<< Επιστροφή

Αριθμός 899/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Αριστείδη Βαγγελάτο, Προεδρεύοντα Αντιπρόεδρο (σύμφωνα με την 1/2025 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου Δήμητρας Ζώη), Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Μαρία-Μάριον Δερεχάνη, Βάϊα Ζαρχανή και Ειρήνη Νικολάου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 4 Μαρτίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Ε. Τ., για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ (ΟΠΑΝΔΑ)", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Αθήνα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Ιωάννας Μαραγκού, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων: 1) Γ. Ι. του Α., 2) Α. Β. του Ι., 3) Μ. Γ. του Λ., 4) Π. Γ. του Ε., 5) Ε. Δ. του Β., 6) Φ. Θ. του Κ., 7) Ε. -Β. Κ. του Α., 8) Μ. Κ. του Α., 9) Γ. Κ. του Θ., 10) Α. Κ. του Μ., 11) Δ. Κ. του Π., 12) Σ. Κ. του Ι., 13) Α. Μ. του Δ., 14) Κ. Ν., 15) Κ. Π. του Γ., 16) Ε. Ρ.-Π. σύζυγος Σ. Ν., 17)α) Ν. Σ. του Ι., β) Ι. Σ. του Ν. και γ) Μ. Σ. του Ν., οι οποίοι συνεχίζουν την δίκη ως νόμιμοι κληρονόμοι της αποβιώσασας Μ. Σ. το γένος Ν. Σ., 18) Θ. Τ. του Α., 19) Ε. Κ. του Β., 20) Χ. Τ. του Δ., 21) Μ. Σ. του Ε., 22) Ε. Κ. του Α., 23) Α. Τ. του Α., 24) Μ. Ν. του Κ., 25) Κ. Α. του Α., 26) Ε. Κ. του Α., 27) Β. Μ. του Α., 28) Ι. Κ. του Μ., 29) Α. Μ. του Γ., 30) Ι. Σ. του Κ., 31) Ε. Ι., 32)Σ. Σ. του Γ., 33) Α. Κ. του Ε., 34) Γ. Μ. του Ν., 35) Μ. Γ. του Θ., 36) Ν. Κ. του Ι., 37)Π. Ν. του Α., 38) Μ. Ρ. του Ε., 39) Κ. Μ. του Μ., 40) Α. Α. του Χ., 41)α) Π. Χ. του Ι., β) Κ. Χ. του Π. και γ) Α. Χ. του Π., που συνεχίζουν την δίκη ως νόμιμοι κληρονόμοι της αποβιώσασας Β. Χ. το γένος Ε. Α., 42) Κ. Λ. του Π., 43) Α.-Π. Λ. του Σ., κατοίκων ..., που παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Νικόλαου Σωτηρακόπουλου, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-12-2012 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 1219/2013 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, η οποία διορθώθηκε με την 1515/2014 απόφαση του ιδίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 5748/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί το αναιρεσείον με την από 14-11-2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Ειρήνη Νικολάου Ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62 και 63 ΚΠολΔ, τα οποία ρυθμίζουν, αντίστοιχα, την ικανότητα να είναι κανείς διάδικος και την ικανότητα παράστασης επί δικαστηρίου, προκύπτει ότι, αν οι ως άνω διαδικαστικές προϋποθέσεις της δίκης, την ύπαρξη των οποίων το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης (άρθρο 73 ΚΠολΔ), έλλειπαν κατά την άσκηση της αγωγής, ενδίκου μέσου κλπ, ενώ υπάρχουν κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η διαδικασία προχωρεί ομαλώς, γιατί κρίσιμος είναι σχετικώς ο χρόνος της τελευταίας συζήτησης, στο ακροατήριο, κατά την οποία εκδίδεται η απόφαση. Αν όμως διαπιστωθεί η ύπαρξη των ως άνω διαδικαστικών προϋποθέσεων της δίκης κατά την άσκηση της αγωγής, των ενδίκων μέσων κλπ. και έλλειψη αυτών κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο, τότε αυτά (αγωγή, ένδικα μέσα κλπ.) δεν απορρίπτονται ως απαράδεκτα, καθόσον οι ανωτέρω προϋποθέσεις υπήρχαν κατά τον χρόνο άσκησής τους, αλλά θα κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτησή τους, προκειμένου η δίκη να συνεχισθεί από εκείνους, που υποκαθίστανται στη θέση του ενάγοντος, εναγομένου, εκκαλούντος, εφεσιβλήτου, αναιρεσείοντος, αναιρεσιβλήτου κλπ. (ΑΠ 443/2024, ΑΠ 399/2024, ΑΠ 1736/2023). Αν οι ως άνω προϋποθέσεις ελλείπουν τόσο κατά την άσκηση της αγωγής, ενδίκου μέσου κλπ., όσο και κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο, περίπτωση η οποία συντρέχει και οσάκις πρόκειται περί οιονεί καθολικής διαδοχής (εν όλω ή εν μέρει) νομικού προσώπου από άλλο ήδη συσταθέν προηγουμένως νομικό πρόσωπο, η αγωγή, ένδικο μέσο κλπ. απορρίπτεται ως απαράδεκτη (ΑΠ 221/2024). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 254 παρ. 1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, που έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία, που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, αναφέροντας στη σχετική απόφαση τα ειδικά θέματα που αποτελούν αντικείμενο της επαναλαμβανόμενης συζήτησης (ΑΠ 119/2024, ΑΠ 869/2023, ΑΠ 528/2020).

ΙΙ. Στον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3463/2006 (ΦΕΚ Α 114/8.6.2006), όπως ίσχυε πριν τη θέση σε ισχύ του ν. 5056/2023, προβλέπονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: Άρθρο 75, "Ι. Οι δημοτικές και κοινοτικές αρχές διευθύνουν και ρυθμίζουν όλες τις τοπικές υποθέσεις, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας, με στόχο την προστασία, την ανάπτυξη και τη συνεχή βελτίωση των συμφερόντων και της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινωνίας. Οι Αρμοδιότητες των Δήμων και Κοινοτήτων αφορούν, κυρίως, τους τομείς: α) ..., στ) Παιδείας, πολιτισμού και αθλητισμού, στον οποίο περιλαμβάνεται, ιδίως: ....". Άρθρο 239, "1. Τα δημοτικά και κοινοτικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου συνιστώνται με απόφαση των οικείων δημοτικών ή κοινοτικών συμβουλίων. Σκοπός τους είναι η οργάνωση και η λειτουργία ορισμένης δημοτικής ή κοινοτικής υπηρεσίας με γνώμονα την καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών των κατοίκων, όπως η σύσταση κέντρων κοινωνικής προστασίας, πνευματικών ή αθλητικών κέντρων, βιβλιοθηκών, μουσείων κ.ά. ...". Άρθρο 240, "1. Τα δημοτικά ή κοινοτικά νομικά πρόσωπα διοικούνται από το διοικητικό συμβούλιο, που αποτελείται από πέντε έως δεκαπέντε μέλη, τα οποία μαζί με τους αναπληρωτές τους ορίζονται από το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο", ενώ σύμφωνα με τα δύο τελευταία εδάφια της ίδιας παραγράφου 1, "Τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος αναπληρώνει ο αντιπρόεδρος. Το νομικό πρόσωπο εκπροσωπείται στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου και όταν αυτός κωλύεται ή απουσιάζει από τον αντιπρόεδρο". Άρθρο 240Α, όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 24 παρ. 4 Ν. 3613/2007 (ΦΕΚ Α 263/23.11.2007), "Στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των Δήμων με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων μπορεί να συνιστάται, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ν.Π.Δ.Δ., η οποία εγκρίνεται από το Δημοτικό Συμβούλιο με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του, τριμελής Εκτελεστική επιτροπή, η οποία διέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 232 και 233 του νόμου αυτού". Τέλος, στο 232 ορίζεται ότι "Σε κάθε ίδρυμα υπάρχει τριμελής Εκτελεστική επιτροπή που αποτελείται από τον πρόεδρο ή τον αντιπρόεδρο και δύο μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Τα τακτικά, καθώς και δύο αναπληρωματικά μέλη της εκτελεστικής επιτροπής, εκλέγονται από το διοικητικό συμβούλιο με σχετική πλειοψηφία και η θητεία τους είναι διετής. Η εκλογή γίνεται ευθύς μόλις το διοικητικό συμβούλιο συγκροτηθεί σε σώμα" και στο άρθρο 233, "1. Το διοικητικό συμβούλιο (...) και η εκτελεστική επιτροπή έχουν, ως προς τη διοίκηση του ιδρύματος, τις αρμοδιότητες δημοτικού συμβουλίου (...) και δημαρχιακής επιτροπής, αντιστοίχως. (...)".

Στη συνέχεια εκδόθηκε ο ν. 3852/2010 "Νέα Αρχιτεκονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης", με τον οποίο επιχειρήθηκε η ριζική αναδιάρθρωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στον οποίο ορίσθηκαν, μεταξύ άλλων, τα εξής: Άρθρο 103, "Κάθε Δήμος μπορεί να συνιστά ή να έχει: α) Έως δύο (2) νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ένα για τους τομείς αρμοδιοτήτων κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης κα παιδείας και ένα για τους τομείς πολιτισμού, αθλητισμού και περιβάλλοντος, όπως αυτοί προβλέπονται στο άρθρο 75 του ν. 3463/2006, όπως ισχύει. Εάν ο δήμος διαθέτει κοινοφελή επιχείρηση τότε μπορεί να έχει έως ένα (1) νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Στους δήμους με πληθυσμό άνω των τριακοσίων χιλιάδων (300.000) κατοίκων, μπορεί να λειτουργούν έως δύο (2) νομικά πρόσωπα για καθέναν από τους τομείς αρμοδιοτήτων που αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο...". Εξάλλου, με την υπ' αριθμ. 1302/14.11.2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων (ΦΕΚ Β' 2784/2011), εγκρίθηκε η συγχώνευση των Νομικών Προσώπων του Δήμου Αθηναίων "Δήμος Αθηναίων-Μουσικά σύνολα", "Πολιτισμικός Οργανισμός του Δήμου Αθηναίων" και "Οργανισμός Νεολαίας και Άθλησης Δήμου Αθηναίων", σε ένα νέο Νομικό Πρόσωπο του Δήμου Αθηναίων με την ονομασία "Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων" (αναιρεσείον), το οποίο διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 3463/2006 "Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων" και του Ν. 3852/2010 (ΟΤΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ). Τέλος, με τον ν. 5056/2023 (ΦΕΚ Α 163/6.10.2023), "Αναμόρφωση του συστήματος διακυβέρνησης Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α' και β' βαθμού, κατάργηση νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου δήμων, παρακολούθηση επιδόσεων τοπικής αυτοδιοίκησης, οικονομική και διοικητική διαχείριση οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης κλπ." ορίζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: Άρθρο 27 "1. Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που συστήθηκαν με οποιονδήποτε τρόπο από Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (O.T.A.) α` βαθμού και λειτουργούν σύμφωνα με τα άρθρα 239 έως 242 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων [ν. 3463/2006 (Α` 114)], καταργούνται αυτοδικαίως την 31η.12.2023 και οι αρμοδιότητές τους ασκούνται από την 1η.1.2024 από τον οικείο δήμο. Με πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εντός ενός (1) μηνός από την ως άνω ημερομηνία διαπιστώνεται η κατάργησή τους... 3.α. Από την κατάργηση του οικείου νομικού προσώπου, τα κινητά και ακίνητα περιουσιακά του στοιχεία περιέρχονται αυτοδικαίως στον δήμο που το συνέστησε, ο οποίος υπεισέρχεται ως καθολικός διάδοχος σε όλα τα εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτού. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από τον δήμο ή κατά του δήμου χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους του για τη συνέχιση και χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή της δίκης... 7. Εξαιρούνται από την κατάργηση του παρόντος τα Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία, ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των Ο.Τ.Α. α` βαθμού, που ιδρύονται και λειτουργούν σύμφωνα με τα άρθρα 244 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων και 28 του ν. 2738/1999 (Α` 180)". Άρθρο 52, "1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από αίτηση του οικείου δημοτικού συμβουλίου που υποβάλλεται έως την 15η.11.2023 και συνοδεύεται από τεκμηριωμένη αιτιολόγηση με ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία, δύναται να εξαιρεθούν από την κατάργηση των άρθρων 27 και 29 νομικά πρόσωπα, των οποίων η δραστηριότητα από πλευράς εξειδικευμένου αντικειμένου, απόδοσης έργου και ευρύτερης αναγνώρισης δικαιολογεί την ανωτέρω εξαίρεση".
Από τον συνδυασμό των προεκτεθεισών διατάξεων προκύπτει ότι ο νομοθέτης αναγνωρίζει τη δυνατότητα των Ο.Τ.Α. να ιδρύουν ν.π.δ.δ. και κοινωφελείς επιχειρήσεις, ώστε να εκπληρώνουν, μέσω αυτών, ορισμένες από τις αρμοδιότητες που τους αναγνώριζε το Σύνταγμα και να ικανοποιούν τις ανάγκες των δημοτών, προέβλεψε δε ειδικές διατάξεις σχετικά με την οργάνωσή τους. Επίσης, με λεπτομερείς ρυθμίσεις του ν. 3463/2006 και του ν. 3852/2010 επιχειρήθηκε δραστικός περιορισμός του αριθμού των νομικών προσώπων και κοινωφελών επιχειρήσεων, που θα δύναται να διατηρεί καθένας από τους δήμους, ενώ, τέλος, με τον ν. 5063/2023 υιοθετήθηκε η δραστική λύση της καταργήσεως όλων των νομικών προσώπων και της λύσεως όλων των κοινωφελών επιχειρήσεων των Δήμων. Ειδικότερα, από τον συνδυασμό των προαναφερόμενων διατάξεων των άρθρων 27 και 52 παρ. 1 του ν. 5056/2023 συνάγεται ότι ο νομοθέτης, για τους λόγους που αναλυτικά εκτίθενται στην σχετική αιτιολογική έκθεση, προέκρινε ως βέλτιστη λύση την αυτοδίκαιη κατάργηση του συνόλου των ν.π.δ.δ. των Δήμων, από την αυτοδίκαιη δε κατάργηση εξαιρέθηκαν ρητώς τα δημοτικά λιμενικά ταμεία, ενώ προβλέφθηκε η δυνατότητα εξαιρέσεως και άλλων ν.π.δ.δ. με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα από το δημοτικό συμβούλιο του οικείου Δήμου, συνοδευόμενο από έκθεση, στην οποία θα τεκμηριώνεται, με ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία, η αναγκαιότητα διατηρήσεως του νομικού προσώπου. Συγκεκριμένα, η εξαίρεση ν.π.δ.δ. από την αυτοδίκαιη κατάργηση ή λύση του άρθρου 27 του ν. 5056/2023 πρέπει να δικαιολογείται από πλευράς εξειδικευμένου αντικειμένου, αποδόσεως έργου και ευρύτερης αναγνωρίσεως της δραστηριότητάς τους, τα στοιχεία δε αυτά πρέπει να συντρέχουν σωρευτικώς.

ΙΙΙ. Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα εξής: Ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αθηνών ασκήθηκε από εβδομήντα εννέα (79) ενάγοντες (μεταξύ των οποίων και οι 43 ήδη αναιρεσίβλητοι) η από 27/12/2012 (αρ. κατ. 3011/28.12.2012) αγωγή, στρεφόμενη κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων" (ΟΠΑΝΔΑ), με την οποία, αφού εξέθεταν ότι προσλήφθηκαν από το εναγόμενο με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, ότι υπάγονται μισθολογικά στις διατάξεις του ν. 2470/1997 και ν. 3205/2005 και ότι δικαιούνται, σύμφωνα με την αρχή της ισότητας εκ των άρθρων 4 και 22 του Συντάγματος, την ειδική παροχή των 176 ευρώ, η οποία αποτελεί πρόσθετη μηνιαία παροχή, που προσαυξάνει τις αποδοχές όλων των μισθωτών του Δημοσίου, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ, ζητούσαν να υποχρεωθεί το εναγόμενο να τους καταβάλει για την παραπάνω αιτία, άλλως με τις διατάξεις των αδικοπραξιών, τα αιτούμενα με την αγωγή ποσά, με τον νόμιμο τόκο. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, εξέδωσε την υπ' αριθμ. 1219/2013 απόφασή του, όπως αυτή διορθώθηκε με την υπ'αριθμ. 1515/2014 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, με την οποία, αφού κήρυξε κατηργημένη τη δίκη ως προς τους 63ο έως 75ο και 79η ενάγοντες (μη διαδίκους στην παρούσα υπόθεση), δέχθηκε εν μέρει την αγωγή και υποχρέωσε το εναγόμενο να καταβάλει σε έκαστο των εναγόντων, μεταξύ των οποίων και οι αναιρεσίβλητοι, τα αναφερόμενα ποσά, με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Την απόφαση αυτή προσέβαλε το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον με την από 2/11/2015 (αρ. κατ. 23618/959/26.5.2016) έφεσή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 5748/2023 απόφασή του, δικάζοντας αντιμωλία των διαδίκων, ως Εφετείο, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, απέρριψε κατ'ουσίαν την έφεση ως προς τους 1ο έως και 41η, 64ο και 65η εφεσίβλητους, ήδη 1ο έως και 43ο αναιρεσίβλητους, δεχόμενο ότι δεσμεύεται από το δεδικασμένο, που απορρέει από την υπ'αριθμ. 3578/2011 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που έκρινε επί διαφοράς με το ίδιο αντικείμενο των ίδιων διαδίκων για προγενέστερο χρονικό διάστημα, ως προς το επίδικο δικαίωμα των πιο πάνω εφεσιβλήτων, ήδη αναιρεσιβλήτων, ενώ ως προς τους λοιπούς εφεσίβλητους (μη διαδίκους στην κρινόμενη υπόθεση), δέχθηκε την έφεση, εξαφάνισε την απόφαση και, δικάζοντας επί της αγωγής, απέρριψε αυτήν ως μη νόμιμη. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης, κατά το μέρος της με το οποίο απορρίφθηκε η έφεσή του ως προς τους αναιρεσίβλητους, ζητεί το αναιρεσείον με την υπό κρίση από 14/11/2023 (αρ. κατ. 121764/177/14.11.2023) αίτησή του. Από τα ίδια διαδικαστικά έγγραφα προκύπτει ότι η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε στις 14/11/2023 από το αναιρεσείον ΝΠΔΔ, όπως αυτό εκπροσωπείται από την Πρόεδρο του Διοικητικού του Συμβουλίου, κατόπιν έγκρισης της άσκησης του ενδίκου μέσου από την Εκτελεστική Επιτροπή στις 2/11/2023, ήτοι πριν την κατάργηση, υπό την ισχύ του ν. 5056/2023, των ΝΠΔΔ των δήμων, η συζήτησή της δε επισπεύδεται από τους αναιρεσίβλητους. Επιπλέον προκύπτει ότι το αναιρεσείον, το οποίο δεν υπάγεται στις ρητές εξαιρέσεις από την κατάργηση, που προβλέπονται στο άρθρο 27 παρ. 7 του ίδιου νόμου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου της δικασίμου που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (4/3/2025), παραστάθηκε με δήλωση της πληρεξουσίας δικηγόρου του Ιωάννας Μαραγκού, η οποία εξουσιοδοτήθηκε προς τούτο με το υπ'αριθμ. ....2024 πληρεξούσιο της Συμβολαιογράφου Αθηνών Μ. Κ. της Προέδρου του Διοικητικού του Συμβουλίου. Πλην, όμως δεν προκύπτει αν κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον είχε την ικανότητα να είναι διάδικος ή αν αυτό είχε αυτοδικαίως καταργηθεί, σύμφωνα με την παρ. 1 του ως άνω άρθρου 27 του ν. 5056/2023, με συνέπεια να νομιμοποιείται για τη συνέχιση της δίκης ο Δήμος Αθηναίων ως καθολικός διάδοχος του αναιρεσείοντος, σύμφωνα με την παρ. 3 του ως άνω άρθρου. Και τούτο διότι από την επισκόπηση της υπ'αριθμ. 2059/2024 απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, που προσκομίζει μετ'επικλήσεως το αναιρεσείον, προκύπτει ότι με αυτήν ακυρώθηκε η σιωπηρή απόρριψη, με την υπ'αριθμ. ....2023 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών, της από 2/11/2023 αιτήσεως του Δήμου Αθηναίων, με την οποία ζητούσε, κατόπιν της υπ'αριθμ. 1580/2023 απόφασης του Δημοτικού του Συμβουλίου, την εξαίρεση του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ από την αυτοδίκαιη κατάργησή του, με την αιτιολογία ότι ο ως άνω Υπουργός όφειλε να εξετάσει και να αξιολογήσει την αίτηση του Δήμου Αθηναίων και ακολούθως, είτε να την κάνει δεκτή, είτε να την απορρίψει με την έκδοση πράξεως φέρουσας ειδικής αιτιολόγηση και αναπέμφθηκε προς τούτο η υπόθεση στη Διοίκηση για νόμιμη κρίση. Πλην, όμως, από τον φάκελο της δικογραφίας δεν προκύπτει αν εκδόθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών η σχετική προς τούτο απόφαση, από την οποία να προκύπτει αν έγινε δεκτή η αίτηση του Δήμου Αθηναίων για εξαίρεση του αναιρεσείοντος νομικού προσώπου από την αυτοδίκαιη κατάργησή του (οπότε νομιμοποιείται να παρίσταται ως διάδικος το αναιρεσείον ΝΠΔΔ) ή αν αυτή απορρίφθηκε, οπότε δεν νομιμοποιείται να παρίσταται ως διάδικος το αναιρεσείον ΝΠΔΔ, λόγω της αυτοδίκαιης κατάργησής του και της εκ τούτου υπεισέλευσης του Δήμου Αθηναίων, ως καθολικού διαδόχου του, στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις του (άρθρο 27 παρ. 3α ν. 5056/2023), προϋπόθεση που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, σύμφωνα με όσα περιλαμβάνονται στην υπό στοιχείο Ι νομική σκέψη. Συνακόλουθα, κατά τη μελέτη και διάσκεψη της υπόθεσης παρουσιάστηκαν τα εν λόγω κενά και αμφίβολα σημεία, τα οποία χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνιση, αναφορικά με το αν υφίσταται ικανότητα διαδίκου του αναιρεσείοντος, που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο (άρθρο 73 ΚΠολΔ). Επομένως, πρέπει, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 254 ΚΠολΔ, να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, το προαναφερθέν έγγραφο του Υπουργού των Εσωτερικών, καθώς και κάθε άλλο έγγραφο, από τα οποία να προκύπτει αν υφίσταται ικανότητα διαδίκου του αναιρεσείοντος υπό την ισχύ των αναφερόμενων στη νομική σκέψη που προηγήθηκε διατάξεων του ν. 5056/2023.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο της από 14/11/2023 (αρ. κατ. 121764/177/14.11.2023) αίτησης του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ κατά των αναιρεσιβλήτων για αναίρεση της υπ' αριθμ. 5748/2023 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δικάσαντος ως Εφετείου, με σκοπό να προσκομισθούν, με επιμέλεια του επιμελέστερου των διαδίκων, τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Μαΐου 2025.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή