Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 922 / 2025 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 922/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου-Εισηγήτρια, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 5 Μαρτίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Χριστίνα Γιωτοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσε προτάσεις.
Του αναιρεσιβλήτου: ΟΤΑ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΜΑΝΔΡΑΣ - ΕΙΔΥΛΛΙΑΣ", που εδρεύει στη Μάνδρα Αττικής, οδ. Στρ. Νικ. Ρόκα αρ. 45, νομίμως εκπροσωπουμένου από το Δήμαρχό του, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Παπαθανασίου, και κατέθεσε προτάσεις.
Του αυτοτελώς προσθέτως υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου παρεμβαίνοντος: Ν.Π.Δ.Δ υπό την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ" που εδρεύει στον Ασπρόπυργο Αττικής, Λ. Δημοκρατίας αριθμ. 18, νομίμως εκπροσωπουμένου υπό του κ. Δημάρχου αυτού, με Α.Φ.Μ. 090182414, Δ.Ο.Υ. Ελευσίνας, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Νινόπουλο, και κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-6-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2380/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3330/2017 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 19-9-2018 αίτησή του και το προσθέτως παρεμβαίνον με την από 19-7-2023 αυτοτελή πρόσθετη παρέμβασή του.
Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι, που παραστάθηκαν στο ακροατήριο, ζήτησαν να γίνουν δεκτά τα αιτήματά τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με τις διατάξεις των άρθρων 58§1 εδάφ. α' και 72§1 εδάφ. ιδ' του ν. 3852/2010 "Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης", που, κατά το άρθρο 286 αυτού, ισχύουν από την 01.01.2011, ορίζονται τα ακόλουθα: α) με το άρθρο 58§1 εδάφ. α' ότι ο δήμαρχος εκπροσωπεί το δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή, β) με το άρθρο 72 του ιδίου ν. 3852/2010 ότι: "1. Η Οικονομική Επιτροπή είναι συλλογικό όργανο, αρμόδιο για τον έλεγχο και την παρακολούθηση της οικονομικής και διοικητικής λειτουργίας του δήμου. Ειδικότερα, έχει τις ακόλουθες αποφασιστικές, ελεγκτικές και γνωμοδοτικές αρμοδιότητες: α) ... ιδ) Αποφασίζει για την πρόσληψη πληρεξουσίου δικηγόρου και την ανάκληση της πληρεξουσιότητάς του, σε όσους δήμους είτε δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι με μηνιαία αντιμισθία είτε αυτοί που έχουν προσληφθεί δεν έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε ανώτατα δικαστήρια. Μπορεί, επίσης, να αναθέτει την παροχή γνωμοδοτήσεων, μόνο εφόσον δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι, με μηνιαία αντιμισθία. Με απόφασή της, είναι δυνατή, κατ` εξαίρεση, η ανάθεση σε δικηγόρο, εξώδικου ή δικαστικού χειρισμού, ανά υπόθεση, ζητημάτων τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τα συμφέροντα του Δήμου και απαιτούν εξειδικευμένη γνώση ή εμπειρία. Στις περιπτώσεις αυτές η αμοιβή του δικηγόρου ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 281 του ν. 3463/2006 (Α` 114).". Δυνάμει του άρθρου 285 του αυτού ν. 3852/2010, "Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου κάθε γενική ή ειδική διάταξη η οποία είναι αντίθετη προς τις ρυθμίσεις του καταργείται". Υπό τα δεδομένα αυτά, για τη νόμιμη παράσταση του πληρεξουσίου δικηγόρου εκ μέρους Δήμου απαιτείται απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, διαφορετικά δικάζεται ερήμην. Ως εκ τούτου, μόνη η παροχή πληρεξουσιότητας από τον Δήμαρχο προς τον υπογράφοντα το δικόγραφο ή τον παραστάντα κατά τη συζήτηση της υπόθεσης δικηγόρο δεν αρκεί και δεν υποκαθιστά την απαιτούμενη κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής για την παράσταση στο δικαστήριο, απόφαση με την οποία εκδηλώνεται κατά νόμο η βούληση του οικείου Δήμου (ΑΠ 323/2023, ΣτΕ (Ολ) 59/2024).
Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 254§1 εδάφ. α' του Κ.Πολ.Δ., η οποία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 573§1 ιδίου Κώδικα, εφαρμόζεται και στη διαδικασία της κατ' αναίρεση δίκης, προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος δύναται να διατάξει την επανάληψη της συζητήσεως της υποθέσεως, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν, κατά τη μελέτη της υποθέσεως ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση. Η παρεχόμενη δε από την ανωτέρω διάταξη εξουσία περιλαμβάνει και το δικαίωμα του δικαστηρίου να διατάξει, εκτός άλλων, την επανάληψη, και όταν διαπιστώνει, μετά το πέρας της συζητήσεως κατά τη μελέτη της υποθέσεως ή τη διάσκεψη, κενά ή αμφίβολα σημεία, που σχετίζονται με το παραδεκτό της αιτήσεως αναιρέσεως, καθώς και με την πληρεξουσιότητα για εκπροσώπηση διαδίκου (Α.Π. 323/2023, Α.Π. 1760/2017, Α.Π. 723/2017).
Στην παρούσα περίπτωση, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης κατά τη σειρά εγγραφής της στο πινάκιο, τον αναιρεσίβλητο ΟΤΑ, Δήμο Μάνδρας - Ειδυλλίας., νομίμως εκπροσωπούμενο, εξεπροσώπησε ο δικηγόρος Αθανάσιος Παπαθανασίου, ο οποίος προσκόμισε το ...-2023 πληρεξούσιο της Συμβολαιογράφου Αθηνών Ε.- Μ. Κ. Π., με το οποίο ο Δήμαρχος Μάνδρας-Ειδυλλίας, Χ. Σ., παρέχει την εντολή στον παραστάντα δικηγόρο να παραστεί ενώπιον του Αρείου Πάγου κατά την συζήτηση και προς αντίκρουση της αναίρεσης με ... και της με ... πρόσθετης παρέμβασης του Δήμου Ασπροπύργου υπερ του Ελληνικού Δημοσίου, εκπροσωπώντας τα συμφέροντα του Δήμου καθώς και να ενεργεί όλες τις πράξεις που αφορούν τη διεξαγωγή των σχετικών δικών. Ωστόσο, δεν προσκομίζεται και η σχετική απόφαση της αρμόδιας Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Μάνδρας- Ειδυλλίας, με την οποία να αποφασίζεται και να εκρίνεται η παράσταση του συγκεκριμένου δικηγόρου ενώπιον του Αρείου Πάγου προς αντίκρουση της αιτήσεως αναιρέσεως και της πρόσθετης παρέμβασης ως ανωτέρω. Κατόπιν τούτου κρίνεται αναγκαίο να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, σύμφωνα με την πρόβλεψη του άρθρου 254 ΚΠολΔ., προκειμένου να προσκομισθεί από τον αναιρεσίβλητο Ο.Τ.Α. η οικεία απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του με την οποία, παρέχεται στον ανωτέρω δικηγόρο η ειδική εντολή και πληρεξουσιότητα να παραστεί κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης και της προσθέτου παρεμβάσεως και να τον εκπροσωπήσει στη δίκη ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Διατάσσει την επανάληψη της συζητήσεως της υποθέσεως στο ακροατήριο, προκειμένου, κατά την νέα δικάσιμο που θα ορισθεί, να προσκομισθεί με επιμέλεια του αναιρεσιβλήτου ΟΤΑ, το αναφερόμενο στο σκεπτικό έγγραφο.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαΐου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Μαΐου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ