 δικαιούται τα έξοδα της διαδικασίας, η οποία μπορούσε να είχε πλήρως αποφευχθεί, εάν η Αιτήτρια είχε αποδεχθεί την πρόταση κατά το χρόνο που αυτή υπεβλήθη. Βλέπετε σχετικά και πιο κάτω.
Έξοδα:
Κανονισμοί:
Τα έξοδα σε υποθέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων, διέπονται από τον Κανονισμό 13(β) [7] των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών 1983, ως αυτοί έχουν τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και τη Δ.59 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ως αυτοί ήταν σε ισχύ μέχρι 31.8.2023 και εφαρμόζονται στην παρούσα υπόθεση, με βάση τα οποία η επιδίκαση εξόδων επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Σχετικοί είναι επίσης οι περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί της 17.10.1996 και της 13.12.2001.
Νομολογία:
Υπάρχει αρκετή νομολογία επί του θέματος της επιδίκασης εξόδων σε υποθέσεις με βάση την περί Ενοικιοστασίου Νομοθεσία, αρχής γενομένης με την παλαιά αυθεντία Takis Galatariotis v. Charalambos Polemitis and Another 20 C.L.R. Part II, σελίδα 70. Στην αυθεντία Katsiantonis v. Frantzeskou (1981) 1 C.L.R. 566, αποφασίστηκε ότι σε υποθέσεις με βάση την περί Ενοικιοστασίου Νομοθεσία, δεν εφαρμόζεται η αρχή ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα με τον ίδιο τρόπο που το ακολουθούν σε άλλες υποθέσεις. Το απόσπασμα που παρατίθεται από τη σελίδα 574, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό [8].
Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην αυθεντία Kyriacou v. Leontiou (1987) 1 C.L.R. 420, που αφορούσε υπόθεση του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων, από τη σελίδα 424 και εντεύθεν [9], ο έντιμος Δικαστής ως ήταν τότε, κ. Α. Λοϊζου, εξηγεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου στις αστικές υποθέσεις, με αναφορά σε Αγγλικές αποφάσεις, καθώς και στο Annual Practice 1958. Η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας πρέπει να γίνεται δικαστικά και πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες δικαιοσύνης και της λογικής και όχι σύμφωνα με την προσωπική γνώμη του εκδικάζοντος Δικαστή.
Περαιτέρω, η νομολογία επιτάσσει πως δικαιολογείται απόκλιση από τον κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα, οποτεδήποτε καταφαίνεται ότι διάδικος συνέβαλε αδικαιολόγητα στη διόγκωση των εξόδων της δίκης για λόγους που δε σχετίζονται με το αποτέλεσμα (βλέπετε Joseph El Alam v. Τουμαζίδη (1998) 1(Β) Α.Α.Δ. 968, στη σελίδα 982 και Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί v. Φωτάκη Κυπριανού κ.ά. (2001) 1(Α) Α.Α.Δ. 261, στη σελίδα 274). Από την τελευταία αυθεντία παραθέτω σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του έντιμου Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Π. Καλλή, από το τέλος της σελίδας 273 [10].
Στην αυθεντία Βασίλη v. Ευθυμίου, Πολιτική Έφεση Αρ. 336/2013, απόφαση ημερομηνίας 5.7.2019, ECLI:CY:AD:2019:A279, ο έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου ως ήταν τότε, κ. Α.Ρ. Λιάτσος, με αναφορά στην πρωτόδικη απόφαση με την οποία απερρίφθη η υπόθεση, μεταξύ άλλων, ως επιπόλαιη και ενοχλητική και επειδή ο Καθ’ ου η Αίτηση δεν είχε χρησιμοποιήσει το διαθέσιμο σ’ αυτόν μέσο της αίτησης για διαγραφή της απαίτησης, είπε (σελίδα 2 της απόφασης):
«Με βάση τα πιο πάνω, κατέληξε, ακολουθώντας τον Κανονισμό 13(β) των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών και τη νομολογία που αφορά τα έξοδα στις αστικές υποθέσεις, ότι ορθή άσκηση της διακριτικής ευχέρειας οδηγούσε στην κρίση όπως η κάθε πλευρά καταβάλει τα δικά της έξοδα.
Είναι, βεβαίως, πάγια γραμμή της νομολογίας ότι το Εφετείο σε σπάνιες περιπτώσεις παρεμβαίνει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας δικαστηρίου. Πλην, όμως, στην υπό κρίση περίπτωση η διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου δικαστηρίου ασκήθηκε εκτός του προδιαγεγραμμένου πλαισίου αρχών. Η ενώπιον του διαδικασία κρίθηκε ως εντελώς επιπόλαιη και το γεγονός ότι η πλευρά του εφεσείοντα δεν καταχώρισε, σε προηγούμενο στάδιο, αίτηση για διαγραφή της διαδικασίας, δεν ήταν ικανοποιητικός λόγος για να ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου προς την κατεύθυνση αποστέρησης των εξόδων του εφεσείοντα – καθ’ ου η αίτηση στην πρωτόδικη διαδικασία.»
Όπως ήδη αναφέρω πιο πάνω, εφόσον η Αιτήτρια προώθησε μία απαίτηση εναντίον της Καθ’ ης η Αίτηση 1, την οποία αφενός η τελευταία αποδέχθηκε εξ’ υπαρχής και αφετέρου, είχε προτείνει υψηλότερο ποσό από το εν τέλει επιδικασθέν, προ της καταχωρήσεως της υπόθεσης, κρίνουμε ότι τα έξοδα πρέπει να επιδικασθούν εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ της Καθ’ ης η Αίτηση 1.
Απόφαση:
Ως εκ των ανωτέρω και με τη σύμφωνο γνώμη των Παρέδρων, εκδίδεται Διάταγμα του Δικαστηρίου καθορίζον το μηνιαίο ενοίκιο του γραφείου 101 στο μεσοπάτωμα του κτιρίου Greg Tower, επί της οδού Φλωρίνης 7, 1065 Λευκωσία, σε €382,80 μηνιαίως από την 6.10.2021 και των γραφείων 301, 401 και 501 στο κτίριο Greg Tower, επί της οδού Φλωρίνης 7, 1065 Λευκωσία, σε €3.856,25 μηνιαίως, από την 6.10.2021.
Τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ της Καθ’ ης η Αίτηση 1 και εναντίον της Αιτήτριας, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα €2.000 - €10.000.
Η Αίτηση εναντίον της Καθ’ ης η Αίτηση 2, αποτυγχάνει και απορρίπτεται, λόγω έλλειψης αρμοδιότητας του παρόντος Δικαστηρίου, αφού η Καθ’ ης η Αίτηση 2 δεν είναι θέσμια ενοικιάστρια. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Καθ’ ης η Αίτηση 2 και εναντίον της Αιτήτριας, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα €500 - €2.000.
(Υπ.)
Λ. Σ. Καμμίτση
Πρόεδρος
Πιστόν Αντίγραφον
Γραμματέας
ΛΣΚ/ΕΠ
[1] «Η συγκατάνευση ή εγκατάλειψη δικαιωμάτων (waiver) συνιστά ένα είδος του νομικού κωλύματος που είναι γνωστό στο Κοινοδίκαιο ως ‘estoppel’. Δέστε επί του προκειμένου το Σύγγραμμα Bullen & Leake and Jacob’s Precedents of Pleading, 12 έκδοση, σ. 1363. Στη σ. 1056 του ιδίου συγγράμματος αναφέρεται ότι απαιτείται ειδική αναφορά του estoppel στα δικόγραφα όχι μόνο γιατί είναι ένα ουσιώδες γεγονός, αλλά επίσης γιατί εγείρει θέματα που είναι δυνατό να θέσουν τον αντίδικο προ εκπλήξεως, και γιατί συνήθως εγείρει θέματα πραγματικά που δεν πηγάζουν από το προηγούμενο δικόγραφο. Η πρόνοια της Δ.19 θ. 13 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ορθά ερμηνευόμενη, επιβάλλει την ίδια υποχρέωση.»
[2] «Έτσι, προκύπτει καθαρά από τα πιο πάνω, ότι για να θεωρηθεί η ενοικίαση ως λήξασα ή θα πρέπει να έχει λήξει η περίοδος ενοικίασης που αναφέρεται στο άκυρο ενοικιαστήριο έγγραφο ή να έχει δοθεί νόμιμη ειδοποίηση τερματισμού.»
[3] «Η γραπτή προειδοποίηση που αποστέλλεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου (α) του εδαφίου (1) του παρόντος άρθρου θεωρείται και ως κατάλληλη ειδοποίηση που τερματίζει αυτόματα τη σύμβαση ενοικίασης, χωρίς αυτό να επηρεάζει, κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 2007, τις εκκρεμούσες ενώπιον του Δικαστηρίου ή ενώπιον οποιουδήποτε επαρχιακού δικαστηρίου υποθέσεις.»
[4] «(1) Ουδεμία αύξησις ενοικίου κατοικιών ή καταστημάτων δύναται να επιβληθή επί θεσμίου ενοικιαστού πλην ως εν τω παρόντι Νόμω διαλαμβάνεται.
(2) Είναι νόμιμον δια τον θέσμιον ενοικιαστήν ή τον ιδιοκτήτην οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εάν θεωρή εαυτόν ηδικημένον, να αποτείνεται δι’ αιτήσεως εις το Δικαστήριον δια τον καθορισμόν του δικαίου ενοικίου του πληρωτέου εν σχέσει προς την τοιαύτην κατοικίαν ή κατάστημα:
Νοείται ότι ουδεμία αίτησις καταχωρίζεται προ της παρελεύσεως δύο ετών από της ημερομηνίας καθ’ ην ο ενοικιαστής έλαβε κατοχήν του ακινήτου ή από της ημερομηνίας της τελευταίας αύξησης ή μείωσης του ενοικίου.»
[5] «8 (3) Εις ην περίπτωσιν υποβάλλεται τοιαύτη αίτησις εις το Δικαστήριον, το Δικαστήριον εξετάζει ταύτην και, κατόπιν διεξαγωγής τοιαύτης ερεύνης οίαν τούτο ήθελε θεωρήσει κατάλληλον και παροχής εις ένα έκαστον των διαδίκων της ευκαιρίας να τύχη ακροάσεως, και λαμβανομένων υπ’ όψιν των εν τοις εδαφίοις (4) και (5) αναφερομένων περιορισμών και περιστάσεων, καθορίζει το δίκαιον ενοίκιον από της ημερομηνίας καταχωρήσεως της τοιαύτης αιτήσεως και το ούτω καθορισθέν ποσόν θεωρείται ως το ενοίκιον το οποίον ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλλη εις τον ιδιοκτήτην.»
[6] «8 (5) Τηρουμένων των πιο πάνω εδαφίων, για τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου πρέπει να υπολογίζεται το αγοραίο ενοίκιο και ο μέσος όρος των ενοικίων στην ίδια μικρή περιοχή, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η σπανιότητα παρόμοιων ακινήτων στην ίδια μικρή περιοχή, ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις (εκτός οι προσωπικές), μεταξύ των οποίων η ηλικία, ο χαρακτήρας, το μέγεθος, η τοποθεσία, η κατάσταση του ακινήτου (και, προκειμένου περί διατηρητέας οικοδομής, κατά πόσο έχουν εκτελεσθεί σε αυτή έργα από τον ιδιοκτήτη και με ποιο ύψος δαπανών), καθώς και οι παρεχόμενες σ’ αυτό διευκολύνσεις.»
[7] 13.(β) «Η επιδίκαση εξόδων επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Το αποτέλεσμα της υποθέσεως δεν αποτελεί το μόνο γνώμονα για την επιδίκαση εξόδων αλλά λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις της υποθέσεως.»
[8] “In proceedings under the Rent Control laws the rule that costs follow the event does not apply in the inelastic way it does elsewhere (Galatariotis v. Polemitis & Another, 20 C.L.R. (Part II) 70; Electricity Authority v. Georgallettos & Others (1972) 1 C.L.R. 77). The reason is that under the Rent Control legislation a large element of discretion is left to the Court making the outcome of litigation less predictable than other areas of the law. So, a party who has misjudged his rights, should not necessarily be penalised.”
[9] “No doubt a successful party may sometimes be deprived of his costs. A successful plaintiff may moreover be ordered to pay the costs of the defendant (See London Welsh Estates Ltd. v. Philip, 100 L.J.K.B. 449 and the Annual Practice 1958 p. 1822 et seq.
Indeed under the heading “Discretion to be Exercised Judicially” the following is stated at p. 1822:
“Wide though the discretion is, it is a judicial discretion, and must be exercised on fixed principles, that is according to rules of reason and justice, not according to private opinion (Sharpe v. Wakefield, [1891] A.C. 173); or even benevolence (Kierson v. Joseph L. Thompson & Sons, Ltd., [1913] 1 K.B. 587), or sympathy (Bevington v. Perks, [1925] 2 K.B., p.231), and the exercise of discretion even by a Judge sitting alone must be justifiable (Ritter v. Godfrey, [1920] 2 K.B. 47); for instance where a party successfully enforces a legal right, and in no way misconducts himself, then he is entitled to costs as of right (Cooper v. Whittingham [1880] 15 Ch. D. 501; Jones v. Curling [1884] 13 Q.B.D., p.265; Upmann v. Forester [1883] 24 Ch. D. 231; Civil Service Co-operative Society v. General Steam Navigation Co., [1903] 2 K.B 756, C.A. explained and distinguished in Donald Campbell & Co., Ltd., v. Pollak, [1927] A.C. 732) see in particular, the language of Lord Cave, L.C., in that case at pp. 811, 812;”
…..
Further down at p. 1823 it is stated that “where there are no materials on which the Judge can exercise his discretion he is not justified in depriving a successful party of his costs. Civil Service Cooperative Society v. General Steam Navigation Co., [1903] 2 K.B. 756 C.A. The materials must be those in evidence in the case, and when judgment has been delivered the Court will not hear fresh viva voce evidence for the purpose of influencing the costs (Mayor of Bristol v. G. W. Ry., (1916) W.N. 47).”
If neither private opinion nor benevolence nor sympathy come within the fixed principles upon which the judicial discretion of a Judge can be exercised in favour of depriving a successful party of his costs, more so these factors cannot be invoked nor impose upon a successful party the burden of paying the costs of the defendant. The discretion of the Judge must be clearly exercised and cannot merely be the application of some general rule. Simply to follow a general rule is not the exercise of discretion. (See Robertson v. R [1881] 6 P.D. 128).”
[δική μου υπογράμμιση]
[10] «Η επιδίκαση των εξόδων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου η οποία πρέπει να ασκείται δικαστικά (Βλ. Glykys v. Ioannides (1959-60) 24 C.K.R. 220, Mylonas and Others v. Kaili (1967) 1 C.L.R. 77, Papakokkinou and Others v. Kanther (1982) 1 C.L.R. 65, 79 και Χάσικος κ.ά. v. Χαραλαμπίδη (1990) 1 Α.Α.Δ. 389).
Κατά κανόνα τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης. ‘Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου, ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσης του, στην αύξηση των εξόδων της δίκης, σ’ εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων’ (Θρασυβούλου v. Arto Estates Ltd (1993) 1 Α.Α.Δ. 12, 15. Βλ. και El Alam v. Τουμαζίδη (1998) 1(Β) Α.Α.Δ. 968. Βλ. επίσης Papakokkinou ( πιο πάνω) (σελ. 79, 80), στην οποία υποδείχθηκε: ‘Το αποτέλεσμα της δίκης δεν είναι ο μόνος παράγοντας ο οποίος λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο. Η διαγωγή των διαδίκων είναι, επίσης, σχετική, ειδικώς το ύψος της απαίτησης εξεταζόμενο σε αντιπαράθεση με το ποσό των επιδικασθέντων αποζημιώσεων. Όπου οι ενάγοντες με τη διαγωγή τους έχουν προκαλέσει μέρος των εξόδων της διαδικασίας, είναι θεμιτό για το πρωτόδικο δικαστήριο, να τους στερήσει μέρος ή το σύνολο των εξόδων τους όπως ορθά έπραξε το πρωτόδικο δικαστήριο στην παρούσα υπόθεση’). Βλ. και Talyon Ltd. v. Soteriou (1982) 1 C.L.R. 777 και Miltiadous v. Miltiadous (1982) 1 C.L.R. 797).»
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο