ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ
Δικαιοδοσία Γενικής Αίτησης
Ενώπιον: Α. Παναγή Δ. Οικ. Δ
Αρ. Γενικής Αίτησης: 3/2025
Αναφορικά με τα άρθρα 13 και 19 του περί Γάμου Νόμου του 2003 (104(I)12003)
ως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα
και
Αναφορικά με την διακήρυξη ως ανυπόστατου του πολιτικού γάμου ημερ. 24/11/2021 στο Δημαρχείο Αραδίππου μεταξύ του M. M. με αρ. Ρωσικού διαβατηρίου […] και της […. ]με αρ. Βουλγαρικής ταυτότητας[…..]
Μεταξύ:
M.M, Ρωσικό διαβατήριο με αρ. […]και αρ. Ρωσικής ταυτότητας […]από [………]Παραλίμνι, Αμμόχωστος
Αιτητή
- και -
Z.T. D. A.R.C. […..] και αρ. Βουλγαρικής ταυτότητας [….] 648011278, από Βουλγαρία
Καθ’ ης η αίτηση
Ημερ.24/10/25
Για τον αιτητή: κ. Πέτρος Αριστοτέλους
Για την καθ΄ης η αίτηση: Καμία εμφάνιση
ΑΠΟΦΑΣΗ
Στις 18/07/2025 ο αιτητής καταχώρισε την υπό τον ως άνω αίτηση με την οποία ζητά απόφαση και/ή διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διακηρύσσεται ως ανυπόστατος ο πολιτικός γάμος των διαδίκων που τελέστηκε στις 24/11/2021 στο Δημαρχείο Αραδίππου.
Όπως προκύπτει από τον ηλεκτρονικό φάκελο της υπόθεσης, στις 4/8/25, το Δικαστήριο, με άλλη σύνθεση, κατόπιν σχετικής αίτησης, εξέδωσε διάταγμα με το οποίο επιτράπηκε η υποκατάστατη επίδοση της πιο πάνω γενικής αίτησης στην ηλεκτρονική διεύθυνση της καθ’ ης η αίτηση. Το αναφερόμενο διάταγμα, ημερομηνίας 04/08/2025, βρίσκεται καταχωρημένο στον ηλεκτρονικό φάκελο της υπόθεσης.
Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση του ο αιτητής, αναφέρει, μεταξύ άλλων ότι, είναι Ρώσσος υπήκοος και κατέχει ρωσικό διαβατήριο, αντίγραφο του οποίου καταθέτει ως Τεκμήριο 1 ενώ καταθέτει επίσης ως Τεκμήριο 2 αντίγραφο της ρωσικής του ταυτότητας. Η καθ’ ης η αίτηση είναι υπήκοος Βουλγαρίας και από το 2010 μέχρι και τις αρχές του 2023 διέμενε μόνιμα και εργαζόταν στην Κύπρο και καταθέτει ως τεκμήριο 3 αντίγραφο εγγραφής της ως Ευρωπαίου Πολίτη στην Κύπρο.
Περί το τέλος του 2019 ο αιτητής έλαβε άδεια επισκέπτη και μετέβη στην Κύπρο για να επισκεφθεί την αδελφή του η οποία διαμένει μόνιμα στο Παραλίμνι. Η σχετική άδεια έληξε στις 24/02/2020 και ο αιτητής αποχώρησε από την Κύπρο. Κατά τη διάρκεια της διαμονής του στην Κύπρο γνώρισε την καθ’ ης η αίτηση, ερωτεύτηκαν και διατηρούσαν επικοινωνία και μετά την αποχώρηση του από την Κύπρο.
Το 2021, ο αιτητής έλαβε εκ νέου άδεια επισκέπτη και αφίχθηκε στην Κύπρο στις 31/08/2021 όπου και εγκαταστάθηκε με την καθ’ ης η αίτηση σε διαμέρισμα στο Παραλίμνι. Στις 24/11/2021, αφού έλαβαν όλες τις απαραίτητες άδειες από το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, τέλεσαν πολιτικό γάμο στο Δημαρχείο Αραδίππου. Καταθέτει ως Τεκμήριο 5 σχετικό πιστοποιητικό γάμου. Μετά τη σύναψη του πολιτικού τους γάμου εξακολούθησαν να διαμένουν στο διαμέρισμα στο Παραλίμνι το οποίο αποτέλεσε τη συζυγική τους κατοικία.
Στις 9/12/2021 κατόπιν σχετικής αίτησης, ο αιτητής εξασφάλισε άδεια διαμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία ως σύζυγος Ευρωπαίου πολίτη για έξι μήνες με δικαίωμα ανανέωσης. Καταθέτει αντίγραφο απόδειξης παραλαβής της αίτησης για άδεια διαμονής του ως Τεκμήριο 6. Στις 03/06/2022 υπέβαλε αίτηση για ανανέωση της άδειας διαμονής του ως σύζυγος ευρωπαίου πολίτη και καταθέτει αντίγραφο απόδειξης παραλαβής της αίτησης ως Τεκμήριο 7.
Στις 15/10/2022 όπως αναφέρει, μετακόμισαν με την καθ’ ης η αίτηση ως ζευγάρι σε διαμέρισμα στη Δερύνεια και καταθέτει σχετικό ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 15/10/2022 ως Τεκμήριο 8.
Τις πρώτες ημέρες του 2023, η καθ’ ης η αίτηση τον ενημέρωσε ότι θα μεταβεί για μόνιμη εγκατάσταση στη Βουλγαρία και εγκατέλειψε τη συζυγική οικία άνευ λόγου και αιτίας. Έκτοτε, όπως αναφέρει, έχει τυπική επικοινωνία μαζί της μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μέσω τηλεφώνου ή μέσω των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης. Με τη λήξη του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ήτοι από την 01/10/2023, ο αιτητής εγκαταστάθηκε στο διαμέρισμα που μένει η αδελφή του με την οικογένεια της στο Παραλίμνι και διαμένει εκεί μέχρι σήμερα.
Όπως αναφέρει ο αιτητής, μετά που η καθ’ ης η αίτηση αναχώρησε από την Κυπριακή Δημοκρατία στις 25/3/23, το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης θεώρησε ότι ο πολιτικός γάμος του αιτητή με την καθ΄ης η αίτηση είναι εικονικός καθώς δεν διαμένουν μαζί και ο Διευθυντής εξέδωσε διοικητική πράξη ημερομηνίας 25/3/23 με την οποία απέρριψε την αίτηση του αιτητή ημερομηνίας 3/6/22 για ανανέωση της άδειας διαμονής του ως σύζυγος Ευρωπαίου Πολίτη με την αιτιολογία ότι δεν διαμένει με την Ευρωπαία σύζυγο του και ο πολιτικός του γάμος με την καθ’ ης η αίτηση έχει καταστεί ανυπόστατος. Καταθέτει ως Τεκμήριο 9 τη σχετική απόφαση του διευθυντή στις 19/04/2023.
Μετά που η καθ’ ης η αίτηση εγκατέλειψε τη συζυγική κατοικία όπως αναφέρει ο αιτητής, καταχώρησε στις 19/4/23 αίτηση για παροχή καθεστώτος διεθνούς προστασίας ως πολιτικός πρόσφυγας. Καταθέτει ως Τεκμήριο 10 βεβαίωση παραλαβής της αναφερόμενης αίτησης. Στις 04/07/2025 με απόφαση του, ο Διευθυντής της Υπηρεσίας Ασύλου απέρριψε την αίτηση και ο αιτητής καταχώρισε στις 08/07/2025 προσφυγή στον Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας αντίγραφο της οποίας καταθέτει ως Τεκμήριο 11.
Στις 14/08/2025 ο αιτητής καταχώρισε ένορκη δήλωση απόδειξης της επίδοσης των εγγράφων στην καθ΄ης η αίτηση σύμφωνα με τις πρόνοιες του διατάγματος ημερ.4/8/25, η οποία βρίσκεται καταχωρημένη στον ηλεκτρονικό φάκελο του Δικαστηρίου. Στην αναφερόμενη ένορκη δήλωση του ο αιτητής, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι, η καθ’ ης η αίτηση μετά που της επιδόθηκαν τα σχετικά έγγραφα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, επιβεβαίωσε παραλαβή τους, ανέφερε ότι δεν προτίθεται να υπερασπιστεί την αίτηση και ότι συγκατατίθεται να εκδοθεί διάταγμα με το οποίο να κηρύσσεται ανυπόστατος ο πολιτικός τους γάμος, ημερομηνίας 24/11/2021, που τέλεσε στο Δημαρχείο Αραδίππου. Παρουσιάζει αντίγραφο του μηνύματος της καθ’ ης η αίτηση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ημερομηνίας 12/08/2025 ως Τεκμήριο 28.
Η υπόθεση ήταν ορισμένη ενώπιον του Δικαστηρίου στις 10/10/25, και ο δικηγόρος του καθ’ ου η αίτηση αναφερόμενος στα ανωτέρω, απέστειλε μήνυμα στον ηλεκτρονικό φάκελο της υπόθεσης και ζήτησε να εκδοθεί διάταγμα ως η αίτηση του
Το παρόν Δικαστήριο, ενώπιον του οποίου τέθηκε για πρώτη φορά η υπόθεση, κάλεσε τον δικηγόρο του αιτητή να εμφανιστεί ενώπιον του την ημερομηνία κατά την οποία ήταν ορισμένη η υπόθεση και ζήτησε από τον δικηγόρο να αγορεύσει κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει το Α.19 του περί Γάμου Νόμου 2003(104(Ι)/2003 για να κηρυχθεί ανυπόστατος ένας γάμος.
Ο δικηγόρος του αιτητή αγόρευσε προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου ενώ αργότερα την ίδια ημέρα προς υποστήριξη του αιτήματός του παρέθεσε και γραπτώς τη θέση του στην επικοινωνία του ηλεκτρονικού φακέλου της υπόθεσης.
Μελέτησα με τη δέουσα επιμέλεια την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ως επίσης και την επιχειρηματολογία του ευπαίδευτου δικηγόρου του αιτητή τόσο στην προφορική όσο και στην γραπτή του αγόρευση και προχωρώ να εξετάσω την αίτηση.
ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Στο Α.19 του Περί Γάμου Νόμου 2003(104(Ι)/2003 αναφέρονται τα ακόλουθα:
«19. (1) Γάμος είναι ανυπόστατος:
(α) αν έγινε χωρίς τη δήλωση που προβλέπεται στο άρθρο 9(1)·
(β) αν δεν τελέσθηκε από Λειτουργό Τέλεσης Γάμων ή από εγγεγραμμένο ιερέα·
(γ) αν είναι εικονικός·
(δ) αν τελέσθηκε ενόσω ίσχυε διάταγμα απαγόρευσης εκδοθέν από οποιοδήποτε δικαστήριο.
(2) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, «εικονικός γάμος» έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό στον περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμο.
(3)Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 25, ο ανυπόστατος γάμος δεν έχει εξ υπαρχής οποιαδήποτε αποτελέσματα».
Στο Α.9(1) του Περί Γάμου Νόμου, αναφέρονται τα ακόλουθα:
«9. (1) Ο γάμος τελείται στην παρουσία αμφοτέρων των προτιθέμενων να συνάψουν γάμο προσώπων με την ταυτόχρονη δήλωσή τους ότι συμφωνούν σ’ αυτό, και την ανάγνωση από το Λειτουργό Τέλεσης Γάμων προς αυτούς του κειμένου που εκτίθεται στο Δεύτερο Πίνακα. Η δήλωση γίνεται δημόσια και κατά πανηγυρικό τρόπο, σύμφωνα με το κείμενο του Δεύτερου Πίνακα, ενώπιον δύο τουλάχιστον μαρτύρων, προς το Λειτουργό Τέλεσης Γάμων που είναι υποχρεωμένος να συντάσσει αμέσως τη σχετική πράξη».
Στον περί Αλλοδαπών κα Μεταναστεύσεως Νόμο κεφάλαιο 105 αναφέρονται τα ακόλουθα: «εικονικός γάμος” σημαίνει γάμο ο οποίος τελέστηκε μεταξύ πολίτη της Δημοκρατίας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή υπηκόου τρίτης χώρας που βρίσκεται στη Δημοκρατία με υπήκοο τρίτης χώρας, με σκοπό την είσοδο ή/και τη διαμονή του τελευταίου στη Δημοκρατία ή/και τη διευθέτηση της παραμονής του ή/και της απόκτησης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης»·
Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις του Α.19 του Περί Γάμου Νόμου.
Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου προκύπτει ότι ο πολιτικός γάμος των διαδίκων τελέστηκε από Λειτουργό Τέλεσης Γάμων ενώ δεν έχει τεθεί οποιαδήποτε μαρτυρία από την οποία να προκύπτει ότι ο γάμος τελέστηκε χωρίς τη δήλωση που προβλέπεται στο άρθρο 9 (1) του Περί Γάμου Νόμου ή ότι τελέστηκε ενώ βρισκόταν σε ισχύ διάταγμα απαγόρευσης εκδοθέν από οποιοδήποτε Δικαστήριο.
Ο ίδιος ο αιτητής αναφέρει ότι, με την καθ’ ης η αίτηση γνωρίστηκαν, ερωτεύτηκαν και άρχισαν να συγκατοικούν στο διαμέρισμα της στο Παραλίμνι από όταν αφίχθηκε εκ νέου στην Κύπρο στις 31/08/2021 ενώ στις 24/11/2021 αφού έλαβαν όλες τις απαραίτητες άδειες τέλεσαν πολιτικό γάμο. Εξακολούθησαν να διαμένουν μαζί μετά την τέλεση του πολιτικού τους γάμου στο διαμέρισμα στο Παραλίμνι ενώ στις 15/10/2022 μετακόμισαν ως ζευγάρι σε άλλο διαμέρισμα στη Δερύνεια μέχρι τις πρώτες ημέρες του 2023, που όπως αναφέρει, η καθ’ ης η αίτηση τον ενημέρωσε ότι θα μεταβεί στην Βουλγαρία για μόνιμη εγκατάσταση και εγκατέλειψε τη συζυγική κατοικία. Έκτοτε όπως προκύπτει από τη μαρτυρία του ζουν χωριστά και έχουν τυπική επικοινωνία με τους τρόπους που καταγράφει στην μαρτυρία του και ανέφερα ανωτέρω.
Με επιστολή του ημερομηνίας 25/03/2023, (Τεκμήριο 9), μετά δηλαδή την αποχώρηση της καθ΄ης η αίτηση από την συζυγική κατοικία, ο Διευθυντής του Τμήματος Αρχείου και Μετανάστευσης απέρριψε την αίτηση του αιτητή, ημερομηνίας 03/06/2022, για ανανέωση της άδειας διαμονής του ως σύζυγος Ευρωπαίου Πολίτη για το λόγο ότι ο αιτητής δεν διαμένει με την Ευρωπαία σύζυγο του.
Παρά το γεγονός ότι η αίτηση εκ μέρους του αιτητή καταχωρήθηκε κατά τη διάρκεια της συμβίωσης των διαδίκων, δεδομένου ότι η απορριπτική επιστολή του Διευθυντή φέρει ημερομηνία 25/3/2023 και δεδομένου ότι η καθ’ ης η αίτηση αποχώρησε από τη συζυγική κατοικία τις πρώτες μέρες του 2023 και έκτοτε ζουν χωριστά με τον αιτητή, αναπόφευκτα όπως αντιλαμβάνομαι οδήγησαν τον Διευθυντή να καταλήξει ότι ο αιτητής δεν διαμένει με την Ευρωπαία σύζυγο του και να απορρίψει την αίτηση του αιτητή.
Για σκοπούς όμως εξέτασης της υπό κρίση αίτησης από το παρόν Δικαστήριο, δεν προκύπτει από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι οι διάδικοι δεν διέμεναν μαζί οποιοδήποτε διάστημα πριν από τις αρχές του 2023 και για αυτό το λόγο άλλωστε όπως αντιλαμβάνομαι έγινε αποδεκτή και η αίτηση του αιτητή ημερομηνίας 9/12/2021 με την οποία εξασφάλισε άδεια διαμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία ως σύζυγος Ευρωπαίου πολίτη για έξι μήνες με δικαίωμα ανανέωσης.
Ακολούθως όμως και ενώ εκκρεμούσε για εξέταση η αίτηση του για ανανέωση της άδειας διαμονής του, η καθ’ ης η αίτηση εγκατέλειψε τον αιτητή και αποτελούσε πλέον πραγματικό γεγονός ότι οι διάδικοι δεν διέμεναν μαζί.
Στο άρθρο 19 του Περί Γάμου Νόμου αναφέρεται ότι, ο γάμος είναι ανυπόστατος αν είναι εικονικός. Από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου σε συνάρτηση με την έννοια του «εικονικού γάμου» όπως αυτή του αποδίδεται στον περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμο, δεν προκύπτει ότι ο γάμος του αιτητή με την καθ’ ης η αίτηση τελέστηκε με σκοπό την είσοδο και/ή διαμονή του στην Δημοκρατία και/ή τη διευθέτηση της παραμονής του ή/και της απόκτησης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης.
Αντίθετα, όπως προκύπτει από τη μαρτυρία, ο αιτητής αφού γνώρισε την καθ’ ης η αίτηση κατά την πρώτη επίσκεψη του στην Κύπρο, την ερωτεύτηκε και διατηρούσαν επικοινωνία, επανήλθε στην Κύπρο στις 31/08/2021, διέμεναν μαζί, ακολούθως παντρεύτηκαν και εξακολούθησαν να διαμένουν μαζί ως ζευγάρι αλλάζοντας μάλιστα και τόπο διαμονής από το Παραλίμνι στη Δερύνεια. Το γεγονός ότι τις πρώτες ημέρες του 2023 η καθ’ ης η αίτηση αποφάσισε να τον εγκαταλείψει και να μεταβεί στη χώρα της για μόνιμη εγκατάσταση δεν καθιστά το γάμο τους εικονικό, με την έννοια που του προσδίδεται στον Περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμο αλλά, κατά την άποψη μου, ενδεχομένως να αποτελεί λόγο λύσης του γάμου των διαδίκων λόγω ισχυρού κλονισμού του αφού έκτοτε οι διάδικοι ζουν χωριστά και δεν φαίνεται να συμβίωσαν εκ νέου.
Στη βάση όλων όσων ανέφερα ανωτέρω και προσπάθησα να εξηγήσω, κρίνω ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Α. 19 του περί Γάμου Νόμου για κήρυξη του πολιτικού γάμου των διαδίκων ως ανυπόστατου.
Συνακόλουθα, η αίτηση απορρίπτεται.
Καμία διαταγή για έξοδα.
(Υπ.) ....................................
Α. Παναγή, Δ. Οικ. Δ.
Πιστό Αντίγραφο
Πρωτοκολλητής
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο