ΣΤΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ։ Χ. Πογιατζή Δ.Ο.Δ.

 

                                                                                             Αρ. Αίτησης: 116/2019

Μεταξύ:                                                                   

 

 

                                                    Χ.Γ. από την Πάφο

 

                                                                                                                      Αιτητής

                                                              -και-

 

 

                            Π.Θ. από το Νεπάλ και τώρα στην Πάφο

 

 

                                                                                                         Καθ’ ης η Αίτηση

 

Ημερομηνία: 28/08/2025

 

Εμφανίσεις:

Για τον Αιτητή: κα Μαρία Παπαδημήτρη για ΜΑΡΙΑ Σ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΗ Δ.Ε.Π.Ε.

Για Καθ’ ης η Αίτηση: κα Μύρια Δ. Σαββίδου για ΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε.

                                                     

                                                ΑΠΟΦΑΣΗ

 

(I)           ΕΙΣΑΓΩΓΗ։

 

1. Η παρούσα υπόθεση έχει ως αντικείμενο την έντονη αντιπαράθεση των διαδίκων σε σχέση με την άσκηση της γονικής μέριμνας των δύο ανήλικων τέκνων τους, ήτοι του Λ.Γ. που γεννήθηκε στις 18/08/2014 και της Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις 02/06/2016. Μίας διαμάχης η οποία θεωρώ πως έχει κλονίσει σε μεγάλο βαθμό την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των δύο ανήλικων τέκνων.

 

2. Στις 18/07/2019 ο Αιτητής προχώρησε στην καταχώρηση Αίτησης με την οποία αξιώνει την έκδοση διατάγματος με το οποίο να ανατίθεται σε αυτόν η αποκλειστική γονική μέριμνα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων και/ή από κοινού άσκηση της. Επιπρόσθετα, αιτείται να ανατεθεί στον ίδιο η ανάθεση της επιμέλειας και φύλαξης τους, αλλά και να καθοριστεί ως τόπος διαμονής των ανήλικων τέκνων, ο εκάστοτε τόπος διαμονής του Αιτητή.

 

3. Περαιτέρω, ο Αιτητής αξιώνει όπως εκδοθεί διάταγμα με το οποίο να ρυθμιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας της Καθ’ ης η Αίτηση με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων σε ημέρες και ώρες που θα καθορίσει το Δικαστήριο. Επίσης, αιτείται όπως εκδοθεί διάταγμα με το οποίο να απαγορεύεται η έξοδος των ανήλικων τέκνων των διαδίκων από την Κύπρο χωρίς την γραπτή συγκατάθεση του Αιτητή και να τοποθετηθεί το όνομα των ανήλικων τέκνων τους στον κατάλογο των προσώπων των οποίων η έξοδος από την Κύπρο απαγορεύεται, εκτός με την γραπτή συγκατάθεση του Αιτητή.

 

4. Ταυτόχρονα, ο Αιτητής καταχώρησε μονομερή αίτηση χωρίς ειδοποίηση την οποία επιλήφθηκε το Δικαστήριο στις 25/07/2019, διατάσσοντας την επίδοση της και ορίζοντας την σε σύντομο χρονικό διάστημα για να ακουστεί και η άλλη πλευρά πριν εκδοθεί οποιοδήποτε προσωρινό διάταγμα. Στις 08/08/2019 και στην παρουσία των διαδίκων και των συνηγόρων τους, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο ανατέθηκε στον Αιτητή η φύλαξη και φροντίδα των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων, ενώ καθορίστηκε ως τόπος διαμονής τους, ο εκάστοτε τόπος διαμονής του Αιτητή στην επαρχία Πάφου. Επίσης, εκδόθηκαν εκ συμφώνου προσωρινά διατάγματα με τα οποία απαγορεύτηκε η έξοδος των παιδιών τους από την Κύπρο χωρίς την γραπτή συγκατάθεση και των δύο διαδίκων η οποία να δίδεται ενώπιον του Πρωτοκολλητή ή πιστοποιούντος υπαλλήλου ή άδειας του Δικαστηρίου και διατάχθηκε η εγγραφή των ονομάτων τους στον κατάλογο (stop-list).

 

5. Επιπρόσθετα, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο ρυθμίστηκε η επικοινωνία της Καθ’ ης η Αίτηση με τα δύο ανήλικα τέκνα της κάθε Δευτέρα από η ώρα 09.00-17.30 της ίδιας ημέρας, αλλά και κάθε Σάββατο ή Κυριακή από η ώρα 17.00 μέχρι η ώρα 20.00 της ίδιας ημέρας.

 

6. Ακολούθως, η Καθ’ ης η Αίτηση καταχώρησε στις 03/09/2019 την έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης της με την οποία αξιώνει μεταξύ άλλων την έκδοση διατάγματος με το οποίο να ανατίθεται σε αυτήν η φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, καθώς και διάταγμα με το οποίο να καθορίζεται ως τόπος διαμονής τους, ο εκάστοτε τόπος διαμονής της στην Πάφο.

 

7. Η παρούσα Αίτηση εκδικάστηκε με βάση τους περί της Εκδίκασης Καθυστερημένων Υποθέσεων (Ειδικών) Διαδικαστικούς Κανονισμούς του 2022 και τις τροποποιήσεις αυτών, αφού αφορά υπόθεση η οποία καταχωρήθηκε το 2019. Η Αίτηση και η Ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν. Κατά την ακροαματική διαδικασία, κατέθεσε ως μάρτυρας του Δικαστηρίου η λειτουργός του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας κα Ε.Ε. (Μ.1) Για την πλευρά του Αιτητή πρόσφεραν μαρτυρία ο ίδιος ο Αιτητής κ. Χ.Γ. (Μ.Α.1) και ο κ. Μ.Α. Πρωτοκολλητής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (Μ.Α.2). Για την Καθ’ ης η Αίτηση, κατέθεσαν η ίδια η Καθ’ ης κα Π.Θ. (Μ.Υ. 1) και η κα Ε.Θ. υπό την ιδιότητα της ως προϊστάμενη του χώρου φιλοξενίας του ΣΠΑΒΟ στην επαρχία Πάφου (Μ.Υ.2). Οι πιο πάνω μάρτυρες κατέθεσαν στα πλαίσια της προσφερθείσας μαρτυρίας τους συνολικά 12 τεκμήρια.

 

8. Με το πέρας της ακρόασης της υπόθεσης, το Δικαστήριο στις 04/12/2024 διεξήγαγε συνέντευξη με τα δύο ανήλικα τέκνα των διαδίκων ξεχωριστά, ούτως ώστε να λάβει τις απόψεις τους, στα πλαίσια του σχετικού νόμου και της νομολογίας. Η ακροαματική διαδικασία ολοκληρώθηκε με τις αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων των διαδίκων. Μέσα από τις γραπτές τους αγορεύσεις, αυτοί ανέλυσαν τις θέσεις τους με παραπομπή σε νομική και ουσιαστική επιχειρηματολογία και τις οποίες έχω μελετήσει με ιδιαίτερη προσοχή, λαμβάνοντας τις σοβαρά υπόψη μου.
9. Έχω μελετήσει με ιδιαίτερη προσοχή τα δικόγραφα που καταχώρησαν οι διάδικοι, το σύνολο της μαρτυρίας που έχει προσκομιστεί καθώς και την επιχειρηματολογία των μερών. Θεωρώ ότι τα πιο κάτω γεγονότα είναι παραδεκτά από τους διαδίκους στην βάση των έγγραφων προτάσεων τους ή έχουν καταστεί κοινό υπόβαθρο γεγονότων, με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία ή στα πλαίσια των δηλώσεων των συνηγόρων των διαδίκων։

 

α) Ο Αιτητής κατάγεται από την Πάφο και η Καθ’ ης η Αίτηση από το Νεπάλ. Ο Αιτητής κατοικεί σε ιδιόκτητη οικία στο χωριό Σαλαμιού και η Καθ’ ης η Αίτηση σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα (στούντιο) στην Κάτω Πάφο.

 

β)  Ο γάμος των διαδίκων τελέστηκε στην Πάφο στις 17/02/2017, αφού ήδη είχαν αποκτήσει δύο ανήλικα τέκνα, τον Λ.Γ. που γεννήθηκε στις 18/08/2014 και την Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις 02/06/2016.

 

γ) Οι διάδικοι πριν από τον γάμο τους εγκαταστάθηκαν σε οικία του Αιτητή στο χωριό Σαλαμιού της επαρχίας Πάφου.

 

δ) Στις 08/08/2019 εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο ανατέθηκε στον Αιτητή η φύλαξη και φροντίδα των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων, ενώ καθορίστηκε ως τόπος διαμονής τους, ο εκάστοτε τόπος διαμονής του Αιτητή στην επαρχία Πάφου. Επίσης, εκδόθηκαν εκ συμφώνου προσωρινά διατάγματα με τα οποία απαγορεύτηκε η έξοδος των παιδιών τους από την Κύπρο χωρίς την γραπτή συγκατάθεση και των δύο διαδίκων, η οποία να δίδεται ενώπιον του Πρωτοκολλητή ή πιστοποιούντος υπαλλήλου ή άδειας του Δικαστηρίου και διατάχθηκε η εγγραφή των ονομάτων τους στον κατάλογο (stop-list). Επιπρόσθετα, εκδόθηκε εκ συμφώνου προσωρινό διάταγμα με το οποίο ρυθμίστηκε η επικοινωνία της Καθ’ ης η Αίτηση με τα δύο ανήλικα τέκνα της κάθε Δευτέρα από η ώρα 09.00-17.30 της ίδιας ημέρας, αλλά και κάθε Σάββατο ή Κυριακή από η ώρα 17.00 μέχρι η ώρα 20.00 της ίδιας ημέρας.

 

ε) Η Καθ’ ης η Αίτηση το 2017 και το 2019 φιλοξενήθηκε σε χώρο φιλοξενίας του Συνδέσμου για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια (ΣΠΑΒΟ) στην Πάφο.

 

στ) Ο Αιτητής εργάζεται στο δημόσιο ως υγειονομικός εργάτης και η Καθ’ ης η Αίτηση εργάζεται σήμερα σε περίπτερο. Και οι δύο έχουν σταθερές μηνιαίες απολαβές.

 

ζ) Στις 30/01/2020 καταχωρήθηκε η ποινική υπόθεση με αρ. 644/2020 εναντίον του Αιτητή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου με τις κατηγορίες της πρόκλησης ψυχικής βλάβης στην Καθ’ ης η Αίτηση, κατά παράβαση του Νόμου για την πρόληψη της βίας στην οικογένεια αλλά και της δημόσιας εξύβρισης της. Εκκρεμεί η εκδίκαση της υπόθεσης, η οποία είναι ορισμένη για ακρόαση.

 

(II)          Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ։

 

          · Η μαρτυρία της λειτουργού κας Ε.Ε. (Μ.1)։

 

10.  Ως πρώτος μάρτυρας του Δικαστηρίου (Μ.1) προσήλθε η λειτουργός του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας κα Ε.Ε. η οποία κατέθεσε στο Δικαστήριο τις τρείς εκθέσεις που ετοίμασε και των οποίων υιοθέτησε το περιεχόμενο. Κατέθεσε την έκθεση ημερομηνίας 27/07/2021 ως Τεκμήριο 1, την συμπληρωματική έκθεση του γραφείου Ευημερίας ημερομηνίας 17/10/2022 ως Τεκμήριο 2 και την συμπληρωματική έκθεση ημερομηνίας 06/04/2023, ως Τεκμήριο 3.

 

11.  Μέσα από την έκθεση της (βλ. Τεκμήριο αρ.1) η λειτουργός περιγράφει το ιστορικό των δύο γονέων, την οικονομική τους κατάσταση αλλά και τις συνθήκες διαβίωσης τους. Περαιτέρω, περιγράφει το ιστορικό συνεργασίας με την οικογένεια, το ιστορικό των παιδιών τους και καταληκτικά προβαίνει σε συγκεκριμένες παρατηρήσεις αλλά και εισηγήσεις.

 

12.  Αρχικά, περιγράφονται οι συνθήκες διαβίωσης, η οικονομική κατάσταση και το ιστορικό του Αιτητή. Αναφέρει ότι γεννήθηκε στην Πάφο και μεγάλωσε στο χωριό Σαλαμιού και προέρχεται από πολυμελή οικογένεια. Φοίτησε μέχρι την Β’ Γυμνασίου και στην συνέχεια εργάστηκε μαζί με τον πατέρα του σε κτηνοτροφικές εργασίες. Από το 2001 μέχρι και σήμερα εργάζεται ως υγειονομικός εργάτης. Διαμένει μαζί με τα ανήλικα τέκνα σε ιδιόκτητη κατοικία που αποτελείται από τρία υπνοδωμάτια και εξοπλισμό που καλύπτει τις ανάγκες της οικογένειας.

 

13.  Ακολούθως, περιγράφονται από την λειτουργό οι συνθήκες και το ιστορικό της Καθ’ ης η Αίτηση. Κατάγεται από το Νεπάλ και εγκαταστάθηκε τον Ιούλιο του 2010 στην Κύπρο ως φοιτήτρια σε ιδιωτικό κολλέγιο όπου διέκοψε την φοίτηση της λόγω του ότι σύναψε δεσμό με τον Αιτητή. Το 2019 εργάστηκε ως ξενοδοχοϋπάλληλος και ακολούθως ως καθαρίστρια. Από τον Αύγουστο του 2019 μέχρι τον Ιούνιο του 2020 η Καθ’ ης η Αίτηση βοηθήθηκε από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας με έκτακτο μηνιαίο βοήθημα λόγω του ότι ήταν εγγεγραμμένη ως άνεργη. Από τον Δεκέμβριο του 2020 εργάζεται με μερική απασχόληση σε αλυσίδα ταχυφαγείου. Σε τηλεφωνική επικοινωνία της λειτουργού με την Καθ’ ης η Αίτηση για την ακριβή διεύθυνση που αυτή διέμενε, δεν ήταν σε θέση να διευκρινίσει την διεύθυνση, παρά μόνο ότι διέμενε μαζί με άλλες γυναίκες σε διαμέρισμα όπου μοιράζονταν τα υπνοδωμάτια.

 

14.  Σε σχέση με το οικογενειακό ιστορικό το οποίο περιγράφεται στην εν λόγω έκθεση, αναφέρεται ότι σύμφωνα με την Καθ’ ης η Αίτηση, η ίδια δέχθηκε επανειλημμένα σωματική και λεκτική βία από τον Αιτητή αλλά και τον οικογενειακό του περίγυρο, για αυτό και αρκετές φορές έφευγε από την οικία όπου διέμεναν και φιλοξενείτο σε φιλικά της πρόσωπα στην Λεμεσό ή σε ξενοδοχείο.

 

15.  Είναι ισχυρισμός του Αιτητή, ότι κατά την διάρκεια της συμβίωσης τους, διαφωνούσαν για θέματα που αφορούσαν την ατομική καθαριότητα και φροντίδα των ανήλικων τέκνων τους, όπου η Καθ’ ης η Αίτηση παρουσίαζε αδυναμίες. Αντιθέτως, η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ότι φρόντιζε καθημερινά τα παιδιά τους και ουδέποτε παραμέλησε την φροντίδα τους, αλλά και πως ο Αιτητής της ασκούσε τόσο ψυχολογική όσο και σωματική βία. Επί αυτού του θέματος, η λειτουργός σε κοινή συνάντηση με τους διαδίκους, ανέφερε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση δήλωσε ότι ο Αιτητής ουδέποτε χειροδίκησε, αλλά εκφραζόταν με έντονο ύφος σε ότι αφορούσε την φροντίδα των ανήλικων και του σπιτιού.

 

16.  Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, παρατηρήθηκαν στιγμές έντασης στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, αφού αυτή ίσως να επηρεαζόταν από τρίτα πρόσωπα με αποτέλεσμα να εγκαταλείπει χωρίς λόγο την οικία που διέμεναν χωρίς να τον ενημερώσει για το που βρίσκεται, ενώ μετέβαινε στην επαρχία Λεμεσού παίρνοντας μαζί της ένα εκ των παιδιών τους. Με βάση τα όσα ανέφερε η Καθ’ ης η Αίτηση, τον Ιούλιο του 2019 μετά από καταγγελία της στην αστυνομία για πρόκληση ψυχολογικής βίας, οι διάδικοι βρίσκονται σε διάσταση. Αρχικά, η Καθ’ ης η Αίτηση διέμενε μαζί με την ανήλικη θυγατέρα τους σε χώρο φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών και ακολούθως επέστρεψε το παιδί στον Αιτητή.

 

17.  Η λειτουργός αναφέρει μέσα από την έκθεση της (βλ. Τεκμήριο 1) ότι πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης. Περί τον Αύγουστο του 2019 πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την Καθ’ ης η Αίτηση, η οποία ήταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση αφού ανησυχούσε για την εξεύρεση κατοικίας και εργασίας. Της προτάθηκε από την λειτουργό να εγγραφεί άνεργη στην Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης και βοηθήθηκε για εξεύρεση εργασίας. Περί το τέλος Αυγούστου 2019, η Καθ΄ ης η Αίτηση ενοικίασε διαμέρισμα και εργοδοτήθηκε ως καθαρίστρια σε ξενοδοχείο. Ο Αιτητής ενημέρωσε την λειτουργό ότι στις 25/08/2019 η Καθ’ ης η Αίτηση δεν επέστρεψε τα ανήλικα τέκνα τους από την επικοινωνία που είχαν με αυτήν και ανησυχούσε για το που βρίσκονταν. Σύμφωνα με την Καθ’ ης η Αίτηση, μετά από την καθοδήγηση της δικηγόρου της, επέστρεψε τα παιδιά στον Αιτητή.

 

18.  Περαιτέρω, αναφέρεται στην εν λόγω έκθεση ότι κατά την παραμονή της Καθ’ ης η Αίτηση στον χώρο φιλοξενίας του καταφυγίου, η ίδια αποχώρησε λόγω προσωπικών διαφωνιών της με άλλη ένοικο και με την υπεύθυνη λειτουργό. Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκε ότι κατά διαστήματα παρατηρήθηκαν δυσκολίες με την συμπεριφορά και την συνεργασία της με τους ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων που επρόκειτο να διαμένει.

 

19.  Αναφέρεται στην εν λόγω έκθεση, ότι περί τον μήνα Ιούλιο του 2020 ο Αιτητής κατά την παραλαβή των ανήλικων τέκνων από την Καθ’ ης η Αίτηση στα πλαίσια της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας της, παρατήρησε ότι τα παιδιά ήταν ζαλισμένα και απεριποίητα. Σε τηλεφωνική επικοινωνία της λειτουργού με την Καθ’ ης η Αίτηση, αυτή δεν αρνήθηκε τα πιο πάνω και της ανέφερε ότι δεν είχε χρήματα για να αγοράσει φαγητό για ανήλικα. Η Καθ’ ης η Αίτηση ουδέποτε ενημέρωσε το Αιτητή για τον τόπο διαμονής της, αφού η ίδια δεν το επιθυμούσε και έτσι η παράδοση και παραλαβή των παιδιών γινόταν σε δημόσιους χώρους μετά από συμφωνία των διαδίκων.

 

20.  Περαιτέρω, περί τον Μάϊο του 2021 η λειτουργός ενημερώθηκε από τον Αιτητή ότι η Καθ’ ης η Αίτηση η οποία δεν είναι κάτοχος αυτοκινήτου, ζήτησε από αλλοδαπό άντρα να τους μεταφέρει στον τόπο διαμονής της μαζί με τα ανήλικα. Με βάση τα όσα ανέφερε ο Αιτητής, το μεγαλύτερο παιδί του αρνήθηκε να εισέλθει στο αυτοκίνητο. Όταν η λειτουργός επικοινώνησε με την Καθ’ ης η Αίτηση για το περιστατικό, αυτή ανέφερε πως τον είχε δει δύο φορές όταν πήγαν μαζί για εργασία και δεν γνώριζε το όνομα του ή περισσότερες πληροφορίες για τον ίδιο. Της εξηγήθηκε ο κίνδυνος της πράξης της, ήτοι να τους μεταφέρει ένας άγνωστος και αυτή απολογήθηκε.

 

21.  Μέσα από την έκθεση της (βλ. Τεκμήριο 1) η λειτουργός αναφέρει ότι παρατηρήθηκε από την Αιτήτρια μέσα από την συνεργασία τους, έλλειψη σταθερότητας και υπευθυνότητας απέναντι στα παιδιά της και στις συναναστροφές της, σε σημείο που εκθέτει τα παιδιά της σε πιθανούς κινδύνους χωρίς να είναι σε θέση να αντιληφθεί τον κίνδυνο. Επιπρόσθετα, κατά διαστήματα παρατηρήθηκε επανειλημμένα να μην εφαρμόζεται το προσωρινό διάταγμα επικοινωνίας με τα ανήλικα τέκνα της και παρόλο που γίνονταν διευθετήσεις σύμφωνα με το δικό της πρόγραμμα, η ίδια δεν παρουσιαζόταν στις συναντήσεις ή όταν αυτές πραγματοποιούνταν τα παιδιά ήταν εκτεθειμένα σε κινδύνους.

 

22.  Περί τον Ιούλιο του 2021, η λειτουργός ανέφερε ότι προέβη σε ατομική συνάντηση με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων. Η ανήλικη θυγατέρα τους, ανέφερε ότι κατά τις συναντήσεις με την μητέρα της δεν περνάνε χρόνο στο σπίτι της, το οποίο δεν γνωρίζουν που βρίσκεται. Περαιτέρω, και τα δύο ανήλικα τέκνα ανέφεραν πως αρκετές φορές φεύγουν από τις συναντήσεις τους πεινασμένα γιατί η μητέρα τους δεν έχει μαζί της φαγητό ή δεν έχει χρήματα για να αγοράσουν, με αποτέλεσμα να πονάει η κοιλιά τους.

 

23.  Επιπρόσθετα, αναφέρεται στην έκθεση ότι κατά την συνεργασία της Καθ’ ης η Αίτηση πραγματοποιήθηκαν απροειδοποίητες επισκέψεις στις διευθύνσεις τις οποίες δήλωνε κατά διαστήματα ότι διέμενε, όπου παρατηρήθηκε ότι ο χώρος δεν ήταν κατάλληλος, αφού είτε ήταν παραμελημένο από την ίδια, είτε ενοικίαζε δωμάτιο όπου οι κοινόχρηστοι χώροι ήταν με αλλοδαπούς ενοίκους και κυρίως άντρες.

 

24.  Αναφέρει ακόμα, ότι αντιθέτως ο Αιτητής υπήρξε σταθερός στην συνεργασία με την λειτουργό, χωρίς να αρνείται συμβουλευτική καθοδήγηση σε σχέση με το διάταγμα επικοινωνίας των ανήλικων με την μητέρα τους. Παρόλο που η Καθ’ ης η Αίτηση δεν ήταν ιδιαίτερα συνεργάσιμη όσον αφορά τις ημέρες, ώρες και την τοποθεσία της επικοινωνίας, ο Αιτητής μετέφερε τα ανήλικα από την Σαλαμιού όπου διαμένουν και αναμένει αρκετές ώρες στην Πάφο μέχρι να λήξει η επικοινωνία για να παραλάβει τα ανήλικα.

 

25.  Επίσης, στην εν λόγω έκθεση αναφέρεται ότι μέσα από την συνεργασία της λειτουργού με το σχολείο όπου φοιτούν τα παιδιά, διαπιστώθηκε ότι αυτά είναι φροντισμένα και διαβασμένα. Κατά την επίσκεψη της λειτουργού στο σπίτι όπου διαμένουν τα ανήλικα με τον Αιτητή, διαπιστώθηκε πως οι βασικές ανάγκες των παιδιών καλύπτονται πλήρως.

 

26.  Μέσα από την εν λόγω έκθεση, περιγράφεται και το ιστορικό των ανήλικων τέκνων των διαδίκων. Αρχικά, γίνεται αναφορά στον Λ.Γ. όπου διαφάνηκε ότι έχει αναλάβει προστατευτικό ρόλο απέναντι στην μητέρα του και είναι διστακτικός και ίσως ντροπαλός για να εκφράσει αυτά που αισθάνεται για αυτήν. Ο ανήλικος αναφέρθηκε στο περιστατικό όπου ένας άγνωστος άντρας μετέβη στο χώρο που βρισκόταν με την μητέρα του για να τους μεταφέρει στο αυτοκίνητο του και την άρνηση του να εισέλθει σε αυτό, αλλά και την προτροπή της μητέρας του για να πάνε. Η λειτουργός αναφέρει ότι παρά τις επανειλημμένες συστάσεις που έγιναν στην μητέρα για τις ευθύνες που καλείται να διαχειριστεί κατά τις επικοινωνίες της με τα ανήλικα τέκνα της, η Καθ’ ης η Αίτηση κάθε φορά απολογείται αναφέροντας της πως δεν σκέφτηκε τους κινδύνους που τα εκθέτει. Αντιθέτως, η λειτουργός αναφέρει ότι ο Αιτητής αντιλαμβάνεται τον ρόλο και τις συνέπειες που έχει στην φροντίδα και φύλαξη των παιδιών τους και πως προσπαθεί να διατηρήσει ένα ασφαλές περιβάλλον για αυτά κατά την παραμονή τους στο σπίτι του.

 

27.  Αναφορικά με την ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων Β.Γ., η λειτουργός διαπίστωσε πως πρόκειται για ένα ευγενικό και πολύ επικοινωνιακό παιδί το οποίο αλληλεπιδρά εύκολα με τους γύρω της. Σε ερώτηση της λειτουργού, για το πως περνάνε τις ώρες που βρίσκονται με την μητέρα τους και ποιο είναι το αγαπημένο τους φαγητό που φτιάχνει η μητέρα τους, η ανήλικη θύμωσε στον αδελφό της που ήταν διστακτικός να απαντήσει, αναφέροντας «γιατί δεν μιλάς, αφού η μάμα δεν μας μαγειρεύει και όποτε φεύγουμε, πεινάμε». Επίσης, η ανήλικη ανέφερε πως όταν τελειώνουν τις συναντήσεις τους με την μητέρα τους, ο Αιτητής έχει στο αμάξι φαγητό για να φάνε. Σε ερώτηση της λειτουργού, αν έχουν επισκεφθεί το σπίτι όπου διαμένει η μητέρα τους, η ανήλικη ανέφερε ότι είδαν μόνο ένα πιο παλιά και ότι τώρα δεν ξέρουν που μένει και όταν κουραστούν κάθονται στα παγκάκια ή στο πάρκο για να ξεκουραστούν.

 

28.  Στην εν λόγω έκθεση, η λειτουργός κάνει αναφορά και στις σημερινές σχέσεις των διαδίκων, αναφέροντας ότι οι σχέσεις τους μετά την διάσταση είναι πολύ τυπικές αναφορικά με τα θέματα επικοινωνίας των ανήλικων με την Καθ’ ης η Αίτηση. Μάλιστα, η λειτουργός αναφέρει ότι παρατηρήθηκε από μέρους της Καθ’ ης η Αίτηση η επιθυμία επανασύνδεσης της με τον Αιτητή ζητώντας από την λειτουργό να μεσολαβήσει για να την δεχτεί ξανά πίσω στην συζυγική τους οικία.

 

29.  Συμπερασματικά, μέσα από την έκθεση της η λειτουργός διαπιστώνει ότι ο Αιτητής καταβάλλει συνεχείς και σταθερές προσπάθειες για την ομαλή φροντίδα και φύλαξη των ανήλικων τέκνων τους. Αναφέρει ακόμα, ότι ο Αιτητής έχει ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με την οικογένεια του, η οποία βοηθά στην φροντίδα των παιδιών. Διαπιστώθηκε ότι ο Αιτητής έχει την δυνατότητα να διασφαλίσει καλύτερη διαπαιδαγώγηση και χειρισμό των θεμάτων επικοινωνίας των παιδιών με την μητέρα τους, αφού προνοούσε οποιαδήποτε στιγμή του ζητείτο να μεταφέρει τα παιδιά στην μητέρα τους και επέστρεφε για να τα παραλάβει. Διαπιστώνεται επίσης, ότι ο Αιτητής έχει αναλάβει αποκλειστικά τα θέματα που αφορούν την φροντίδα, φύλαξη και εκπαίδευση των ανήλικων.

 

30.  Αντιθέτως, διαπιστώνεται ότι η Καθ’ ης η Αίτηση παρουσιάζει αδυναμίες στην επαρκή κάλυψη των αναγκών των παιδιών σε θέματα φροντίδας και ασφάλειας τους. Παρά το γεγονός ότι δέχεται επανειλημμένα συμβουλευτική καθοδήγηση από την λειτουργό σε σχέση με θέματα φροντίδας και ασφάλειας των ανήλικων, παρατηρήθηκε πως επαναλαμβάνει συμπεριφορές που εκθέτουν τα παιδιά της σε κίνδυνο. Η Καθ’ ης η Αίτηση φάνηκε σε αρκετές περιπτώσεις να μην αντιλαμβάνεται την έκθεση των παιδιών σε κινδύνους και δεν προβληματίστηκε για το μη σταθερό περιβάλλον διαμονής της.

 

31.  Μέσα από την εν λόγω έκθεση της, η λειτουργός αναφέρει ότι παρά τις μη σταθερές συνθήκες διαβίωσης της Καθ’ ης η Αίτηση, δεν θα πρέπει να παραγνωριστεί το δικαίωμα των παιδιών να έχουν επαφή και επικοινωνία και με τους δύο γονείς τους. Πιστεύει επίσης, ότι είναι προς το συμφέρον των ανήλικων τέκνων όπως καθοριστεί ως τόπος διαμονής τους, ο τόπος διαμονής του Αιτητή και όπως διασφαλιστεί διευρυμένη επικοινωνία με την Καθ’ ης η Αίτηση.

 

32.  Μετά από οδηγίες του Δικαστηρίου, ετοιμάστηκε συμπληρωματική έκθεση του τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας ημερομηνίας 27/10/2022 η οποία κατατέθηκε από την λειτουργό ως Τεκμήριο 2. Στην εν λόγω έκθεση αναφέρεται ότι η Καθ’ ης η Αίτηση έχει εξεύρει διαμέρισμα στο οποίο διαμένει μόνη της μέχρι και σήμερα και το οποίο αποτελεί στούντιο που περιλαμβάνει διπλό κρεβάτι. Διαπιστώθηκε ότι το επίπεδο καθαριότητας του διαμερίσματος είναι αρκετά καλό. Κατά τις απροειδοποίητες αλλά και τις προειδοποιημένες επισκέψεις που έγιναν στην Καθ΄ ης η Αίτηση στις μέρες που ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας της, διαπιστώθηκε ότι αυτή έχει μεριμνήσει για όσα της είχαν ζητηθεί, παρόλες τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπιζε.

 

33.  Αναφέρεται ότι οι επικοινωνίες των ανήλικων με την μητέρα τους, πραγματοποιούνται μετά από συνεννόηση των διαδίκων, αφού εκδοθεί το εβδομαδιαίο πρόγραμμα εργασίας της Καθ’ ης η Αίτηση και πραγματοποιούνται συνήθως Παρασκευή απόγευμα μέχρι το πρωϊ του Σαββάτου με δικαίωμα διανυκτέρευσης. Κατά την συνεργασία των παιδιών με την λειτουργό περί τον Αύγουστο του 2022, αυτά δεν αναφέρθηκαν σε σοβαρούς λόγους αναφορικά με την άρνηση τους για την τήρηση της επικοινωνίας με την μητέρα τους, παρά μόνο παράπονα για το άγευστο και επαναλαμβανόμενο φαγητό που τους ετοιμάζει. Τα ανήλικα ανέφεραν ότι κατά την επικοινωνία τους με την μητέρα τους, περνάνε όμορφα και μεταβαίνουν στο εμπορικό κέντρο, σε ταχυφαγείο και στην παραλία, ενώ νοιώθουν ότι τους λείπει ο πατέρας τους.

 

34.  Η λειτουργός αναφέρει στην εν λόγω συμπληρωματική έκθεση της (βλ. Τεκμήριο 2), πως τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων εξέφρασαν την επιθυμία τους όπως παραμένουν με τον πατέρα τους περισσότερες ημέρες και να βλέπουν την μητέρα τους λιγότερες ημέρες. Επίσης, ανέφεραν ότι το μέχρι σήμερα πρόγραμμα επικοινωνίας τους με την μητέρα τους, τους ικανοποιεί και δεν επιθυμούν την οποιαδήποτε τροποποίηση.

 

35.  Συμπερασματικά, η λειτουργός διαπιστώνει ότι με βάση τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει, η Καθ’ ης η Αίτηση παρουσιάζει βελτίωση και σταθερότητα όσον αφορά τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας της και είναι δεκτική στην συμβουλευτική καθοδήγηση που της προσφέρεται, φέροντας εις πέρας τα όσα την συμβουλεύει η λειτουργός. Έχει εξεύρει νέο τόπο διαμονής και εργασία με πλήρη απασχόληση και καλύτερο μισθό. Η Καθ’ ης ανέφερε πως αναζητεί μεγαλύτερο διαμέρισμα ώστε να είναι πιο ευρύχωρο τόσο για την ίδια όσο και για τα ανήλικα τέκνα της. Εξακολουθεί να διαπιστώνεται ότι μέχρι σήμερα ο Αιτητής καταβάλλει συνεχείς προσπάθειες για την ομαλή φροντίδα και φύλαξη των ανήλικων τέκνων. Στην βάση των πιο πάνω, η λειτουργός εισηγείται όπως ο τόπος διαμονής των ανήλικων καθοριστεί ως ο τόπος διαμονής του Αιτητή και όπως διασφαλιστεί διευρυμένη επικοινωνία τους με την Καθ΄ ης η Αίτηση.

 

36.  Ακολούθως, ετοιμάστηκε εκ νέου συμπληρωματική έκθεση ημερομηνίας 06/04/2023 η οποία κατατέθηκε από την λειτουργό ως Τεκμήριο 3. Στην εν λόγω έκθεση, περιγράφεται ένα περιστατικό που επισυνέβη στις 27/01/2023 όταν η Καθ’ ης η Αίτηση ασκούσε το δικαίωμα επικοινωνίας με τα ανήλικα. Η Καθ’ ης κρατούσε την θυγατέρα τους και ενώ ο ανήλικος Λ.Γ. προπορευόταν διασταυρώνοντας τον κεντρικό δρόμο, κτυπήθηκε από όχημα που δεν σταμάτησε σε διασταύρωση πεζών. Από το ατύχημα, ο ανήλικος κτύπησε στο κεφάλι του και διακομίστηκε για νοσηλεία στο Μακάρειο Νοσοκομείο. Μετά το προαναφερόμενο περιστατικό και με οδηγίες των ιατρών που παρακολουθούσαν τον ανήλικο, δεν πραγματοποιούνταν επικοινωνίες με την Καθ’ ης η Αίτηση.

 

37.  Στην εν λόγω συμπληρωματική έκθεση, αναφέρεται ακόμα ότι στις 03/03/2023 τα ανήλικα μετέβησαν στο διαμέρισμα της Καθ’ ης η Αίτηση για επικοινωνία, όμως η αυτή αρνήθηκε να τα επιστρέψει παρόλο που είχε συμφωνηθεί μεταξύ των διαδίκων να μην διανυκτερεύσουν εκεί τα παιδιά λόγω της ανησυχίας του Αιτητή αλλά και επιθυμίας των ίδιων των παιδιών. Με την μεσολάβηση της αρμόδιας λειτουργού, τα ανήλικα τέκνα επέστρεψαν στον πατέρα τους. Στο περιστατικό διαπιστώθηκε για ακόμη μία φορά η ένταση που επικρατεί μεταξύ των διαδίκων με φωνές και βρισιές μπροστά στα παιδιά τους, που έκλαιγαν και παρακαλούσαν την μητέρα τους να τους αφήσει να φύγουν.

 

38.  Περαιτέρω, καταγράφεται στην εν λόγω έκθεση ότι στις 10/03/2023 η αρμόδια λειτουργός επικοινώνησε με την Καθ’ ης η Αίτηση, η οποία είχε επιθετική συμπεριφορά απέναντι της κατηγορώντας την ότι μεριμνά υπέρ του Αιτητή λόγω της καταγωγής της. Παρά τις προσπάθειες της λειτουργού να την ηρεμήσει, η Καθ’ ης η Αίτηση της επαναλάμβανε διαρκώς ότι։ «δεν θέλω κανένα, θέλω να πεθάνω». Λόγω των όσων ανέφερε η Καθ’ ης η Αίτηση, η αρμόδια λειτουργός προνόησε για την έκδοση διατάγματος υποχρεωτικής εξέτασης της, αφού η ίδια αρνήθηκε να συνεργαστεί με ειδικό. Κατά την εκτέλεση του εν λόγω διατάγματος, η Καθ’ ης η Αίτηση μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, όπου δεν κρίθηκε αναγκαία η νοσηλεία της.

 

39.  Αναφέρεται ότι τον Μάρτιο του 2023 πραγματοποιήθηκε συνάντηση των ανηλίκων με την αρμόδια λειτουργό όπου αυτά αναφέρθηκαν στα τελευταία γεγονότα που διαδραματίστηκαν, αλλά και ότι δεν επιθυμούν να διανυκτερεύουν στην Καθ’ ης η Αίτηση αλλά να έχουν ολιγόωρη επικοινωνία, αφού μετά το περιστατικό με το ατύχημα του Λ.Γ. δεν νοιώθουν ασφάλεια με την μητέρα τους.

 

40.  Από την συνεργασία των διαδίκων με τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας διαπιστώθηκε επανειλημμένα, ότι οι έντονες συγκρούσεις και διαμάχες των διαδίκων, αλλά και η δυσλειτουργική επικοινωνία μεταξύ τους επηρεάζουν αρνητικά την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών τους. Από τα δεδομένα που έχουν προκύψει, διαφάνηκε ότι παρά το ειλικρινές ενδιαφέρον της Καθ’ ης η Αίτηση για επικοινωνία με τα ανήλικα, έχει δημιουργηθεί μεγάλη ανασφάλεια στα παιδιά τους λόγω των περιστατικών που διαδραματίστηκαν.

 

41.  Για αυτό και θεωρείται σημαντικό όπως τα παιδιά προετοιμαστούν και δεχθούν την απαραίτητη βοήθεια τόσο από τον Αιτητή όσο και από ειδικό, ώστε να εφαρμοστεί σταδιακά ένα πρόγραμμα επικοινωνίας με την Καθ’ ης η Αίτηση με κύριο στόχο την αποκατάσταση της σχέσης τους, αλλά και την απόκτηση εμπιστοσύνης. Αναφέρεται στην εν λόγω συμπληρωματική έκθεση, ότι η υπηρεσία εισηγείται για την διασφάλιση της σταθερότητας και του καλώς νοούμενου συμφέροντος των ανηλίκων, την συμβουλευτική γονέων με κύριο στόχο την βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των διαδίκων. Επιπρόσθετα, εισηγείται την συνεργασία των ανήλικων τέκνων με παιδοψυχολόγο για την διαχείριση του άγχους, της παρούσας ψυχολογικής τους κατάστασης και βελτίωσης της αυτοεκτίμησης τους, ώστε να εκφράζουν τα πραγματικά τους συναισθήματα χωρίς επηρεασμούς.

 

42.  Η λειτουργός θεωρεί ότι είναι προς το συμφέρον των παιδιών, όπως ο τόπος διαμονής δύο παιδιών καθοριστεί ο τόπος διαμονής του Αιτητή, αλλά και όπως διασφαλιστεί το δικαίωμα επικοινωνίας της Καθ’ ης η Αίτηση με αυτά. Περαιτέρω, κρίνεται αναγκαίο από την λειτουργό όπως τοποθετηθούν τα ονόματα των ανήλικων τέκνων στον κατάλογο των προσώπων των οποίων η έξοδος από το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας απαγορεύεται.

 

43.  Αναφορικά με το ζήτημα της επιμέλειας των δύο ανήλικων τέκνων, η λειτουργός εισηγείται ότι είναι προς το συμφέρον των παιδιών αυτή να ανατεθεί στον Αιτητή με υποχρέωση και δέσμευση του να ενημερώνει την Καθ’ ης η Αίτηση για όλες τις ενέργειες που αφορούν τα ανήλικα.

 

44.  Σε σχέση με το ζήτημα της επικοινωνίας των ανήλικων με την Καθ’ ης η Αίτηση, η λειτουργός θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρχει εβδομαδιαία επικοινωνία που θα ορίζεται ανάλογα με το εβδομαδιαίο πρόγραμμα της Καθ’ ης η Αίτηση. Αρχικά, εισηγείται να υπάρχει μία διανυκτέρευση μηνιαίως και αν διαπιστωθεί σταθερότητα από την πλευρά της μητέρας και αποκατασταθεί η σχέση εμπιστοσύνης με τους ανήλικους, θεωρείται ορθό οι διανυκτερεύσεις να αυξηθούν σε δύο τον μήνα. Εισηγείται επίσης, όπως η επικοινωνία σε ημέρες που δεν έχουν σχολείο τα ανήλικα, να αρχίζει από τις πρωϊνές ώρες μέχρι το απόγευμα και αν η επικοινωνία είναι σε μέρα που έχουν σχολείο να έχει διάρκεια 4 ώρες.

 

45.  Η λειτουργός κα Ε.Ε. αντεξετάστηκε πρώτα από την συνήγορο του Αιτητή. Θα επικεντρωθώ στα πιο σημαντικά σημεία της αντεξέτασης της. Η λειτουργός ρωτήθηκε κατ’ επανάληψη για τις εισηγήσεις της σε σχέση με την επικοινωνία της Καθ’ ης η Αίτηση με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων και ιδίως για το ζήτημα των διανυκτερεύσεων. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που υποβλήθηκαν στην μάρτυρα για το πότε και πως θα μεταφέρει η Καθ΄ ης η Αίτηση τα παιδιά στο χωριό όπου διαμένουν, απάντησε ότι αυτή δεν οδηγεί, αλλά είναι σε θέση να τα παίρνει και να τα επιστρέφει με το λεωφορείο, αλλά ο Αιτητής δεν την εμπιστεύεται. Επιβεβαίωσε επίσης το περιστατικό όπου η Καθ’ ης επιδίωξε την μεταφορά των παιδιών μέσω αυτοκινήτου άγνωστου άντρα. Υποδείχθηκε επίσης στην λειτουργό ότι τα παιδιά έχουν μάθημα Δευτέρα και Πέμπτη και ότι δεν έχουν μάθημα την Παρασκευή, με αυτήν να απαντά ότι η τελευταία ενημέρωση που είχε, ήταν ότι είχαν την Παρασκευή μάθημα. Εισηγήθηκε να παραλαμβάνει τα παιδιά η Καθ’ ης η Αίτηση στις 16.00 το απόγευμα και να τελειώνει η διανυκτέρευση το Σάββατο στις 18.00.

 

46.  Η μάρτυρας επιβεβαίωσε ακόμα μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, ότι εισηγήθηκε όπως τα παιδιά να παραμείνουν με τον πατέρα τους υπό την δική του φύλαξη και φροντίδα και όπως καθοριστεί ως τόπος διαμονής τους η κατοικία του Αιτητή στην κοινότητα Σαλαμιού. Επιβεβαίωσε επίσης ότι η επιμέλεια των παιδιών θα πρέπει να ανατεθεί στον Αιτητή υπό την προϋπόθεση ότι η Καθ’ ης η Αίτηση θα ενημερώνεται για τις ενέργειες του πατέρα, όπως για παράδειγμα αν τα παιδιά θέλουν να ξεκινήσουν μία απογευματινή απασχόληση κατά τις ημέρες που θα είναι με τον πατέρα τους.

 

47.  Ακολούθησε η αντεξέταση της Μ.1 από την συνήγορο της Καθ’ ης η Αίτηση. Αρχικά, μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η μάρτυρας απάντησε ότι επισκέφθηκε την κατοικία του Αιτητή πριν ενάμισι χρόνο περίπου και ότι σήμερα δεν γνωρίζει ποια είναι η κατάσταση της εν λόγω οικίας όπου διαμένουν τα ανήλικα. Ρωτήθηκε για το πόσο καινούριο είναι το εν λόγω σπίτι και πως είναι οι εγκαταστάσεις, με την μάρτυρα να απαντά πως υπάρχουν τρία υπνοδωμάτια, επιπλωμένο σαλόνι με κουζίνα, αλλά δεν μπορεί να απαντήσει για το πόσο καινούριο είναι, αλλά φαινόταν αρκετά καλό και συντηρημένο.

 

48.  Αντεξεταζόμενη, η λειτουργός ανέφερε ότι η τελευταία φορά που επισκέφθηκε το σπίτι της Καθ’ ης η Αίτηση ήταν τον Γενάρη του 2024 και ότι οι συνθήκες αναφορικά με την υγιεινή και την καθαριότητα ήταν αρκετά ικανοποιητικές. Η μητέρα είχε ρούχα για τα παιδιά και κάποια ήταν καινούρια φέροντας ετικέτες. Ανέφερε ότι παρατηρήθηκε στενότητα χώρου, αφού επρόκειτο για στούντιο και ήταν εισήγηση τους αν θα ήταν εφικτό να εξεύρει οικία με ακόμη ένα υπνοδωμάτιο και με ένα καλό ενοίκιο.

 

49.  Η λειτουργός ρωτήθηκε για τον λόγο που η Καθ’ ης η Αίτηση αποχώρησε από την συζυγική οικία, απαντώντας ότι αυτή αναφέρθηκε σε άσκηση σωματικής βίας όμως σε επόμενες συνεδριάσεις που είχε με τους δύο διαδίκους, η ίδια αρνήθηκε οποιονδήποτε ισχυρισμό για σωματική βία. Όταν ρωτήθηκε αν είχε οποιαδήποτε επικοινωνία με λειτουργούς του ΣΠΑΒΟ για να ενημερωθεί σχετικά με τις συνθήκες της Καθ’ ης η Αίτηση ή αν έκανε καταγγελία στην αστυνομία, η μάρτυρας απάντησε ότι με βάση τα πρωτόκολλα των κοινωνικών υπηρεσιών, η λειτουργός που χειρίζεται υποθέσεις γονικής μέριμνας, δεν χειρίζεται περιπτώσεις βίας, αλλά γνωρίζει από συναδέλφους που χειρίστηκαν την υπόθεση ότι η Καθ’ ης φιλοξενήθηκε από τις 08/07/2019-28/08/2019 στο ΣΠΑΒΟ, αλλά για περαιτέρω χειρισμούς δεν είναι η αρμόδια για να απαντήσει.

 

50.  Όταν της ζητήθηκε να ενημερώσει ανατρέχοντας στον φάκελο της υπόθεσης αναφορικά με τους προηγούμενους λειτουργούς που χειρίστηκαν την υπόθεση, η Μ.1. απάντησε ότι πρόκειται για άλλο φάκελο που δεν δόθηκε στην ίδια, αλλά και ότι δεν έχει πρόσβαση στον φάκελο της βίας. Διευκρίνισε όμως, ότι έγιναν συνεργασίες με μία εκ των δύο λειτουργών που χειρίστηκε τα θέματα βίας για την διευθέτηση των ζητημάτων που αφορούσαν κυρίως την στέγαση της. Όταν ρωτήθηκε αν γνωρίζει αν έχει καταχωρηθεί οποιαδήποτε ποινική υπόθεση εναντίον του Αιτητή για άσκηση βίας στην οικογένεια, η μάρτυρας απάντησε ότι εκκρεμεί η υπόθεση για άσκηση ψυχολογικής βίας απέναντι στην μητέρα, η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί και είναι ορισμένη για αυτό τον μήνα.

 

51.  Σε ερώτηση της συνηγόρου, αν έχουν εξετάσει οποιοδήποτε ενδεχόμενο άσκησης ψυχολογικής ή άλλης βίας προς τα ανήλικα, η Μ.1. απάντησε ότι δεν υπήρξε τέτοιο αίτημα, και ότι υπήρξαν απροειδοποίητες συνεργασίες της με τα παιδιά μόνα τους ή ξεχωριστά και δεν προέκυψε οποιαδήποτε τέτοια μαρτυρία.

 

52.  Στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ουδέποτε ανέφερε ότι δεν είχε ασκηθεί εναντίον της σωματική βία από τον Αιτητή, με την λειτουργό να απαντά αρνητικά. Όταν η Μ.1. ρωτήθηκε αν προσωπικά είναι σε θέση να γνωρίζει αν ασκήθηκε ψυχολογική ή σωματική βία προς την Καθ’ ης η Αίτηση, αυτή συμφώνησε ότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει και ότι αυτά που αναγράφει στην έκθεση της είναι οι θέσεις και ισχυρισμοί των δύο πλευρών, εκτός αν ενημερωθούν για το αποτέλεσμα της ποινικής υπόθεσης.

 

53.  Περαιτέρω, η Μ.1. ρωτήθηκε ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος του ανήλικου Λ.Γ. και ποιος είχε την ευθύνη, αναφέροντας ότι έλαβε τις πληροφορίες από τους διαδίκους, από τα δύο παιδιά, αλλά και από το νοσοκομείο που νοσηλευόταν ο ανήλικος υιός των διαδίκων. Δεν έλαβε πληροφορίες από την αστυνομία και ούτε γνώριζε αν είχε καταχωρηθεί υπόθεση εναντίον κάποιου προσώπου. Από το νοσοκομείο, η λειτουργός ενημερώθηκε ότι μεταφέρθηκε με κτύπημα στο κεφάλι και χρειάστηκε να νοσηλευτεί, ενώ ήταν μαζί του η μητέρα του κατά την εισαγωγή του και την παραμονή του. Ανέφερε ότι νοσηλεύτηκε για δύο βράδια, αλλά της υποβλήθηκε ότι ο ανήλικος παρέμεινε μόνο για ένα βράδυ και η παραμονή του εκεί ήταν προληπτική, με την λειτουργό να απαντά ότι αυτή ήταν η ενημέρωση που είχε. Επιπρόσθετα, στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι η οποιαδήποτε αρνητική αναφορά σε σχέση με την Καθ’ ης η Αίτηση προέρχεται από προτροπές και την καθοδήγηση του Αιτητή, με την λειτουργό να απαντά ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο, αφού αυτό προέκυψε από τις ατομικές συνεργασίες που είχε με τα παιδιά, χωρίς την παρουσία οποιουδήποτε γονέα.

 

54.  Η Μ.1. ρωτήθηκε επίσης κατά την διάρκεια της αντεξέτασης της, σε σχέση με την εισήγηση της μέσα από την συμπληρωματική της έκθεση (βλ. Τεκμήριο αρ.3) περί προετοιμασίας των παιδιών και παροχής βοήθειας σε αυτά και τι έγινε από τον Απρίλιο του 2023 μέχρι και τον Απρίλιο του 2024. Η λειτουργός απάντησε ότι έγιναν επανειλημμένες συστάσεις στους διαδίκους ενώπιον του Δικαστηρίου για να έχουν τα παιδιά τους συνεργασία με ειδικούς, κάτι που δεν έχουν πράξει μέχρι και σήμερα. Διευκρίνισε ότι έπρεπε να απαντήσει ένας ψυχολόγος κοινής αποδοχής, αφού η λίστα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στο νοσοκομείο ήταν μεγάλη σε αναμονή, όμως μέχρι σήμερα οι διάδικοι δεν έχουν προχωρήσει σε εξεύρεση ειδικού. Ανέφερε ακόμα, ότι δεν διευθετεί το Γραφείο Ευημερίας συναντήσεις με τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αλλά οι ίδιοι οι γονείς.

 

55.  Ακολούθως, η Μ.1 ρωτήθηκε γιατί εισηγείται να δοθεί η φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων στον Αιτητή. από την στιγμή που έχει περίπου ένα χρόνο να δει τις συνθήκες διαμονής τους, με την λειτουργό να απαντά ότι από την συνεργασία που είχαν δεν προέκυψε οποιοδήποτε πρόβλημα ή ανησυχία. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, ανέφερε ότι η τελευταία φορά που είδε τους διάδικους ήταν τον Ιανουάριο, αφού από τον Δεκέμβριο η ίδια μεταφέρθηκε σε άλλη επαρχία και δεν χειρίζεται αυτή την υπόθεση. Στην μάρτυρα υποβλήθηκε ακολούθως, ότι εν όψει του γεγονότος ότι έχει να επισκεφθεί ενάμισι χρόνο τον χώρο διαμονής του Αιτητή, ο χώρος του είναι ακατάλληλος και δεν μπορεί να προβεί στην εισήγηση που έκανε για να διαμένουν τα παιδιά στον χώρο διαμονής του. Η λειτουργός απάντησε ότι δεν γνωρίζει να απαντήσει αν είναι ακατάλληλος ο χώρος.

 

56.  Περαιτέρω, η λειτουργός ρωτήθηκε σε σχέση με την εισήγηση της για ανάθεση της επιμέλειας των παιδιών των διαδίκων στον Αιτητή και αν έχει οτιδήποτε να αναφέρει σε σχέση με την συμπεριφορά της Καθ΄ ης η Αίτηση που να υποδηλώνει ότι ο πατέρας την ψάχνει και δεν την βρίσκει για να συναποφασίσουν για κάτι. Η μάρτυρας απάντησε ότι από την μέχρι τότε συνεργασία τους, παρατηρήθηκε αρκετές φορές η Καθ’ ης η Αίτηση να έχει αλλάξει προσωπικό αριθμό και παρόλο που της ειπώθηκε ότι θα πρέπει να ενημερώνεται η λειτουργός, έχουν τύχει φορές που δεν ενημέρωσε και τους ενημέρωσε ο ίδιος ο Αιτητής για τον νέο αριθμό επικοινωνίας της, αφού αυτή είχε επικοινωνήσει μαζί του.

 

57.  Σε σχετική ερώτηση της συνηγόρου, αν ο Αιτητής της είχε αναφέρει οποιαδήποτε στιγμή ότι δεν εντοπίζει την Καθ’ ης η Αίτηση και ότι είναι εξαφανισμένη ή ότι δεν είχε επαφή μαζί της, η λειτουργός αναφέρθηκε σε προηγούμενη συνεδρία με τους διαδίκους, όπου η μητέρα δεν ήθελε να κοινοποιήσει στον πατέρα ή στο Γραφείο Ευημερίας την διεύθυνση στην οποία διαμένει. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που υποβλήθηκαν στην Μ.1. διευκρίνισε ότι αυτό έγινε το 2020 και πως έκτοτε δεν είχε αναφερθεί οποιοδήποτε παράπονο από την πλευρά του Αιτητή. Τελικά, συμφώνησε μετά από σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε, ότι ήταν εύλογο να μην ήθελε η Καθ’ ης η Αίτηση να δημοσιοποιήσει την διεύθυνση της, εν όψει των λόγων που ήθελε να φύγει από την συζυγική οικία και κυρίως επειδή δεν αποτελούσε ένα στοιχείο που μπορεί να επικαλείται για την αποστέρηση της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων από την μητέρα τους.

 

58.  Ακολούθως, στην Μ.1 υποβλήθηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι κατάλληλη για να έχει την φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων και η λειτουργός απάντησε ότι αυτό δεν ισχύει, γιατί από την μέχρι σήμερα συνεργασία τους παρατηρήθηκε τον τελευταίο χρόνο να είναι σταθερή σε εργασία και διαμονή, ενώ κάποιες φορές προβαίνει σε πράξεις και ενέργειες οι οποίες δείχνουν αφέλεια για ενήλικα. Συγκεκριμένα, η λειτουργός ανέφερε το περιστατικό όπου τα παιδιά εισήλθαν σε αυτοκίνητο αγνώστου το 2021. Επίσης, αναφέρθηκε σε ένα περιστατικό στο Δικαστήριο όπου η Καθ΄ ης η Αίτηση ζήτησε να την δει χωρίς προγραμματισμένο ραντεβού και ήταν αναστατωμένη για ένα γεγονός που έλαβε χώρα στο Δικαστήριο. Εξήγησε ότι το γεγονός αυτό την έφερε σε δύσκολη θέση και η λειτουργός της εξήγησε ότι δεν έπρεπε να προβεί σε τέτοια ενέργεια και δεν πρέπει να ακούει τρίτα άτομα. Η μάρτυρας ανέφερε ακόμα ότι αυτό δείχνει ότι η Καθ’ ης η Αίτηση μπορεί να επηρεάζεται από τρίτα άτομα.

 

59.  Ακολούθως, στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι σε θέση να έχει την φύλαξη, φροντίδα και τον τόπο διαμονής των ανήλικων τέκνων της. Η μάρτυρας απάντησε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει αν είναι εντάξει να έχει την φύλαξη και φροντίδα, γιατί από την μέχρι σήμερα συνεργασία τους, δεν υπήρξε ποτέ μόνη της με τα παιδιά για να εξακριβωθεί ότι όλα είναι εντάξει για τα ανήλικα, εκτός από τις διανυκτερεύσεις που γίνονταν. Διευκρίνισε όμως στην συνέχεια, μετά από σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε, ότι στις διανυκτερεύσεις που γίνονταν ήταν μόνη της με τα παιδιά και έτυχε να πάνε απροειδοποίητα οι λειτουργοί, όπου διαπιστώθηκε πως τα ανήλικα ήταν φροντισμένα.

 

60.  Επιπρόσθετα, η λειτουργός ανέφερε ότι τον τελευταίο ενάμισι χρόνο δεν διεξάγεται η επικοινωνία της Καθ΄ ης η Αίτηση με διανυκτερεύσεις, διότι υπήρχε έντονη διαφωνία μεταξύ των διαδίκων, αλλά και άρνηση των παιδιών τα οποία της ανέφεραν σε συνάντηση που είχαν, πως δεν επιθυμούσαν να μείνουν με την μητέρα τους. Αντεξεταζόμενη η λειτουργός ανέφερε ότι η επικοινωνία πλέον διεξάγεται τις ημέρες που είχαν ορίσει, ήτοι την Παρασκευή και 4-5 ώρες το Σάββατο. Αρχικά, υπήρχαν κάποιοι περιορισμοί στην μετακίνηση των παιδιών εκτός της οικίας της, μετά το περιστατικό με το ατύχημα, αλλά αργότερα μετέβαιναν στο mall που ήταν αρκετά κοντά από την οικία της μητέρας.

 

61.  Ακολούθως, υποβλήθηκε στην μάρτυρα ότι οι αναφορές στις τρείς εκθέσεις που ετοίμασε, αφορούν αναφορές άλλων προσώπων και ότι προσωπικά η ίδια δεν είναι σε θέση να τις επιβεβαιώσει και πως απλά τις καταγράφει ως αναφορές. Η Μ.1 απάντησε ότι αν αναφέρεται σε περιστατικά βίας, δεν είναι αυτή που τα διερεύνησε, αλλά και οτιδήποτε αναφέρθηκε από τρίτα πρόσωπα είναι με βάση τους ισχυρισμούς τους, χωρίς να μπορεί να επιβεβαιώσει αν είναι αλήθεια ή όχι. Σε σχετική υποβολή, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι το καταλληλότερο πρόσωπο να έχει την φύλαξη, φροντίδα και τόπο διαμονής των ανήλικων τέκνων και οι υπόλοιπες πτυχές της γονικής μέριμνας να ασκούνται από τους δύο γονείς, η λειτουργός είπε ότι δεν το δέχεται.

 

62.  Στην συνέχεια, στα πλαίσια του διερευνητικού χαρακτήρα της διαδικασίας, το Δικαστήριο υπέβαλε μερικές ερωτήσεις προς την Μ.1. Ειδικότερα, η μάρτυρας ρωτήθηκε για το ποιοι ήταν οι παράγοντες που την οδήγησαν να καταλήξει στο συμπέρασμα της ότι το συμφέρον των ανήλικων τέκνων είναι να δοθεί η επιμέλεια τους στον Αιτητή, όπως αναφέρει μέσα από την συμπληρωματική έκθεση της (βλ. Τεκμήριο αρ.3). Η λειτουργός απάντησε ότι από την συνεργασία που είχε μέχρι τότε με τους διαδίκους, παρατηρήθηκε αρκετές φορές η Αιτήτρια να είναι επιρρεπής σε τρίτα άτομα. Ανέφερε ως παράδειγμα ότι είχε ενοικιάσει διαμέρισμα χωρίς να το δει δίνοντας και μεγάλο ποσό προκαταβολής, αλλά και ότι χρειάστηκε να μείνει άστεγη και φρόντισαν οι υπηρεσίες για να την στεγάσουν. Ανέφερε επίσης, ότι αρκετό καιρό πριν ήταν αποσυντονισμένη και αποπροσανατολισμένη. Ζητήθηκε από τους διαδίκους να αξιολογηθούν για τον γονικό τους ρόλο, αλλά δεν το έπραξαν. Παρατηρήθηκε ότι ο πατέρας ήταν πιο σταθερός από την μητέρα. Η μάρτυρας ανέφερε ακόμα το περιστατικό που έγινε το 2023 όπου η Καθ’ ης η Αίτηση αναστατωμένη της ανέφερε ότι θα έδινε τέρμα στην ζωή της και χρειάστηκε να εκδοθεί διάταγμα εξέτασης της. Ούτε και τότε η Καθ΄ ης η Αίτηση συνεργάστηκε με ψυχολόγο, όπως ήταν η εισήγηση της λειτουργού.

 

63.  Ακολούθως, το Δικαστήριο ρώτησε την μάρτυρα ποιους παράγοντες έλαβε υπόψη ούτως ώστε να καταλήξει ότι ο Αιτητής είναι κατάλληλος για να αναλάβει όλες τις πτυχές της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων. Η Μ.1 απάντησε ότι έλαβε υπόψη την συνεργασία που είχαν με το σχολείο, τους ιατρούς αλλά και την σταθερή συνεργασία που είχε ο ίδιος με την υπηρεσία.

 

64.  Η μάρτυρας ρωτήθηκε ακόμα από το Δικαστήριο για το θέμα του stop-list και πως το έκρινε αναγκαίο να τοποθετηθούν τα ονόματα τους στον κατάλογο μέσα από την συμπληρωματική έκθεση της (βλ. Τεκμήριο 3). Η λειτουργός ανέφερε ότι επρόκειτο για ανησυχία ότι τα παιδιά θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να φύγουν από την Κύπρο και οι δύο γονείς ανησυχούσαν ότι θα τα πάρει ο ένας από τους δύο και να φύγει, όμως διευκρίνισε ότι δεν περιήλθε στην αντίληψη της οτιδήποτε που να καταδεικνύει κάτι τέτοιο, απλά ήταν για να διασφαλιστεί η ανησυχία τους.

 

      · Η μαρτυρία του Αιτητή (Μ.Α.1)։

 

65.  Ως ο πρώτος μάρτυρας για την πλευρά του Αιτητή προσήλθε ο κ. Χ.Γ. (Μ.Α.1), ο οποίος κατέθεσε ως Τεκμήριο Α’ γραπτή δήλωση του το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, ενώ κατέθεσε ως τεκμήρια συνολικά δύο έγγραφα. Θα προβώ σε αναφορά επί των πιο ουσιωδών σημείων της γραπτής δήλωσης του Μ.Α.1.
66.  Αρχικά, ο Αιτητής αναφέρει ότι περί τις 02/07/2019 και ενώ η Καθ΄ ης η Αίτηση του ανέφερε ότι θα πήγαινε κομμωτήριο, αυτή πήρε τους ανήλικους και εξαφανίστηκε για ολόκληρη την ημέρα, με αποτέλεσμα να μην γνωρίζει που είναι οι ανήλικοι και να τους ψάχνει. Τελικά, κατάφερε να εντοπίσει την Καθ’ ης η Αίτηση και τα παιδιά του, προσπαθώντας να την πείσει να επιστρέψει στην συζυγική οικία, αλλά αυτή του παρέδωσε τα παιδιά και πήγε να μείνει μόνη της σε ξενοδοχείο.
67.  Περαιτέρω, ο Αιτητής αναφέρει ότι περί τις 06/07/2019 η Καθ’ ης η Αίτηση επέστρεψε στην οικία τους δήθεν για να πάρει κάποια ρούχα και να δει τους ανήλικους, αλλά αυτή πήρε την ανήλικη θυγατέρα τους και έφυγε, αφήνοντας τον ανήλικο υιό τους στην οικία. Αναφέρει ακόμα, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση δεν απαντούσε στα τηλεφωνήματα του για τέσσερις ολόκληρες ημέρες και δεν γνώριζε που βρίσκονταν. Περί τις 15/07/2019, η Καθ’ ης η Αίτηση επέστρεψε στην συζυγική οικία όπου άφησε την ανήλικη θυγατέρα τους και πήρε μαζί της τον ανήλικο υιό τους, αναφέροντας του ότι κάθε τόσο θα έρχεται για να παίρνει τους ανήλικους, ώστε να έχει επικοινωνία μαζί τους και έπειτα θα τους επιστρέφει πίσω.
68.  Ο Αιτητής αναφέρει ότι από την γέννηση των ανήλικων ανέλαβε την φροντίδα και τα έξοδα τους και μέχρι σήμερα διαμένει με αυτούς, ενώ ισχυρίζεται ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ουδέποτε επέδειξε ενδιαφέρον για τους ανήλικους. Είναι η θέση του, ότι είναι ικανός, κατάλληλος και σε καλύτερη θέση από την Καθ’ ης η Αίτηση για να παράσχει στους ανήλικους την κατάλληλη φροντίδα που είναι απαραίτητη για την σωστή ψυχοσωματική τους ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη και την ηλικία τους.
69.  Υποστηρίζει πως η Καθ’ ης η Αίτηση είναι εντελώς ακατάλληλη, ανεύθυνη και δεν είναι σε θέση να έχει την φύλαξη και επιμέλεια των ανήλικων, αφού δεν φρόντιζε και ούτε φροντίζει επαρκώς τους ανήλικους. Δεν πρόκειται για άτομο που μπορεί να φροντίσει τους ανήλικους επί καθημερινής βάσης, ούτε να τους διαβάσει και ούτε να μεριμνήσει για την καθημερινότητα τους. Δεν εργαζόταν, ήταν οκνηρή και προτιμούσε να ξεκουράζεται και να κοιμάται όλη μέρα, παρά να φροντίζει τους ανήλικους και να περνά χρόνο μαζί τους. Υποστηρίζει ότι το τελευταίο διάστημα βρήκε εργασία μετά από παρέμβαση των λειτουργών του Γραφείου Ευημερίας.
70.  Ο Αιτητής υποστηρίζει ότι όταν η Καθ΄ ης έπρεπε να αλλάξει τους ανήλικους και να τους κάνει μπάνιο αυτή διαμαρτυρόταν, με αποτέλεσμα ο ίδιος να τους φροντίζει σχεδόν πάντοτε. Ισχυρίζεται ότι ουδέποτε η Καθ’ ης μαγείρευε στους ανήλικους και συνήθως αυτός ήταν που μαγείρευε, ενώ κάποιες φορές τους έπαιρνε στην μητέρα του για να φάνε. Αναφέρει ακόμα, ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση ήταν επιθετική, βίαιη και θύμωνε στους ανήλικους, με αποτέλεσμα αυτοί να την φοβούνται.
71.  Περαιτέρω, ο Αιτητής αναφέρει στην γραπτή του δήλωση ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ήθελε πάντα να ταξιδεύει μόνη της στην χώρα της, χωρίς τους ανήλικους. Περί το έτος 2018 ταξίδευσε στο Νεπάλ όπου έμεινε για 1,5 μήνα χωρίς να ενδιαφερθεί καθόλου για τους ανήλικους, ή έστω να πάρει ένα τηλέφωνο.
72.  Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, η Καθ΄ ης η Αίτηση δεν ενδιαφερόταν για τα παιδιά, αδιαφορούσε και ούτε τα έψαχνε. Όταν τα έβλεπε, η συμπεριφορά της ήταν ακατάλληλη, αφού φώναζε, έβριζε και τα φοβέριζε με αποτέλεσμα να την φοβούνται και να είναι τρομοκρατημένα. Ισχυρίζεται, ακόμα πως πολλές φορές όταν πήγαινε τα παιδιά του για να την επισκεφθούν, αυτά έκλαιγαν από τον φόβο τους, λόγω της συμπεριφοράς της και της ανασφάλειας τους για το αν θα επιστρέψουν πίσω στο σπίτι τους μαζί του.
73.  Η Καθ’ ης η Αίτηση πολλές φορές δημιούργησε βίαια και έντονα επεισόδια μπροστά στα παιδιά και αυτά έγιναν μάρτυρες της υστερίας της. Για αυτό υποστηρίζει ότι είναι ακατάλληλη για να διασφαλίσει την ψυχική τους υγεία, αφού τους δημιουργεί ανασφάλεια, φόβο και όχι ασφάλεια και θαλπωρή. Ισχυρίζεται πώς το ότι τον βρίζει άσχημα μπροστά στα παιδιά και πολλές φορές τους είπε ότι δεν τους θέλει ή δεν θα τους ξαναπιάσει, δημιουργεί ανασφάλειες στα ανήλικα και δείχνει ότι δεν είναι ικανή για να έχει τα παιδιά μαζί της.
74.  Ακολούθως, ο Αιτητής αναφέρει ότι ουδέποτε αρνήθηκε την επικοινωνία των παιδιών με την μητέρα τους. Μάλιστα, υποστηρίζει ότι για να μην ταλαιπωρούνται τα παιδιά, αναγκάζεται να τα μεταφέρει από την Σαλαμιού στην Πάφο για να βλέπουν την μητέρα τους.
75.  Ο Αιτητής υποστηρίζει ότι κατά την άσκηση της επικοινωνίας της με τα παιδιά η οποία γινόταν πάντοτε με την συνεννόηση της λειτουργού, η Καθ’ ης δεν τους μαγείρευε και τα άφηνε νηστικά. Άρχισε να τα ταϊζει μετά που το ανέφερε στην λειτουργό, η οποία της έκανε συστάσεις και μαγείρευε πάντα μακαρόνια. Το διαφοροποίησε όταν της υπέδειξε η λειτουργός συγκεκριμένα τρόφιμα για να αγοράζει ώστε να τρώνε τα παιδιά.
76.  Ο Αιτητής ισχυρίζεται μέσα από την γραπτή του δήλωση, πως η Καθ΄ ης η Αίτηση δεν ξεχωρίζει το σωστό από το λάθος. Αρχικά, αυτή είπε ότι ενοικίασε διαμέρισμα και ότι επιθυμούσε να πάρει τα παιδιά για να μετακομίσουν μαζί της, ενώ το διαμέρισμα αποδείχθηκε ότι ήταν δωμάτιο σε πανσιόν καμπαρέ και το θεωρούσε φυσιολογικό. Ήθελε ακόμα να μεταφέρει τα παιδιά ένας άγνωστος και παρόλο που το παιδί τους έκλαιγε, προσπαθούσε να το πείσει να εισέλθει στο αυτοκίνητο ενός αγνώστου. Σε άλλο περιστατικό, απειλούσε ότι θα αυτοκτονήσει. Περιέγραψε ένα άλλο περιστατικό, όπου η Καθ’ ης η Αίτηση δεν είχε τον νου της στα παιδιά όταν διασταύρωναν, με αποτέλεσμα ο υιός τους να κτυπήσει σε τροχαίο ατύχημα και να νοσηλευτεί στο Μακάριο νοσοκομείο.
77.  Ο Αιτητής αναφέρει ότι εργάζεται στο δημόσιο και έχει σταθερό μισθό. Διαθέτει ιδιόκτητη κατοικία, καθαρή σε πολύ καλή κατάσταση με τον κατάλληλο εξοπλισμό. Αναφέρει ότι τα παιδιά είναι συνδεδεμένα μαζί του και πως δεν πρέπει να αλλάξουν περιβάλλον. Συμφωνεί στο να βλέπουν τα ανήλικα την μητέρα τους, αλλά όχι τόσο διευρυμένα όπως η ίδια απαιτεί, αλλά όπως εισηγείται η λειτουργός, για την ασφάλεια τους.
78.  Υποστηρίζει ακόμα, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ήταν παλαιότερα τρόφιμος ψυχιατρείου και γενικά μπορεί να γίνει επικίνδυνη για τους ανήλικους. Αναφέρει ότι κατάγεται από το Νεπάλ και άρα υπάρχει κίνδυνος οποιαδήποτε στιγμή να απομακρύνει τα ανήλικα τέκνα τους από την Κύπρο παίρνοντας τα μαζί της και ως εκ τούτου ζητεί να τοποθετηθούν στο stop list.
79.  Θεωρεί ότι το συμφέρον των ανήλικων υπαγορεύει όπως ανατεθεί στον ίδιο η αποκλειστική γονική μέριμνα των παιδιών και όπως συνεχίσει να έχει την φύλαξη και επιμέλεια τους. Σε σχέση με τα ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης των παιδιών, θεωρεί ότι πρέπει να αποφασίζει αποκλειστικά και να την ενημερώνει, αφού στο παρελθόν πολλές φορές εξαφανίστηκε για μεγάλα χρονικά διαστήματα και δεν μπορεί να γνωρίζει πως όταν την χρειαστεί για κάποιο έκτακτο ζήτημα υγείας ή εκπαίδευσης, αυτή θα ανταποκριθεί.
80.  Κατά την κυρίως εξέταση του Μ.Α.1 αυτός κατέθεσε ως Τεκμήριο 4 αντίγραφο πιστοποιητικού εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας στο όνομα του, όπου βρίσκεται το ακίνητο εντός του οποίου κτίστηκε η κατοικία που διαμένει ο ίδιος με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων. Επίσης, κατέθεσε ως Τεκμήριο 5 τα δύο πιστοποιητικά γέννησης των ανήλικων τέκνων των διαδίκων.
81.  Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, υποβλήθηκαν στον μάρτυρα διάφορες ερωτήσεις αναφορικά με διάφορα περιστατικά που βίωσε κατά την διάρκεια της συμβίωσης του με την Καθ’ ης η Αίτηση. Ειδικότερα, μετά από σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε, ανέφερε ένα περιστατικό όπου η Καθ’ ης η Αίτηση μετέφερε το δύο μηνών παιδί τους στην Λεμεσό για να μεταβεί σε μία φίλη της. Της τηλεφωνούσε και είχε κλειστό το τηλέφωνο και όταν νύχτωσε του τηλεφώνησε και του είπε να πάει στην Λεμεσό για να παραλάβει το παιδί τους, γιατί δεν μπορεί να μείνει στο χωριό και αυτός πήγε και το έπιασε. Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι το μωρό αρρώστησε με πνευμονία. Ακολούθως, ο Αιτητής ανέφερε ένα άλλο περιστατικό όπου η Καθ’ ης δεν άλλαζε την πάνα του μωρού και το άλλαξε ο ίδιος.
82.  Ακολούθησε η αντεξέταση του Αιτητή από την συνήγορο της Καθ’ ης η Αίτηση, από οπού θα επικεντρωθώ στα κυριότερα και πιο ουσιαστικά σημεία της. Αρχικά, ο μάρτυρας ρωτήθηκε για τον λόγο που στις 02/07/2019 η Καθ’ ης η Αίτηση έφυγε από το σπίτι, με τον Αιτητή να απαντά ότι έφυγε γιατί δεν της άρεσε στο χωριό. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, ανέφερε ότι τα προβλήματα ξεκίνησαν από το 2013, πως δεν της άρεσε να έχει δουλειά και ότι θέλει πολλά χρήματα. Στην συνέχεια, ο μάρτυρας χωρίς να θυμάται τις ημερομηνίες αναφέρθηκε σε δύο περιστατικά όπου επέστρεψε από την εργασία του και έψαχνε την Καθ’ ης η Αίτηση, ενώ αυτή είχε φύγει με τα ανήλικα. Σε άλλη περίπτωση, του ζήτησε χρήματα για να πάει στο κομμωτήριο και αυτή έπιασε τα μωρά και έφυγε από το σπίτι χωρίς να επιστρέψει. Ανέφερε ότι την εντόπισε στην Κάτω Πάφο, παρέλαβε τα παιδιά τους και αυτή του είπε ότι είχε ήδη κλείσει ξενοδοχείο και δεν θα έρθει μαζί τους.
83.  Αντεξεταζόμενος εκ νέου για τον λόγο που έφυγε η Καθ’ ης η Αίτηση από το σπίτι και αν του ανέφερε τον λόγο που αποχώρησε, αυτός απάντησε ότι δεν άντεχε εκεί και ούτε το ‘καθήσι’. Στον Μ.Α.1 υποβλήθηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση δεν άντεχε εκεί λόγω της ψυχοσωματικής βίας που ασκούσε στο πρόσωπο της και ότι μετά την έπειθε να επιστρέψει τα παιδιά τους, με αυτόν να απαντά ότι είναι ψέματα. Διευκρίνισε ότι, απλά όταν της έλεγε και της παράγγελνε για κάτι, αυτή αντιδρούσε έντονα, γιατί έτσι ήταν ο χαρακτήρας της.
84.  Ανέφερε δύο παραδείγματα όπου της έκανε παρατήρηση ότι μύριζαν τα ρούχα που βγήκαν από το πλυντήριο και ένα άλλο όπου μετέβη μαζί με το παιδί τους την παραμονή Χριστουγέννων στην Λάρνακα σε μία γιορτή και τελικά την εντόπισε μετά από τέσσερις μέρες σε ξενοδοχείο στην Λεμεσό. Όταν η Καθ’ ης του ανέφερε ότι επιθυμεί να μεταβεί ξανά εκεί για την Πρωτοχρονιά, ο Αιτητής αρνήθηκε και την ρώτησε που θα αφήσει τα παιδιά τους. Δήλωσε ότι για ένα μήνα δεν του μιλούσε και τον έβριζε. Όταν ρωτήθηκε από την συνήγορο γιατί δεν την άφησε να πάει και αν ήταν φυλακισμένη του, ο μάρτυρας απάντησε ότι πήγε τα Χριστούγεννα με μία ανήλικη ενός έτους και ότι την πρόσεχε τα Χριστούγεννα, αλλά μετά το έπιασε ‘σύστημα’, διερωτώμενος τι έκανε η μητέρα τους. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, ο Αιτητής ανέφερε ότι σχόλναγε από την εργασία του και δεν την έβρισκε και πως το έκανε πολλές φορές αυτό. Όταν η Καθ’ ης η Αίτηση επέστρεφε και την ρωτούσε που ήταν, αυτή γέλαγε.
85.   Στον μάρτυρα υποβλήθηκε ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση φιλοξενήθηκε μαζί με τον ανήλικο υιό τους στο ΣΠΑΒΟ από τις 08/07/2019-30/07/2019 και πως ζήτησε βοήθεια από εκεί. Ο μάρτυρας απάντησε ότι πήρε την θυγατέρα τους μαζί της και φιλοξενούνταν στο ΣΠΑΒΟ, αλλά σε ένα μήνα την επέστρεψε άρρωστη και παρέλαβε τον υιό τους. Εν τούτοις, η Καθ’ ης δεν επέστρεψε τον υιό τους στο σπίτι και αυτός αποτάθηκε στο Γραφείο Ευημερίας για βοήθεια.
86.  Ακολούθως, ο μάρτυρας ρωτήθηκε που βρίσκονταν τα παιδιά τους όταν αυτός ήταν στην δουλειά του και αυτός απάντησε πως βρίσκονταν στο σπίτι με την μητέρα τους. Σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε, ότι κάποιος έπρεπε να μείνει σπίτι για να φροντίσει τα παιδιά τους, ο μάρτυρας απάντησε ότι η μητέρα τους δεν τα φρόντιζε σωστά, αφού έβρισκε την θυγατέρα του χωρίς να έχει αλλαχτεί το πανί της και της το άλλαζε ο ίδιος, αλλά και ότι είχε έγνοια να ταϊσει τα παιδιά του. Στην συνέχεια, υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση δεν ήταν οκνηρή και δεν της άρεσε να κάθεται στο σπίτι και να μην εργάζεται, αλλά έμεινε στο σπίτι με την σύμφωνη του γνώμη για να προσέχει τα παιδιά τους. Ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν τα φρόντιζε, αλλά όταν σχόλναγε πολλές φορές τα τάιζε και έπαιρνε φαγητό και στην ίδια την Καθ’ ης η Αίτηση. Επιπρόσθετα, υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ήταν πάντα εκεί και φρόντιζε τα παιδιά τους από την γέννηση τους, αφού αυτός εργαζόταν και αυτή όχι. Ο μάρτυρας απάντησε περιγράφοντας ένα περιστατικό όπου η Καθ’ ης του είχε τηλεφωνήσει ανήσυχη ότι χάθηκε ο ανήλικος υιός τους και εν τέλει διαπιστώθηκε ότι έφυγε από το σπίτι και έπαιζε στην γειτόνισσα.
87.  Σε ερώτηση που υποβλήθηκε στον μάρτυρα από την συνήγορο, ότι και οι δύο γονείς έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις απέναντι στα παιδιά τους, αυτός συμφώνησε ότι έχουν, αλλά ανέφερε ότι σηκωνόταν από το πρωϊ, φρόντιζε τα παιδιά του, έκαμνε το γάλα τους και μετά έφευγε. Η μητέρα τους ήταν στο σπίτι, δεν ρωτούσε τα παιδιά και δεν ενδιαφερόταν για αυτά. Όταν σχόλναγε και άνοιγε την πόρτα της οικίας του, η Καθ’ ης του έλεγε να έρθει να τους πιάσει γιατί την είχαν τρελάνει. Ανέφερε ακόμα, ότι όταν βλέπει τώρα τα παιδιά για πεντέμισι ώρες τα ταϊζει μόνο μακαρόνια, όπως τα ίδια του λένε, αλλά αυτός τα ταίζει ότι θέλουν και δεν τους χαλά χατίρι.
88.  Ακολούθως, στον μάρτυρα υποβλήθηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση δεν είναι βίαιη ή επιθετική όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε και πως όταν τους θυμώνει για κάτι που κάνουν, είναι μέσα στα θεμιτά πλαίσια του ρόλου της ως μητέρας. Ο Αιτητής απάντησε ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση θυμώνει κάποτε των παιδιών τους όταν δεν πρέπει να θυμώνει, όπως τα ίδια του ανέφεραν. Περιέγραψε ένα περιστατικό όπου η Καθ’ ης έβγαλε τον υιό τους έξω από το διαμέρισμα της στον διάδρομο, όπου κυκλοφορούν αλλοδαποί διότι κλώτσησε το χαλί. Όταν του υποβλήθηκε ότι δεν έγινε αυτό το περιστατικό, ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν γνωρίζει αν του είπαν ψέματα τα παιδιά του.
89.  Περαιτέρω, στον μάρτυρα υποβλήθηκε ότι δυστυχώς τα παιδιά τους γίνονται μάρτυρες των τσακωμών τους μπροστά στα ανήλικα κατά την διάρκεια της παράδοσης-παραλαβής τους για την επικοινωνία και όχι γιατί είναι επιθετική η Καθ’ ης η Αίτηση προς τα παιδιά τους. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο ίδιος παρέδιδε τα παιδιά με ηρεμία, ενώ κάποτε η Καθ΄ ης η Αίτηση τον έβριζε μπροστά στα ανήλικα. Του υποβλήθηκε επίσης, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση δεν ήταν ποτέ τρόφιμος ψυχιατρείου, με τον μάρτυρα να απαντά ότι δεν το γνωρίζει, αλλά πως του το εκμυστηρεύτηκε η ίδια και πως την έδερνε ο πατέρας της.
90.  Στον Αιτητή υποβλήθηκε ακόμα ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση ουδέποτε διέμενε σε πανσιόν καμπαρέ. Ο μάρτυρας απάντησε ότι έμενε στο «Γιολάντα» και είναι η πραγματικότητα ότι εκεί ‘νοίκιαζαν’ γυναίκες και πως αυτή πήρε τα παιδιά του σε αυτό το μέρος.
91.  Στον Αιτητή υποβλήθηκε ερώτηση αν μπορεί να εντοπίσει την Καθ’ ης η Αίτηση για τα παιδιά τους και αν συνεργάζεται γενικά για τα ζητήματα τους, με τον μάρτυρα να απαντά ότι μπορεί να της τηλεφωνήσει πολλές φορές και να μην απαντά το τηλέφωνο, αλλά την εντοπίζει. Για το αν συνεργάζονται, ο Αιτητής απάντησε ότι δεν χρειάστηκε κάτι.
92.  Στην συνέχεια της αντεξέτασης του Μ.Α.1, του υποβλήθηκε ότι το σπίτι της Καθ’ ης η Αίτηση είναι κατάλληλο, με τον μάρτυρα να απαντά ότι δεν είναι αφού το είδε και είναι 4 επί 3, για να χωράνε τα παιδιά για 3-4 ώρες, αλλά δεν αποδέχεται να διανυκτερεύουν εκεί, ενώ η ίδια του ανέφερε ότι δεν έχει κρεβάτι πάνω-κάτω για να κοιμούνται τα ανήλικα.
93.  Ο μάρτυρας ρωτήθηκε επίσης για την ποινική υπόθεση που εκκρεμεί εναντίον του, η οποία προήλθε από την καταγγελία της Καθ’ ης η Αίτηση για βία στην οικογένεια. Ο Αιτητής ανέφερε επί τούτου, ότι αυτή πήγε και τον κατάγγειλε ότι την έδερνε και για ψυχική οδύνη, ενώ είναι η ίδια που του προκαλούσε ψυχική οδύνη. Δήλωσε ότι δεν φοβάται τίποτε, από την στιγμή που δεν έκανε κάτι.

          · Η μαρτυρία του κ. Μ.Α. (Μ.Α.2)։

 

94.  Ο δεύτερος μάρτυρας που πρόσφερε μαρτυρία στην παρούσα υπόθεση για την πλευρά του Αιτητή ήταν ο κ. Μ.Α. Πρωτοκολλητής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου. Κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο 6, αντίγραφο του κατηγορητηρίου της ποινικής υπόθεσης με αρ. 644/2020, όπου αναγράφεται ως κατηγορούμενος ο Αιτητής στην παρούσα υπόθεση.

 

95. Ο εν λόγω μάρτυρας αντεξετάστηκε σε περιορισμένο βαθμό από την συνήγορο της Καθ΄ ης η Αίτηση. Ρωτήθηκε αν γνωρίζει από τον φάκελο της υπόθεσης, αν αυτή έχει ολοκληρωθεί ή αν εκκρεμεί προς εκδίκαση και αυτός απάντησε ότι δεν είχε την δεδομένη στιγμή τον φάκελο μαζί του. Επίσης, ο μάρτυρας ρωτήθηκε αν γνωρίζει οτιδήποτε αφορά την υπόθεση, πλην αυτού που αναγράφεται στο κατηγορητήριο με αυτόν να απαντά αρνητικά.

 

           · Η μαρτυρία της κας Π.Θ.- Καθ’ ης η Αίτηση (Μ.Υ.1)։

 

96.  Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας των μαρτύρων της πλευράς του Αιτητή, ήταν η σειρά της Καθ’ ης η Αίτηση να καταθέσει. Κατέθεσε ως Τεκμήριο Β1 Γραπτή Δήλωση της στην αγγλική γλώσσα καθώς και πιστή μετάφραση της στην ελληνική γλώσσα ως Τεκμήριο Β2, ενώ υιοθέτησε το περιεχόμενο τους ως μέρος της κυρίως εξέτασης της. Η εν λόγω μάρτυρας κατέθεσε ως τεκμήρια συνολικά πέντε έγγραφα, στα οποία θα προβώ σε ειδική αναφορά σε κατοπινό στάδιο.

 

97.  Θα επικεντρωθώ στην παράθεση των βασικότερων σημείων της γραπτής δήλωσης της Καθ’ ης η Αίτηση. Αρχικά, στα πλαίσια της γραπτής της κατάθεσης, η Μ.Υ. 1 αναφέρει ότι αμέσως μετά την συμβίωση της με τον Αιτητή αυτός ήταν πολύ νευρικός αλλά και βίαιος, ασκώντας της τόσο ψυχολογική όσο και σωματική βία. Συνεχώς αντιμετώπιζε ρατσιστικά σχόλια τόσο από τον ίδιο όσο και από την οικογένεια του και συγκεκριμένα από τον πατέρα του. Την αποκαλούσαν «μαύρη», «ανάφεντη» και διάφορους άλλους χαρακτηρισμούς που πρόσβαλλαν το ήθος και τον χαρακτήρα της. Υποστηρίζει ακόμα, ότι ο Αιτητής είναι αυταρχικός και από την αρχή της σχέσης τους, συμπεριφερόταν καταπιεστικά, υποτιμητικά, ενώ την μείωνε και την περιφρονούσε.

 

98.  Περί τις αρχές του 2014, μετά που ο Αιτητής ασκούσε σωματική και λεκτική βία εναντίον της, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την οικία τους και να μεταβεί στον αστυνομικό σταθμό για να καταγγείλει το περιστατικό, αλλά μετά από τις υποσχέσεις του Αιτητή ότι θα αλλάξει συμπεριφορά, επέστρεψε στο σπίτι. Παρά τις υποδείξεις των αστυνομικών, συνέχισε να έχει άσχημη συμπεριφορά προς το πρόσωπο της, την υποτιμούσε, δεν της επέτρεπε να εργαστεί και την άφηνε εσώκλειστη για να προσέχει τα παιδιά τους.

 

99.  Στις 13/10/2017 ο Αιτητής άσκησε και πάλι σωματική βία εναντίον της και αφού προέβη καταγγελία στο Γραφείο Ευημερίας, φιλοξενήθηκε στον χώρο φιλοξενίας του ΣΠΑΒΟ στην Πάφο μέχρι τις 15/11/2017 μαζί με την τότε 17 μηνών θυγατέρα τους. Ο Αιτητής συνέχισε να της υπόσχεται ότι θα αλλάξει συμπεριφορά και έτσι επέστρεψε και πάλι στο σπίτι.

 

100. Περί τις αρχές Ιουλίου 2019, αφού ο Αιτητής συνέχισε την ίδια συμπεριφορά, δεν άντεξε την κατάσταση αυτή και μεταφέρθηκε πάλι στις 08/07/2019 στον χώρο φιλοξενίας του ΣΠΑΒΟ στην Πάφο. Για όσο χρονικό διάστημα διέμενε εκεί, κατά διαστήματα πήγαινε και έπαιρνε πότε την θυγατέρα τους και πότε τον υιό τους για να τους έχει κοντά της, αφού και τα δύο παιδιά της συνεχώς την ζητούσαν.

 

101. Ακολούθως, η μάρτυρας αναφέρει ότι στις 08/08/2019 εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα με την σύμφωνη γνώμη της, πως μέχρι τις 08/10/2019 θα ανατεθεί η φύλαξη και φροντίδα των παιδιών τους στον Αιτητή και ότι οι υπόλοιπες πτυχές της γονικής μέριμνας θα ασκούνται από κοινού. Υποστηρίζει ότι ο μόνος λόγος που αποδέχθηκε το εν λόγω προσωρινό διάταγμα είναι ότι δεν επιθυμούσε να διαμένουν μαζί της τα ανήλικα στον χώρο φιλοξενίας του ΣΠΑΒΟ, αφού δεν ήθελε να δημιουργήσει αναστάτωση σε αυτά, αλλά και γιατί επιθυμούσε να εξεύρει εργασία και σπίτι, ώστε να μπορεί να τα έχει μαζί της συνεχώς. Προσθέτει ότι εκείνη την περίοδο, ανησυχούσε έντονα για το θέμα εξεύρεσης εργασίας και κατοικίας, αφού χωρίς εισοδήματα ήταν αδύνατο να βρει άμεσα οικία στην οποία θα μπορούσαν να διαμένουν άνετα τα ανήλικα τέκνα της.

 

102. Η Καθ’ ης η Αίτηση υποστηρίζει μέσα από την γραπτή της δήλωση και χωρίς να επιθυμεί να καταλογίσει οποιαδήποτε ευθύνη, ότι το Γραφείο Ευημερίας αλλά και το ΣΠΑΒΟ δεν την στήριξαν επαρκώς και/ή κατάλληλα, ούτως ώστε να μπορέσει να εξασφαλίσει οικία η οποία να πληροί τις προδιαγραφές και συνθήκες, για να στεγάσει τα ανήλικα τέκνα της. Ως εκ τούτου, είναι η θέση της ότι η προσωρινή διαμονή των ανήλικων τέκνων της με τον Αιτητή, κατέστη μετέπειτα μόνιμη εις βάρος τόσο της ίδιας όσο και των παιδιών της, αφού αυτά στερήθηκαν της μητρικής φροντίδας.

 

103. Υποστηρίζει στην γραπτή της κατάθεση, ότι αποτελεί υπόδειγμα μητέρας, αφού ασκούσε και συνεχίζει να ασκεί πολύ ικανοποιητικά το γονικό της ρόλο, αφού μεταξύ άλλων πάντοτε καθάριζε, έπλενε, μαγείρευε και περιποιόταν τα ανήλικα τέκνα τους, υπομένοντας ταυτόχρονα την ανάρμοστη συμπεριφορά του Αιτητή. Υποστηρίζει ότι παρόλο που αντιμετώπιζε προβλήματα με τον Αιτητή και δεχόταν ψυχολογικό πόλεμο, ουδέποτε άφησε τούτο να επηρεάσει την στάση της προς τα παιδιά της. Πάντοτε συμμετείχε στην φροντίδα και ανατροφή των παιδιών τους, αφού ο Αιτητής δεν της επέτρεπε να εργαστεί και επομένως αναλάμβανε όλη την φροντίδα της οικογένειας. Δηλώνει ακόμα, ότι η μόνη φορά που αποχωρίστηκε τα παιδιά της, ήταν όταν έπρεπε να ταξιδέψει στο Νεπάλ για να παρευρεθεί στην κηδεία της μεγαλύτερης αδελφής της και για να διευθετήσει διάφορα θέματα λόγω αυτής της απώλειας. Προσθέτει ότι κατά την παραμονή της στο Νεπάλ, είχε συνεχή επικοινωνία με τα ανήλικα.

 

104. Είναι η θέση της, ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τον Αιτητή για να παράσχει στα ανήλικα την κατάλληλη φροντίδα και περιποίηση, αφού είναι αυτή που καθάριζε, μαγείρευε και περιποιόταν το σπίτι, ενώ ο πατέρας τους συμμετείχε ελάχιστα, διότι απουσίαζε πολλές ώρες από το σπίτι λόγω της δουλειάς του. Σημειώνει ότι για όσο χρόνο τα παιδιά διέμεναν με τον Αιτητή, φρόντισε να ασκεί τακτική επικοινωνία μαζί τους, ώστε να διατηρηθούν ισχυροί ψυχικοί δεσμοί μεταξύ τους.

 

105. Ακολούθως, η Καθ’ ης η Αίτηση αναφέρει ότι έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες διαβίωσης της σε μεγάλο βαθμό, διότι εργάζεται σε περίπτερο και λαμβάνει μηνιαίες απολαβές ύψους €1.089-. Περαιτέρω, ενοικιάζει δικό της χώρο για τον οποίο καταβάλλει €410,00 μηνιαίως ως ενοίκιο. Ισχυρίζεται ότι η κατοικία στην οποία διαμένει, διαθέτει όλο τον απαραίτητο οικιακό εξοπλισμό, όπου μπορούν τα ανήλικα να διαμένουν με άνεση.

 

106. Η Καθ’ ης η Αίτηση αναφέρει ότι τα παιδιά της την αγαπούν, αλλά φοβούνται τον Αιτητή και έτσι ενεργούν σύμφωνα με τις υποδείξεις του. Ισχυρίζεται ακόμα, ότι ο Αιτητής προσπαθεί να την παρουσιάσει ως ένα άτομο προβληματικό, επικίνδυνο, με ψυχολογικά προβλήματα, με απώτερο σκοπό να της αποστερήσει και να την αποξενώσει από την φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων της. Αναφέρει πως είναι ψέματα το ήταν τρόφιμος ψυχιατρείου, ενώ ουδέποτε είπε κάτι τέτοιο στον Αιτητή και ούτε είναι επικίνδυνη για τα παιδιά της.

 

107. Υποστηρίζει ότι ο Αιτητής προκειμένου να την παρουσιάσει ως ανεύθυνη μητέρα, επικαλείται το τροχαίο ατύχημα του ανήλικου τέκνου τους, σημειώνοντας ότι αυτό έμεινε προληπτικά στο νοσοκομείο και δεν τραυματίστηκε σοβαρά. Αναφέρει ότι ο Αιτητής δεν έχει παρουσιάσει οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό στο οποίο να εμφαίνεται ότι το ανήλικο τέκνο τους τραυματίστηκε σοβαρά και ούτε έχει καταδειχθεί ευθύνη ή και αμέλεια της από την αστυνομία για το ατύχημα που της καταλογίζουν.

 

108. Ισχυρίζεται ακόμα, ότι όλα όσα ανέφερε ο Αιτητής για την ίδια και την αδυναμία της να φροντίζει τα παιδιά τους, ήταν ψέματα, αφού πάντοτε αυτά ήταν καθαρά και περιποιημένα. Υποστηρίζει ότι αν αυτός βοήθησε κάποιες φορές στο άλλαγμα πάνας ή για να τα ταϊσει ή να τα κάνει μπάνιο, αυτό εντάσσεται στις υποχρεώσεις του ως γονιού και αν στο παρελθόν είχε την βοήθεια της μητέρας του στην φροντίδα των παιδιών, τώρα είναι μόνος του και αδυνατεί να ανταπεξέλθει. Σε σχέση με τις αναφορές του Αιτητή ότι στο παρελθόν δεν την εντόπιζε, ισχυρίζεται ότι αφορούν την περίοδο που κρυβόταν από αυτόν γιατί τον φοβόταν, αφού της ασκούσε βία.

 

109. Υποστηρίζει ότι σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται να έχει ο Αιτητής την αποκλειστική άσκηση της γονικής μέριμνας των ανήλικων τέκνων τους, αφού πάντα είναι συνεργάσιμη σε ότι τα αφορά. Ο Αιτητής και το Γραφείο Ευημερίας γνωρίζουν τον τόπο διαμονής της και υπάρχει τρόπος επικοινωνίας μαζί της, επομένως θεωρεί ότι πρέπει να λαμβάνει και η ίδια μέρος σε όλες τις αποφάσεις και τα ζητήματα που αφορούν τα παιδιά της.

 

110. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της Καθ’ ης η Αίτηση, υποβλήθηκαν σε αυτήν διάφορες ερωτήσεις από την συνήγορο της, ενώ προέβη και στην κατάθεση συγκεκριμένων τεκμηρίων. Αρχικά κατέθεσε ως Τεκμήριο 7, αντίγραφο βεβαίωσης της διαμονής της στο ΣΠΑΒΟ ημερομηνίας 30/07/2019. Ακολούθως, κατέθεσε ως Τεκμήριο 8, αντίγραφο ιατρικού εντύπου από την αστυνομική διεύθυνση Πάφου στο όνομα της. Περαιτέρω, κατέθεσε ως Τεκμήριο 9 κλήση μάρτυρος στο όνομα της για την ποινική υπόθεση με αρ. 644/20 με ημερομηνία 16/05/2023. Επίσης, παρουσίασε ως Τεκμήριο 10 βεβαίωση εργοδότησης της ημερομηνίας 25/07/2024. Επιπρόσθετα, κατέθεσε το ενοικιαστήριο έγγραφο του διαμερίσματος που διαμένει σήμερα, ως Τεκμήριο 11.

 

111. Η μάρτυρας ρωτήθηκε στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της, αν θυμάται στην καταγγελία της στην αστυνομία, εάν ανέφερε και περιστατικά σωματικής βίας εναντίον της, πέραν από αυτά της ψυχολογικής βίας. Η μάρτυρας απάντησε ότι θυμάται πως κατάγγειλε στην αστυνομία και την πρόκληση σωματικής βίας, με την βοήθεια του Γραφείου Ευημερίας. Ανέφερε, πως η αστυνομία ήρθε στο σπίτι τους και συνέλαβε τον Αιτητή θέτοντας τον υπό κράτηση για ένα βράδυ.

 

112. Ζητώντας της να περιγράψει τα περιστατικά σωματικής και ψυχολογικής βίας που υπέστη, η μάρτυρας ανέφερε ότι ο Αιτητής την κτυπούσε στο κεφάλι και της τραβούσε τα μαλλιά της πολλές φορές. Από την αρχή ήταν πολύ βίαιος, την έβριζε, την καλούσε με ονόματα και θύμωνε για μικροπράγματα. Μετά από λίγο χρονικό διάστημα ηρεμούσε, ενώ ερχόταν μετά ο πατέρας του στο σπίτι για να ηρεμήσει την Καθ’ ης η Αίτηση και την συμβούλευε να μην αφήσει τα παιδιά και να έχει υπομονή.

 

113. Η μάρτυρας αναφέρει ότι έκανε ότι μπορούσε, αλλά μετά έφυγε. Είχε φύγει και άλλες φορές πριν το 2019. Δεν ήταν η επιλογή της, γιατί φοβόταν και ήθελε να πάει κάπου να ηρεμήσει. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ότι δεν του έλεγε που πήγαινε γιατί φοβόταν ότι θα ερχόταν εκεί και θα της δημιουργούσε πρόβλημα. Τελικά επέστρεφε πίσω γιατί τα παιδιά της ήταν ανήλικα. Σε σχέση με το περιστατικό που έγινε στις αρχές Ιουλίου του 2019 όταν έφυγε για τελευταία φορά από το σπίτι, η μάρτυρας ανέφερε ότι η οικογένεια του επενέβαινε σε οποιαδήποτε κατάσταση είχαν, ενώ μία από τις αδελφές του της είπε ότι δεν κάνει τίποτα και ότι είναι πολύ κακιά γυναίκα.

 

114. Ρωτήθηκε επίσης, για τον λόγο που δεν εργαζόταν κατά την διάρκεια που ζούσε με τον Αιτητή, απαντώντας ότι αυτός και η οικογένεια του δεν της το επέτρεπαν. Ανέφερε ότι το πιο σημαντικό ήταν τα παιδιά της και πως αυτός έλειπε όλη μέρα στην δουλειά του από τις 06.00-14.30 και μετά πήγαινε στην μάντρα ως τις 17.30. Υποστήριξε ότι όλες αυτές τις ώρες που ο Αιτητής έλειπε, αυτή φρόντιζε τα παιδιά.

 

115. Στην συνέχεια, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της η Καθ΄ ης η Αίτηση ανέφερε ότι έμεινε στο ΣΠΑΒΟ για 1,5 μήνα μαζί με την μικρή της θυγατέρα. Μετά πήγε στο χωριό και ζήτησε από τα παιδιά της να πάνε μαζί της, αλλά ο υιος της δεν ήθελε, ενώ η θυγατέρα της δέχθηκε και πήγε μαζί της, κάτι που αποδέχθηκε και ο Αιτητής. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η μάρτυρας ανέφερε ότι έβλεπε αρκετά τα παιδιά της, γιατί ο υιός της είναι λίγο δύσκολος. Στην αρχή είχε μαζί της στο ΣΠΑΒΟ μόνο την θυγατέρα της, αλλά μετά επέστρεψε στο χωριό, την άφησε εκεί και πήρε τον υιό της με την συναίνεση του Αιτητή, όπου έμεινε μαζί της εκεί για μία βδομάδα περίπου.

 

116. Ακολούθως, η μάρτυρας ανέφερε ότι ο Αιτητής προσέλαβε δικηγόρο, την πήρε Δικαστήριο, ενώ έλαβαν απόφαση να μείνουν τα παιδιά μαζί του, κάτι το οποίο η ίδια αποδέχθηκε επειδή δεν είχε δικό της σπίτι, δουλειά και χρήματα για να τα συντηρήσει και λόγω του ότι δεν επιθυμούσε να υποφέρουν μαζί της. Διευκρίνισε ότι ο μόνος λόγος που αποδέχθηκε το προσωρινό διάταγμα, ήταν μόνο και μόνο γιατί πίστευε ότι ήταν προσωρινό και ουδέποτε αποδέχθηκε να γίνει τελικό, αφού θέλει τα παιδιά της.

 

117. Όταν η Καθ΄ ης η Αίτηση ρωτήθηκε αν ζήτησε και έλαβε βοήθεια από το Γραφείο Ευημερίας για να βρει σπίτι και εργασία, αυτή απάντησε αρνητικά για το θέμα της στέγασης, αλλά της έδωσαν €200-300,00 και βρήκε δουλειά το ίδιο διάστημα σε ξενοδοχείο, οπότε αποταμίευσε όλα τα χρήματα για να πληρώσει το σπίτι που είχε εξεύρει. Ανέφερε επίσης, ότι συνέχισε να εργάζεται αλλάζοντας πολλές φορές διαμερίσματα, αφού τα χρήματα που λάμβανε δεν ήταν αρκετά.

 

118. Η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ακόμα ότι όλο αυτό το χρονικό διάστημα είχε πάντοτε επικοινωνία με τα παιδιά της, εκτός την περίοδο του κωρονοϊου όπου δεν επιτρεπόταν η μετακίνηση, και τότε ήταν η μοναδική φορά που δεν μπορούσε να τα βλέπει για δύο μήνες. Δήλωσε, ότι από τότε μέχρι και τώρα βλέπει τα παιδιά της κάθε Σάββατο για 3-4 ώρες. Δεν την ικανοποιεί αυτή η επικοινωνία, δηλώνοντας ότι είναι η μητέρα τους και έχει κάθε δικαίωμα να είναι με τα παιδιά της. Ανέφερε ότι έκανε ότι καλύτερο μπορούσε, ότι της είπε το Γραφείο Ευημερίας, βρήκε εργασία και σπίτι και πλέον θέλει τα δικαιώματα της ως μητέρα. Σε ερώτηση της συνηγόρου της, αν είναι σε θέση να της ανατεθεί η φύλαξη και φροντίδα των παιδιών της από το Δικαστήριο, αυτή απάντησε καταφατικά 100% αφού αγαπά τα παιδιά της.

 

119. Σε ερώτηση που της υποβλήθηκε πώς είναι τα παιδιά μαζί της, η μάρτυρας απάντησε ότι είναι χαρούμενα. Ανέφερε ότι κάθε φορά που έχουν γενέθλια, κάνει σχέδια μία εβδομάδα προηγουμένως και ποια πράγματα θα τους κάνουν χαρούμενους. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι την Δευτέρα έπρεπε να πάνε σχολείο και μία βδομάδα προηγουμένως τους αγόρασε βαλίτσα, σχολική ύλη, βιβλία και πολλά πράγματα που ήθελαν. Μετά τους ρώτησε για τις στολές τους που δεν ήταν έτοιμες και πήγε και τους τις αγόρασε. Από το 2019 έχει βελτιωθεί η κατάσταση της και διαθέτει πλέον αρκετά χρήματα για να αγοράσει πράγματα για τα παιδιά της, διερωτώμενη τι κάνει ο πατέρας τους, που βγάζει δύο φορές τα χρήματα που η ίδια λαμβάνει και παίρνει και οικονομική βοήθεια λόγω των ανήλικων. Δήλωσε επίσης ότι πλέον είναι οικονομικά ανεξάρτητη με δική της εργασία και σπίτι και πάντοτε ήλπιζε να είναι τα παιδιά της μαζί της, αφού είναι σε καλή κατάσταση σωματικά και ψυχικά, τα αγαπά και την αγαπάνε.

 

120. Επιπρόσθετα, η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ότι έχει πάει σχολείο και είναι μορφωμένη, συνεπώς μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά της με το σχολείο και το διάβασμα τους, όπως για παράδειγμα με τα ιδιαίτερα αγγλικών τους. Δήλωσε ότι επιθυμεί να είναι προσωπικά αναμεμειγμένη σε κάθε απόφαση της ζωής τους, είτε για την υγεία τους, είτε για τις σπουδές τους, είτε για το διάβασμα τους και να έχει ίσα δικαιώματα για την λήψη αποφάσεων, όπως και ο Αιτητής.

 

121. Καταληκτικά, η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ότι ο Αιτητής ήταν τόσο επιθετικός που την κτυπούσε όταν ήταν έγκυος 8 μηνών και όλη αυτή η συμπεριφορά την έκανε να τον μισήσει. Ο μοναδικός λόγος που έμεινε σπίτι, ήταν γιατί τα παιδιά τους ήταν πολύ μικρά. Αυτός της έλεγε συνεχώς ότι εγκατέλειψε τα παιδιά τους, αλλά αυτό είναι ψέμα γιατί πάντοτε έφευγε με τα παιδιά της και ποτέ μόνη της. Δήλωσε πώς αν την ενδιέφεραν τα παιδιά της, θα έκανε την ζωή της και θα έβρισκε άλλο άντρα, ενώ ποτέ δεν έχει κάνει κάτι τέτοιο γιατί προτεραιότητα είναι τα παιδιά της.

 

122. Ακολούθησε η αντεξέταση της Μ.Υ.1 από την συνήγορο του Αιτητή. Η Καθ’ ης η Αίτηση αρχικά ερωτήθηκε πόσο καιρό διαμένει στο διαμέρισμα, για το συμβόλαιο της και πόσα κρεβάτια διαθέτει. Η μάρτυρας απάντησε ότι διαμένει στο ίδιο στούντιο εδώ και τρία έτη. Το ενοικιαστήριο έγγραφο της είναι για ένα έτος και το ανανεώνει με την λήξη του για ακόμη ένα έτος. Ανέφερε ότι διαθέτει μόνο ένα κρεβάτι υπέρδιπλο και πως δεν διαθέτει άλλα κρεβάτια γιατί μένει μόνη της. Όταν ρωτήθηκε πως έχει τρία χρόνια που ζητά να έρχονται τα παιδιά της και να κοιμούνται εκεί, αλλά δεν τους έχει ένα κρεβάτι για να ξαπλώνουν, η μάρτυρας απάντησε ότι τα ανήλικα δεν περνούν την νύκτα μαζί της, οπότε δεν θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να έχει περισσότερα κρεβάτια. Διευκρίνισε ότι είναι πολύ μικρό το στούντιο που διαμένει και ότι πάντα ήθελε να νοικιάσει τουλάχιστον σπίτι δύο υπνοδωματίων, αλλά ο μισθός της είναι πολύ λίγος. Όταν της τέθηκε η θέση πως δεν μπορούν να μείνουν εκεί τα παιδιά της, η μάρτυρας διαφώνησε και ανέφερε ότι έχει πέντε χρόνια που εργάζεται πολύ σκληρά, αποταμιεύοντας χρήματα ώστε να μπορέσει να ενοικιάσει οποιαδήποτε στιγμή, αλλά τώρα δεν θέλει να ενοικιάσει διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, γιατί τα παιδιά εξακολουθούν να μην είναι μαζί της και τα βλέπει μόνο για 3-4 ώρες. Πρόσθεσε, ότι τα διαμερίσματα δύο υπνοδωματίων είναι τώρα πολύ ακριβά και πως θέλει να φυλάξει χρήματα. Ανέφερε ότι δεν είναι χρήσιμο για την ίδια να ξοδέψει χρήματα για αυτό, αφού δεν είναι πλούσια. Όταν της υποβλήθηκε γιατί δεν βρήκε διαμέρισμα, αφού αποταμίευσε χρήματα, η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι χρειάζεται χρόνο για να βρει ένα διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων.

 

123. Ακολούθως, η Καθ’ ης η Αίτηση ρωτήθηκε για το πότε ενοικίασε για πρώτη φορά διαμέρισμα μετά τον χωρισμό των διαδίκων και για πόσο χρονικό διάστημα διέμενε εκεί. Η μάρτυρας απάντησε ότι με χρήματα που προηγουμένως είχε φυλάξει, αλλά και €200,00 που της έδωσε το Γραφείο Ευημερίας, ενοικίασε ένα στούντιο περί τα τέλη Αυγούστου 2019 που ήταν στην πανσιόν του καμπαρέ «Γιολάντα», όμως διέμενε στο χωριό και δεν γνώριζε ότι το μέρος αυτό χρησιμοποιείτο από αυτές τις κοπέλες. Ανέφερε ακόμα, ότι δεν μπορούσε να μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα εκεί, επειδή στο μέρος αυτό διέμεναν ιερόδουλες και δεν είχε ιδέα για αυτό, ενώ ο Αιτητής την κατηγόρησε ότι πήγε σε αυτό το μέρος και έτσι έφυγε από εκεί. Όταν της υποβλήθηκε ότι ήταν λανθασμένη η κρίση της και γνώριζε που πήγε, η μάρτυρας απάντησε ότι καμία γυναίκα η οποία έχει δύο παιδιά δεν θα πήγαινε να ενοικιάσει σε εκείνο το μέρος, αλλά και πως δεν είχε καμία ιδέα. Διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει το μέρος, ούτε και τον ιδιοκτήτη και όταν ερχόταν από το χωριό για λίγο στην Πάφο, γνώριζε ελάχιστα για τα μέρη εκεί γύρω. Σε υποβολή της συνηγόρου, ότι ο μόνος λόγος που έφυγε από το διαμέρισμα εκείνο, ήταν διότι ενημέρωσαν το Δικαστήριο για το που έμενε και πως αναγκάστηκε να φύγει μετά από υπόδειξη της λειτουργού, η Καθ’ ης η Αίτηση είπε πώς ήταν δική της απόφαση, δεν πιέστηκε από κανένα και ότι μόλις το έμαθε έφυγε από εκεί.

 

124. Στην συνέχεια της αντεξέτασης της, η μάρτυρας ρωτήθηκε για το πόσες φορές άλλαξε σπίτια μετά που έφυγε από την πανσιόν και αν έμενε πάντα μόνη της. Η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ότι ίσως άλλαξε 4-5 σπίτια και πως έμενε μόνη της. Όταν ρωτήθηκε αν διέμενε μαζί με 3-4 αλλοδαπές κοπέλες, αυτή απάντησε καταφατικά και ότι κατάγονταν από την χώρα της, διότι δεν είχε αρκετά χρήματα για να ενοικιάσει δικό της διαμέρισμα.

 

125. Όταν η μάρτυρας ρωτήθηκε γιατί έφυγε από το καταφύγιο του ΣΠΑΒΟ, η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι η κατάσταση εκεί ήταν πολύ επίπονη ειδικά για τα παιδιά και δεν μπορούσε να τα βλέπει να ζουν εκεί πέρα, όταν έχουν το δικό τους σπίτι. Έτσι, αν και ήταν δύσκολο για την ίδια, αποφάσισε και συμφώνησε όπως παραμείνουν προσωρινά με τον πατέρα τους. Στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι ο λόγος που έφυγε από το ΣΠΑΒΟ, ήταν διότι είχε πρόβλημα συμπεριφοράς και καβγάδιζε με τις κοπέλες εκεί, την συγκάτοικο της και με το προσωπικό και δεν προσαρμοζόταν εκεί. Η Καθ’ ης η Αίτηση το αρνήθηκε ως ψέμα, αναφέροντας πως όταν βρήκε δουλειά ήταν πολύ χαρούμενοι. Ανέφερε επίσης, πως υπήρχε μία γυναίκα εκεί που ήταν πολύ επιθετική, το οποίο γνώριζαν όλοι και είχαν μία συνάντηση για να τα ξαναβρούν. Σε σχέση με το προσωπικό, ανέφερε ότι υπήρχε μία κοπέλα με το όνομα Κ. και ήταν πολύ καλή.

 

126. Η μάρτυρας ρωτήθηκε αν συμφωνεί πώς ο Αιτητής της έφερνε να βλέπει τα παιδιά σύμφωνα με το πρόγραμμα επικοινωνίας που της έλεγε το Γραφείο Ευημερίας και τα έβλεπε, για να μην αποκοπεί εντελώς η επικοινωνία μαζί τους. Η μάρτυρας απάντησε αρνητικά και πως όλοι γνώριζαν τον λόγο που έφυγε από το σπίτι. Διερωτήθηκε πώς μπορούν να αφήσουν τα παιδιά της μαζί του, από την στιγμή που αυτός κτύπησε τόσες φορές τον υιό τους και είχε ουλή, αλλά και όταν η γυναίκα που μένει μαζί του την γρονθοκόπησε. Ανέφερε επίσης, ότι η εν λόγω γυναίκα φώναζε στον υιό της και τον κτύπησε μπροστά της. Η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ακόμα ότι αυτή η γυναίκα μαζί με τον Αιτητή κάθε Δευτέρα που πήγαινε να δει τον υιό της και της επέτρεπε το Δικαστήριο, της φώναζαν, προσπαθούσαν να την κτυπήσουν και δεν την άφηναν να δει τα μωρά της. Όταν ρωτήθηκε αν αυτή η γυναίκα είναι η ξαδέλφη του Αιτητή που έρχεται και τον βοηθά στο σπίτι, η Καθ΄ ης η Αίτηση απάντησε ότι δεν είναι ξαδέλφη του, πως κοιμούνται μαζί και πως τα παιδιά της τους έχουν δει. Σε σχετική υποβολή της συνηγόρου, ότι αυτά που είπε τα σκαρφίστηκε για να δικαιολογήσει κάποιες δικές της πράξεις που έχουν να κάνουν με τις προσωπικές της σχέσεις, η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι είναι αρραβωνιασμένη σήμερα με τον κ. Π. και ότι δεν είχε σχέση με διάφορους άντρες.

 

127. Όταν η μάρτυς ρωτήθηκε ότι πριν το 2021 έλεγε στα παιδιά της για το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης της και ότι η θυγατέρα της δεν είχε πρόβλημα να έχει ένα μικρό αδελφάκι, η Καθ’ ης η Αίτηση ανέφερε ότι τα παιδιά αστειεύονται. Ακολούθως, η Καθ’ ης η Αίτηση ρωτήθηκε ότι στην κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι δεν προχώρησε στην ζωή της για να βρει άλλο άντρα, γιατί προτεραιότητα της είναι τα παιδιά της και σήμερα είπε ότι είναι αρραβωνιασμένη, παραλείποντας να το αποκαλύψει. Η μάρτυς απάντησε ότι κανένας δεν την ρώτησε για αυτό και δεν θέλει να λέει ψέματα. Ανέφερε επίσης, ότι είναι αλήθεια πως τα παιδιά της είναι η προτεραιότητα της και πως και το Γραφείο Ευημερίας της είπε ότι έχει δίκαιο να αρραβωνιαστεί και να παντρευτεί.

 

128. Αντεξεταζόμενη αν μένει μαζί της ο κ. Π. στο στούντιο με το διπλό κρεβάτι που θέλει να πάρει τα παιδιά της να κοιμούνται όλοι μαζί, η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι τα παιδιά δεν μένουν εκεί και ότι γνωρίζουν πολύ καλά τον κ. Π. και είναι καλοί φίλοι. Κάποιες φορές αγόραζε πράγματα και είναι χαρούμενη γιατί έχει πολύ καλή σχέση και με τα δύο παιδιά της. Ακολούθως, η μάρτυρας ερωτήθηκε γιατί τόσους μήνες δεν φιλοτιμήθηκε να εξεύρει ένα κατάλληλο σπίτι με χώρο για να έρχονται τα παιδιά της και να μην είναι με ένα άγνωστο άντρα ανανεώνοντας ξανά το στούντιο. Η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι αυτό είναι που σκέφτονται τώρα, αλλά ο αρραβωνιαστικός της, της είπε να τελειώσει πρώτα το Δικαστήριο και αν αποφασιστεί ότι θα έχει τα παιδιά, τότε να ενοικιάσουν άλλο διαμέρισμα. Η μάρτυρας ερωτήθηκε εκ νέου, πως σε περίπτωση που τα παιδιά έλθουν στην μητέρα τους για διανυκτέρευση, έστω μία φορά την εβδομάδα, μία φορά τον μήνα ή μία φορά το εξάμηνο, αν πρέπει να κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι με την ίδια και τον κ. Π., η Καθ’ ης απάντησε κατά λέξει։ «Δηλαδή το πρόβλημα είναι ότι δεν έχω δύο υπνοδωμάτια τώρα;». Τόνισε ότι δεν πάλεψε τα τελευταία πέντε χρόνια για να βλέπει τα παιδιά της για τρείς ώρες ή κάθε δεκαπέντε ημέρες ή μία φορά τον μήνα, όπως υποστήριξε ο Αιτητής.

 

129. Στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι ο λόγος που η επικοινωνία με τα παιδιά της ήταν αραιή, οφειλόταν στο ότι δεν κρίθηκε κατάλληλη από τους λειτουργούς για κάτι περισσότερο και ότι πολλές φορές άφηνε τα ανήλικα νηστικά και ζαλισμένα και έκλαιγαν. Η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι όλα αυτά είναι ψέματα. Ακολούθως, στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι δεν γνωρίζει ελληνικά και δεν μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά της με τα μαθήματα τους, όπως ανέφερε στο Δικαστήριο. Η μάρτυρας το αρνήθηκε, δηλώνοντας ότι ο Αιτητής δεν τελείωσε την τρίτη τάξη και δεν είχε πάει καν σχολείο, ενώ δεν βοήθησε τα παιδιά με το σχολείο και τα φροντιστήρια τους. Ξεκαθάρισε ότι η ίδια έχει δίπλωμα, τελείωσε το σχολείο, πήγε κολλέγιο, ξέρει αγγλικά, γνωρίζει λίγα ελληνικά και θα κάνει ότι μπορεί.

 

130. Ακολούθως, στην μάρτυρα υποβλήθηκε το αντίγραφο του ιατρικού εντύπου της ΑΔΕ Πάφου (βλ. Τεκμήριο 8) όπου ρωτήθηκε αν της είπαν από την αστυνομία να πάει στο νοσοκομείο για να εξεταστεί. Αυτή απάντησε ότι της ζήτησαν να δώσει κάποιες απαντήσεις και το έγγραφο ήταν για να βοηθήσει την υπόθεση της. Όταν ρωτήθηκε αν πήγε στο νοσοκομείο, η Καθ’ ης η Αίτηση αρχικά απάντησε ότι νομίζει ότι πήγε και μετά ανέφερε ότι δεν θυμάται καλά, ενώ αργότερα είπε ότι μπορεί να έχει πάει και δεν θυμάται καλά και αυτός νομίζει πως είναι ο κανόνας. Της υποβλήθηκε τότε, ότι δεν πήγε στο νοσοκομείο και για αυτό το έντυπο που παρουσίασε είναι κενό, αφού δεν το συμπλήρωσαν οι γιατροί. Η μάρτυρας απάντησε ότι αυτό έγινε, γιατί εκείνη την ημέρα πριν ο Αιτητής την κτυπήσει, είχε πολλές ουλές και αυτή διέμενε στο χωριό στην Σαλαμιού, ενώ η αστυνομία ήταν στα Κελοκέδαρα. Ήθελε να παραπονεθεί πολλές φορές εναντίον του Αιτητή, αλλά έκανε υπομονή γιατί ήταν πολύ μικρά τα παιδιά της. Ανέφερε σε σχέση με το εν λόγω έντυπο, ότι ο γιατρός την εξέτασε και το μόνο που της έδωσε ήταν εκείνο το χαρτί. Υποστήριξε ότι δεν έγραψαν κάτι στο χαρτί, γιατί δεν είχαν δει κάποια σωματική βλάβη και πως αυτό το χαρτί είναι μόνο αν δουν πως υπάρχει κακοποίηση, μώλωπας και ότι το 2019 όταν έφυγε, δεν έφυγε γιατί την κτύπησε, απλά είχε μπουχτίσει.

 

131. Στην συνέχεια της αντεξέτασης της Μ.Υ.1, της υποβλήθηκε ότι ουδέποτε την κτύπησε ο Αιτητής και πως λέει ψέματα. Η μάρτυρας το αρνήθηκε αναφέροντας πως κτύπησε ακόμη και τον υιό της, δίνοντας του ένα χαστούκι. Όταν αυτή του ζήτησε τον λόγο και μάλωσαν, ο Αιτητής άρχισε να την κτυπάει και την τραβούσε από τα μαλλιά, ενώ η ίδια κρατούσε την 17μηνη θυγατέρα της και ακολούθως κάλεσε το Γραφείο Ευημερίας. Στην συνέχεια, υποβλήθηκε στην μάρτυρα πως η ίδια κτυπούσε τα παιδιά και ήταν βίαιη, με την Καθ’ ης η Αίτηση να απαντά ότι ποτέ δεν άπλωσε χέρι πάνω τους και αν ήταν έτσι θα έδινε τα παιδιά της στον πρώην της, ειδικά αν ήξερε ότι έχει νεύρα και θα πήγαινε σε ψυχολόγο.

 

132. Της υποβλήθηκε επίσης, ότι όπως η ίδια ανέφερε στον Αιτητή, αντιμετώπιζε σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα και για αυτό νοσηλεύτηκε πριν αρκετά έτη σε ψυχιατρική κλινική για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε, ότι δεν γνωρίζει από που λαμβάνουν αυτές τις πληροφορίες και πως είναι όλα ψέματα. Πρόσθεσε ότι όλη η οικογένεια του Αιτητή ήταν βίαιη προς την ίδια, ειδικά η αδελφή του που μία ημέρα ζήτησε από κάποιον να πάρει τον υιό της μακριά, φωνάζοντας της ότι θα την βγάλει τρελή και πως το Γραφείο Ευημερίας θα πάρει τα παιδιά.

 

133. Η μάρτυρας ρωτήθηκε μεταξύ άλλων, αν θυμάται το περιστατικό που επέμενε να τους μεταφέρει ένας άγνωστος άντρας με το αυτοκίνητο του. Η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε πως δεν ήταν ένας ξένος, αλλά ότι είναι φίλοι. Ανέφερε ότι πήγαν στην παραλία με τα παιδιά και την ρώτησε αν μπορεί να την πάει εκεί που θέλει, αποδεχόμενη ότι δεν έπρεπε να πάει μαζί του και ότι δεν ήταν σωστό.

 

134. Περαιτέρω, η Καθ’ ης η Αίτηση ρωτήθηκε αν θυμάται που απειλούσε τους λειτουργούς ότι θα αυτοκτονήσει πριν από λίγο καιρό. Η μάρτυρας δήλωσε ότι ποτέ δεν είπε κάτι τέτοιο, αλλά απλά μπούχτισε γιατί πέρασαν χρόνια, βρήκε εργασία και σπίτι και ήταν λυπημένη αναφέροντας στην λειτουργό ότι ήταν καλύτερα να πεθάνει, ενώ αυτή φοβήθηκε ότι θα κάνει κάτι στον εαυτό της.

 

          · Η μαρτυρία της κας Ε.Θ. (Μ.Υ.2)։

 

135. Ακολούθησε η παρουσίαση της μαρτυρίας της κας Ε.Θ. (Μ.Υ.2) προϊστάμενης του χώρου φιλοξενίας του Συνδέσμου για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια (ΣΠΑΒΟ). Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της, κατέθεσε ως Τεκμήριο 12, έκθεση αναφοράς του ΣΠΑΒΟ ημερομηνίας 06/11/2024.

 

136. Στο πλαίσιο της αντεξέτασης της, η μάρτυρας ρωτήθηκε αν εργαζόταν στο ΣΠΑΒΟ κατά τον χρόνο που έγραψε στην έκθεση της ότι φιλοξενήθηκε η Καθ΄ ης η Αίτηση στον χώρο φιλοξενίας, με την μάρτυρα να απαντά αρνητικά. Ακολούθως, ρωτήθηκε αν γνωρίζει όλα αυτά που γράφει στην έκθεση της, με την Μ.Υ.2 να δηλώνει ότι έχουν φάκελο που διατηρούν στο αρχείο τους και πως κατέγραψε ότι υπήρχε μέσα στον εν λόγω φάκελο, ο οποίος ενημερωνόταν από τις πληροφορίες που λάμβαναν οι λειτουργοί που τότε εργάζονταν.
137. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η μάρτυρας ανέφερε ότι δεν γνωρίζει και ούτε ξαναείδε την Καθ’ ης η Αίτηση, ενώ δεν γνωρίζει προσωπικά την περίπτωση της. Όταν η μάρτυρας ρωτήθηκε αν υπάρχουν αναφορές στον φάκελο σε σχέση με τις σχέσεις της Καθ’ ης η Αίτηση με την τότε αρμόδια λειτουργό ή την προϊστάμενη κατά την δεύτερη φορά που φιλοξενήθηκε στο ΣΠΑΒΟ, η μάρτυρας ανέφερε ότι υπήρχε μία γραπτή προειδοποίηση στην Καθ’ ης γιατί είχε τσακωθεί με μία άλλη φιλοξενούμενη στον χώρο φιλοξενίας. Όταν στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση εγκατέλειψε το ΣΠΑΒΟ γιατί μάλωνε με τις φιλοξενούμενες και τις λειτουργούς, η μάρτυς απάντησε ότι αυτό αναγράφεται στον φάκελο για το 2017, διότι παραβίασε κάποιον από τους κανονισμούς του χώρου φιλοξενίας. Διευκρίνισε ότι το 2017 η Καθ’ ης δυσκολευόταν να βρει κάποιο να της προσέχει την 15μηνη θυγατέρα της, αφού δεν την έπιαναν σε βρεφοκομικό σταθμό, οπότε και αποχώρησε γιατί δυσκολευόταν να βρει εργασία, ενώ την δεύτερη φορά αναγράφεται ότι αποχώρησε γιατί βρήκε δουλειά και σπίτι.
138. Ακολούθως, η μάρτυρας ρωτήθηκε αν το ΣΠΑΒΟ προέβη σε οποιαδήποτε έρευνα σε σχέση με την κατ’ ισχυρισμό βία που δέχθηκε η Καθ’ ης η Αίτηση. Η μάρτυρας απάντησε ότι το ΣΠΑΒΟ δεν είναι υπεύθυνο για τέτοιου είδους έρευνες και εξ’ όσων γνωρίζει είναι το Δικαστήριο. Διευκρίνισε ότι για να έρθει μία γυναίκα εκεί, σημαίνει ότι πέρασε πρώτα από την αστυνομία μέσω της καταγγελίας της, πέρασε από «screening» από το Γραφείο Ευημερίας και μετά καταλήγει στον χώρο φιλοξενίας.
139. Στην συνέχεια, η μάρτυρας ρωτήθηκε αν γνωρίζει προσωπικά ότι αυτά που αναγράφονται στον φάκελο είναι αληθινά ή όχι ή αν μεταφέρει απλά το περιεχόμενο του εν λόγω φακέλου που διάβασε. Η μάρτυρας απάντησε ότι μεταφέρει το περιεχόμενο αυτών που διάβασε, αλλά τα άτομα που τα κατέγραψαν είναι επαγγελματίες κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχολόγοι, ενώ δεν θεωρεί ότι είχαν λόγο να καταγράψουν ψεύδη στον φάκελο.

 

 

 

 

(III)        ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ։

 

140.  Σύμφωνα με το άρθρο 5 (1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Με βάση το άρθρο 5(1)(β) του Νόμου, η γονική μέριμνα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος, την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Περαιτέρω, με βάση το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς.

 

141.  Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. (2) εδ. (α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου, (βλ. Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού (1993) 1 ΑΑΔ 130 και Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά. (2001) 1 (Γ) ΑΑΔ 1911). Το συμφέρον του παιδιού δεν μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς, αφού στην δικαστική κρίση καταλείπεται ευρύ πεδίο, ώστε αφού συνυπολογιστούν όλες οι σχετικές περιστάσεις και παράμετροι, το Δικαστήριο να καταλήξει σε μία ρύθμιση η οποία να εξυπηρετεί καλύτερα το καλώς νοούμενο συμφέρον του ανήλικου τέκνου.

 

142. Ως συμφέρον του τέκνου νοείται το σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό, ηθικό και γενικά κάθε είδους συμφέρον, με προεξέχουσα βαρύτητα εκείνο το οποίο συνιστά βασικό παράγοντα της ορθής ψυχοσωματικής ανάπτυξης του παιδιού. Σε σχέση με τα κριτήρια του συμφέροντος του τέκνου, δεν υπάρχει κατά κανόνα ιεράρχηση. Εξαρτάται από τις ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης περίπτωσης, σε ποιο θα δοθεί βαρύνουσα σημασία. Ο ψυχικός σύνδεσμος του γονέα με το παιδί, καθίσταται αποφασιστικό κριτήριο για την κρίση του συμφέροντος του, ιδιαίτερα όταν το παιδί είναι ώριμο ώστε να ακουστεί η άποψη του, όπως ορίζει ο σχετικός νόμος, οπότε αν από τα όσα υποπέσουν στην αντίληψη του Δικαστηρίου, προκύψει ότι το ανήλικο είναι περισσότερο ψυχικά συνδεδεμένο με έναν από τους δύο γονείς του, τότε το Δικαστήριο οφείλει να σεβαστεί την γνήσια επιθυμία του παιδιού.

 

143. Επιπρόσθετα, το Δικαστήριο οφείλει να εξετάσει όλα τα στοιχεία που διαμορφώνουν το απαραίτητο περιβάλλον για τη ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού και τις συνθήκες διαβίωσής του, έτσι ώστε να μην επέλθει οποιαδήποτε καταστροφική επίδραση στην ψυχολογία του. Πέραν τούτου, το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει και άλλους παράγοντες οι οποίοι θα πρέπει να συνεκτιμηθούν για την ομαλή ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού και που συμβάλλουν στην εξειδίκευση του συμφέροντος του, όπως είναι οι δεσμοί του με τα αδέλφια του (βλ. 14 (3) του Νόμου), η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης του, αλλά και τυχόν δεσμοί του με τρίτα πρόσωπα, ακόμα και με άτομα πέραν του συγγενικού του περιβάλλοντος.

 

144. Οφείλω να επισημάνω, ότι η θρησκεία, οι πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, η γλώσσα, η καταγωγή, η κοινωνική προέλευση και περιουσία, ως έχει νομολογηθεί, δεν αποτελούν παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται αυτοτελώς υπόψη, παρά μόνο σε σχέση με την τυχόν επίδρασή τους στο παιδί. Ούτε βέβαια, οι προσωπικές ιδιότητες των γονέων, η ιδιωτική τους ζωή, ακόμα και η ελεύθερη συμβίωσή τους με κάποιο τρίτο πρόσωπο ή η τυχόν υπαιτιότητά τους για την διακοπή της συμβίωσης. Επιπρόσθετα, λαμβάνεται σοβαρά υπόψη ο χρόνος που διαθέτει ο κάθε γονέας για το παιδί του, σε συνδυασμό με την ποιότητα αυτής της επαφής.

 

145. Επί τούτου, το άρθρο 6 παρ. 2(β) του Ν. 216/90 προστατεύει την ισότητα μεταξύ των γονέων, αφού προνοεί ρητά τα ακόλουθα:

 

«Η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να σέβεται την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία».

 

146. Στο σύγγραμμα ΕΡΝΟΜΑΚ, έκδοση 2004 του Αρεοπαγίτη Βασίλη Βαθρακοκοίλη, στη σελίδα 903, αναφέρονται τα ακόλουθα σε σχέση με τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για την ανάθεση της γονικής μέριμνας σε ένα γονέα:

 

«....στα στοιχεία που διαμορφώνουν το απαραίτητο το πρόσφορο περιβάλλον για μια σωστή ψυχοσωματική και ψυχοδιανοητική ανάπτυξη, ανάπλαση του τέκνου, γιατί κατά τις νεότερες κοινωνικές αντιλήψεις οι περισσότερες υλικές ανέσεις δεν διαπλάθουν ψυχή, σώμα και νόηση αλλά προεχόντως καταστροφικές επιδράσεις ασκούν στο ανήλικο τέκνο το οποίο έχει ανάγκη για την ανάπτυξη του γενικά μια σωστής διαπαιδαγώγησης σε ένα σωστό περιβάλλον και φροντίδα λογική και όχι της φθοροποιού χλιδής. Πρέπει το δικαστήριο για το σκοπό αυτό να λαμβάνει υπόψη του τις ψυχολογικές προεχόντως οικονομικές και ιστορικές πτυχές της υπόθεσης με γνώμονα τα δεδομένα της σύγχρονης παιδαγωγικής ψυχολογίας και κοινωνιολογίας. Ακόμη πρέπει να ερευνά τις ικανότητες των γονέων, το περιβάλλον το ιστορικό την επαγγελματική απασχόληση, την πνευματική τους ανάπτυξη, τη δράση τους στο κοινωνικό σύνολο, την τυχόν εκτροπή από την ορθή κοινωνική συμπεριφορά και γενικά την ικανότητα προσαρμογής τους στις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας μέσα στα πλαίσια της λογικής και ορθολογικής αντιμετώπισης των θεμάτων των νέων τη σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης του τέκνου, γιατί η εναλλαγή στις συνθήκες διαβίωσης ενός ενήλικου δεν είναι προς το συμφέρον του τέκνου τον ψυχικό δεσμό με το κάθε γονέα εφόσον όμως αναπτύχθηκε φυσιολογικά, αβίαστα δηλαδή είναι προϊόν της ελεύθερης και ανεπηρέαστης επιλογής του τέκνου που έχει την ικανότητα διάκρισης, τη συμφωνία των γονέων εφόσον όμως δεν επακολούθησε μεταβολή περιστάσεων, το φύλο την ηλικία τις ειδικές ανάγκες του τέκνου την ύπαρξη αδελφών και κυρίως ανηλίκων ώστε να μην διασπάται η αδελφική συμβίωση του και η μεταξύ αυτών αλληλεγγύη και συνοχή που αποτελεί παράγοντα ασφάλειας και δύναμης για τα ανήλικα».

 

147.  Το δικαίωμα επικοινωνίας με το τέκνο θεμελιώνεται μέσα από τις πρόνοιες του άρθρου 17 του Ν.216/90 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα:

«17(1)։  Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.

(2) Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος, προσωπικής επικοινωνίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.

(3) Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ' αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6».

 

148. Στο σύγγραμμα των Απ. Γεωργιάδη και Μιχ. Σταθόπουλου «ΑΣΤΙΚΟΣ  ΚΩΔΙΞ», Τόμος VII, αναφέρονται τα πιο κάτω (σελ. 228-229):

 

«Συνήθως, πριν και μετά το διαζύγιο, οπότε κυρίως ασκείται το δικαίωμα επικοινωνίας, επικρατούν ταραγμένες σχέσεις μεταξύ των συζύγων. Ενόψει αυτού του δεδομένου, η πραγματοποίηση της επικοινωνίας θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που εξασφαλίζει κατά το δυνατόν καλύτερα το συμφέρον του παιδιού. Οι γονείς θα πρέπει να φροντίζουν, ώστε το παιδί να μένει εκτός του προσωπικού πεδίου εντάσεως αλλά και να μη θίγονται με τη συμπεριφορά καθενός από αυτούς τα δικαιώματα του άλλου. Τα παραπάνω προϋποθέτουν αμοιβαίο σεβασμό και συνεργασία μεταξύ των γονέων.

 

Στο δικαίωμα επικοινωνίας του ενός γονέα αντιστοιχεί υποχρέωση του άλλου να απέχει από κάθε ενέργεια, η οποία άμεσα ή έμμεσα μπορεί να οδηγήσει στην παρεμπόδιση της, είτε επιδρώντας στη θέληση του παιδιού να δεχθεί την επικοινωνία, είτε με τη δημιουργία άλλων εμποδίων. Πολύ περισσότερο, ο γονέας με τον οποίο διαμένει το παιδί, θα πρέπει να ευνοεί και να διευκολύνει, χάριν του συμφέροντος του παιδιού, την επικοινωνία με τον άλλο γονέα, παραμερίζοντας  τυχόν αντίθετες δικές του επιθυμίες».

 

149. Σύμφωνα με την καθοδηγητική νομολογία, κατά την εκδίκαση των αιτήσεων που αφορούν την άσκηση της γονικής μέριμνας ανήλικων τέκνων, δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται ουσιαστικά για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα, της οποίας ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Γνώμονας είναι πάντοτε το συμφέρον του ανηλίκου (βλ. Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδου (2001) 1 Α.Α.Δ. 1108, Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 Α.Α.Δ. 130, Διευθύντρια Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά. (2001) 1 (Γ) 1911 και Σοφοκλέους ν. Τσεσμέλογλου (2006) 1 (Β) Α.Α.Δ. 1153).

 

150.  Στην καθοδηγητική απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού (1997) 1 ΑΑΔ 1588, 1593, επισημάνθηκαν τα ακόλουθα:

 

«Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των κριτηρίων».

 

151.  Αναφορικά με το ζήτημα της απαγόρευσης εξόδου των ανήλικων τέκνων των διαδίκων από το έδαφος της Δημοκρατίας, θα πρέπει να καταδειχθεί ο κίνδυνος ο ένας γονέας που συνήθως είναι αλλοδαπός να εγκαταλείψει την Κύπρο μεταφέροντας μαζί του τα ανήλικα τέκνα, με αποτέλεσμα να επηρεαστούν δυσμενώς τα δικαιώματα του άλλου γονέα, όπως η άσκηση της επικοινωνίας με τα παιδιά του, αλλά και διαφόρων πτυχών της γονικής μέριμνας.

 

152.  Αναφορικά με την εξουσία των Δικαστηρίων να εκδίδουν τέτοιας φύσης διατάγματα, παραθέτω σχετικό απόσπασμα από το σύγγραμμα «Διατάγματα-Injuctions» έκδοση 2016, των κ.κ. Ερωτοκρίτου-Αρτέμη, όπου στην σελ. 286 αναφέρονται τα ακόλουθα։

 

«(ε)  Διατάγματα εξόδου από τη Δημοκρατία։

 

Το δικαστήριο έχει εξουσία να εκδίδει διηνεκή ή παρεμπίπτοντα διατάγματα τα οποία να απαγορεύουν την έξοδο ανηλίκου από τη Δημοκρατία, χωρίς την συγκατάθεση του άλλου γονέα. Σε ορισμένες περιπτώσεις όπου υπάρχει υποψία ότι ενδεχομένως να επιχειρηθεί η μεταφορά του ανηλίκου στο εξωτερικό μπορεί να ζητηθεί από το δικαστήριο να συμπεριλάβει στο διάταγμα και διαταγή για τοποθέτηση του ανήλικου στον κατάλογο απαγορευμένων προσώπων για έξοδο από τη Δημοκρατία, γνωστό ως "stop list"».

 

(IV)        Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΑ ΑΝΗΛΙΚΑ ΤΕΚΝΑ։

 

153. Στις 04/12/2024 το Δικαστήριο διεξήγαγε ξεχωριστές συνεντεύξεις με τα δύο ανήλικα τέκνα των διαδίκων, ούτως ώστε να ληφθεί υπόψη η γνώμη τους, οι ανησυχίες και προβληματισμοί τους, σε σχέση με τα επίδικα θέματα της υπό εξέταση αίτησης και ανταπαίτησης.

 

154.  Το άρθρο 6 παρ. 3 του Ν.216/90 προνοεί ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου και στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί, πρέπει να ζητείται και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετικά με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση αφορά τα συμφέροντα του.

 

155.  Στην καθοδηγητική απόφαση στην υπόθεση Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού (1993) 1 Α.Α.Δ. 130, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο   επισήμανε τα ακόλουθα:

«H μαρτυρία  των ανηλίκων αναφορικά με τις επιθυμίες τους ως προς την επιμέλεια και φροντίδα του προσώπου τους αποτελεί πρωτογενές συστατικό στοιχείο για την άσκηση της δικαιοδοσίας του Οικογενειακού Δικαστηρίου για τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας όπου καταρρέει ο γάμος. Αυτό συνάγεται ευθέως από τις πρόνοιες του άρθρου  6(3) του Ν. 216/90 που επιτάσσει την αναζήτηση της γνώμης των ανηλίκων, εφόσον έχουν την ωριμότητα να διαμορφώσουν γνώμη, πριν τη λήψη οποιασδήποτε   απόφασης 'σχετικά με τη γονική τους μέριμνα'. Η μαρτυρία των ανηλίκων σε διαδικασία για γονική μέριμνα δεν στρέφεται εξ’ αντικειμένου εναντίον  οποιουδήποτε• είναι δηλωτική της γνώμης τους για το συμφέρον και την ευημερία τους. Το δικαίωμα που τους αναγνωρίζεται αποτελεί απόρροια της αυθυπαρξίας του ατόμου τους. 

 

Η λήψη της γνώμης του παιδιού, εφόσον η ωριμότητα του καθιστά δυνατή τη διαμόρφωση  γνώμης, για την ανάθεση της επιμέλειας και μέριμνας του είναι υποχρεωτική, όπως προβλέπει το άρθρο 6(3) του Νόμου 216/90 και ενέχει βαρύνουσα σημασία ως  αποκαλυπτική  της δικής του βούλησης για την ευτυχία και πρόοδο του. Όπως εξηγείται στην υπόθεση Gillick, όσο μεγαλώνει το παιδί και ανεξαρτητοποιείται ανάλογα μεγαλύτερη και βαρύνουσα καθίσταται η γνώμη του για την επιμέλεια του ατόμου του».

 

156.  Στην απόφαση Π.Ε. -και- K.R.U. του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, Έφεση αρ. 23/18, ημερομηνίας 03/12/2019, η πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου κα Σταματίου, επισήμανε τα ακόλουθα:

 

«H γνώμη του παιδιού έχει βαρύνουσα σημασία, και συνεπώς η βούληση του, αναλόγως της ωριμότητάς του, πρέπει να αναζητείται και να συνεκτιμάται (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (1993) 1 ΑΑΔ 130, Πασιαρδή ν. Θεοδοσίου (2004) 1 ΑΑΔ 338). Αυτό αποτελεί ένδειξη σεβασμού της προσωπικότητας του παιδιού από το νομοθέτη. Η αναζήτηση της γνώμης του παιδιού είναι υποχρεωτική, εφόσον το παιδί είναι ώριμο, λόγω βιολογικών ή κοινωνικών παραγόντων, να εκφράσει τη γνώμη του για συγκεκριμένο θέμα.

Η γνώμη του παιδιού λαμβάνεται υπόψη νοουμένου ότι είναι γνήσια και όχι υποβολιμαία ή στηρίζεται στη μονομερή επίδραση του ενός εκ των γονέων. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου το παιδί ζει με τον ένα γονέα ή όπου καλλιεργείται από τον ένα γονέα η αποξένωση ως προς τον άλλο γονέα».

 

157.  Στο σύγγραμμα «Οικογενειακό Δίκαιο» Απόστολου Γεωργιάδη, εκδόσεις Σάκκουλα, 2014, αναφέρονται τα ακόλουθα (βλ. σελ. 560-561):

 

«β)  Γνώμη τέκνου: Προκειμένου να διευκολυνθεί ο δικαστής (και των ασφαλιστικών μέτρων) στο έργο του, ο νόμος ορίζει ρητά ότι ανάλογα με την ωριμότητα του τέκνου πρέπει να ζητείται  και να συνεκτιμάται η γνώμη του πριν από κάθε απόφαση σχετική με τη γονική μέριμνα, εφόσον η απόφαση  αφορά στα συμφέροντα του  (ΑΚ 1511 § 3, ΚΠολΔ 681Γ § 3 εδ. α'). Αντίστοιχη ρύθμιση περιέχει και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των δικαιωμάτων των παιδιών (ν.2502/1997), σύμφωνα με την οποία «σε ένα παιδί που θεωρείται από το εσωτερικό δίκαιο ότι έχει επαρκή κρίση, στις διαδικασίες που το αφορούν ενώπιον μιας δικαστικής αρχής, παρέχονται τα ακόλουθα δικαιώματα, την απόλαυση των οποίων μπορεί να ζητήσει και το ίδιο: να ερωτάται και να εκφράζει τη γνώμη του» (άρθρο 3). Το δικαστήριο λοιπόν έχει καθήκον να αναζητήσει και να συνεκτιμήσει τη γνώμη του τέκνου, εφόσον πρόκειται  για ώριμο παιδί που έχει την ικανότητα να αντιληφθεί το συμφέρον του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι υποχρεωμένο να την ακολουθήσει. Για τον λόγο αυτό το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα το επίπεδο ωριμότητας του τέκνου ενόψει και των εκάστοτε πραγματικών περιστατικών, οφείλει όμως να αιτιολογεί ειδικώς γιατί αυτό δεν έχει ενδεχομένως την απαιτούμενη ωριμότητα».

 

158.  Το πότε ένα παιδί κρίνεται ώριμο να εκφράσει την γνώμη του σε θέματα που το αφορούν, δεν έχει θεσμοθετηθεί ρητά στην κυπριακή έννομη τάξη και έτσι αυτό επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Αντλείται συνήθως καθοδήγηση από την σχετική νομολογία. Στην υπόθεση Αναφορικά με την Αίτηση της Α. Καλφοπούλου (1998) 1 Α.Α.Δ. 55, το Δικαστήριο σε σχέση με τα κριτήρια καθορισμού της παιδικής ωριμότητας, επισήμανε στην σελ. 72 τα ακόλουθα։

 

«Όταν ο ανήλικος έχει φτάσει σε ηλικία που μπορεί να αποφασίζει, το Δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις επιθυμίες του ανηλίκου (Re Agar-Ellis (1883) 24 CH.D. 317). Στις υποθέσεις R. v. Clarke και R. v. Howes (3 El. & El. 332) αποφασίστηκε ότι η ηλικία που μπορεί να οδηγήσει έναν ανήλικο σε μία σωστή επιλογή είναι για τα αγόρια η ηλικία των 14 χρονών και για τα κορίτσια η ηλικία των 16 χρονών».

 

159.  Το άρθρο 12(1) του περί της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμου (Ν.5(ΙΙΙ)/2000) διαλαμβάνει ότι τα συμβαλλόμενα κράτη οφείλουν να διασφαλίζουν στο παιδί που είναι ικανό να σχηματίσει τις δικές του απόψεις, το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασής των απόψεων του, σχετικά με οποιοδήποτε θέμα που το αφορά και δίδεται στις απόψεις του παιδιού το απαιτούμενο βάρος, σύμφωνα με την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητας του.

 

160. Αρχικά, διεξήχθη η συνέντευξη με το μεγαλύτερο παιδί των διαδίκων τον Λ.Γ. ηλικίας 11 ετών σήμερα. Φοιτά στην πέμπτη τάξη του δημοτικού σχολείου στα Χολέτρια και χρειάζεται από το σπίτι του 20 λεπτά με το λεωφορείο για να φτάσει εκεί. Πηγαίνει σε ολοήμερο και συνήθως σχολνάει η ώρα 15.00. Την Δευτέρα και την Πέμπτη πάει αγγλικά. Επίσης, ακολουθεί μαθήματα καράτε και χορού.

 

161. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, ο ανήλικος ανέφερε ότι μαζί τους διαμένει και μία «θεία» τους η οποία τους προσέχει και τους μαγειρεύει. Πρόσθεσε ότι του αρέσει το σπίτι που διαμένει και έχει το δικό του δωμάτιο. Ανέφερε ότι ο πατέρας τους σχολνάει γύρω στις 11-12.00 και μετά έρχεται και τους βρίσκει. Με τον πατέρα του πηγαίνουν βόλτες τα σ/κυρίακα σε κάποια χωριά, σε εστιατόρια και παίζουν μπάλα. Ανέφερε ότι νοιώθει ωραία όταν είναι με τον μπαμπά του.

 

162. Όταν ρωτήθηκε αν πεθυμά την μητέρα του, απάντησε διστακτικά ότι δεν ξέρει. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, ανέφερε ότι βλέπει την Καθ’ ης η Αίτηση μόνο το Σάββατο από η ώρα 10.00-15.00 στο σπίτι της. Παραθέτω χαρακτηριστικό απόσπασμα από τα πρακτικά της συνέντευξης, όταν ο ανήλικος ρωτήθηκε σε σχέση με την επικοινωνία που έχει με την μητέρα του και τις συνθήκες που επικρατούν στο σπίτι της։

 

«Ε. Σου αρέσει το σπίτι της μάμας;

 Α.  Εεε…(το παιδί σκέφτεται). Δεν ξέρω.

 Ε. Πες αυτό που σκέφτεσαι ελεύθερα.

 Α. (Το παιδί σκέφτεται).

 Ε. Δεν θέλεις να μου πεις;

 Α. (Το παιδί σκέφτεται).

Ε. Το βράδυ δεν κοιμάσαι σπίτι της μάμας;

Α. Όχι.

Ε. Δεν θα ήθελες να κοιμάσαι με την μάμα;

Α. Όχι.

Ε. Γιατί;

Α. (Το παιδί δεν απαντά).

Ε. Μένει και άλλος σπίτι της μάμας;

Α. Κάποιος φίλος της…όχι δεν μεινίσκει, είναι φίλος της.

Ε. Είναι μόνη της ή μένει και κάποιος άλλος;

Α. Κάποτε.

Ε. Κάποτε τι;

Α. Κάποτε μόνη της, κάποτε έχει κάποιον φίλο.

Ε. Εσείς που πάτε τζιαμέ είστε μόνοι με την μάμα;

Α. Ναι.

Ε. Έχεις τον δικό σου χώρο στο σπίτι της μάμας;

Α. Όχι.

Ε. Δεν έχεις το δωμάτιο σου;

Α. Όχι.

Ε. Κρεβάτι;

Α. Όχι».

 

163.              Μετά από σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, ο ανήλικος Λ.Γ. δήλωσε ότι στο σπίτι τους μαγειρεύει και τους φροντίζει η Καθ’ ης η Αίτηση. Κατά την διάρκεια της επικοινωνίας τους, πηγαίνουν βόλτα στο mall, ενώ ανέφερε ότι δεν του αρέσουν τόσο πολύ τα πράγματα που κάνει με την μητέρα του. Ρωτήθηκε ακόμα πως νοιώθει όταν είναι με την μητέρα του και αν περνά άσχημα. Ο ανήλικος ανέφερε ότι δεν γνωρίζει και μετά ‘έτσι κι έτσι’. Δήλωσε ότι όταν έμεναν οι γονείς του μαζί στο ίδιο σπίτι, αυτός που τον φρόντιζε, μαγείρευε και διάβαζε ήταν ο πατέρας του, ενώ δεν θυμόταν για την μητέρα του.

164.              Όταν ο ανήλικος ρωτήθηκε πως θα ένοιωθε και αν θα του άρεσε να διανυκτερεύσει κάποια βράδια στο σπίτι της μητέρας του, ο Λ.Γ. απάντησε ότι δεν θα το επιθυμούσε, αλλά δεν γνώριζε να εξηγήσει τον λόγο. Όταν ρωτήθηκε πως θα ένοιωθε αν έμενε μαζί με την μητέρα του και να πήγαινε κάποιες ημέρες να βλέπει τον πατέρα του, ο ανήλικος ανέφερε ότι δεν θα ένοιωθε ωραία. Δήλωσε επίσης, ότι δεν θέλει να βλέπει περισσότερες ώρες την μητέρα του.

165.              Ακολούθησε η συνέντευξη με το μικρότερο παιδί των διαδίκων, την ανήλικη θυγατέρα τους Β.Γ. ηλικίας 9 ετών σήμερα. Φοιτά στην τρίτη τάξη του δημοτικού στο ίδιο σχολείο με τον αδελφό της όπου μεταβαίνουν και φεύγουν μαζί με το λεωφορείο, εκτός από κάποιες φορές που τους μεταφέρει ο πατέρας τους. Πηγαίνει και αυτή αγγλικά κάθε Δευτέρα και Πέμπτη. Κάνει τα μαθήματα της στο ολοήμερο μέχρι τις 15.00 και αν δεν προλάβει τα κάνει στο σπίτι.

166.              Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η ανήλικη ανέφερε ότι μαζί τους στο σπίτι διαμένει και η «θεία» Π. η οποία τους φροντίζει. Της αρέσει το σπίτι όπου διαμένουν στο χωριό και έχει το δικό της δωμάτιο. Στο σπίτι τους φροντίζει η «θεία» και ο πατέρας της. Ανέφερε ότι την Κυριακή πάνε χορό και το Σάββατο στην μητέρα τους. Με τον πατέρα τους πηγαίνουν σε πάρκο όπου παίζουν και της αρέσει. Νοιώθει ωραία όταν βρίσκεται με τον πατέρα της.

167.              Όταν ρωτήθηκε αν πεθυμά την μητέρα της, η ανήλικη αρχικά απάντησε ότι δεν γνωρίζει και στην συνέχεια ανέφερε ότι την αγαπάει. Ανέφερε ότι την βλέπει μόνο το Σάββατο. Όταν ρωτήθηκε αν της αρέσει το σπίτι της μητέρας της, απάντησε ότι είναι μικρό. Ανέφερε ότι δεν έχει χώρο για να κοιμηθούν εκεί, ότι έχει μόνο ένα κρεβάτι και πως είναι μικρός ο χώρος και δεν μπορούν να παίξουν εκεί. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η ανήλικη ανέφερε ότι δεν μένει κάποιος άλλος στο σπίτι της μητέρας της και κάποιες φορές έρχεται ο φίλος της κ. Π. Με την μητέρα της πάνε στο mall και τρώνε. Δήλωσε επίσης, ότι νοιώθει όμορφα όταν είναι με την μητέρα της.

168.              Όταν ρωτήθηκε αν δεν νοιώθει καλά ή όταν θέλει να μοιραστεί ένα μυστικό με ποιόν θέλει να το μοιραστεί, απάντησε στον πατέρα της, γιατί μπορεί να της πει την αλήθεια, ενώ η μητέρα της θα της πει ψέματα και κάποιες φορές αν θέλει να μάθει κάτι δεν της το λέει. Όταν ρωτήθηκε πως θα ένοιωθε αν έμενε κάποια βράδια στο σπίτι της μητέρας της, η ανήλικη απάντησε κατά λέξει։ «θα έπιανα τον παπά, πως θα έμενα τζειμέσα;». Σε ερώτηση που της υποβλήθηκε αν θα έμενε μία νύχτα με την μητέρα της, σε περίπτωση που η μητέρα της έφτιαχνε το σπίτι και είχε δικό της κρεβάτι, απάντησε με δισταγμό ότι θα έμενε. Όταν ρωτήθηκε πως θα ένοιωθε αν έμενε με την μητέρα της και επισκεπτόταν τον πατέρα της κάποιες ημέρες, η ανήλικη απάντησε αρνητικά. Σε ερώτηση πως θα ένοιωθε αν έβλεπε περισσότερες ημέρες και ώρες την μητέρα της, η ανήλικη απάντησε αρνητικά και ότι θα ήθελε τον πατέρα της, αλλά και γιατί πηγαίνει σχολείο, χορό και αγγλικά.

169. Σε σχέση με την συνέντευξη του ανήλικου Λ.Γ. έχω διαπιστώσει ότι αυτός τελούσε σε καθεστώς σύγχυσης και αμηχανίας κατά το μεγαλύτερο διάστημα της συνέντευξης. Σε αρκετά σημεία της συνέντευξης του, δεν απαντούσε στις ερωτήσεις μου ή απαντούσε μονολεκτικά και λακωνικά, ενώ γενικά ήταν διστακτικός και προσεκτικός στο τί θα αναφέρει. Διαφάνηκε ότι είναι περισσότερο συνδεδεμένος με τον πατέρα του, ενώ δυσκολεύεται να εκφράσει τα συναισθήματα προς την μητέρα του.  Εξέφρασε την άποψη, ότι δεν επιθυμεί να διαμένει με την μητέρα του, ούτε να την βλέπει περισσότερες μέρες ή ώρες, αλλά δεν μπορούσε ή δεν επιθυμούσε να εξηγήσει τον λόγο.

 

170.   Από την άλλη, η ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων ήταν πιο συνειδητοποιημένη και αποφασιστική στις απαντήσεις που έδωσε. Δήλωσε ότι νοιώθει όμορφα όταν είναι με την μητέρα της και την αγαπά, αλλά δεν μπορεί να μείνει το βράδυ στο σπίτι της γιατί είναι πολύ μικρό και δεν έχει κρεβάτι για να κοιμηθεί, αλλά και διότι θα ψάχνει τον πατέρα της. Διαφάνηκε ότι διατηρεί ένα ισχυρό συναισθηματικό δέσιμο με τον πατέρα της, που του έχει περισσότερη εμπιστοσύνη από την μητέρα της. Δήλωσε ότι δεν θέλει να μείνει με την μητέρα της και ούτε να την βλέπει περισσότερες ημέρες και ώρες, δικαιολογώντας την στάση της πως έχει σχολείο και δραστηριότητες και ότι θα ζητούσε τον πατέρα της. Η ανήλικη είναι προσκολλημένη στον πατέρα της και φαίνεται να νοιώθει περισσότερη ασφάλεια δίπλα του.

 

171. Αξιολογώντας τις απόψεις των ανήλικων τέκνων των διαδίκων στην βάση των πιο πάνω διαπιστώσεων, θεωρώ από την μία ότι ο ανήλικος Λ.Γ. δεν ήταν σε θέση να εκφράσει ελεύθερα και γνήσια τις πραγματικές του επιθυμίες και θέσεις και ούτε μου έδωσε την εντύπωση ότι διαθέτει σε ικανοποιητικό βαθμό την αναγκαία εκείνη ωριμότητα (είτε ωριμότητα σκέψης-αντίληψης, είτε συναισθηματική ωριμότητα) για να δύνανται να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι δηλώσεις στις οποίες προέβη κατά την διάρκεια της συνέντευξης του. Δεν εξηγείται αλλιώς, το γεγονός ότι δεν απαντούσε σε βασικές ερωτήσεις, ενώ σε άλλες δεν γνώριζε να απαντήσει ή δεν το επιθυμούσε.

 

172. Από την άλλη, η ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων Β.Γ. ήταν πιο εκφραστική, αυθόρμητη και ειλικρινής, όμως με τις απαντήσεις που έδωσε δεν επιβεβαίωσα ότι αντιλήφθηκε τουλάχιστον στον απαιτούμενο βαθμό, πως έχει πλήρη επίγνωση και αντίληψη των επιλογών και επιθυμιών της. Ούτε αυτή μου έδωσε με σιγουριά την εντύπωση, πως διαθέτει εκείνη την απαιτούμενη ωριμότητα και βαθμό αντίληψης, ώστε να δύναται να ληφθούν δεόντως υπόψη οι απόψεις της.

 

173. Η προσωπικότητα και ο χαρακτήρας των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων, στην αρκετά νεαρή ηλικία που διάγουν, φαίνεται να βρίσκονται ακόμα σε στάδιο ανάπλασης και διαμόρφωσης. Συνεπώς, από τη στιγμή που δεν αποκρυσταλλώθηκε με βεβαιότητα ότι τα δύο ανήλικα τέκνα εξέφρασαν συνειδητά και με πλήρη επίγνωση και ωριμότητα τις θέσεις τους, καταλήγω ότι δεν ήταν σε θέση να εκφράσουν γνήσια και ανεπηρέαστα τις πραγματικές τους επιθυμίες, σε σχέση με τα ουσιώδη επίδικα θέματα. Εν τούτοις, υπό τις περιστάσεις λαμβάνω σοβαρά υπόψη και στον βαθμό που μπορώ, τις απόψεις και των δύο ανήλικων τέκνων, αναφορικά με την επιθυμία τους να μην διανυκτερεύουν στο σπίτι της μητέρας τους, κυρίως λόγω της στενότητας χώρου και της απουσίας δικού τους κρεβατιού.

 

174. Στην υπόθεση Ιακωβίδη ν. Ιακωβίδου (2000) 1 ΑΑΔ 1108, αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

 

«Η επιθυμία του ανήλικου θα πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν, αλλά σίγουρα δεν συνιστά και τον μόνο, ούτε και τον πρωταρχικό παράγοντα. Και τούτο, γιατί, όπως φαίνεται να έγινε και στην παρούσα περίπτωση, το Δικαστήριο δεν μπορεί να είναι σίγουρο ότι αυτή είναι η πραγματική επιθυμία του ανήλικου. Εξ’ άλλου είναι εύκολο ανήλικος, ιδιαίτερα σε τρυφερή ηλικία, να καθοδηγηθεί ή ακόμα να αφεθεί να νομίζει ότι έχει συγκεκριμένες επιθυμίες που ουσιαστικά δεν τον εκφράζουν».

 

175. Είναι η θέση του Δικαστηρίου, ότι η γνώμη ενός παιδιού δεν δεσμεύει το Δικαστήριο, αλλά απλά μπορεί να συνεκτιμηθεί στον προσδιορισμό του γνήσιου συμφέροντος του. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο έχει την υποχρέωση να ακούσει ένα ανήλικο τέκνο και να συνεκτιμήσει την γνώμη του μαζί με άλλους παράγοντες, αλλά δεν είναι υποχρεωμένο να την αποδεχτεί, αν κάτι τέτοιο ενδέχεται να μην εξυπηρετήσει στο έπακρο τα πραγματικά συμφέροντα του και όχι αυτά που το ίδιο νομίζει.

(V)         AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΣΕ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟ ΜΕ ΤΑ ΕΠΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ & ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ։

 

176. Ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ ολοκλήρου είτε μερικώς (βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου (1988) 1 ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη (1995) 2 ΑΑΔ 207 και Ομήρου v. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506). Ο σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας για σκοπούς αξιοπιστίας, είναι για να μπορέσει το δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, ώστε με αυτά ως δεδομένο να εξετάσει στη συνέχεια, αν αυτός που έχει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στον βαθμό που απαιτείται.

 

177.  Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα και πειστικότητά της και με βάση την σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία, με αντιπαραβολή των θέσεων κάθε πλευράς και των τεκμηρίων που κατατέθηκαν στη διαδικασία (βλ. Ομήρου v. Δημοκρατίας (2001) 2 Α.Α.Δ. 506), πάντοτε υπό το πρίσμα και το αυστηρό πλαίσιο των δικογραφημένων ισχυρισμών, ενώ υπόκειται και στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας (βλ. Χριστοφίνης ν. Φραντζή, Πολ. Έφεση 328/11, ημερομηνίας 31/05/2017).

 

178. Αποτελεί κοινή θέση, ότι η κάθε ξεχωριστή υπόθεση κρίνεται στην βάση των επίδικων θεμάτων, όπως αυτά προσδιορίζονται από τα δικόγραφα των διαδίκων και συνεπώς το παρόν Δικαστήριο θα αγνοήσει ή δεν θα ασχοληθεί με μαρτυρία η οποία δεν συνάδει καθόλου με αυτά και ούτε μπορεί να προσδώσει οποιαδήποτε βαρύτητα σε μία τέτοια μαρτυρία. Σε κάθε περίπτωση, με βάση την σχετική νομολογία, το Δικαστήριο μπορεί να βασιστεί σε ένα μέρος της μαρτυρίας ενός μάρτυρα η οποία καθίσταται αξιόπιστη ή να απορρίψει άλλο μέρος της το οποίο δεν μπορεί να αποδεχθεί. Γενικά, η μαρτυρία θα πρέπει να αντικρίζεται με ευρύτητα, σφαιρικά και όχι μικροσκοπικά και αποσπασματικά.

 

179. Αρχικά, θα προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της λειτουργού του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας κας Ε.Ε. (Μ.1) αλλά και των τριών εκθέσεων που αυτή ετοίμασε. Οφείλω να επισημάνω ότι η λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας δεν είναι μάρτυρας των διαδίκων, ούτε και αντιπρόσωπος των ανηλίκων, αλλά σκοπός της είναι η επιβοήθηση του δικαστικού έργου. Στα πλαίσια της εξεταστικής διαδικασίας για την εξακρίβωση του γνήσιου συμφέροντος των ανηλίκων, αποτελεί καθήκον του Δικαστηρίου να εξασφαλίσει την έκθεση, η οποία καθίσταται βασική προϋπόθεση για την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας. Χωρίς την μαρτυρία αυτή, δεν δύναται στην βάση των διατάξεων του Καν. 5 του Διαδικαστικού Κανονισμού ΔΚ1/72 να κριθεί αίτηση για την κηδεμονία, φύλαξη και φροντίδα ενός ανήλικου τέκνου.

 

180. Στην απόφαση που εκδόθηκε στην υπόθεση Δαμιανού ν. Δαμιανού (1989) 1 Α.Α.Δ. 29, υποδείχθηκαν τα ακόλουθα։

 

«Η θέσπιση του Κ.5 δικαιολογείται από την φύση του επίδικου θέματος που είναι ο καθορισμός των συμφερόντων του ανήλικου και όχι το βάσιμο των διεκδικήσεων των αντιδικούντων γονέων. Η εξασφάλιση ανεξάρτητης πηγής για την διαφώτιση του Δικαστηρίου στον ευαίσθητο τομέα των συμφερόντων του ανήλικου, αποτελεί ουσιαστική νομοθετική πρόνοια. Και δεν παρέχεται διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο για να την παρακάμψει».

 

181. Νοείται ότι η έκθεση θα πρέπει να παρέχει τα απαραίτητα στοιχεία στο Δικαστήριο για να μπορέσει να το υποβοηθήσει να καταλήξει στην απόφαση του. Σε κάθε περίπτωση όμως, το αποτέλεσμα της έρευνας που διεξάγει ένας λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας δεν δεσμεύει με το πόρισμα της το Δικαστήριο (βλ. απόφαση που εκδόθηκε στην υπόθεση Παπαϊωάννου ν. Παλαιολόγου (2002) 1 Α.Α.Δ. 16).

 

182. Η λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας μπορεί να θεωρηθεί ως ένα είδος πραγματογνώμονα στις υποθέσεις γονικής μέριμνας. Συνεπώς, οφείλω να αναφερθώ στις κατευθυντήριες αρχές που αφορούν την αποδοχή και την προσέγγιση της μαρτυρίας ενός εμπειρογνώμονα.

 

183. Το καθήκον του πραγματογνώμονα έναντι του Δικαστηρίου σχετικά με την μαρτυρία του, έγκειται στην αιτιολογημένη, αντικειμενική και αμερόληπτη παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων, ώστε να δώσει την δυνατότητα στο Δικαστήριο να κρίνει ευχερώς την ακρίβεια των επίδικων συμπερασμάτων του και να διαμορφώσει συναφώς την δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης που τελικώς αποδέχεται (βλ. Περικλέους ν. Μιχαήλ (2012) 1 Α.Α.Δ. 2420).

 

184. Βαρύνουσας σημασίας για την αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός πραγματογνώμονα από το Δικαστήριο, έχει αποφασιστεί ότι συνιστά το γεγονός πως ο πραγματογνώμονας είχε προσωπικά την ευκαιρία, στις περιπτώσεις όπου τούτο είναι πρακτικά εφικτό και χωρίς να είναι, απολύτως απαραίτητο, να εξετάσει ο ίδιος το αντικείμενο ή την κατάσταση σε σχέση με την οποία καλείται να καταθέσει στο Δικαστήριο την γνώμη του. Το πότε χρονικά έλαβε χώρα αυτή η εξέταση από τον πραγματογνώμονα, υπό ποιες συνθήκες και με ποια μέσα, είναι επίσης στοιχείο σχετικό με το υπό συζήτηση θέμα, αναλόγως πάντοτε των επίδικων ζητημάτων. Δηλαδή, ουσιαστικά ποια είναι η βάση της μαρτυρίας του, επί της οποίας στηρίζει την γνώμη του (βλ. Πλοίο "Arabella" v. Επιτροπής Σιτηρών Κύπρου (2005) 1 Α.Α.Δ. 428, Παύλου ν. Ανδρέου, Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2009, ημερομηνίας 26/03/2014). Αναμφίβολα, σε μία έκθεση ο λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας συμπεριλαμβάνει και εξ’ ακοής μαρτυρία, στην οποία το Δικαστήριο θα προσδώσει την ανάλογη βαρύτητα.

 

185. Το πιο θεμελιώδες και σημαντικό για την υπόθεση, είναι όπως η γνώμη του πραγματογνώμονα, να είναι δεόντως αιτιολογημένη, τεκμηριωμένη, επαρκής και πειστική (βλ. Πελεκάνος κ. α. ν Πελεκάνου (2010) 1 Α.Α.Δ. 1746). Αυτό συνήθως λαμβάνει χώρα από τους λειτουργούς του Γραφείου Ευημερίας μέσω της διεξαγωγής συνεντεύξεων με τα εμπλεκόμενα μέρη, την έρευνα, επεξεργασία, καταγραφή και διασταύρωση των πληροφοριών που λαμβάνουν, με τελικό στόχο να καταλήξουν στα συμπεράσματα και τις εισηγήσεις τους.

 

186. Στα πλαίσια της υπό εξέταση αίτησης, θεωρώ ότι οι τρείς εκθέσεις που ετοίμασε η Μ.1 (βλ. Τεκμήρια 1,2 και 3) αποτελούν απότοκο της αντικειμενικής και ανεπηρέαστης έρευνας στην οποία έχει προβεί. Σε αυτές καταγράφονται όλα τα σημαντικά στοιχεία και δεδομένα που αφορούν τους δύο γονείς, όπως το ιστορικό, την οικονομική κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης τους, το ιστορικό της συνεργασίας της με τους διαδίκους και την αλληλεπίδραση που είχαν αλλά και την συμπεριφορά τους, το ιστορικό των δύο ανήλικων τέκνων και τις σχέσεις τους με τους γονείς τους. Σε μεγάλο βαθμό, κρίνεται ότι οι τρείς εκθέσεις της λειτουργού κας Ε.Ε. περιέχουν όλες τις αναγκαίες πληροφορίες ώστε να βοηθηθεί το Δικαστήριο, αξιολογώντας και την υπόλοιπη μαρτυρία που δόθηκε, να καταλήξει σε ασφαλή ευρήματα και συμπεράσματα σε σχέση με το συμφέρον των δύο ανήλικων τέκνων.

 

187. Η Μ.1 εισηγείται και στις τρείς εκθέσεις που ετοίμασε, όπως καθοριστεί ως τόπος διαμονής των ανήλικων τέκνων, ο τόπος διαμονής του Αιτητή και όπως διασφαλιστεί διευρυμένη επικοινωνία των παιδιών με την Καθ’ ης η Αίτηση, αφού πιστεύει ότι αυτό αποβαίνει προς όφελος των παιδιών. Σε σχέση με το ζήτημα του τόπου διαμονής, η λειτουργός μέσα από τις έρευνες και τελευταίες επισκέψεις της, διαπίστωσε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση έχει εξεύρει διαμέρισμα στο οποίο διαμένει μόνη της μέχρι και σήμερα και το οποίο αποτελεί στούντιο που περιλαμβάνει διπλό κρεβάτι. Διαπιστώθηκε ακόμα, ότι οι συνθήκες αναφορικά με την υγιεινή και την καθαριότητα ήταν αρκετά ικανοποιητικές. Επιπρόσθετα, μέσα από την αντεξέταση της η λειτουργός ανέφερε ότι παρατηρήθηκε στενότητα χώρου αφού επρόκειτο για στούντιο και ήταν εισήγηση της να εξεύρει οικία με ακόμη ένα υπνοδωμάτιο, αν ήταν εφικτό.
188. Αναφορικά με τον τόπο διαμονής του Αιτητή και τις συνθήκες διαβίωσης στον εν λόγω χώρο, η λειτουργός αναφέρει μέσα από την έκθεση της (βλ. Τεκμήριο 1) πως αυτός διαμένει μαζί με τα δύο ανήλικα τέκνα των διαδίκων σε ιδιόκτητη κατοικία που αποτελείται από τρία υπνοδωμάτια και εξοπλισμό ο οποίος καλύπτει τις ανάγκες της οικογένειας. Κατά την αντεξέταση της Μ.1 από την συνήγορο της Καθ’ ης η Αίτηση και μετά μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η μάρτυρας ανέφερε ότι επισκέφθηκε την κατοικία του Αιτητή πριν ενάμισι χρόνο περίπου και ότι σήμερα δεν γνωρίζει ποια είναι η κατάσταση της εν λόγω οικίας όπου διαμένουν τα ανήλικα, αλλά ότι είναι σε καλή κατάσταση και καλά συντηρημένο.
189. Όταν η λειτουργός ρωτήθηκε γιατί εισηγείται να δοθεί η φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων στον Αιτητή από την στιγμή που έχει περίπου ένα χρόνο να δει τις συνθήκες διαμονής του, η λειτουργός απάντησε πως από την συνεργασία που είχαν δεν προέκυψε οποιοδήποτε πρόβλημα ή ανησυχία. Ακολούθως, όταν υποβλήθηκε στην μάρτυρα ότι ο χώρος του είναι ακατάλληλος και δεν μπορεί να προβεί στην εισήγηση που έκανε για να διαμένουν τα παιδιά στον χώρο διαμονής του Αιτητή, η λειτουργός απάντησε ότι δεν γνωρίζει να απαντήσει αν είναι ακατάλληλος ο χώρος.
190. Κρίνω, ότι σε μεγάλο βαθμό η μαρτυρία της Λειτουργού σε σχέση με το ζήτημα του καθορισμού του τόπου διαμονής των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, ήταν αρκούντως βοηθητική για το Δικαστήριο. Τα ευρήματα και οι διαπιστώσεις της μέσα από τις επισκέψεις της, ήταν ικανοποιητικές και δεν μπορούν να αμφισβητηθούν ουσιωδώς, ενώ ούτε έχει κλονιστεί η αξιοπιστία των ισχυρισμών και θέσεων της. Η λειτουργός απλά μετέφερε με καθαρότητα και ειλικρίνεια τα όσα είχε παρατηρήσει με τις θετικές αλλά και τις αρνητικές της διαπιστώσεις. Θεωρώ ότι τεκμηρίωσε ουσιαστικά και με επάρκεια την εισήγηση της για τον καθορισμό του τόπου διαμονής των ανήλικων στον τόπο διαμονής του Αιτητή, παρέχοντας στο Δικαστήριο όλα τα αναγκαία εχέγγυα τα οποία επιτρέπουν την αξιολόγηση της ορθότητας ή μη των απόψεων της. Συνεπώς, αποδέχομαι πλήρως την θέση της σε σχέση με το προαναφερόμενο υπό κρίση ζήτημα, το οποίο θα αναλύσω ενδελεχώς πιο κάτω.
191. Σε σχέση με το ζήτημα της ανάθεσης της φύλαξης, φροντίδας και επιμέλειας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, η λειτουργός εισηγείται μέσα από τις εκθέσεις της, ότι αυτή θα πρέπει να ανατεθεί στον Αιτητή με υποχρέωση και δέσμευση του να ενημερώνει την Καθ’ ης η Αίτηση για όλες τις ενέργειες που αφορούν τα παιδιά.
192. Σε σχέση με τον Αιτητή, ανέφερε ότι υπήρξε σταθερός στην συνεργασία με την λειτουργό, χωρίς να αρνείται συμβουλευτική καθοδήγηση σε σχέση με το διάταγμα επικοινωνίας των ανήλικων με την μητέρα τους, ενώ μέσα από την συνεργασία της λειτουργού με το σχολείο όπου φοιτούν τα παιδιά, διαπιστώθηκε ότι αυτά είναι φροντισμένα και διαβασμένα. Κατά την επίσκεψη της λειτουργού στο σπίτι όπου διαμένουν τα ανήλικα με τον Αιτητή, διαπιστώθηκε πως οι βασικές ανάγκες των παιδιών καλύπτονται πλήρως.
193. Η λειτουργός διαπιστώνει επίσης, ότι ο Αιτητής καταβάλλει συνεχείς και σταθερές προσπάθειες για την ομαλή φροντίδα και φύλαξη των ανήλικων τέκνων τους. Διαπιστώθηκε ακόμα ότι ο Αιτητής έχει την δυνατότητα να διασφαλίσει καλύτερη διαπαιδαγώγηση και χειρισμό των θεμάτων επικοινωνίας των παιδιών με την μητέρα τους, αφού προνοούσε οποιαδήποτε στιγμή του ζητείτο για την μεταφορά των παιδιών στην μητέρα τους και επέστρεφε για να τα παραλάβει. Τόνισε επίσης, ότι ο Αιτητής έχει αναλάβει αποκλειστικά τα θέματα που αφορούν την φροντίδα, φύλαξη και εκπαίδευση των ανήλικων.
194.  Στον αντίποδα, η λειτουργός διαπιστώνει μέσα από τα περιστατικά τα οποία περιγράφει στις τρείς εκθέσεις της, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση παρουσιάζει αδυναμίες στην επαρκή κάλυψη των αναγκών των παιδιών σε θέματα φροντίδας και ασφάλειας τους. Διευκρίνισε ότι παρά το γεγονός ότι δέχτηκε επανειλημμένα συμβουλευτική καθοδήγηση από την λειτουργό σε σχέση με τα θέματα φροντίδας και ασφάλειας των ανήλικων, παρατηρήθηκε πως επαναλαμβάνει συμπεριφορές που εκθέτουν τα παιδιά της σε κίνδυνο. Εν τούτοις, στις συμπληρωματικές της εκθέσεις (βλ. Τεκμήριο 2 και 3) η λειτουργός διαπιστώνει ότι με βάση τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει, η Καθ’ ης η Αίτηση παρουσιάζει βελτίωση και σταθερότητα όσον αφορά τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας της και είναι δεκτική στην συμβουλευτική καθοδήγηση που της προσφέρεται, φέροντας εις πέρας τα όσα την συμβουλεύει. Και τούτο, διότι έχει εξεύρει νέο τόπο διαμονής και εργασία με πλήρη απασχόληση και καλύτερο μισθό.
195. Όταν η λειτουργός ρωτήθηκε από το Δικαστήριο για το ποιοι ήταν οι παράγοντες που την οδήγησαν να καταλήξει στο συμπέρασμα της ότι το συμφέρον των ανήλικων τέκνων είναι να δοθεί η επιμέλεια τους στον Αιτητή, όπως αναφέρει μέσα από την συμπληρωματική έκθεση της (βλ. Τεκμήριο αρ.3), η λειτουργός απάντησε ότι από την συνεργασία που είχε μέχρι τότε με τους διαδίκους, παρατηρήθηκε αρκετές φορές η Αιτήτρια να είναι επιρρεπής σε τρίτα άτομα, αναφέροντας διάφορα παραδείγματα, αλλά και ότι για αρκετό καιρό ήταν αποσυντονισμένη και αποπροσανατολισμένη. Επίσης, ζητήθηκε από τους διαδίκους να αξιολογηθούν για τον γονικό τους ρόλο, αλλά δεν το έπραξαν. Ανέφερε επίσης, ότι ο πατέρας ήταν πιο σταθερός από την μητέρα. Όταν η λειτουργός ρωτήθηκε από το Δικαστήριο για το ποιους παράγοντες έλαβε υπόψη ούτως ώστε να καταλήξει ότι ο Αιτητής είναι κατάλληλος να αναλάβει όλες τις πτυχές της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων, αυτή απάντησε ότι έλαβε υπόψη την συνεργασία που είχαν με το σχολείο, τους ιατρούς αλλά και την σταθερή συνεργασία που είχε ο ίδιος με την υπηρεσία.
196. Είναι η θέση μου, ότι για το ζήτημα της ανάθεσης της φύλαξης και φροντίδας των δύο ανήλικων τέκνων στον Αιτητή, η μαρτυρία της λειτουργού ήταν αρκετά πλήρης και επαρκής, ούτως ώστε να παρέχει στο Δικαστήριο όλα τα αναγκαία κριτήρια και το απαιτούμενο υπόβαθρο γεγονότων, για την αξιολόγηση της ορθότητας της εισήγησης της. Οι διαπιστώσεις της αναφορικά με το πιο πάνω ζήτημα, κρίνονται βοηθητικές και εδράζονται σε μία ορθολογική βάση στα πλαίσια ορισμένων πραγματικοτήτων.
197. Εν τούτοις, δεν έχω την ίδια άποψη για τις διαπιστώσεις αλλά και την εισήγηση της για το ζήτημα της ανάθεσης της αποκλειστικής επιμέλειας των παιδιών στον πατέρα τους. Κατέληξα σε αυτό το συμπέρασμα, διότι δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι πλήρως ακατάλληλη για να διεκπεραιώσει με επιτυχία, σύνεση και επιμέλεια τα γονικά της καθήκοντα, στην βάση όσων ανέφερε η λειτουργός. Ούτε ήταν σε θέση η λειτουργός να εξηγήσει και να πείσει για την εισήγηση της τουλάχιστον σε κάποιο ικανοποιητικό βαθμό, αφού η συντριπτική πλειοψηφία των περιστατικών που επικαλέστηκε, αφορούσαν συμπεριφορές και την στάση της Αιτήτριας που έλαβαν χώρα από το 2019-2023. Έκτοτε, με την παραδοχή της λειτουργού, η ίδια διαπίστωσε ότι με βάση τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει, η Καθ’ ης η Αίτηση, άλλαξε συμπεριφορά, παρουσιάζει βελτίωση και σταθερότητα όσον αφορά τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας της, αλλά κυρίως σταθερές προσπάθειες για την ομαλή φροντίδα των ανήλικων τέκνων της.
198. Είναι η θέση μου, ότι η μαρτυρία και προσέγγιση της λειτουργού σε σχέση με το ζήτημα της αποκλειστικής επιμέλειας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, ήταν επιφανειακή, γενική και μη τεκμηριωμένη επαρκώς, αφού δεν παρείχε στο Δικαστήριο τα εχέγγυα εκείνα που θα επέτρεπαν την ορθή και ενδεδειγμένη αξιολόγηση της ορθότητας της εισήγησης της. Φρονώ ακόμα, ότι σε σχέση με το ζήτημα της επιμέλειας των ανηλίκων, η λειτουργός δεν εμβάθυνε και ούτε επέδειξε την απαιτούμενη σπουδή και διερεύνηση όλων των περιστάσεων και των ενώπιον της δεδομένων, κυρίως των πρόσφατων εξελίξεων, καταλήγοντας με ιδιαίτερη ευκολία στην εισήγηση της ανάθεσης της αποκλειστικής επιμέλειας στον Αιτητή, χωρίς να δικαιολογεί επαρκώς την θέση της. Καθιστώντας ουσιαστικά την μητέρα ως πλήρως ακατάλληλη ή παντελώς ανίκανη να ασκήσει τον γονικό της ρόλο, κάτι που δεν προκύπτει και ούτε δικαιολογείται από την ολότητα των ευρημάτων της. Προκύπτει δηλαδή αναντιστοιχία των πιο πρόσφατων ευρημάτων της, με την τελική της εισήγηση. Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι η μαρτυρία της δεν ήταν επαρκώς βοηθητική για το υπό κρίση ζήτημα και συνεπώς δεν μπορεί να τύχει ουσιαστικής αξιοποίησης από το Δικαστήριο.
199. Αναφορικά με τα ευρήματα και τις διαπιστώσεις της λειτουργού σε σχέση με τα ζητήματα της επικοινωνίας με τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων, θεωρώ πως με τον τρόπο που έχουν τεθεί στην βάση των τριών εκθέσεων που ετοίμασε η λειτουργός και κυρίως της συμπληρωματικής έκθεσης της ημερομηνίας 06/04/2023 (βλ. Τεκμήριο 3) αυτές είναι ιδιαίτερα βοηθητικές και καθοδηγητικές για το Δικαστήριο. Περαιτέρω, οι εισηγήσεις της για την διάρκεια της προτεινόμενης επικοινωνίας, φαίνεται να εδράζονται σε μία ορθολογική βάση, η οποία συνεκτιμά κυρίως το καλώς νοούμενο συμφέρον των ανήλικων τέκνων, το πρόγραμμα των παιδιών και των γονέων τους, καθώς και τις ευρύτερες ανησυχίες των εμπλεκομένων μερών. Οι εισηγήσεις της λειτουργού για συμβουλευτική γονέων αλλά και συνεργασία των παιδιών με παιδοψυχολόγο, με στόχο την καλύτερη επικοινωνία και αποκατάσταση της σχέσης μητέρας-παιδιών, βρίσκονται προς την ορθή κατεύθυνση και φαίνεται να καθίστανται απολύτως απαραίτητες υπό τις περιστάσεις της παρούσης υπόθεσης, αλλά και λόγω της ανασφάλειας που προκλήθηκε στους ανήλικους. Θεωρώ ότι το πνεύμα των εισηγήσεων της λειτουργού θα πρέπει να υιοθετηθεί και από το Δικαστήριο σε κάποιο βαθμό, διότι είναι ο μόνος δρόμος για την ομαλοποίηση των σχέσεων των δύο παιδιών με τους γονείς τους.
200. Σε γενικές γραμμές, κατά την αντεξέταση της, η λειτουργός μου άφησε καλή εντύπωση, αφού απαντούσε στις ερωτήσεις που της υποβάλλονταν με ευθύτητα, αμεσότητα, ειλικρίνεια και σταθερότητα. Δεν έχουν παρατηρηθεί οποιεσδήποτε αντιφάσεις τέτοιας εμβέλειας ή ανακρίβειες οι οποίες να μπορούν να κλονίσουν την αξιοπιστία της μάρτυρος. Προσπαθούσε να τεκμηριώνει τις θέσεις της με στοιχεία και στην βάση των ευρημάτων της, όπως αυτά προκύπτουν μέσα από τις τρείς εκθέσεις που ετοίμασε. Ούτε βέβαια, έχω διαπιστώσει μέσα από την ολότητα του μαρτυρικού υλικού που έχω ενώπιον μου, πως διατήρησε οποιαδήποτε μεροληπτική στάση υπέρ του ενός ή του άλλου γονέα, επιχειρώντας να καταγράψει την γνήσια της άποψη, στην βάση κάποιων πραγματικοτήτων που διέγνωσε. Συνεπώς, αποδέχομαι το μεγαλύτερο μέρος της μαρτυρίας της όπως ανέλυσα πιο πάνω ως αξιόπιστο.
201. Υπεισερχόμενος τώρα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του Αιτητή, σε γενικές γραμμές και στο μεγαλύτερο μέρος της μου άφησε θετική εντύπωση. Παρά το γεγονός, ότι ακολούθησε μία δογματική στάση όπου ήταν ευδιάκριτη η προσπάθεια του να παρουσιάσει μία κατάσταση πραγμάτων, η οποία ήταν η ιδανικότερη για την δική του πλευρά και ταυτόχρονα να εκμηδενίσει την όποια ικανότητα της Καθ’ ης η Αίτηση να ανταποκριθεί με επάρκεια στα γονικά της καθήκοντα, κρίνω ότι περιέγραψε με ευθύτητα, ειλικρίνεια και παραστατικότητα τα όσα βίωσε στην οικογενειακή εστία, αλλά και όσα διαδραματίστηκαν σε μεταγενέστερο στάδιο. Εν τούτοις, ένα άλλο μέρος της μαρτυρίας και των ισχυρισμών του Αιτητή, οι οποίοι διατυπώθηκαν κυρίως μέσα από την κυρίως εξέταση και αντεξέταση του, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί, αφού δεν μπορούν να θεωρηθούν ως πειστικοί ή αξιόπιστοι, ενώ άλλοι δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς.
202. Ο Αιτητής υποστήριξε με έντονο τρόπο ότι από την γέννηση των ανήλικων τέκνων του, είχε αναλάβει την φροντίδα και τα έξοδα τους και μέχρι σήμερα διαμένει με αυτά, ισχυριζόμενος ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ουδέποτε επέδειξε ενδιαφέρον για τα παιδιά. Εξέφρασε την θέση ότι είναι ικανός, κατάλληλος και σε καλύτερη θέση από την Καθ’ ης η Αίτηση για να παράσχει στα παιδιά του την κατάλληλη φροντίδα με σκοπό την ορθή ψυχοσωματική τους ανάπτυξη. Κατά την κυρίως εξέταση αλλά και την αντεξέταση του, περιέγραψε διάφορα περιστατικά, στην προσπάθεια του να καταδείξει ότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι εντελώς ακατάλληλη, ανεύθυνη και δεν είναι σε θέση να έχει την φύλαξη και επιμέλεια των ανήλικων, αφού δεν φρόντιζε και ούτε φροντίζει επαρκώς τους ανήλικους επί καθημερινής βάσης.
203. Ένα από τα βασικά επιχειρήματα του Αιτητή, το οποίο επαναλάμβανε συνεχώς, ήταν το ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ήταν οκνηρή και δεν εργαζόταν αφού προτιμούσε να ξεκουράζεται και να κοιμάται όλη μέρα παρά να φροντίζει τους ανήλικους. Σε διάφορα σημεία της αντεξέτασης του όμως εξέφρασε την θέση ότι βαρέθηκε το καθήσι και για αυτό έφυγε από το σπίτι, κάτι που δεν συμβαδίζει με την προηγούμενη του θέση. Ενώ όταν του υποβλήθηκε πως η Καθ’ ης έμενε στο σπίτι γιατί αυτό είχαν συμφωνήσει με τον ίδιο για να προσέχει τα παιδιά τους, ο Αιτητής απέφυγε να απαντήσει επί της ουσίας, αναφέροντας απλά ότι η μητέρα τους δεν τα φρόντιζε. Δεν μπορώ να υιοθετήσω τις εν λόγω αντιφατικές θέσεις του Αιτητή, αφού δεν είναι πειστικές και ούτε έχουν τεκμηριωθεί σε ικανοποιητικό βαθμό.
204. Ούτε βέβαια μπορώ να αποδεχθώ ως πειστικό και αξιόπιστο τον ισχυρισμό του Αιτητή, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ταξίδευε στην χώρα της μόνη της χωρίς τα παιδιά, αναφέροντας ως παράδειγμα την μετάβαση της στο Νεπάλ το 2018 για χρονική περίοδο 1,5 μήνα, χωρίς να ενδιαφερθεί καθόλου για τους ανήλικους. Η θέση που παρέθεσε μέσα από τα δικόγραφα και την μαρτυρία της η Καθ’ ης η Αίτηση, ότι δηλαδή μετέβη τότε στην κηδεία της αδελφής της, παρέμεινε ουσιαστικά αναντίλεκτη και δεν έχει αμφισβητηθεί κατ’ ουδένα τρόπο. Ούτε μπορεί να συναχθεί εν προκειμένω, οποιοδήποτε εύρημα παραμέλησης των ανήλικων από την μητέρα τους, όπως τεχνηέντως επιχειρεί ο πατέρας τους.
205. Ούτε βέβαια βρίσκω πειστικό τον ισχυρισμό του Αιτητή, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση δεν ενδιαφερόταν για τα παιδιά, αδιαφορούσε και δεν τα έψαχνε, ενώ όταν τα έβλεπε τους φώναζε, τα έβριζε και τα φοβέριζε. Η εν λόγω θέση του Αιτητή δεν έχει επιβεβαιωθεί μέσα από την ολότητα της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και ούτε έχει προκύψει κάτι τέτοιο μέσα από τις τρείς εκθέσεις της λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας ή μέσα από τις συνεντεύξεις των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων. Αν πράγματι ευσταθούσε η θέση του Αιτητή, είναι βέβαιο ότι θα αναδυόταν μία τέτοια πληροφορία από τις έρευνες που διεξήχθησαν με την συμμετοχή των εμπλεκόμενων μερών. Να σημειώσω ότι ακόμα και όταν η Καθ’ ης η Αίτηση φιλοξενείτο στο καταφύγιο του ΣΠΑΒΟ, προνόησε να επιστρέψει κατά διαστήματα στη οικογενειακή εστία για να παραλαμβάνει εναλλάξ τα ανήλικα, με σκοπό να μην χάσει επαφή μαζί τους. Συνεπώς, δεν μπορώ να αποδεχθώ την εν λόγω θέση του Αιτητή.
206. Ένα σημαντικό στοιχείο που πιστώνεται στον Αιτητή και καταδεικνύει την γονική του ικανότητα και καταλληλότητα, είναι η στάση που διατήρησε στο ζήτημα της επικοινωνίας των ανήλικων τέκνων με την μητέρα τους, παρά τα όποια προβλήματα που φαίνεται να είχαν προκύψει κατά διαστήματα. Αποδέχομαι την θέση του, ότι ουδέποτε αρνήθηκε την επικοινωνία των παιδιών με την Καθ΄ ης η Αίτηση, μεταφέροντας τα κάθε φορά από το χωριό που διαμένει στον εκάστοτε τόπο που εκείνη διέμενε. Η εν λόγω θέση του, επιβεβαιώθηκε πολλάκις μέσα από την μαρτυρία της λειτουργού και των εκθέσεων της. Ούτε έχει καταδειχθεί ότι υπήρξαν σοβαρά προσκόμματα ή εμπόδια στην εν λόγω επικοινωνία από την πλευρά του πατέρα. Τα ίδια φρονώ για τους ισχυρισμούς του ότι κατά την άσκηση της επικοινωνίας της Καθ’ ης με τα ανήλικα, δεν υπήρχε επαρκής ή η δέουσα σίτιση των παιδιών και πως η κατάσταση διορθώθηκε μόνο μετά από τις συστάσεις της λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας. Αποδέχομαι ως βάσιμους τους εν λόγω ισχυρισμούς του, αφού αυτοί επιβεβαιώθηκαν τόσο από την μαρτυρία της λειτουργού, όσο και μέσα από τις συνεντεύξεις με τα δύο ανήλικα τέκνα των διαδίκων. Γνήσια, λογική και ειλικρινής ήταν και η άποψη του για την καταλληλότητα του χώρου διαμονής της Καθ΄ ης η Αίτηση, όπου αντεξεταζόμενος περιέγραψε την στενότητα του χώρου και την απουσία κρεβατιών για τα ανήλικα τέκνα τους, δικαιολογώντας την αρνητική του στάση για το ζήτημα των διανυκτερεύσεων.
207. Αποδέχομαι επίσης την θέση του Αιτητή ότι διαθέτει ιδιόκτητη κατοικία με τον κατάλληλο εξοπλισμό, αλλά και πως τα παιδιά του είναι συνδεδεμένα μαζί του και δεν πρέπει να αλλάξουν περιβάλλον. Αυτό έχει επιβεβαιωθεί σε μεγάλο βαθμό και μέσα από τις εκθέσεις της λειτουργού και την διερεύνηση της, αλλά κυρίως μέσα από τις συνεντεύξεις των ανήλικων τέκνων. Δεν μπορώ να υιοθετήσω όμως την θέση του για μη διευρυμένη επικοινωνία των παιδιών με την Καθ΄ ης η Αίτηση, αφού δεν έχει δικαιολογήσει επαρκώς ή ικανοποιητικά τους λόγους επί των οποίων στηρίζει την εν λόγω θέση του.
208. Περαιτέρω, απορρίπτω την θέση του ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση ήταν τρόφιμος ψυχιατρείου και ότι γενικά μπορεί να γίνει επικίνδυνη για τους ανήλικους. Ο εν λόγω σοβαρός ισχυρισμός του, προβλήθηκε με γενικό και αόριστο τρόπο και ούτε έχει επιβεβαιωθεί με την παρουσίαση οποιουδήποτε στοιχείου ή από την υπόλοιπη μαρτυρία που παρατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Παρέμεινε δηλαδή μετέωρος και ατεκμηρίωτος. Όταν μάλιστα του υποβλήθηκε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ουδέποτε ήταν τρόφιμος ψυχιατρείου, παραδέχθηκε ότι δεν το γνωρίζει αλλά πως του το εκμυστηρεύτηκε η ίδια, θέση που δεν συνάδει με την προηγούμενη του τοποθέτηση και δεν καθίσταται πειστική.
209. Επιπρόσθετα, ο Αιτητής εξέφρασε την θέση ότι θα πρέπει να ανατεθεί στον ίδιο η αποκλειστική γονική μέριμνα των ανήλικων τέκνων του και πως θα πρέπει να συνεχίσει να έχει την φύλαξη και επιμέλεια τους. Ειδικότερα, υποστήριξε πως θα πρέπει να αποφασίζει αποκλειστικά σε σχέση με τα ζητήματα υγείας και εκπαίδευσης των παιδιών, αφού η Καθ΄ ης στο παρελθόν εξαφανίστηκε για μεγάλα χρονικά διαστήματα και δεν μπορεί να γνωρίζει ότι θα ανταποκριθεί αν την χρειαστεί για κάποιο έκτακτο ζήτημα. Δεν μπορώ να αποδεχθώ την εν λόγω θέση του Αιτητή, αφού δεν έχει προκύψει κάτι τέτοιο από την υπόλοιπη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά ούτε από τις διαπιστώσεις των εκθέσεων που ετοίμασε η αρμόδια λειτουργός. Η θέση του εδράζεται σε μία υποθετική βάση και δεν τεκμηριώνεται από στοιχεία και τεκμήρια. Εξάλλου, όταν κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του, ρωτήθηκε αν μπορεί να εντοπίσει την Καθ’ ης η Αίτηση και αν συνεργάζεται για τα ζητήματα των παιδιών, αυτός απλά απάντησε ότι μπορεί να της τηλεφωνήσει πολλές φορές και να μην απαντά το τηλέφωνο, αλλά στο τέλος την εντοπίζει, ενώ για το θέμα της συνεργασίας, απάντησε ότι δεν χρειάστηκε κάτι. Συνεπώς, η εκπεφρασθείσα θέση του θα πρέπει να απορριφθεί εν προκειμένω αφού δεν είναι ούτε πειστική, δεν στηρίζεται και ούτε υποστηρίζεται από αντικειμενικά δεδομένα, αλλά ούτε και δύναται το Δικαστήριο να βασιστεί κατ’ ουσία σε αυτή με σκοπό να εκδώσει ένα τέτοιας φύσης διάταγμα το οποίο να αποκλείει κάθε συμμετοχή της μητέρας των παιδιών στην λήψη των αποφάσεων που τους αφορούν.
210. Αναφορικά με τον λόγο που η Καθ’ ης η Αίτηση αποχώρησε από την οικογενειακή εστία, οι απαντήσεις και η στάση του Αιτητή δεν έχουν ικανοποιήσει το Δικαστήριο. Κράτησε μία αμυντική στάση υπεκφυγών, παρά να βοηθήσει το Δικαστήριο στην αναζήτηση της αλήθειας και στην διασαφήνιση των γεγονότων με παρουσίαση αποδείξεων. Αρχικά, ανέφερε ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση έφυγε γιατί δεν άντεχε εκεί αλλά και το «καθήσι». Όταν του υποβλήθηκε κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του, ότι αποχώρησε λόγω της ψυχοσωματικής βίας που της ασκούσε, ο Αιτητής δήλωσε ότι είναι ψέματα, διευκρινίζοντας πως όταν της έλεγε κάτι, αντιδρούσε έντονα λόγω του χαρακτήρα της, επιρρίπτοντας της ευθύνες και περιγράφοντας την συμπεριφορά της σε διάφορα περιστατικά που επισυνέβησαν. Η εν λόγω στάση του Αιτητή δεν έχει πείσει το Δικαστήριο και ούτε το διαφώτισε επαρκώς.
211. Σε σχέση με τους ισχυρισμούς του Αιτητή, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι βίαιη ή επιθετική με τα παιδιά τους και πως τους θυμώνει χωρίς λόγο, δεν έχω επιβεβαιώσει ότι πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο και ούτε έχει προκύψει μέσα από την ολότητα της μαρτυρίας που παρατέθηκε ότι ευσταθεί ένας τέτοιος ισχυρισμός. Όταν του υποβλήθηκε ότι δεν έλαβε χώρα το περιστατικό όπου η Καθ΄ ης η Αίτηση φέρεται να έβγαλε τον υιό της στον διάδρομο έξω από το διαμέρισμα για να τον τιμωρήσει για κάτι που έκανε, ο Αιτητής απάντησε ότι δεν γνωρίζει αν του είπαν ψέματα τα παιδιά του, αναιρώντας ουσιαστικά την προηγούμενη του θέση.
212. Υπεισερχόμενος στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της Καθ’ ης η Αίτηση, οφείλω να επισημάνω ότι δεν μου άφησε ιδιαίτερα καλή εντύπωση. Η μαρτυρία της χαρακτηρίζεται από αντιφατικότητα, ασυνέπεια και έλλειψη λογικής σε κάποια σημεία. Σε γενικές γραμμές δεν έπεισε με τους ισχυρισμούς της και δεν έδειχνε να αντιλαμβάνεται κάποιες πραγματικότητες ή αποκάλυπτε την απουσία ενσυναίσθησης και αντίληψης των συνεπειών των πράξεων, αλλά και των παραλείψεων της,  όπως θα αναλύσω πιο κάτω.
213. Αρχικά, να αναφέρω ότι αποδέχομαι την θέση της όπως εκφράστηκε μέσα από την γραπτή της δήλωση, ότι ο μόνος λόγος που αποδέχθηκε την έκδοση του προσωρινού διατάγματος με το οποίο τα παιδιά της να διαμένουν υπό την φύλαξη του πατέρα τους στην οικία του, ήταν γιατί δεν ήθελε να δημιουργήσει αναστάτωση σε αυτά και να υποφέρουν μέχρι να εξεύρει εργασία και σπίτι, ώστε να τα έχει αργότερα μαζί της. Η εν λόγω τοποθέτηση της, καταδεικνύει ότι εξέφρασε με ειλικρίνεια τους προβληματισμούς, τις εύλογες ανησυχίες της και ότι και η ίδια αξιολόγησε την προσωπική της κατάσταση, επιλέγοντας το συμφέρον των παιδιών υπό τις τότε περιστάσεις. Η εν λόγω στάση της, αποκαλύπτει ότι έχει την δυνατότητα να λαμβάνει σωστές αποφάσεις και να έχει ορθή κρίση σε σχέση με τα ζητήματα των ανήλικων τέκνων της.
214. Αναφορικά με την θέση της Καθ’ ης η Αίτηση, ότι το Γραφείο Ευημερίας και το ΣΠΑΒΟ δεν την στήριξαν επαρκώς και/ή κατάλληλα ούτως ώστε να εξεύρει κατάλληλη οικία, θεωρώ πως αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αντιθέτως, μέσα από την ολότητα της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου καταδείχθηκε ακριβώς το αντίθετο, αφού της παρασχέθηκε συγκεκριμένη οικονομική βοήθεια, αλλά και συμβουλευτική καθοδήγηση την οποία η ίδια παραδέχθηκε, κατά την διάρκεια της κυρίως εξέτασης της.
215. Όσον αφορά τον ισχυρισμό της, πως αποτελεί υπόδειγμα μητέρας αφού ασκούσε και συνεχίζει να ασκεί ικανοποιητικά τον ρόλο της ως μητέρα, αφού πάντοτε περιποιείτο τα ανήλικά, καθάριζε, έπλενε και μαγείρευε, δεν έχω λόγο από το να μην αποδεχθώ την εν λόγω θέση της. Εξάλλου, μέσα από τις δύο τελευταίες εκθέσεις της λειτουργού, καταδείχθηκε ότι το επίπεδο καθαριότητας του χώρου διαμονής της είναι ικανοποιητικό και πως τα παιδιά φροντίζονται επαρκώς, πλην του θέματος της σίτισης, όπου και αυτό φαίνεται να διορθώθηκε σε κατοπινό στάδιο, μετά από σχετικές υποδείξεις.
216. Στην γραπτή της κατάθεση, η Καθ΄ ης η Αίτηση εξέφρασε την θέση ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τον Αιτητή για να παράσχει στα ανήλικα την κατάλληλη φροντίδα, αφού αυτός συμμετείχε ελάχιστα, απουσιάζοντας πολλές ώρες από το σπίτι λόγω της εργασίας του. Δεν μπορώ να υιοθετήσω την εν λόγω θέση της Καθ’ ης η Αίτηση ή ότι είναι σε καλύτερη ή προνομιακή θέση για να αναλάβει αποκλειστικά την φροντίδα των παιδιών της, αφού δεν έχει προκύψει κάτι τέτοιο από τις εκθέσεις του Γραφείου Ευημερίας ή μέσα από τις συνεντεύξεις των ανήλικων τέκνων τους. Αντιθέτως, διαπιστώθηκαν ιδίως σε προγενέστερο χρονικό σημείο, διάφορες αδυναμίες της Καθ’ ης η Αίτηση, όπως για το θέμα της σίτισης τους, αλλά και διάφορα άλλα ανησυχητικά περιστατικά, τα οποία ανέδειξε και η λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας. Περαιτέρω, η ίδια η Καθ΄ ης μέσα από την κυρίως εξέταση της, ανέφερε μεταξύ άλλων, πως ο Αιτητής βοηθούσε και στην σίτιση, το άλλαγμα βρεφικής πάνας αλλά και στο μπάνιο των παιδιών τους.
217. Επιπρόσθετα, όπως προέκυψε μέσα από την κυρίως εξέταση της, αποδέχομαι ότι επιδεικνύει πραγματικό και γνήσιο ενδιαφέρον για τα ζητήματα που αφορούν την άσκηση της γονικής μέριμνας των παιδιών της, όπως τα θέματα της εκπαίδευσης τους, αφού προνόησε και προέβη στην έγκαιρη αγορά των σχολικών τους ειδών, στολών και βιβλίων στο παρελθόν και κατέδειξε ότι επιθυμεί και μπορεί να συμμετέχει ενεργά σε κάθε απόφαση που αφορά την ζωή και ευημερία τους.
218. Ακολούθως, η Καθ’ ης η Αίτηση εξέφρασε την θέση ότι η κατοικία στην οποία  διαμένει, διαθέτει όλο τον απαραίτητο οικιακό εξοπλισμό, όπου μπορούν να διαμένουν με άνεση τα παιδιά της. Χωρίς αμφιβολία, οφείλω να διαφωνήσω με αυτή της την θέση, η οποία δεν ισχύει και είναι αβάσιμη. Μέσα από όλα τα δεδομένα που παρατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, έχει αποκαλυφθεί ότι μέχρι και σήμερα το διαμέρισμα της έχει στενότητα χώρου και δεν διαθέτει ξεχωριστά κρεβάτια για κάθε ανήλικο. Κατά την διάρκεια της αντεξέτασης της και μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν, η Καθ’ ης η Αίτηση δήλωσε ότι το διαμέρισμα της διαθέτει μόνο ένα υπέρδιπλο κρεβάτι και δεν διαθέτει άλλα κρεβάτια, αφού διαμένει μόνη της. Όταν ρωτήθηκε γιατί δεν φρόντισε εδώ και τρία χρόνια που διαμένει στο ίδιο διαμέρισμα, να έχει ένα κρεβάτι για να ξαπλώνουν τα παιδιά της από την στιγμή που τα διεκδικεί, αυτή απάντησε πως τα ανήλικα δεν διανυκτερεύουν μαζί της και άρα δεν θεωρεί αναγκαίο να υπάρχουν περισσότερα κρεβάτια. Ακολούθως, ανέφερε ότι αποταμιεύει χρήματα για να ενοικιάσει μεγαλύτερο διαμέρισμα, αλλά προς το παρόν δεν επιθυμεί να ενοικιάσει δύο υπνοδωματίων, διότι τα παιδιά δεν είναι μαζί της και τα βλέπει για λίγες ώρες. Διευκρίνισε μάλιστα, ότι δεν είναι χρήσιμο για την ίδια να ξοδέψει χρήματα για αυτό, αφού δεν είναι πλούσια. Εν τούτοις, όταν της υποβλήθηκε γιατί δεν βρήκε ακόμα διαμέρισμα, αφού έχει αποταμιεύσει χρήματα, η Καθ’ ης απάντησε ότι χρειάζεται χρόνο για να εξεύρει διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, ισχυρισμός ο οποίος δεν συνάδει με τις προηγούμενες τοποθετήσεις της.
219. Αποτελεί διαπίστωση του Δικαστηρίου, ότι η Καθ’ ης η Αίτηση προέβη σε αντιφατικές δηλώσεις και ισχυρισμούς οι οποίοι δεν συνάδουν με την κοινή λογική και που αποκαλύπτουν ότι επέδειξε αφέλεια ή αμέλεια σε σχέση με το ζήτημα αυτό και πως δεν αντιλαμβάνεται τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών για να διαβιούν σε ένα κατάλληλο περιβάλλον. Οι ισχυρισμοί της με τον τρόπο που έχουν προβληθεί δεν έχουν πείσει το Δικαστήριο, ενώ καταδεικνύουν ότι η ίδια δεν αντιλαμβάνεται τις στοιχειώδεις βασικές πραγματικές ανάγκες των παιδιών της, όπως ένα κρεβάτι για να ξαπλώσουν, την ίδια ώρα που επιμένει ότι ο χώρος που διαμένει είναι κατάλληλος για αυτά, χωρίς να επεξηγεί που και πως θα κοιμηθούν τα παιδιά κατά τις βραδινές ώρες.
220. Στην συνέχεια της κυρίως εξέτασης της, η Καθ’ ης η Αίτηση υποστήριξε ότι παρόλο που τα παιδιά της την αγαπούν, φοβούνται τον Αιτητή και για αυτό ενεργούν σύμφωνα με τις υποδείξεις του. Οφείλω να επισημάνω, ότι η εν λόγω θέση δεν έχει επιβεβαιωθεί μέσα από την ολότητα της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, όπως τις ανεξάρτητες εκθέσεις της λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας και κυρίως μέσα από τις συνεντεύξεις των ίδιων των παιδιών της. Αντιθέτως, έχει καταδειχθεί αβίαστα ότι τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων φαίνεται να αγαπούν και τους δύο γονείς τους, αλλά είναι προσκολλημένα στον πατέρα τους, όπου νοιώθουν ασφάλεια. Ούτε βέβαια έχω διακρίνει ότι τα παιδιά γενικά ενεργούν καθ’ υπόδειξη του πατέρα τους ή ότι είναι υποχείρια του.
221. Αναφορικά με το περιστατικό του τροχαίου ατυχήματος που υπέστη ο ανήλικος υιός της στην παρουσία της, ισχυρίστηκε ότι ο Αιτητής επιχειρεί να της επιρρίψει ευθύνη και να την παρουσιάσει ως ανεύθυνη μητέρα, ενώ δεν έχει καταδειχθεί από την αστυνομία οποιαδήποτε ευθύνη ή αμέλεια της ή ότι το παιδί της τραυματίστηκε σοβαρά. Αντιλαμβάνομαι την θέση της Αιτήτριας η οποία εμπεριέχει μία λογική βάση, αλλά η ίδια παρέλειψε να επεξηγήσει στο Δικαστήριο πως ενήργησε η ίδια και αν επέδειξε οποιαδήποτε έλλειψη προσοχής στο περιστατικό ή αν επρόκειτο για κάτι το αναπόφευκτο. Η ελλιπής μαρτυρία της εν προκειμένω δεν κατέστη βοηθητική για το Δικαστήριο.
222. Σε σχέση με τις αναφορές του Αιτητή πως στο παρελθόν δεν την εντόπιζε, η Καθ’ ης η Αίτηση ισχυρίστηκε ότι αφορούσαν την περίοδο που κρυβόταν από αυτόν γιατί τον φοβόταν λόγω της βίας που της ασκούσε. Παραλείπει όμως να επεξηγήσει γιατί δεν τον ενημέρωνε, αφού είχε μαζί της και τα ανήλικα τέκνα τους και αυτός φαίνεται να ήταν και ο κύριος λόγος ανησυχίας του πατέρα τους, όταν αυτή δεν του απαντούσε τα τηλέφωνα. Αναφορικά με τον ισχυρισμό της ότι είναι πάντα συνεργάσιμη και άρα δεν δικαιολογείται να αποκτήσει ο Αιτητής την αποκλειστική γονική μέριμνα των παιδιών τους, θα συμφωνήσω με αυτή την θέση αφού δεν έχει καταδειχθεί το αντίθετο, τουλάχιστον μέσα από τις δύο πιο πρόσφατες εκθέσεις της λειτουργού, ενώ ούτε ο πατέρας τους το έχει αμφισβητήσει ουσιωδώς.
223. Η Καθ’ ης η Αίτηση κατά την διάρκεια της κυρίως εξέτασης της, περιέγραψε και τα περιστατικά σωματικής και ψυχολογικής βίας που υπέστη, περιγράφοντας με γλαφυρότητα διάφορα περιστατικά τα οποία ομολογουμένως είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικά, ενώ κάποια από αυτά κατ’ ισχυρισμό διαδραματίστηκαν μπροστά στα παιδιά τους. Φρονώ, ότι δεν είμαι σε θέση να υιοθετήσω ή να επιβεβαιώσω τα όσα ισχυρίστηκε η Καθ’ ης η Αίτηση, από την στιγμή που δεν έχει τεκμηριωθεί κάτι τέτοιο μέσα από ανεξάρτητη πειστική ή ενισχυτική μαρτυρία ή μέσα από τις ανεξάρτητες εκθέσεις της λειτουργού. Ούτε έχω διαπιστώσει να υπάρχει οποιαδήποτε καταδίκη του Αιτητή για πρόκληση σωματικής ή ψυχικής βίας στην Καθ΄ ης η Αίτηση ή στα παιδιά τους. Να τονίσω ότι το κατηγορητήριο της ποινικής υπόθεσης που αντιμετωπίζει ο Καθ’ ου η Αίτηση αναφέρεται μόνο σε κατηγορίες πρόκλησης ψυχικής βλάβης σε αυτήν (βλ. Τεκμήριο αρ.6). Ούτε βέβαια έχει αναδειχθεί οτιδήποτε μέσα από τις συνεντεύξεις των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων.
224. Σε κάθε περίπτωση, μέσα από την κύρια αρχική έκθεση της, η λειτουργός ανέφερε ότι σε κοινή συνάντηση που είχε με τους διαδίκους, η Καθ’ ης η Αίτηση δήλωσε ότι ο Αιτητής εκφραζόταν με έντονο ύφος σε ότι αφορούσε την φροντίδα των παιδιών τους, αλλά ουδέποτε άσκησε σωματική βία στην ίδια και ότι όσα τον κατηγόρησε ήταν ψέματα. Δεν παραβλέπω επίσης την αναφορά της λειτουργού μέσα από την εν λόγω έκθεση της (βλ. Τεκμήριο 1), ότι η Καθ’ ης η Αίτηση την είχε προσεγγίσει για να μεσολαβήσει με στόχο την επανασύνδεση της με τον Αιτητή και την επιστροφή της στην συζυγική οικία, κάτι το οποίο δεν έχω λόγο να αμφισβητήσω. Συνακόλουθα, θεωρώ ότι προκαλούνται εύλογα ερωτηματικά για την στάση της Καθ’ ης η Αίτηση, από την στιγμή που δεν έχουν τεθεί ενώπιον μου αδιάψευστα στοιχεία όπως ιατρικές εκθέσεις τραυμάτων ή ψυχολογικές αξιολογήσεις οι οποίες να τεκμηριώνουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, την πρόκληση σωματικής ή ψυχολογικής βίας στην Καθ’ ης η Αίτηση. Στοιχεία τα οποία θα ελάμβανα κατά προτεραιότητα υπόψη μου, κατά την αξιολόγηση της γονικής καταλληλότητας εκάστου γονέα και κατ’ επέκταση του καλώς νοούμενου συμφέροντος των ανήλικων τέκνων τους. Συνεπώς, οι ισχυρισμοί της Καθ’ ης η Αίτηση δεν έχουν πείσει το Δικαστήριο.
225. Στην προσπάθεια της η Καθ’ ης η Αίτηση να υπερτονίσει την θέση της ότι προτεραιότητα της είναι τα παιδιά της, ανέφερε κατά την διάρκεια της κυρίως εξέτασης της, πως αυτός ήταν και ο λόγος που δεν βρήκε άλλο άνδρα. Εν τούτοις, κατά την διάρκεια της αντεξέτασης της, αποκάλυψε ότι είναι πλέον αρραβωνιασμένη με τον κ. Π. Όταν στην συνέχεια ρωτήθηκε γιατί δεν αποκάλυψε αυτό το γεγονός στο Δικαστήριο, ανέφερε ότι κανένας δεν την ρώτησε, δεν θέλει να λέει ψέματα και πως το Γραφείο Ευημερίας της είπε ότι είχε δίκαιο να αρραβωνιαστεί. Είναι η θέση του Δικαστηρίου, ότι διαφαίνεται πως η Καθ’ ης η Αίτηση στην προσπάθεια της να υποστηρίξει τις θέσεις της, δεν διστάζει να προβάλει αντιφατικούς ισχυρισμούς που δεν αντέχουν την βάσανο της λογικής και οι οποίοι μάλιστα δεν συνάδουν με τα όσα προηγουμένως υποστήριξε. Αναμφίβολα, η εν λόγω ασυνέπεια της, θεωρώ πως έχει κλονίσει την αξιοπιστία της ως μάρτυρα και δεν καταδεικνύει ότι πρόκειται για ένα σταθερό και συγκροτημένο άτομο.
226. Αντεξεταζόμενη αν μένει μαζί της και ο αρραβωνιαστικός της στο στούντιο με το διπλό κρεβάτι όπου θα κοιμούνται όλοι μαζί με τα δύο παιδιά της, η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι τα παιδιά δεν μένουν εκεί και ότι τον γνωρίζουν πολύ καλά και είναι φίλοι. Ουσιαστικά, η Καθ΄ ης η Αίτηση απέφυγε να απαντήσει ευθέως στην ερώτηση, αφήνοντας να νοηθεί ότι συζεί με τον αρραβωνιαστικό της. Σε σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε, γιατί τόσους μήνες δεν φιλοτιμήθηκε να εξεύρει κατάλληλο σπίτι για να έρχονται τα παιδιά της και να μην είναι με ένα άγνωστο άντρα και αντιθέτως ανανέωσε το ενοικιαστήριο της, η Καθ’ ης η Αίτηση απάντησε ότι το σκέφτονται τώρα, αλλά ο αρραβωνιαστικός της την συμβούλευσε να τελειώσει πρώτα η δίκη και αν αποφασιστεί ότι θα έχει τα παιδιά, τότε να ενοικιάσουν άλλο διαμέρισμα. Σε επόμενη ερώτηση, αν τα παιδιά έρθουν για διανυκτέρευση στο σπίτι της και αν θα πρέπει να κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι με τον αρραβωνιαστικό της και την ίδια, αυτή απάντησε επί λέξει։ «Δηλαδή το πρόβλημα είναι ότι δεν έχω δύο υπνοδωμάτια τώρα;».
227. Μέσα από τις πιο πάνω απαντήσεις της αλλά και με τον τρόπο που απαντούσε, η Καθ’ ης η Αίτηση μου άφησε αρνητική εντύπωση και διαφάνηκε ότι δεν έχει πλήρη επίγνωση των πραγματικοτήτων αλλά και των βασικών αναγκών των ανήλικων τέκνων της. Δυστυχώς η στάση της δεικνύει ανωριμότητα, λανθασμένο τρόπο αντίληψης και ασυνέπεια, αφού εκτός του ότι οι απαντήσεις και οι διαβεβαιώσεις της δεν ήταν πειστικές, καταδείχθηκε ότι είναι επιρρεπής ή επηρεάζεται στις κρίσιμες αποφάσεις για τα παιδιά της, από τρίτα άτομα.
228. Στην ίδια διαπίστωση, κατέληξα και για το περιστατικό όπου προέτρεψε τα παιδιά της να εισέλθουν σε αυτοκίνητο άγνωστου άντρα για να τους μεταφέρει, αφού όταν η Καθ’ ης ρωτήθηκε για αυτό το ζήτημα, ενώ ανέφερε ότι δεν ήταν ξένος αλλά φίλος της, παραδέχθηκε ότι δεν ήταν σωστό να πάνε μαζί του. Δεν παύει ωστόσο, να συνιστά μία ενέργεια της, η οποία αποκαλύπτει ότι τότε δεν είχε επίγνωση ή αντίληψη των πιθανών κινδύνων στους οποίους έθετε τα ανήλικα τέκνα της.
229. Αντεξεταζόμενη, η Καθ’ ης η Αίτηση ρωτήθηκε και για το ζήτημα της διαμονής της σε δωμάτιο σε πανσιόν καμπαρέ και ότι γνώριζε που είχε ενοικιάσει. Αυτή απάντησε ότι δεν μπορούσε να μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα εκεί επειδή διέμεναν πόρνες και δεν είχε ιδέα για αυτό, ενώ δήλωσε ότι καμία γυναίκα που είχε δύο παιδιά δεν θα πήγαινε να ενοικιάσει εκεί. Διευκρίνισε ότι δεν γνώριζε καθόλου αυτό το μέρος, αφού ερχόταν από το χωριό για πολύ λίγο στην Πάφο. Οι απαντήσεις της Καθ’ ης η Αίτηση δεν αντέχουν την βάσανο της λογικής, αφού σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και διεξάγοντας εύλογη έρευνα, με ευκολία θα μπορούσε να διαπιστώσει την ακαταλληλότητα του εν λόγω χώρου τόσο για την ίδια όσο και για τα παιδιά της. Κρίνω ότι η στάση της καταδεικνύει τουλάχιστον την ύπαρξη αφέλειας και παντελούς έλλειψης ενσυναίσθησης των απότοκων των πράξεων ή παραλείψεων της.
230. Η Καθ’ ης η Αίτηση συνέχισε να είναι ασυνεπής με τις προηγούμενες θέσεις της, όταν σε ερώτηση που της υποβλήθηκε για το πόσα σπίτια άλλαξε και αν έμενε πάντα μόνη της, απάντησε ότι ίσως άλλαξε 4-5 σπίτια και διέμενε μόνη της, ενώ στην συνέχεια, όταν ρωτήθηκε αν διέμενε μαζί με 3-4 αλλοδαπές κοπέλες, απάντησε καταφατικά διότι δεν είχε αρκετά χρήματα για να ενοικιάσει δικό της διαμέρισμα. Ήταν ευδιάκριτη η προσπάθεια της να αποκρύψει την αλήθεια, επιχειρώντας να καλυτερεύσει την θέση της.
231. Κατά την διάρκεια της αντεξέτασης της, η Καθ΄ ης προέβη σε αναφορά για μία γυναίκα ξαδέλφη του Αιτητή που τους βοηθά στο σπίτι, ισχυριζόμενη πως δεν είναι ξαδέλφη του και πως κοιμούνται μαζί με αυτόν, όπως του ανέφεραν τα παιδιά της. Αποδέχομαι την εν λόγω θέση όσον αφορά την διαμονή της εν λόγω γυναίκας στο σπίτι που διαμένει ο Αιτητής και τα παιδιά της, αφού αυτό προκύπτει και μέσα από τα όσα ανέφεραν τα ανήλικα στην συνέντευξη τους. Εν τούτοις, δεν έχει προκύψει ότι αυτή η γυναίκα επενεργεί αρνητικά στα παιδιά ή ότι τα κακομεταχειρίζεται ή ότι κοιμούνται όλοι μαζί, αφού τα ανήλικα διαθέτουν ξεχωριστό δωμάτιο στην εν λόγω οικία. Αντιθέτως, τα ανήλικα ανέφεραν ότι τους φροντίζει και μάλιστα την αποκαλούν «θεία». Τα ίδια ισχύουν και για τον αρραβωνιαστικό της Καθ’ ης η Αίτηση, αφού δεν έχει παρουσιαστεί οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία η οποία να καταδεικνύει οτιδήποτε μεμπτό ή ότι αυτός αποτελεί κίνδυνο για τα παιδιά ή ότι η παρουσία του δεν ενδείκνυται για συγκεκριμένους λόγους.
232. Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει και στις εξηγήσεις που έδωσε η Καθ’ ης η Αίτηση σε σχέση με το αντίγραφο ιατρικού εντύπου που κατέθεσε στο Δικαστήριο (βλ. Τεκμήριο 8). Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν κατά την διάρκεια της αντεξέτασης της για το εν λόγω έγγραφο, αρχικά απάντησε ότι νομίζει ότι πήγε για να εξεταστεί και ακολούθως ότι μπορεί να έχει πάει αλλά δεν θυμάται καλά. Όταν της υποβλήθηκε πως δεν πήγε γιατί το έγγραφο δεν συμπληρώθηκε από τους ιατρούς, εξήγησε ότι αυτό δεν έγινε γιατί είχε πολλές ουλές και ήθελε να παραπονεθεί πολλές φορές, αλλά έκανε υπομονή. Ακολούθως, ανέφερε ότι την εξέτασε ο ιατρός και της έδωσε μόνο εκείνο το χαρτί, αφού δεν είχαν δει κάποια σωματική βλάβη. Αποτελεί θέση του Δικαστηρίου πως η Καθ’ ης η Αίτηση υπέπεσε σε ουσιώδεις αντιφάσεις, αφού σε κάθε απάντηση της έδινε διαφορετική εκδοχή για το ζήτημα και ήταν ασυνεπής στις θέσεις της, χωρίς να πείσει το Δικαστήριο. Εξετάζοντας το εν λόγω έγγραφο (βλ. Τεκμήριο 8) δεν έχω διακρίνει να αναγράφεται το οτιδήποτε πάνω σε αυτό και ούτε παρατήρησα οποιαδήποτε σφραγίδα του νοσοκομείου ή κάποιου ιατρικού λειτουργού. Συνεπώς, δεν μπορώ να αποδεχθώ ως αξιόπιστη την θέση της Καθ΄ ης η Αίτηση περί εξέτασης της, καταλήγοντας ότι τελικά δεν μερίμνησε να εξεταστεί από οποιοδήποτε ιατρό για τους δικούς της λόγους.
233. Υπεισερχόμενος στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της κας Ε.Θ. (Μ.Υ.2), κρίνω ότι η μαρτυρία που πρόσφερε δεν ήταν ιδιαίτερα διαφωτιστική ή βοηθητική για το Δικαστήριο. Ουσιαστικά, δεν πρόσφερε οτιδήποτε σημαντικό στην επίλυση των επίδικων ζητημάτων και κατ’ επέκταση δεν μπορώ να της προσδώσω οποιαδήποτε αξία ή βαρύτητα. Αποτελούσε απλή καταγραφή των γεγονότων που περιέγραψε η Καθ’ ης η Αίτηση στους λειτουργούς του ΣΠΑΒΟ, ενώ η μάρτυρας δεν γνώριζε να απαντήσει για οποιοδήποτε ουσιαστικό ζήτημα.
234. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν κατά την διάρκεια της αντεξέτασης της, η Μ.Υ.2 ανέφερε ότι δεν γνωρίζει και ούτε ξαναείδε την Καθ’ ης η Αίτηση, ενώ δεν γνωρίζει προσωπικά την περίπτωση της. Ουσιαστικά καταδείχθηκε ότι δεν είχε προσωπική γνώση της υπόθεσης, ώστε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σε σχέση με τα γεγονότα που κατέγραψε στην έκθεση αναφοράς της (βλ. Τεκμήριο αρ.12) γεγονός που κατέστησε την μαρτυρία της περισσότερο τυπικής φύσεως. Να επισημάνω ότι το μεγαλύτερο μέρος της μαρτυρίας της αποτέλεσε εξ’ ακοής μαρτυρία που ακόμα και αν θεωρηθεί επιτρεπτή από το Δικαστήριο, δεν πρέπει το αποδεκτό της μαρτυρίας να συγχέεται με την βαρύτητα που θα αποδοθεί σε αυτήν. Παρουσίασε μία έκθεση για την οποία ουσιαστικά δεν ήταν σε θέση να απαντήσει ουσιωδώς, αφού βασιζόταν σε διαπιστώσεις άλλων λειτουργών κατά το παρελθόν.
235. Μετά από σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν σε σχέση με την ομαλή διαμονή της Καθ’ ης η Αίτηση στον χώρο φιλοξενίας του ΣΠΑΒΟ, ανέφερε ότι της δόθηκε γραπτή προειδοποίηση γιατί είχε τσακωθεί με μία άλλη φιλοξενούμενη, αλλά και διότι παραβίασε κάποιον από τους κανονισμούς του χώρου φιλοξενίας. Διευκρίνισε ότι το 2017 η Καθ’ ης δυσκολευόταν να βρει κάποιον να της προσέχει την 15μηνη θυγατέρα της που δεν την έπιαναν σε βρεφοκομικό σταθμό, οπότε και αποχώρησε γιατί δυσκολευόταν να βρει εργασία, ενώ την δεύτερη φορά αναγράφεται ότι αποχώρησε γιατί βρήκε δουλειά και σπίτι, κάτι που συνάδει και με την μαρτυρία της ίδιας της Καθ’ ης η Αίτηση και το οποίο αποδέχομαι.
236. Όταν η μάρτυρας ρωτήθηκε, αν το ΣΠΑΒΟ προέβη σε οποιαδήποτε έρευνα σε σχέση με την κατ’ ισχυρισμό βία που δέχθηκε η Αιτήτρια, αυτή απάντησε ότι δεν είναι υπεύθυνοι για τέτοιου είδους έρευνες. Διευκρίνισε ότι για να έρθει μία γυναίκα στο καταφύγιο, σημαίνει ότι πέρασε πρώτα από την αστυνομία με την καταγγελία της, από «screening» στο Γραφείο Ευημερίας και μετά καταλήγει στον χώρο φιλοξενίας. Μέσα από την εν λόγω θέση της, αποκαλύφθηκε ότι η ίδια και η υπηρεσία της δεν έχουν επιβεβαιώσει με οποιοδήποτε τρόπο τα όσα ανέφερε και κατάγγειλε η Καθ’ ης η Αίτηση, αλλά πως αυτοί επιτελούν ένα διαφορετικό έργο. Συνεπώς, διαφαίνεται ότι τα όσα καταγράφονται στην Έκθεση Αναφοράς της (βλ. Τεκμήριο 8) αποτελούν απλά καταγραφή των ισχυρισμών της Καθ’ ης η Αίτηση χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε επαλήθευση τους.
237. Εν όψει των πιο πάνω, προχωρώ να εξετάσω κατά προτεραιότητα το ζήτημα της ανάθεσης της φύλαξης και φροντίδας των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων, αλλά και τον καθορισμό του τόπου διαμονής τους. Είναι η θέση μου, ότι η εισήγηση της αρμόδιας κοινωνικής λειτουργού για το εν λόγω ζήτημα όπως αυτή διατυπώθηκε μέσα από τις εκθέσεις της, θα πρέπει να γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο, αφού τα δεδομένα της υπόθεσης δικαιολογούν εν προκειμένω, ότι με αυτό τον τρόπο θα διασφαλιστεί το καλύτερο συμφέρον των παιδιών τους. Θεωρώ ότι η διαμορφωθείσα κατάσταση πραγμάτων δικαιολογεί πλήρως την συνέχιση της φύλαξης από τον πατέρα τους, όπως θα εξηγήσω κατωτέρω.
238. Ένα από τα βασικά κριτήρια που θα αξιολογήσει το Δικαστήριο σε υποθέσεις ρύθμισης των πτυχών της γονικής μέριμνας, αποτελεί η υφιστάμενη κατάσταση των παιδιών, δηλαδή το status quo. Έχει νομολογηθεί ευρέως, πως τα Δικαστήρια είναι απρόθυμα να διαταράξουν την υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων αν αυτή είναι ικανοποιητική. Στην απόφαση που εκδόθηκε στην υπόθεση Re A (A Minor) [1991] F.L.R. 399, υποδείχθηκε ότι η διαμονή του παιδιού με συγκεκριμένο γονέα επί σειρά ετών, προσδίδει προτεραιότητα στον γονέα αυτό, εκτός εάν κρίνεται από το Δικαστήριο ακατάλληλος.
239. Στην απόφαση Stylianou v. Stylianou (1988) 1 CLR 520, επισημάνθηκαν τα ακόλουθα։

«If the child is happy and well settled and he gets on well, there must be shown a good and strong reason militating in further welfare of the child for a Judge to disturb the life of the child by re-ordering change of the custody. The status quo should not be disturbed, unless good reason is shown».

Στην ίδια απόφαση γίνεται εκτενής παραπομπή στην καθοδηγητική νομολογία επί του θέματος, από όπου παραθέτω χαρακτηριστικό απόσπασμα։

«In Rostron v. Rostron (1982)3 FLR 270, Oliver, L.J., said:-

«...the conclusion which I reach.. is that the status quo should not be disturbed with the upheaval, the unsettlement, the emotional disquiet which that will bring, if. taking a risk, and a risk which I am not persuaded.. that it is essential in the children's interests should be run».

In Diccoco v. Milne (1983) 4 FLR 247, Ormerod, L.J., said:-

«.it is generally accepted by those who are professionally concerned with children that, particularly in the early years, continuity of care is a most important part of the child' s sense of security and that disruption of established bonds is to be avoided whenever it is possible to do so.»

In Pountney v. Morris (1984) FLR 381, Dunn, L.J., said:-

«This is a case in which the children have now been with their father for over two years. They are absolutely happy and well settled with him, and they get on well with their step-mother. It seems to me that there is a risk that if they were moved to their mother, leaving aside the material difference that there would be in their lives, there might be difficulties with the step-father».

240. Στην υπό εξέταση υπόθεση, έχει διαφανεί μέσα από την ολότητα της μαρτυρίας των διαδίκων και κυρίως τις ανεξάρτητες εκθέσεις της αρμόδιας κοινωνικής λειτουργού, αλλά και μέσα από την συνέντευξη των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, στον βαθμό που μπορώ να τις αποδεχθώ, ότι τα δύο ανήλικα τέκνα διαμένουν από την γέννηση τους μέχρι και σήμερα στην οικία του Αιτητή, η οποία αποτέλεσε την οικογενειακή τους εστία, ήτοι παραμένουν στον ίδιο χώρο όπου γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και ανατράφηκαν. Τα τελευταία έξι έτη, ήτοι μετά τον χωρισμό των γονέων τους, τα ανήλικα εξακολουθούν να διαμένουν με τον πατέρα τους στην οικία του και φροντίζονται από αυτόν σε ικανοποιητικό βαθμό, όπως έχει προκύψει και από τις εκθέσεις του Γραφείου Ευημερίας. Δεν έχει διαφανεί ότι αποστερούνται τα χρειώδη, αλλά αντιθέτως διαπιστώθηκε πως ο Αιτητής καταβάλλει σταθερές και συνεχείς προσπάθειες για την ομαλή φροντίδα και φύλαξη των παιδιών του. Περαιτέρω, διαπιστώθηκε μέσα από την συνεργασία της λειτουργού με το σχολείο όπου φοιτούν τα παιδιά, ότι αυτά είναι φροντισμένα και διαβασμένα. Έχει συνεπώς τεκμηριωθεί, ότι τα ανήλικα διαμένουν ευτυχισμένα σε ένα οικείο, ασφαλές και κατάλληλο περιβάλλον που είναι της αρεσκείας τους και όπου έχουν το δικό τους ξεχωριστό υπνοδωμάτιο και προσωπικό τους χώρο.
241. Επιπρόσθετα, όπως έχει προκύψει από την ολότητα της μαρτυρίας που παρατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, υπάρχει μία στενή σύνδεση ή προσκόλληση των δύο παιδιών με τον πατέρα τους, αφού τους παρέχει ασφάλεια, σταθερότητα και θαλπωρή. Στον αντίποδα, διαφάνηκε ότι η Καθ’ ης η Αίτηση παρά τις μέχρι σήμερα ενθαρρυντικές, καλόπιστες και ειλικρινείς προσπάθειες που έχει καταβάλει, δεν εξασφάλισε για τα παιδιά της ένα κατάλληλο περιβάλλον για να διαμένουν ή να διανυκτερεύουν, αφού ομολογουμένως υπάρχει στενότητα χώρου στο στούντιο που ενοικιάζει εδώ και τρία έτη, χωρίς ξεχωριστό υπνοδωμάτιο για αυτά και κυρίως χωρίς ένα κρεβάτι για να ξαποστάσουν. Μάλιστα, μέσα από τις αναφορές της διαφάνηκε ότι δεν αντιλαμβάνεται ότι όφειλε ήδη να διαμορφώσει ένα κατάλληλο περιβάλλον για τα παιδιά της και όχι να αναμένει την όποια απόφαση του Δικαστηρίου ή να προβάλλει όψιμα διάφορες δικαιολογίες περί τούτου. Παρά τις υποσχέσεις της για μελλοντική εξεύρεση μεγαλύτερου χώρου διαμονής, αυτό δεν αλλάζει την υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων, η οποία δεν επιτρέπει την διαμονή των παιδιών σε ένα ακατάλληλο περιβάλλον που τουλάχιστον δεν παρέχει τα βασικά, όπως ένα ξεχωριστό δωμάτιο και ένα κρεβάτι. Ούτε βέβαια έχει διαφανεί ότι τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων νοιώθουν άνετα ή είναι έτοιμα να διαμένουν ή να διανυκτερεύουν στον τόπο διαμονής της μητέρας τους, αφού νοιώθουν ανασφάλεια και έχει συναχθεί ότι δεν επιθυμούν μία τέτοια ρύθμιση.
242. Είναι η θέση μου, ότι το συμφέρον των ανήλικων τέκνων των διαδίκων επιτάσσει την αποφυγή οποιωνδήποτε μεταβολών στην ζωή τους και της αλλαγής της υφιστάμενης κατάστασης πραγμάτων. Επιβάλλεται δηλαδή, η απρόσκοπτη και αδιάλειπτη συνέχιση της σταθερότητας των συνθηκών ανάπτυξης των δύο παιδιών, χωρίς ξαφνικές ή ανεπιθύμητες εναλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης τους, οι οποίες με βεβαιότητα θα προκαλέσουν δυσμενείς και απρόβλεπτες συνέπειες στην ψυχοσωματική τους ανάπτυξη, πέραν της ταλαιπωρίας, της ανασφάλειας, της αβεβαιότητας, της απόγνωσης και του άγχους που ενδέχεται να επέλθουν σε αυτά. Συνεπώς, δεν προσφέρεται εν προκειμένω η διατάραξη της ρουτίνας και της καθημερινότητας τους, ούτε βέβαια η ξαφνική αλλαγή του σχολικού τους περιβάλλοντος και η μεταγραφή τους σε άλλο σχολείο από το χωριό στην πόλη, αφού τούτο κατά την άποψη μου δεν εξυπηρετεί το γνήσιο και καλώς νοούμενο συμφέρον τους.
243. Αναφορικά με το ζήτημα της ανάθεσης της αποκλειστικής επιμέλειας και κατ’ επέκταση όλων των πτυχών της γονικής μέριμνας των παιδιών στον Αιτητή, κρίνω ότι δεν πρέπει να υιοθετηθεί από το Δικαστήριο η εισήγηση της λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας για τους ακόλουθους λόγους։
244. Το συμφέρον ενός παιδιού εξυπηρετείται πρωτίστως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων σε όλες τις σημαντικές αποφάσεις που το αφορούν, με έμφαση στα ζητήματα υγείας και διαπαιδαγώγησης τους. Στην υπό εξέταση περίπτωση, δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η Καθ’ ης η Αίτηση είναι πλήρως ακατάλληλη να διεκπεραιώσει με επιτυχία, σύνεση και επιμέλεια τα γονικά της καθήκοντα, στην βάση όσων ανέφερε η λειτουργός του Γραφείου Ευημερίας. Ούτε ήταν σε θέση η λειτουργός να εξηγήσει και να πείσει για την εισήγηση της τουλάχιστον σε κάποιο ικανοποιητικό βαθμό, αφού η συντριπτική πλειοψηφία των ανησυχητικών περιστατικών που επικαλέστηκε, αφορούσαν συμπεριφορές της Αιτήτριας που έλαβαν χώρα πριν αρκετά έτη ή αμέσως μετά την διάσταση των διαδίκων. Έκτοτε, με την παραδοχή της ίδιας της λειτουργού, διαπιστώθηκε ότι με βάση τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει, η Καθ’ ης η Αίτηση παρουσιάζει βελτίωση και σταθερότητα όσον αφορά τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας της, αλλά κυρίως σταθερές προσπάθειες για την ομαλή φροντίδα των ανήλικων τέκνων της. Επιπρόσθετα, μέσα από την μαρτυρία της Καθ΄ ης η Αίτηση διαφάνηκε ότι η ίδια είναι σε θέση εμπράκτως να συμβάλει στις σημαντικές αποφάσεις που αφορούν την άσκηση της γονικής μέριμνας των παιδιών της και πως όταν χρειαστεί θα ανταποκριθεί θετικά. Να σημειωθεί ότι μετά από την παραδοχή του ίδιου του Αιτητή, δεν χρειάστηκε να την ψάξει για οποιοδήποτε ζήτημα των παιδιών και να μην έχει ανταποκριθεί.
245. Περαιτέρω, δεν έχει καταδειχθεί ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση καθίσταται πλήρως ανίκανη ή ακατάλληλη να λαμβάνει αποφάσεις, τουλάχιστον για τα θέματα υγείας ή εκπαίδευσης των ανήλικων τέκνων της, αφού μερικές λανθασμένες ή ατυχείς επιλογές ή παραλείψεις της ή κάποια μεμονωμένα περιστατικά που επισυνέβησαν στο παρελθόν, δεν είναι ικανά να της αποστερήσουν ή να της αφαιρέσουν το δικαίωμα να συναποφασίζει μαζί με τον πατέρα. Ούτε βέβαια έχω διαπιστώσει ότι η Καθ’ ης η Αίτηση ασκεί κακώς την γονική μέριμνα των ανήλικων τέκνων της ή ότι παρέβη ουσιωδώς τα γονικά της καθήκοντα, ή ότι αδυνατεί πλήρως να ανταποκριθεί σε αυτά. Ούτε έχω πειστεί ότι η ίδια αποτελεί κίνδυνο για τα παιδιά της ή ασκεί βία σε αυτά, ή πως τα παραμελεί και ότι οι αποφάσεις που λαμβάνει ενδέχεται να τους δημιουργήσουν ανεπανόρθωτη βλάβη. Νοείται ότι υπό εξέταση περίπτωση, δεν είναι από αυτές όπου επιβάλλεται η ανάθεση της αποκλειστικής γονικής μέριμνας στον ένα από τους δύο γονείς, επειδή προκύπτουν ειδικές και εξαιρετικές περιστάσεις ή πλήρης ανικανότητα του άλλου γονέα για πολύ συγκεκριμένους και ισχυρούς λόγους.
246. Θα εγειρόταν σοβαρό ζήτημα, αν διαπίστωνα πως η γενικότερη συμπεριφορά και στάση του ενός γονέα, επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τον ψυχισμό των παιδιών τους, αποτελώντας για αυτά ένα κακό πρότυπο. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχω πειστεί πως υφίσταται ορατός κίνδυνος για τα δύο ανήλικα τέκνα των διαδίκων, από τις ενέργειες ή παραλείψεις των γονιών τους και ότι η παραμονή τους στο περιβάλλον όπου αυτοί διαβιώνουν ενδέχεται να τους ζημιώσει, ώστε δηλαδή να καθίσταται επιβεβλημένη η αφαίρεση της επιμέλειας από τον ένα από τους δύο γονείς.
247. Είναι η θέση μου, ότι η στάθμιση των ειδικών κριτηρίων για την ανάθεση της αποκλειστικής γονικής μέριμνας στον ένα γονέα, θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη την αναγκαιότητα να διαμορφωθεί στο παιδί μία κατάσταση η οποία θα του επιτρέπει να εξακολουθεί να επωφελείται από την παρουσία και των δύο γονέων του στην ζωή του, χωρίς να οδηγείται στον σταδιακό αποκλεισμό ή την αποξένωση του, από τον άλλο γονέα που επιθυμεί και μπορεί να συμμετέχει στην λήψη αποφάσεων για την ζωή του. Στην βάση των πιο πάνω, κρίνω ότι οι όλες οι αποφάσεις που αφορούν την άσκηση της γονικής μέριμνας των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων, θα πρέπει να λαμβάνονται και από τους δύο γονείς τους από κοινού.
248. Αναφορικά με το ζήτημα της επικοινωνίας της Καθ’ ης η Αίτηση με τα δύο ανήλικα τέκνα της, επιβάλλεται η άμεση ρύθμιση της προς αποφυγή μελλοντικών προστριβών μεταξύ των διαδίκων και προς διασφάλιση του γνήσιου συμφέροντος των παιδιών τους. Με βάση την ολότητα της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, κρίνω ότι θα πρέπει να εκδοθεί ένα διάταγμα το οποίο να προνοεί ένα σταθερό και διευρυμένο πρόγραμμα ουσιαστικής και ποιοτικής επικοινωνίας με τα ανήλικα τέκνα, το οποίο στο παρόν στάδιο να μην περιλαμβάνει δικαίωμα διανυκτέρευσης, όπως έχει εισηγηθεί η λειτουργός, αφού θεωρώ ότι δεν θα ήταν το ορθό, εύλογο και ενδεδειγμένο μέτρο υπό τις περιστάσεις.
249. Έχω καταλήξει σε αυτό το εύρημα, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι και σήμερα η ακαταλληλότητα του χώρου όπου διαμένει η Καθ’ ης η Αίτηση και φιλοξενούνται τα ανήλικα, ενώ ακόμα παρά το γεγονός ότι παρήλθε αρκετός χρόνος, η ίδια αμέλησε ή δεν προνόησε να διαμορφώσει τις βασικές ή τις πιο κατάλληλες συνθήκες διαμονής τους, αφού δεν υπάρχει ξεχωριστό κρεβάτι για να κοιμηθούν. Όλα τα πιο πάνω, επιβεβαιώθηκαν τόσο από τις διαπιστώσεις της λειτουργού, όσο και από τα όσα εξέφρασαν τα παιδιά μέσα από τις συνεντεύξεις τους, αλλά και μέσα από την μαρτυρία της ίδιας της Καθ’ ης η Αίτηση.
250. Επιπρόσθετα, αποδέχομαι την θέση της αρμόδιας λειτουργού ότι ακόμα τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων νοιώθουν ανασφάλεια, λόγω κάποιων περιστατικών που προέκυψαν στο παρελθόν, ενώ έχει κλονιστεί σε κάποιο βαθμό η εμπιστοσύνη τους προς την μητέρα τους. Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό, το συντομότερο δυνατό τα ανήλικα να λάβουν την απαραίτητη βοήθεια και καθοδήγηση από ειδικούς, ώστε να αποκατασταθεί η σχέση εμπιστοσύνης με την μητέρα τους και να μπορεί να διεξαχθεί ομαλά και επιτυχώς η επικοινωνία με αυτά. Προς τούτο, υιοθετώ την εισήγηση της λειτουργού για παροχή συμβουλευτικής καθοδήγησης στα παιδιά από ειδικό. Κρίνω, ότι είναι από τις περιπτώσεις όπου το Δικαστήριο θα πρέπει να διατάξει αυτεπαγγέλτως την παροχή συμβουλευτικής και/ή ψυχολογικής στήριξης στα δύο ανήλικα τέκνα των διαδίκων, χωρίς την λήψη της συγκατάθεσης των γονέων τους, εφόσον έχει καταδειχθεί ότι αυτό επιβάλλει το συμφέρον των παιδιών τους, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 6 εδ. 3 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990.

 

251. Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην υπόθεση Γ.Δ. κ.α. ν. Α.Β. κ.α., Έφεση Αρ. 1/2022, 2/2022, ημερομηνίας 07/07/2022, επισημάνθηκαν τα ακόλουθα։

«Η αίτηση για επικοινωνία από τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει το παιδί έχει ως νομικό υπόβαθρο το δικαίωμα του γονέα αυτού για επικοινωνία με το παιδί του. Ωστόσο, κυρίαρχη παράμετρος στην απόφαση για το ζήτημα δεν είναι η ικανοποίηση του δικαιώματος του γονέα, αλλά το συμφέρον του παιδιού, εφόσον εκεί πρέπει να αποβλέπει η απόφαση του Δικαστηρίου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο ιεράρχησε το συμφέρον των παιδιών ως την προτεραιότητα του, αποδίδοντας του καθοριστική σημασία.

Και αποφάσισε το αυτονόητο. Ότι στην απουσία εξαιρετικών και ακραίων περιστάσεων που υπαγορεύουν άλλη κατάληξη, τα παιδιά πρέπει να έχουν επικοινωνία με το γονέα τους με τον οποίο δεν διαμένουν, γιατί αυτό είναι το επιστημονικά αποδεδειγμένο και κατά γενική ομολογία συμφέρον τους, να διατηρούν δηλαδή επαφή μαζί του. Το ζήτημα δεν είναι η πρόσκαιρη προτίμηση του παιδιού, αλλά το συμφέρον του. Δεν είναι ζήτημα κατά πόσο το παιδί δεν αρέσκεται στην επικοινωνία γιατί διαταράσσεται το πρόγραμμα ή οι συνήθειες του, ή γιατί ο γονιός αυτός δεν μπορεί να προσφέρει ανάλογες ανέσεις ή αναψυχή ή δεν είναι διασκεδαστικός ή είναι αυστηρός ή επικριτικός μαζί του. Το συμφέρον του κάθε παιδιού για επικοινωνία με τον γονέα του είναι πολύ ουσιαστικό. Το παιδί έχει πολλά να κερδίσει από την επικοινωνία μαζί του και στην απουσία της πολλά να χάσει. Τόσα έτσι ώστε μόνο πολύ ιδιαίτερες, ακραίες θα λέγαμε, περιστάσεις θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τον αποκλεισμό τέτοιας επικοινωνίας, η οποία πρέπει να αποκαθίσταται χωρίς χρονοτριβή, ώστε να μην δημιουργούνται συνθήκες αποξένωσης ή να επιτείνεται υφιστάμενη αποξένωση του παιδιού από τον γονέα του» (η υπογράμμιση είναι δική μου).

252. Καταληκτικά, είναι η θέση μου ότι η επικοινωνία με τον άλλο γονέα δεν μπορεί να θεωρείται προαιρετική και ούτε πρέπει να παρουσιάζεται ως τέτοια στα παιδιά. Δεν παραβλέπω ότι τα ανήλικα ενδέχεται να έχουν κάποιους ενδοιασμούς και αντιδράσεις ως προς τον χρόνο, τον τρόπο, το είδος και την ποιότητα της επικοινωνίας. Εν τούτοις, η επικοινωνία με τον άλλο γονέα θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη και μη διαπραγματεύσιμη για αυτά. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό, ο γονέας που έχει την φύλαξη των ανήλικων να δείχνει ότι εγκρίνει την επικοινωνία με τον άλλο γονέα, παραμερίζοντας οποιουσδήποτε ενδοιασμούς και προκαταλήψεις που πηγάζουν από τις προσωπικές διαφορές των διαδίκων. Μόνο με αυτό τον τρόπο, θα επιτευχθεί μία ορθή, ισορροπημένη και ολοκληρωμένη ψυχοσωματική ανάπτυξη των παιδιών τους, ενώ ταυτόχρονα θα εξυπηρετηθεί το γνήσιο συμφέρον τους.
253. Όσον αφορά το αίτημα του Αιτητή για έκδοση διατάγματος με το οποίο να απαγορεύεται η έξοδος των ανήλικων τέκνων των διαδίκων από την Κύπρο χωρίς την γραπτή συγκατάθεση του και όπως τοποθετηθεί το όνομα τους στον κατάλογο των προσώπων των οποίων η έξοδος από την Κύπρο απαγορεύεται, εκτός με την γραπτή συγκατάθεση του, φρονώ ότι η εν λόγω αιτούμενη θεραπεία θα πρέπει υπό τις περιστάσεις της παρούσης υπόθεσης να επιτύχει.
254. Λαμβάνω υπόψη μου το αναντίλεκτο γεγονός ότι η Καθ’ ης η Αίτηση κατάγεται από μία μακρινή χώρα του εξωτερικού, ήτοι το Νεπάλ και δεν έχει καταδείξει οποιουσδήποτε στενούς ή μακροχρόνιους προσωπικούς η επαγγελματικούς δεσμούς με την Κύπρο ή ότι κατέχει περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο. Ούτε έχει προκύψει ότι διαθέτει στενούς συγγενείς ή φίλους στην Κύπρο. Ως εκ τούτου, θα υιοθετήσω εν προκειμένω την εισήγηση της αρμόδιας λειτουργού, για την αναγκαιότητα τοποθέτησης των ονομάτων των ανήλικων τέκνων των διαδίκων στον κατάλογο των προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος από το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αποδέχομαι επίσης, την θέση του Αιτητή ότι στο μέλλον ενδέχεται να προκύψει κίνδυνος μετακίνησης των ανήλικων τέκνων του στο εξωτερικό από την Καθ’ ης η Αίτηση. Θεωρώ ότι το status quo θα πρέπει να διατηρηθεί με την συνέχιση εφαρμογής του διατάγματος stop-list. Σε κάθε περίπτωση, η Καθ’ ης η Αίτηση δεν φαίνεται να επιδίωξε την μη έκδοση του εν λόγω διατάγματος ή να διαφώνησε με την έκδοση του, αντιθέτως συμφώνησε τότε με την έκδοση του.   
255. Συνεπώς στην βάση των πιο πάνω ευρημάτων και διαπιστώσεων μου, εξυπακούεται ότι οι αξιώσεις που διαλαμβάνονται στην ανταπαίτηση της Καθ’ ης η Αίτηση καθίστανται αβάσιμες, ατεκμηρίωτες και θα πρέπει να απορριφθούν.
256. Στην απόφαση που εκδόθηκε από το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο στην υπόθεση Δημοσθένους ν. Δημοσθένους Έφ. Αρ. 21/2019, ημερομηνίας 26/09/2020, επισημάνθηκε ότι όπου η λογική και η έμφυτη μητρική ή πατρική αγάπη πρυτανεύουν, οι σύζυγοι δεν διασταυρώνουν τα ξίφη τους, ούτε αναλώνουν τις δυνάμεις τους στα Δικαστήρια, αλλά αντίθετα τις ενώνουν χάριν της ευημερίας των παιδιών.

 

257. Το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο στην απόφαση Γιάγκου ν. Λάμπρου (Γιάγκου) Έφ. Αρ. 15/2019, ημερομηνίας 28/07/2020, εύστοχα ανέφερε τα ακόλουθα:

 

«Προτού τελειώσουμε θεωρούμε σκόπιμο να σημειώσουμε αυτό που σημείωσε και το πρωτόδικο Δικαστήριο, ενόψει της διαπίστωσής του ότι και οι δύο γονείς αγαπούν και ενδιαφέρονται για τον ανήλικο. Οι γονείς θα πρέπει να συνεργαστούν και να προσφέρουν στο παιδί τους κάθε δυνατή υποστήριξη, κυρίως ψυχολογική».

 

258. Έχω παραπέμψει στα πιο πάνω αποσπάσματα προς προβληματισμό, διότι έχω αντιληφθεί μέσα από τις θέσεις των διαδίκων, ότι τα αισθήματα τα οποία τρέφει ο ένας γονέας για τον άλλο, παραμένουν έντονα αρνητικά και αποτελεί θεωρώ χρέος τους να ομαλοποιήσουν την σχέση τους, προς όφελος των ανήλικων τέκνων τους, πριν κλονιστεί ανεπανόρθωτα ο ψυχοσυναισθηματικός τους κόσμος.

 

(VI)        ΚΑΤΑΛΗΞΗ։

                                                                                                                

259. Συνακόλουθα, για όλους τους προαναφερόμενους λόγους και πάντοτε με γνώμονα το γνήσιο συμφέρον των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, εκδίδονται τα ακόλουθα τελικά διατάγματα։

 

(Α) Τελικό Διάταγμα με το οποίο ανατίθεται στον Αιτητή η φύλαξη και φροντίδα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, Λ.Γ. ο οποίος γεννήθηκε στις […] και της Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις […].

 

(Β) Τελικό Διάταγμα με το οποίο καθορίζεται ως τόπος διαμονής των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, Λ.Γ. ο οποίος γεννήθηκε στις […] και της Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις […], ο τόπος διαμονής του Αιτητή στο χωριό Σαλαμιού της Επαρχίας Πάφου.

 

Οι λοιπές πτυχές της γονικής μέριμνας των ανήλικων τέκνων των διαδίκων θα ασκούνται από κοινού.

 

(Γ) Τελικό Διάταγμα με το οποίο ρυθμίζεται η επικοινωνία της Καθ’ ης η Αίτηση με τα ανήλικα τέκνα της, Λ.Γ. ο οποίος γεννήθηκε στις […] και της Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις […], ως ακολούθως։

 

(α) Κάθε Τρίτη και Πέμπτη από η ώρα 4.00 μ.μ. μέχρι η ώρα 6.30 μ.μ. της ίδιας ημέρας.

 

(β) Κάθε πρώτη και τρίτη εβδομάδα εκάστου μηνός, ημέρα Σάββατο από τις 10.00 π.μ. μέχρι ή ώρα 6.00 μ.μ. της ίδιας ημέρας.

 

(γ) Κάθε δεύτερη και τέταρτη εβδομάδα εκάστου μηνός, ημέρα Κυριακή από τις 10.00 π.μ. μέχρι η ώρα 6.00 μ.μ. της ίδιας ημέρας.

 

Ο Αιτητής διατάσσεται όπως παραδίδει τα ανήλικα τέκνα του στην Καθ΄ ης η Αίτηση στον τόπο διαμονής της που βρίσκεται στην οδό […] στην Κάτω Πάφο, τις ημέρες και ώρες που αναφέρονται ανωτέρω και να παραλαμβάνει αυτά από την Καθ’ ης η Αίτηση στον τόπο διαμονής της, κατά την λήξη του δικαιώματος επικοινωνίας της.

 

Η Καθ’ ης η Αίτηση διατάσσεται να παραλαμβάνει τα ανήλικα τέκνα της από τον Αιτητή στον τόπο διαμονής της, τις ημέρες και ώρες που αναφέρονται ανωτέρω και να τα παραδίδει στον Αιτητή κατά την λήξη του δικαιώματος επικοινωνίας της.

 

(Δ) Τελικό Διάταγμα με το οποίο απαγορεύεται η έξοδος από το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, των ανήλικων τέκνων των διαδίκων Λ.Γ. ο οποίος γεννήθηκε στις […] και της Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις […], χωρίς την γραπτή συγκατάθεση και των δύο διαδίκων, η οποία να δίδεται ενώπιον του Πρωτοκολλητή ή πιστοποιούντος υπαλλήλου ή μετά από άδεια του Δικαστηρίου.

 

(Ε) Τελικό Διάταγμα με το οποίο διατάσσονται οι αρμόδιες αρχές όπως προβούν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες ώστε τα ονόματα των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, Λ.Γ. ο οποίος γεννήθηκε στις […] και της Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις […], εγγραφούν στον κατάλογο των προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος από το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας (stop list). Η έξοδος των ανήλικων τέκνων των διαδίκων, θα επιτρέπεται μόνο εφόσον υπάρχει γραπτή συγκατάθεση και των δύο διαδίκων, η οποία να δίδεται ενώπιον του Πρωτοκολλητή ή πιστοποιούντος υπαλλήλου ή μετά από άδεια του Δικαστηρίου.

 

(ΣΤ) Διάταγμα με το οποίο διατάσσονται οι διάδικοι όπως μεριμνήσουν άμεσα για την παροχή συμβουλευτικής και/ή ψυχολογικής στήριξης στα ανήλικα τέκνα των διαδίκων Λ.Γ. ο οποίος γεννήθηκε στις […] και της Β.Γ. η οποία γεννήθηκε στις […], από εγκεκριμένο παιδοψυχολόγο, αλλά και όπως αναλάβουν εξ’ ημισείας το κόστος διορισμού και αμοιβής του, στην βάση του άρθρου 6 εδ. 3 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990.

 

260. Προτρέπονται οι διάδικοι στην βάση της σχετικής εισήγησης της λειτουργού του Γραφείου Ευημερίας, όπως λάβουν άμεσα συμβουλευτική και/ή ψυχολογική στήριξη από κάποιο ειδικό, ούτως ώστε να είναι σε θέση να ασκήσουν ορθότερα τις πτυχές της γονικής μέριμνας, προς το καλώς νοούμενο συμφέρον των ανήλικων τέκνων τους, αλλά και για να πετύχουν την καλύτερη επικοινωνία μεταξύ τους καθώς και την ομαλοποίηση των σχέσεων τους.

 

261. Δίδονται οδηγίες στον Πρωτοκολλητή όπως αποστείλει αντίγραφο της παρούσας απόφασης στο Επαρχιακό Γραφείο του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας Πάφου, προς ενημέρωση της αρμόδιας λειτουργού αλλά και για να προβεί στις δέουσες ενέργειες, όπως μεταξύ άλλων την συνέχιση της συνεργασίας με τους διαδίκους στα πλαίσια του Προγράμματος Προληπτικής Εργασίας και Στήριξης Ανηλίκων, προς ενδυνάμωση του γονικού τους ρόλου και βελτίωσης των διαπροσωπικών τους σχέσεων.

 

262. Ασκώντας την διακριτική μου εξουσία και ενόψει της φύσης της υπό εξέταση αίτησης, αλλά και της μερικής επιτυχίας της, κρίνω ορθό και δίκαιο όπως κάθε διάδικος να επιβαρυνθεί τα δικά του έξοδα.

 

 

                                        (Υπ.)  .......................................

                                                                                                    Χ. Πογιατζής, Δ.

 

 

Πιστό Αντίγραφο

Πρωτοκολλητής

 

 

 

 

 

 

 

 

---

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο