<< Επιστροφή

Αριθμός 944/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αριστείδη Βαγγελάτο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου - Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Νίκη Κατσιαούνη και Μαρία Γιαννακοπούλου- Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 25 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Α. Α., για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Κομοτηνής (Δ.Ε.Υ.Α.Κ.) που εδρεύει στην Κομοτηνή και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Λευκή Κιοσσέ - Παυλίδου και Νικόλαο Βαλαβάνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., οι oποίοι κατέθεσαν προτάσεις στις 13-1-2023.

Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1)Η. Κ. του Σ., 2)Α. Γ. του Ρ., 3)Δ. Α. του Π., 4)Α. Τ. του Γ., 5)α. Ε. Χ. του Χ., β.Ε. Χ. του Χ., και γ.Α. Χ. του Χ., ως καθολικών διαδόχων του αρχικώς πέμπτου ενάγοντος Χ. Χ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος απεβίωσε μετά την άσκηση της κρινόμενης αγωγής, 6)Χ. Μ. του Μ., 7)Β. Τ. του Β., 8)Κ. Ι. του Σ., 9)Α. Γ. Μ. του Φ., 10)Ζ. Κ. του Χ., 11)Δ. Κ. του Θ., 12)Ε. Σ. του Θ., 13)Σ. Α. του Σ., 14)Γ. Μ. του Π., 15)Π. Π. του Π., 16)Γ. Μ. του Χ., 17)Α. Γ. του Ι., 18)Δ. Γ. του Α., 19)Λ. Τ. του Γ., 20)Π. Β. του Ι., 21)Ι. Τ. του Α., 22)Α. Ξ. του Ν., 23)Α. Τ. του Ι., 24)Β. Β. του Κ., 25)Κ. Ρ. του Α., 26)Γ. Κ. του Κ., 27)Ν. Κ. του Α., 28)Κ. Ο. του Χ., 29)Σ. Μ. του Κ., 30)Α. Π. του Χ., 31)Σ. Μ. του Μ., 32)Κ. Γ. του Β., 33)Δ. Θ. του Γ., 34)Α. Μ. του Γ., 35)Χ. Ζ. του Ν., 36)Τ. Μ. του Α., 37)Ε. Τ. του Ν., 38)α.Ε. Ψ. του Μ., β.Μ. Κ. του Σ., και γ)Ε. Κ. του Σ., ως καθολικών διαδόχων του αρχικώς τριακοστού όγδοου ενάγοντος Σ. Κ. του Ζ., κατοίκου ..., ο οποίος απεβίωσε μετά την άσκηση της κρινόμενης αγωγής, 39)α.Θ. Α. Χ. Β. και β.Λ. Χ. Κ., ως καθολικών διαδόχων του αρχικώς τριακοστού ένατου ενάγοντος Φ. Π. του Π., ο οποίος απεβίωσε πριν από την άσκηση της κρινόμενης αγωγής, 40)Ν. Π. του Χ., 41)Ι. Π. του Ε., 42)Ν. Φ. του Φ., 43)Α. Π. του Ν., 44)Κ. Γ. του Ι., 45)Κ. Κ. του Σ., 46)α.Λ. Γ. του Χ. και β.Χ. Γ. του Χ., ως καθολικών διαδόχων του αρχικώς τεσσαρακοστού έκτου ενάγοντος Κ. Γ. του Γ., ο οποίος απεβίωσε πριν από την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, 47)Γ. Ι. του Ι., 48)Γ. Π. του Ι., 49)Α. Π. του Δ., 50)Κ. Σ. του Χ., 51)Π. Μ. του Σ., 52)Β. Χ. του Χ., 53)Κ. Τ. του Β., 54)α.Α. Κ. του Ρ., β.Ζ. Ε. του Μ., και γ.Θ. Ε. του Ε., ως καθολικών διαδόχων του αρχικώς πεντηκοστού τετάρτου ενάγοντος Ν. Ε. του Ε., ο οποίος απεβίωσε πριν από την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, και 55)Β. Χ. του Η., απάντων κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά τη δικάσιμο της 14ης-2-2023 είχαν όλοι εκπροσωπηθεί από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κοντογιάννη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο oποίος είχε καταθέσει προτάσεις στις 16-1-2023.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-12-2014 (με αριθμό κατάθεσης 388/2014) αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κομοτηνής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 170/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 19/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα δημοτική επιχείρηση με την από 18-4-2019 αίτησή της, επί της οποίας εκδόθηκε η 649/2021 απόφαση του δικαστηρίου τούτου που απέρριψε τους δεύτερο και τρίτο λόγους της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και ανέβαλε, κατά τα λοιπά, ως προς τον πρώτο λόγο αναίρεσης τη συζήτηση μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για το αναφερόμενο στο σκεπτικό ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σε αυτή με την 626/2021 απόφαση του Β2' Τμήματος του Αρείου Πάγου. Κατόπιν της 5/2022 απόφασης της Πλήρης Ολομέλειας του Αρείου Πάγου και της από 18-7-2022 κλήσης της καλούσας η υπόθεση επαναφέρθηκε προς συζήτηση ενώπιον του δικαστηρίου τούτου και συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο της 14ης-2-2023, χωρίς να εκδοθεί απόφαση. Με την με αριθμό 179/2024 πράξη αφαίρεσης δικογραφιών της Προέδρου του Αρείου Πάγου Ιωάννας Κλάπα - Χριστοδουλέα, από την ορισθείσα εισηγήτρια Αρεοπαγίτη Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου και την με αριθμό 343/2024 πράξη του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Αριστείδη Βαγγελάτου ορίσθηκε η ως άνω νέα δικάσιμος για επανάληψη της συζήτησης, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 307 Κ.Πολ.Δ.

Κατά την οίκοθεν συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 307 του ΚΠολΔ, αν για οποιονδήποτε λόγο που παρουσιάστηκε μετά το τέλος της συζήτησης είναι αδύνατο να εκδοθεί η απόφαση, η συζήτηση επαναλαμβάνεται, αφού οριστεί νέα δικάσιμος και κοινοποιηθεί κλήση. Ο ορισμός της δικασίμου μπορεί να γίνει και η κλήση για τη συζήτηση μπορεί να κοινοποιηθεί με την επιμέλεια είτε κάποιου διαδίκου, είτε της γραμματείας του δικαστηρίου. Και ναι μεν στο άρθρο 307 του ΚΠολΔ δεν μνημονεύεται ρητά, όπως στο άρθρο 254 του ίδιου Κώδικα, ότι η επαναλαμβανόμενη συζήτηση αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης, όμως δεν συντρέχει δικαιολογητικός λόγος να αντιμετωπιστούν κατά διαφορετικό τρόπο οι δύο περιπτώσεις, διότι οι πιο πάνω διατάξεις διαφέρουν μόνον ως προς το λόγο της επανάληψης, ο οποίος στην περίπτωση του άρθρου 307 του ΚΠολΔ δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα κάποιου διαδίκου και, συνεπώς, δεν δικαιολογείται να υφίσταται, αν δεν εμφανιστεί ή δεν εμφανιστεί προσηκόντως ή δεν καταθέσει εκ νέου προτάσεις, δυσμενέστερη μεταχείριση, δηλαδή, να δικαστεί ερήμην και να υποστεί τις σχετικές συνέπειες. Συνακόλουθα, η αρχική και η επαναλαμβανόμενη συζήτηση συνθέτουν μία συζήτηση και ο διάδικος ο οποίος δεν παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη, είχε όμως παραστεί στην αρχική και αντίστροφα, δικάζεται αντιμωλία, ο διάδικος δε που παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση δεν χρειάζεται να καταθέσει εκ νέου προτάσεις (ΑΠ 1493/2024, 914/2024,1380/2023, 214/2023, 701/2023, 936/2018). Με τη με αριθμό 343/19.11. 2024 Πράξη του Προέδρου του Β2 Πολιτικού Τμήματος αυτού του Δικαστηρίου, σύμφωνα και με τη με αριθμό 179/2024 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, νόμιμα επαναλαμβάνεται η συζήτηση της από 18.4.2019 με αριθμ. κατάθ. 26/19-18.4.2019 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 19/18.3.2019 απόφασης του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, επειδή λόγω της παρέλευσης ιδιαιτέρως μεγάλου χρονικού διαστήματος από τη συζήτησή της κατά την αρχική δικάσιμο στις 14.2.2023, διαπιστώθηκε αδυναμία έκδοσης απόφασης επ' αυτής εκ μέρους της ήδη συνταξιοδοτηθείσας Αρεοπαγίτη 'Ολγας Σχετάκη-Μπονάτου, που είχε μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου, ως Εισηγήτρια. Κατά τη νέα συζήτηση της υπόθεσης, οπότε η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα από τη σειρά της στο πινάκιο, οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε υποβλήθηκε η, από το άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ σχετική δήλωση, ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνηση, αν και κλητεύθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα (βλ. το από ....2024 αποδεικτικό επίδοσης του επιμελητή δικαστηρίων του Πρωτοδικείου Τρικάλων Γ. Μ. στον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσίβλητων Δημήτριο Κοντογιάννη, ως αντίκλητο αυτών, δια του οποίου είχαν παρασταθεί κατά την αρχική δικάσιμο στις 14.2.2023 και είχαν καταθέσει προτάσεις στις 16.1.2023. Επομένως, οι αναιρεσίβλητοι θα θεωρηθούν παρόντες και κατά τη νέα συζήτηση, κατά τα ανωτέρω.

Με τη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 495 του ΚΠολΔ, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015 (Α 87) και όπως το πρώτο εδάφιο της παρ.3 αντικαταστάθηκε από την παρ. 2 του άρθρου 35 του ν. 4446/2016 (Α 240), προβλέπεται η καταβολή παραβόλου από εκείνον που ασκεί το ένδικο μέσο της έφεσης, της αναίρεσης και της αναψηλάφησης (και επί περισσοτέρων ομοδίκων ενός παραβόλου), το οποίο ανέρχεται στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ για την περίπτωση της αναίρεσης κατά απόφασης Μονομελούς Πρωτοδικείου, που επισυνάπτεται στην έκθεση που συντάσσει ο γραμματέας, με κύρωση, σε περίπτωση μη καταβολής αυτού, την απόρριψη του ενδίκου μέσου ως απαράδεκτου από το Δικαστήριο. Σύμφωνα, όμως, με το τελευταίο εδάφιο της διάταξης αυτής, η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει, μεταξύ των άλλων, και για τις διαφορές του άρθρου 614 αριθ. 3 (εργατικές διαφορές).

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την κατάθεση της ένδικης από 18 Απριλίου 2019 αίτησης αναίρεσης κατά της εκδοθείσας κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών υπ' αριθμ. 19/18.3.2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κομοτηνής, που δίκασε ως Εφετείο και έκρινε επί υπόθεσης με αντικείμενο εργατική διαφορά μεταξύ των διαδίκων, η αναιρεσείουσα προέβη στην επισύναψη του με κωδικό ... ηλεκτρονικού παραβόλου, ποσού τριακοσίων (300) ευρώ για την άσκηση της αναίρεσης. Η ως άνω διαφορά, όμως, ως περιουσιακή-εργατική, απαλλάσσεται της καταβολής παραβόλου για το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης και κατά συνέπεια το καταβληθέν από την αναιρεσείουσα παράβολο πρέπει να της αποδοθεί, ανεξάρτητα από την έκβαση της δίκης επί της ως άνω αίτησης (ΑΕΔ 3, 4/2014, ΑΠ 200/2025, 2090/2022, 484/2019).

Σύμφωνα με το άρθρο 558 του ΚΠολΔ, η αναίρεση απευθύνεται κατά εκείνων οι οποίοι ήταν διάδικοι στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση ή των καθολικών διαδόχων τους ή των κληροδόχων τους, ενώ, αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία ή αναίρεση πρέπει να απευθύνεται κατά όλων των διαδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη(ΑΠ 1498/2021).

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 74 έως 78 του ΚΠολΔ, 785 επ., 1113, 1884 επ. του ΑΚ, συνάγεται ότι μεταξύ των συγκληρονόμων ή συγκληροδόχων δεν δημιουργείται σχέση αναγκαστικής ομοδικίας, αλλά απλής, ως προς την κληρονομική μερίδα που ανήκει στον καθένα, γιατί η αξίωση καθενός ως προς τη μερίδα αυτή, είτε προσδιορίζεται κατ' ιδανικό μέρος, είτε αναφέρεται σε κληρονομιαίο πράγμα, δεν αποτελεί αδιαίρετο δίκαιο, που να επιβάλει τη συμμετοχή στη δίκη όλων των συνδικαιούχων (ΑΠ 1498/2021,988/2017, 55/2008).


Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 286, 287, 288 και 576 παρ. 3 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 1846 του ΑΚ, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται εάν μέχρι το τέλος της συζήτησης, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, αποβιώσει κάποιος από τους διαδίκους, ότι η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση του θανάτου προς τον αντίδικο του θανόντος από πρόσωπο δικαιούμενο να επαναλάβει την δίκη ή από τον μέχρι του χρόνου του θανάτου πληρεξούσιο δικηγόρο του θανόντος, ότι η γνωστοποίηση γίνεται μόνον με την επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξης, και, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, δεν απαιτείται ιδιαίτερη συζήτηση για την επανάληψη και η δίκη συνεχίζεται κανονικά ( ΟλΑΠ 5/2022, ΑΠ 765/2022, 906/2020).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 62 του ΚΠολΔ, ικανός να είναι διάδικος είναι εκείνος που έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Η ικανότητα αυτή, που εξετάζεται αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο (άρθρο 73 του ΚΠολΔ), προκειμένου για φυσικό πρόσωπο, παύει να υπάρχει με το θάνατό του (άρθρο 35 του ΑΚ). Από το συνδυασμό δε των ανωτέρω διατάξεων με αυτές των άρθρων 313 παρ. 1 εδ. δ', 286 και 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι, αν ο διάδικος είναι εν ζωή κατά την έναρξη της δίκης και απεβίωσε μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης, δεν υφίσταται στάδιο εφαρμογής των διατάξεων για διακοπή και επανάληψη της δίκης και επομένως τα ασκούμενα κατά της απόφασης αυτής ένδικα μέσα, άρα και η αίτηση αναίρεσης, πρέπει να απευθύνονται, σύμφωνα με το άρθρο 558 του ΚΠολΔ, κατά των καθολικών διαδόχων (κληρονόμων) του αποβιώσαντος, απευθυνόμενα δε κατ' αυτού είναι άκυρα, υπό την προϋπόθεση όμως ότι ο αναιρεσείων διάδικος είχε λάβει γνώση του θανάτου του αντιδίκου του με οποιονδήποτε τρόπο, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και να απευθύνει κατ' αυτών την αναίρεση. Επομένως, η αναίρεση που απευθύνεται κατά αποβιώσαντος, ενώ ο αναιρεσείων διάδικος είχε λάβει γνώση του θανάτου του αντιδίκου του με οποιονδήποτε τρόπο, είναι απαράδεκτη και ως εκ τούτου απορριπτέα (ΟλΑΠ 31/2009, ΑΠ 111/2024,280/2023,1290/2022, 1506/2022).

Στην προκειμένη περίπτωση, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε, μεταξύ των άλλων αναιρεσίβλητων: α) Κατά των κληρονόμων(τέκνων) του αρχικά πέμπτου ενάγοντος Χ. Χ. του Α., ο οποίος απεβίωσε μετά την άσκηση της αγωγής στις ....2016 (βλ. την υπ' αριθμ. ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου Κομοτηνής), 1) Ε. Χ. του Χ. Χ., 2) Ε. Χ. του Χ. Χ. και 3) Α. Χ. του Χ. Χ., οι οποίοι με τις από 16.1.2023 προτάσεις τους, που νόμιμα κατέθεσαν στο γραμματέα του παρόντος δικαστηρίου στις 16.1.2023(βλ. επ' αυτών σημείωση του εν λόγω γραμματέα), ενόψει συζήτησης της αναίρεσης κατά την αρχική συζήτηση στις 14.2.2023, δήλωσαν ότι ως μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος συνεχίζουν τη δίκη (σχετικά το ... πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του Δήμου Κομοτηνής καθώς και τα 28/2017 και 79/2017 πιστοποιητικά του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής περί μη δημοσίευσης διαθήκης και μη αποποίησης κληρονομιάς, αντίστοιχα). Επομένως παραδεκτά οι ως άνω κληρονόμοι συνεχίζουν τη δίκη. β) Κατά της Ε. Ψ. του Μ., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου(συζύγου) του αρχικά 38ου ενάγοντος Σ. Κ. του Ζ., ο οποίος απεβίωσε μετά την άσκηση της αγωγής στις 5.1.2015 (βλ. την υπ' αριθμ. ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου Κομοτηνής). Η ως άνω κληρονόμος μαζί με τους συγκληρονόμους της, τέκνα του αποβιώσαντος, 1) Μ. Κ. του Σ. και 2) Ε. Κ. του Σ. με τις από 16.1.2023 προτάσεις τους, που νόμιμα κατέθεσαν στο γραμματέα του παρόντος δικαστηρίου στις 16.1.2023 (βλ. επ' αυτών σημείωση του εν λόγω γραμματέα), ενόψει συζήτησης της αναίρεσης κατά την αρχική δικάσιμο στις 14.2.2023, δήλωσαν ότι, ως μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του ως άνω αποβιώσαντος, συνεχίζουν τη δίκη(σχετικά το 796/2015 πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του Δήμου Κομοτηνής καθώς και τα 48/2015 και 608/2015 πιστοποιητικά το Ειρηνοδικείου Κομοτηνής περί μη δημοσίευσης διαθήκης και μη αποποίησης κληρονομιάς, αντίστοιχα). Σημειώνεται ότι δεν καθίσταται απαράδεκτη η αίτηση αναίρεσης, επειδή αυτή δεν απευθύνεται εναντίον όλων των κληρονόμων του αρχικού 38ου ενάγοντος - αναιρεσίβλητου Σ. Κ. του Ζ., ο οποίος απεβίωσε, μετά την άσκηση της αγωγής και πριν από την άσκηση της αναίρεσης, καθόσον μεταξύ αυτών [(συγ)κληρονόμων] δεν υπάρχει, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην προεκτεθείσα νομική σκέψη, αναγκαστική ομοδικία, καθόσον μάλιστα, κατά τα προαναφερθέντα, οι συγκληρονόμοι παραδεκτά δήλωσαν ότι συνεχίζουν τη δίκη. γ) Κατά του 39ου αναιρεσίβλητου Φ. Π. του Π., ο οποίος, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. πρωτ. ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου Κομοτηνής, απεβίωσε στις ... δηλ. πριν από την άσκηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης. Ο θάνατός του δηλώθηκε ενώπιον του, ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Κομοτηνής, κατά τη συζήτηση της έφεσης της εκκαλούσας ήδη αναιρεσείουσας στις ....2018, όπου παραστάθηκαν ως μοναδικοί εκ διαθήκης κληρονόμοι του, οι 1) Θ. Χ. του Α. και 2) Λ. Κ. του Χ., οι οποίοι δήλωσαν, ότι ως νόμιμοι κληρονόμοι του, συνεχίζουν τη δίκη, προσκόμισαν δε όλα τα αναγκαία προς απόδειξη της κληρονομικής τους ιδιότητας πιστοποιητικά και λοιπά αποδεικτικά στοιχεία, χωρίς να αμφισβητηθεί από την παριστάμενη εκκαλούσα ήδη αναιρεσείουσα η κληρονομική τους ιδιότητα. Επομένως, η αναιρεσείουσα Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Κομοτηνής(Δ.Ε.Υ.Α.Κ.), έλαβε γνώση του θανάτου του ως άνω διαδίκου κατά της συζήτηση ενώπιον του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και διαπίστωσε τους κληρονόμους του πριν από την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης και ως εκ τούτου όφειλε να απευθύνει αυτή κατά των ως άνω κληρονόμων του αποβιώσαντος αναιρεσίβλητου.

Συνεπώς, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη νομική σκέψη, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, απευθυνόμενη κατά, εν γνώσει της αναιρεσείουσας, ανύπαρκτου, κατά το χρόνο της άσκησής της, προσώπου και συγκεκριμένα του 39ου αναιρεσίβλητου, μετά από αυτεπάγγελτη έρευνα πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Η εκ μέρους των ως άνω κληρονόμων με τις από 16.1.2023 προτάσεις τους, που κατατέθηκαν την ίδια ημερομηνία στο γραμματέα του παρόντος δικαστηρίου (βλ. επ' αυτών σημείωση του εν λόγω γραμματέα), ενόψει της συζήτησης της αναίρεσης κατά την αρχική δικάσιμο στις 14.2.2023, ότι ως κληρονόμοι του εν λόγω αποβιώσαντος συνεχίζουν τη διακοπείσα δίκη καθώς και το γεγονός ότι ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους κατά την ίδια ως άνω δικάσιμο (14.2.2023) τους εκπροσώπησε υπό την ιδιότητά τους ως κληρονόμων του τριακοστού ένατου αναιρεσίβλητου (βλ. τα από 14.2.2023 πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του παρόντος δικαστηρίου), δεν ασκούν έννομη επιρροή, ούτε καθιστούν έγκυρη την ανοιγείσα με την αίτηση αναίρεσης δίκη, λόγω του προηγηθέντος θανάτου του εν λόγω διαδίκου.

Περαιτέρω, όσον αφορά τους 46ο και 54ο αναιρεσίβλητους Κ. Γ. του Γ. και Ν. Ε. του Ε., αντίστοιχα, λεκτέα τα ακόλουθα. Κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης, κατά την αρχική συζήτηση αυτής στις 14.2.2023 ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους με τις από 16.1.2023 προτάσεις του, που κατατέθηκαν στο γραμματεία του παρόντος δικαστηρίου την ίδια ημέρα(βλ. επ'αυτών σημείωση του εν λόγω γραμματέα), δήλωσε το θάνατο των πιο πάνω αναιρεσίβλητων και τη συνέχιση της δίκης από τους κληρονόμους τους και ειδικότερα δήλωσε ότι α) 46ος των αναιρεσιβλήτων Κ. Γ. του Γ. απεβίωσε στις ...(βλ. τη με αριθμ. ... ληξιαρχική πράξη θανάτου που έχει συντάξει ο ληξίαρχος του Δήμου Κομοτηνής) και ότι επαναλαμβάνεται η διακοπείσα δίκη, από τους μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους του Λ. Γ. του Χ., μητέρα του αποβιώσαντος και Χ. Γ. του Γ. αδελφό του αποβιώσαντος(σχετικά το ... πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του Δήμου Κομοτηνής καθώς και τα 3905/2021 και 3906/2021 πιστοποιητικά το Ειρηνοδικείου Κομοτηνής περί μη δημοσίευσης διαθήκης και μη αποποίησης κληρονομιάς, αντίστοιχα, β) ο 54ος των αναιρεσίβλητων Ν. Ε. του Ε. απεβίωσε στις 2.8.2021 (βλ. τη με αριθμ. ... ληξιαρχική πράξη θανάτου που έχει συντάξει ο ίδιος ανωτέρω ληξίαρχος) και ότι επαναλαμβάνεται η διακοπείσα δίκη, από τους μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους του Κ. Α. του Ρ. σύζυγο του αποβιώσαντος, Ζ. Ε. του Μ. μητέρα του αποβιώσαντος και Θ. Ε. του Ε. αδελφό του αποβιώσαντος(σχετικά το ... πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του Δήμου Κομοτηνής καθώς και τα 3857/2021 και 3874/2021 πιστοποιητικά το Ειρηνοδικείου Κομοτηνής περί μη δημοσίευσης διαθήκης και μη αποποίησης κληρονομιάς, αντίστοιχα). Επομένως, οι ως άνω εξ αδιαθέτου κληρονόμοι των αναιρεσίβλητων (πλην του 39ου) νόμιμα δήλωσαν δια του πληρεξούσιου δικηγόρους τους, στον οποίο παρείχαν τη σχετική εξουσιοδότηση, στο ακροατήριο κατά την πρώτη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, την λόγω του θανάτου εκείνων τη βίαιη διακοπή της δίκης και την εκούσια στο όνομά τους επανάληψή της.

Με την υπό κρίση από 18.4.2019 με αριθμ. κατάθ. 26/19-18.4.2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 19/18.3.2019 απόφαση του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Κομοτηνής, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών- εργατικών διαφορών, κατόπιν άσκησης της από 19.10.2017 με αριθμ. κατάθ. 31/2017 έφεσης της εναγόμενης ήδη αναιρεσείουσας Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Κομοτηνής(Δ.Ε.Υ.Α.Κ.) κατά της εκδοθείσας κατά την αυτή διαδικασία υπ' αριθμ. 170/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής. Η ένδικη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εμπρόθεσμα και νομότυπα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ.1, 566 παρ.1 και 144 του ΚΠολΔ) εντός της προθεσμίας των τριάντα ημερών του άρθρου 564 παρ.1 του ΚΠολΔ, καθόσον κατατέθηκε στη Γραμματεία του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου στις 18.4.2019 και η απόφαση επιδόθηκε στην αναιρεσείουσα με επιμέλεια των αναιρεσίβλητων στις 22.3.2019, (όπως αναφέρεται στο αναιρετήριο και δεν αμφισβητείται από τους αναιρεσίβλητους). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθ. 577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Από την παραδεκτή επισκόπηση για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου των διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι ενάγοντες, ήδη αναιρεσίβλητοι, καθώς και οι 5ος, 38ος, 39ος 46ος και 54ος, για τους οποίους, σύμφωνα με τα πιο πάνω αναφερόμενα δηλώθηκε σε διαφορετικά στάδια της δίκης η βίαιη διακοπή αυτής λόγω του θανάτου τους και η συνέχισή της από τους κληρονόμους τους, με την από 19.12.2014 με αριθμ. κατάθ. 388/2014 αγωγή τους, που άσκησαν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής, κατά της εναγόμενης ήδη αναιρεσείουσας Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Κομοτηνής (Δ.Ε.Υ.Α.Κ.) ισχυρίστηκαν ότι εργάζονται σε αυτήν με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και ότι η τελευταία προέβη σε περικοπή των μηνιαίων αποδοχών τους και των επιδομάτων εορτών και άδειας για το έτος 2012, εφαρμόζοντας τις διατάξεις των ν. 3833/2010 και 3845/2010, παρά την εξαίρεσή τους από τους νόμους αυτούς. Ζήτησαν δε, να υποχρεωθεί η εναγόμενη να καταβάλει στον καθένα απ' αυτούς τα αναφερόμενα ποσά, τα οποία περιέκοψε από τις αποδοχές τους. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών η υπ' αριθμ. 170/2017 οριστική απόφαση του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Κομοτηνής, επιλαμβανόμενο της υπόθεσης, κατόπιν άσκησης της από 19.10.2017 έφεσης από την εναγόμενη-εκκαλούσα ήδη αναιρεσείουσα με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 19/2019 απόφασή του απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση.

Κατά της ως άνω απόφασης η εναγόμενη ήδη αναιρεσείουσα άσκησε την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και επ' αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 649/2021 απόφαση του Β2 Τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία αφού απέρριψε τους δεύτερο και τρίτο λόγους αναίρεσης, ανέβαλε, κατά τα λοιπά τη συζήτηση, όσον αφορά τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, για το αναφερόμενο στο σκεπτικό της ζήτημα, που είχε παραπεμφεί σε αυτήν (Πλήρη Ολομέλεια) με την υπ' αριθμ. 626/2021 απόφαση του Β2 Τμήματος του Αρείου Πάγου, σχετικά με το εάν η εναγόμενη ήδη αναιρεσείουσα ως Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης υπάγεται ή μη στο ρυθμιστικό πεδίο των διατάξεων των νόμων 3833/2010 και 3845/2010 και συνακόλουθα, εάν οι περικοπές των αποδοχών των εργαζομένων της δυνάμει των νόμων αυτών είναι νόμιμες ή όχι. Μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 5/2022 απόφασης της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, επί του ως άνω παραπεμφέντος σε αυτήν ζητήματος, με την από 18.7.2022 κλήση της εναγόμενης ήδη αναιρεσείουσας η υπόθεση επανήλθε προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου κατά τη δικάσιμο 14.2.2023. Ενόψει του ότι, λόγω της παρέλευσης ιδιαιτέρως μεγάλου χρονικού διαστήματος από τη συζήτησή της, κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο, διαπιστώθηκε αδυναμία έκδοσης απόφασης επ' αυτής εκ μέρους της ήδη συνταξιοδοτηθείσας Αρεοπαγίτη 'Ολγας Σχετάκη- Μπονάτου, που είχε ορισθεί ως Εισηγήτρια, με τη με αριθμό 343/19.11.2024 Πράξη του Προέδρου του Β2 Πολιτικού Τμήματος αυτού του Δικαστηρίου, σύμφωνα και με τη με αριθμό 179/2024 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, ορίσθηκε νέα δικάσιμος η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας.
Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠολΔ αναίρεση κατ' αποφάσεων ειρηνοδικείων, καθώς και κατά αποφάσεων πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων επιτρέπεται μόνο αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 5/2021, ΑΠ 828/2024, 31/2024, 1473/2022). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς (ΟλΑΠ 4/2023,3/2022,4/2021,1/2021 ΑΠ 828/2024).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 1 παρ. 5 ν. 3833/2010 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 90 παρ. 5 ν. 3842/2010):"Οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα, αποζημιώσεις και αμοιβές γενικά, καθώς και τα με οποιαδήποτε άλλη ονομασία οριζόμενα και από οποιαδήποτε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρο συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητική απόφαση ή με ατομική σύμβαση εργασίας ή συμφωνία προβλεπόμενα των εργαζομένων χωρίς εξαίρεση, σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) που ανήκουν στο κράτος, σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α. ή επιχορηγούνται τακτικά από τον κρατικό προϋπολογισμό ή είναι δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του ν. 3429/2005, μειώνονται κατά ποσοστό επτά τοις εκατό (7%). Τα επιδόματα των Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας μειώνονται κατά τριάντα τοις εκατό (30%), αντίστοιχα. Από τη μείωση του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής εξαιρούνται τα επιδόματα που συνδέονται με την οικογενειακή κατάσταση ή την υπηρεσιακή εξέλιξη, καθώς και τα συνδεόμενα με το ανθυγιεινό ή επικίνδυνο της εργασίας τους και το μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών τους. Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής, καθώς και της παραγράφου 4 κατισχύουν κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης ή ρήτρας ή όρου συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητικής απόφασης ή ατομικής σύμβασης εργασίας ή συμφωνίας". Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του ίδιου νόμου: "Οι πάσης φύσεως αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές ή απολαβές που καταβάλλονται στους λειτουργούς ή υπαλλήλους ή μισθωτούς με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α., των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού και του Λιμενικού Σώματος απαγορεύεται να υπερβαίνουν τις αποδοχές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, όπως αυτές κάθε φορά καθορίζονται, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η οικογενειακή παροχή, τα επιδόματα εορτών και αδείας, καθώς και τα επιδόματα των παραγράφων 7, 8 και 9 του άρθρου 12 του ν. 3205/2003. Στο ανωτέρω όριο δεν συνυπολογίζεται το επίδομα για υπηρεσία στην αλλοδαπή, όπως προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις". Κατά δε την παρ. 2 του ίδιου άρθρου (όπως αυτή συμπληρώθηκε με το άρθρο 90 παρ. 5 ν. 3842/2010): "Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου έχουν εφαρμογή και για τα αιρετά όργανα Ο.Τ.Α., τους διοικητές, υποδιοικητές, προέδρους, αντιπροέδρους και τα μέλη των συλλογικών οργάνων διοίκησης των Ν.Π.Δ.Δ., τους προέδρους, αντιπροέδρους και τα μέλη των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών, τους προέδρους, αντιπροέδρους, διευθύνοντες συμβούλους και τα μέλη διοικητικών συμβουλίων, καθώς και στο πάσης φύσεως προσωπικό των Ν.Π.Ι.Δ. που ανήκουν στο κράτος, σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α. ή επιχορηγούνται τακτικά από τον Κρατικό Προϋπολογισμό ή είναι δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του ν. 3429/2005 [...]". Στη συνέχεια με το άρθρο τρίτο παρ. 4, 5 και 6 ν. 3845/2010 έλαβε χώρα περαιτέρω μείωση των αποδοχών των λειτουργών, υπαλλήλων και μισθωτών που προαναφέρθηκαν και συγκεκριμένα ορίσθηκαν τα εξής: "Οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα, αποζημιώσεις και αμοιβές γενικά, καθώς και τα με οποιαδήποτε άλλη ονομασία οριζόμενα και από οποιαδήποτε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρο συλλογικής σύμβασης εργασίας ή διαιτητική απόφαση ή με ατομική σύμβαση εργασίας ή συμφωνία προβλεπόμενα των εργαζομένων, χωρίς εξαίρεση, στους φορείς του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 5 του άρθρου 1 του ν. 3833/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, μειώνονται κατά ποσοστό τρία τοις εκατό (3%). Από τη μείωση του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται τα επιδόματα που συνδέονται με την οικογενειακή κατάσταση ή την υπηρεσιακή εξέλιξη, καθώς και τα συνδεόμενα με το ανθυγιεινό ή επικίνδυνο της εργασίας τους και το μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών τους" (παρ. 4)."Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου έχουν εφαρμογή και για τα αιρετά όργανα Ο.Τ.Α., τους διοικητές, υποδιοικητές, προέδρους, αντιπροέδρους των Ν.Π.Δ.Δ., τους προέδρους, αντιπροέδρους και τα μέλη των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών, καθώς και τους προέδρους, αντιπροέδρους, διευθύνοντες συμβούλους και εκτελεστικά μέλη διοικητικών συμβουλίων των Ν.Π.Ι.Δ. που ανήκουν στο Κράτος, σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α. ή επιχορηγούνται τακτικά από τον Κρατικό Προϋπολογισμό σε ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) του προϋπολογισμού τους ή είναι δημόσιες επιχειρήσεις κατά την έννοια των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του ν. 3429/2005" (παρ. 5). "Τα επιδόματα εορτών Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας που προβλέπονται από οποιαδήποτε γενική ή ειδική διάταξη ή ρήτρα ή όρο συλλογικής σύμβασης εργασίας, διαιτητική απόφαση ή με ατομική σύμβαση εργασίας ή συμφωνία, για λειτουργούς, υπαλλήλους και μισθωτούς που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των παραγράφων 1 έως και 4, καθώς και για τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 5, καθορίζονται ως εξής: α) Το επίδομα εορτών Χριστουγέννων σε πεντακόσια (500) ευρώ. β) Το επίδομα εορτών Πάσχα σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ. γ) Το επίδομα αδείας, σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ. Τα επιδόματα του προηγούμενου εδαφίου καταβάλλονται εφόσον οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα και αμοιβές, συμπεριλαμβανομένων και των επιδομάτων του προηγούμενου εδαφίου, δεν υπερβαίνουν κατά μήνα, υπολογιζόμενες σε δωδεκάμηνη βάση, τα τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ. Αν με την καταβολή των επιδομάτων του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής οι πάσης φύσεως τακτικές αποδοχές, επιδόματα και αμοιβές υπερβαίνουν το ύψος αυτό, τα επιδόματα του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής καταβάλλονται μέχρι του ορίου των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ, με ανάλογη μείωσή τους" (παρ.6).

Με το άρθρο 1 παρ. 1 ν. 1069/1980 "Περί κινήτρων δια την ίδρυση Επιχειρήσεων Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως" προβλέφθηκε για την άσκηση των πάσης φύσεως δραστηριοτήτων του κυκλώματος ύδρευσης και αποχέτευσης οικιστικών κέντρων της χώρας (με εξαίρεση τις πόλεις των Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Βόλου και των μειζόνων περιοχών τους), η δυνατότητα της σύστασης σε κάθε δήμο ή κοινότητα ενιαίων επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης, οι οποίες αποτελούν ίδια νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) κοινωφελούς χαρακτήρα, τα οποία διέπονται από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από το νόμο. Σύμφωνα με τις επιμέρους ρυθμίσεις του ως άνω νόμου ορίζεται ότι:(Άρθρ. 1) "παρ. 1. [...] Οι επιχειρήσεις υδρεύσεως και αποχετεύσεως λειτουργούν υπό μορφή Δημοτικής ή Κοινοτικής επιχειρήσεως και διέπονται ως προς την διοίκηση, οργάνωση και εκτέλεση, λειτουργία, συντήρηση των έργων της αρμοδιότητάς τους καθώς και τις πηγές της χρηματοδοτήσεώς τους από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των σχετικών διατάξεων του "Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα" [...]παρ. 3. Οι προβλεπόμενες από την προηγούμενη παράγραφο επιχειρήσεις είναι αρμόδιες για τη μελέτη, κατασκευή, συντήρηση, εκμετάλλευση, διοίκηση και λειτουργία των δικτύων υδρεύσεως και αποχετεύσεως ακαθάρτων και όμβριων υδάτων, ως και μονάδων επεξεργασίας λυμάτων και αποβλήτων της περιοχής αρμοδιότητάς τους.παρ. 4. Η σύσταση εκάστης επιχειρήσεως ενεργείται δι' αποφάσεως των οικείων Δημοτικών ή Κοινοτικών Συμβουλίων, δι' ης θα ορίζεται η επωνυμία, η έδρα, οι δικαιολογούντες τη σύσταση αυτής λόγοι, τα παραχωρούμενα σ' αυτήν περιουσιακά στοιχεία, ο τρόπος εκμεταλλεύσεως των έργων ή υπηρεσιών και τα εξ αυτών έσοδα ως και η περιοχή της επιχειρήσεως". (Άρθρ. 3) "παρ. 1. Η υπό ενός μόνο Δήμου συνιστάμενη επιχείρηση διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο, του οποίου τα μέλη, ο Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος ορίζονται κατά τις περί συγκροτήσεως της Επιτροπής Δημοτικών Επιχειρήσεων του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικος διατάξεις. Ένα από τα μέλη του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου που ορίζονται ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης προέρχεται από τη μειοψηφία. παρ. 2. Προκειμένου περί επιχειρήσεως συνισταμένης από πλείονες Δήμους ή Κοινότητες [...], αυτή διοικείται από συμβούλιο, ο αριθμός των μελών του οποίου ορίζεται δια των περί συστάσεως της επιχειρήσεως ή μετατροπής του συνδέσμου αποφάσεων των οικείων Δημοτικών ή Κοινοτικών Συμβουλίων. Οι εκπρόσωποι εκάστου Δήμου ή Κοινότητας και οι αναπληρωτές αυτών ορίζονται δι' αποφάσεως του οικείου Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου".[...](Άρθρ. 5) "παρ. 1. Το Διοικητικό Συμβούλιο διοικεί την επιχείρηση και διαχειρίζεται την περιουσία και τους πόρους ταύτης, αποφασίζει δε επί παντός αφορώντος την επιχείρηση θέματος. παρ. 2. Το Διοικητικό Συμβούλιο ιδία [...] ζ) Εγκρίνει τις ετήσιες εκθέσεις οικονομικής καταστάσεως της επιχειρήσεως οι οποίες περιλαμβάνουν απολογισμό εσόδων - εξόδων, ισολογισμό και κατάσταση ρευστότητας και υποβάλλει αυτές το βραδύτερο εντός τεσσάρων μηνών από της λήξεως του οικονομικού έτους στο Νομάρχη (πλέον Περιφερειακό Διευθυντή)".[...](Άρθρ. 7) "παρ. 1. Δι' Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας συντασσομένου δι' αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου της επιχειρήσεως, εγκρινομένης υπό του Υπουργού Εσωτερικών μετά γνώμη των οικείων Δημοτικών ή Κοινοτικών Συμβουλίων, καθορίζεται η οργάνωση, η σύνθεση και η αρμοδιότητα των υπηρεσιών, ο αριθμός των θέσεων του πάσης φύσεως προσωπικού αναλόγως προς τις ανάγκες της επιχειρήσεως, η κατά μισθολογικά κλιμάκια κατανομή των θέσεων του προσωπικού καθ' ομάδας ειδικοτήτων και αναλόγως της βαθμίδας εκπαιδεύσεως, οι αποδοχές και ο τρόπος προσλήψεως και απολύσεως και το αρμόδιο προς τούτο όργανο".(Άρθρ. 8) " [...] παρ. 3. Οι διατάξεις περί προστασίας των δημοτικών και κοινοτικών κτημάτων εφαρμόζονται και επί της περιουσίας της επιχειρήσεως".(Άρθρ. 9) " [...] παρ. 4. Από της συστάσεως της επιχειρήσεως οι συμμετέχοντες στην επιχείρηση Δήμοι και Κοινότητες, ως και Σύνδεσμοι στερούνται του δικαιώματος επιβολής τελών και δικαιωμάτων υδρεύσεως και αποχετεύσεως".(Άρθρ. 10) "παρ. 1. Πόροι της επιχειρήσεως είναι: α. Το ειδικό τέλος για τη μελέτη και κατασκευή έργων υδρεύσεως και αποχετεύσεως, β. Το ειδικό τέλος επί του εισοδήματος εξ οικοδομών, γ. Το τέλος συνδέσεως μετά του δικτύου αποχετεύσεως, δ. [...] ε. Το τέλος συνδέσεως μετά του δικτύου υδρεύσεως, στ. Το τέλος χρήσεως υπονόμου, ζ. Η αξία καταναλισκόμενου ύδατος,[...]ιβ. Επιχορήγηση εκ του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για την μελέτη και κατασκευή έργων υδρεύσεως και αποχετεύσεως [...].παρ. 2. Οι πόροι της επιχειρήσεως της παραγράφου 1 εδάφιο (α) χρησιμοποιούνται αποκλειστικώς για τη μελέτη, κατασκευή, ανακατασκευή ή επέκτασιν υδρεύσεως και αποχετεύσεως ή την εξόφληση τοκοχρεωλυσίων εκ δανείων [...]".(Άρθρ. 13) "παρ. 1. Οι μελέτες και οι κατασκευές των πάσης φύσεως έργων που ανήκουν στην αρμοδιότητα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) μπορούν να επιχορηγούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) εντός των ορίων των εγκρινόμενων για το σκοπό αυτόν ετήσιων πιστώσεων". (Άρθρ. 18) "παρ. 1. Ο τακτικός οικονομικός έλεγχος της διαχείρισης της επιχείρησης ενεργείται από δύο (2) ορκωτούς ελεγκτές λογιστές, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Ορκωτών Λογιστών της παρ. 1 του άρθρου 13 του π.δ. 226/1992,(παρ. 2) επιλέγονται από το διοικητικό συμβούλιο και (παρ. 3) διορίζονται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας στην αρχή κάθε οικονομικού έτους".[...](Άρθρ. 20) "παρ. 1. Ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ασκεί έλεγχο νομιμότητας στις εξής αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου: α) Για την ψήφιση του προϋπολογισμού της επιχείρησης του τεχνικού προγράμματος έργων καθώς και για κάθε τροποποίησή τους, β) Για την αγορά και εκποίηση ακινήτων κτημάτων, γ) Για την επιβάρυνση των ακινήτων της επιχείρησης με εμπράγματα δικαιώματα, δ) Για τη σύναψη δανείων, ε) Για τις μελέτες, τα έργα και τις προμήθειες. παρ. 2. Ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ελέγχει τον ισολογισμό, τον απολογισμό και την έκθεση των πεπραγμένων και μπορεί να διατάξει τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού και ταμειακού ελέγχου από ορκωτούς ελεγκτές".(Άρθρ. 21) "παρ. 1. Με κανονισμούς που συντάσσονται και ψηφίζονται από το διοικητικό συμβούλιο της επιχειρήσεως και ελέγχονται από το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο του δήμου ή της κοινότητας στον οποίο ανήκει η επιχείρηση, ρυθμίζονται κάθε φορά τα σχετικά με τη λειτουργία και διαχείριση της επιχείρησης, σύμφωνα με τις γενικής παραδοχής λογιστικές και οργανωτικές αρχές.[...](παρ. 3) Μέχρι τη σύνταξη των υπό του παρόντος άρθρου προβλεπόμενων κανονισμών λειτουργίας και διαχειρίσεως της επιχειρήσεως εφαρμόζονται οι υπάρχοντες αντίστοιχοι κανονισμοί του Δήμου ή Συνδέσμου και σε περίπτωση μη υπάρξεως τοιούτων οι σχετικές περί Δήμων και Κοινοτήτων διατάξεις".(Άρθρ. 22) " [...] παρ. 3. Οι εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις του Δημοτικού και Κοινοτικού Κωδικός περί εκσκαφών προς ανεύρεση ύδατος και εγκαταστάσεως δικτύου υδρεύσεως εφαρμόζονται και προκειμένου περί των επιχειρήσεων του παρόντος". (Άρθρ. 24) "παρ. 1. Τα υπό της επιχειρήσεως εκτελούμενα έργα χαρακτηρίζονται δημοσίας ωφέλειας, τα δε τοιαύτα, ως και για τις συναφείς εγκαταστάσεις αναγκαία ακίνητα, απαλλοτριώνονται αναγκαστικώς υπέρ και με δαπάνες αυτής, κατόπιν αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου, εφαρμοζόμενων κατά τα λοιπά των περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων των Δήμων και Κοινοτήτων εκάστοτε ισχυουσών διατάξεων. Καθ' όμοιο τρόπο συνιστώνται αναγκαστικώς και δουλείες οιασδήποτε μορφής". (Άρθρ. 25) "παρ. 1. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου που εγκρίνεται από το οικείο δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο καθορίζονται χωριστά τιμολόγια για την υπηρεσία ύδρευσης και αποχέτευσης [...]". (Άρθρ. 26) "Δι' αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου εγκρινομένης από το Νομάρχη δύναται να καθορίζεται ειδικό τιμολόγιο υδρεύσεως ή αποχετεύσεως για τους κατοίκους των μετεχόντων της επιχειρήσεως Δήμων ή Κοινοτήτων ή συνοικισμών αυτών, οι οποίοι εξυπηρετούνται εξ ιδίου δικτύου ανεξαρτήτου του ενιαίου τοιούτου της επιχειρήσεως". Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 276 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006): "παρ. 1. Οι επιχειρήσεις Ύδρευσης - Αποχέτευσης απαλλάσσονται εν γένει από κάθε δημόσιο, άμεσο ή έμμεσο, δημοτικό, κοινοτικό ή λιμενικό φόρο, τέλος, δικαστικό ένσημο και εισφορά υπέρ οποιουδήποτε ταμείου, εισφορά υπέρ της Ε.Ρ.Τ. - Α.Ε., από κρατήσεις και από κάθε δικαστικό τέλος στις δίκες τους, με την επιφύλαξη των εκάστοτε ισχυουσών φορολογικών ρυθμίσεων. Επίσης έχουν όλες ανεξαιρέτως τις ατέλειες και τα δικαστικά, διοικητικά και δικονομικά προνόμια που παρέχονται στο Δημόσιο". Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται ότι οι ΔΕΥΑ, ναι μεν χαρακτηρίζονται από τον ιδρυτικό τους νόμο ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, δεν αποτελούν ωστόσο αυτόνομα νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα, αλλά πρόκειται για ετεροκαθοριζόμενα νομικά πρόσωπα, τα οποία εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και παρέχουν δημόσιο - αυτοδιοικητικό σκοπό (ύδρευση - αποχέτευση), τελούν δε σε καθεστώς έντονης εξάρτησης από τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμων και Περιφερειών), στα οποία ανήκουν και υπάγονται, καθώς: α) η σύσταση κάθε επιχείρησης λαμβάνει χώρα με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, β) το διοικητικό συμβούλιο κάθε επιχείρησης ορίζεται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο, γ) ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης διορίζονται εκλεγμένοι δημοτικοί σύμβουλοι, από τους οποίους ο ένας αναγκαστικά προέρχεται από την εκάστοτε μειοψηφία, δ) ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας της επιχείρησης εγκρίνεται από τον Υπουργό Εσωτερικών μετά από γνώμη του οικείου δημοτικού συμβουλίου, ε) ο τακτικός οικονομικός έλεγχος της διαχείρισης κάθε επιχείρησης ενεργείται από δύο ορκωτούς λογιστές που διορίζονται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας στην αρχή κάθε έτους, στ) ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ασκεί έλεγχο νομιμότητας των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου για τα σοβαρότερα ζητήματα και συγκεκριμένα για την ψήφιση και κάθε τροποποίηση του προϋπολογισμού της επιχείρησης και του τεχνικού προγράμματος έργων, την αγορά και εκποίηση ακινήτων κτημάτων της επιχείρησης ή την επιβάρυνση αυτών με εμπράγματα δικαιώματα, τη σύναψη δανείων, τις μελέτες, τα έργα και τις προμήθειες, ζ) ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας ελέγχει τον ισολογισμό, τον απολογισμό και την έκθεση πεπραγμένων και μπορεί να διατάξει τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού και ταμειακού ελέγχου από ορκωτούς ελεγκτές, η) οι κανονισμοί λειτουργίας και διαχείρισης, που ψηφίζονται από το διοικητικό συμβούλιο της επιχείρησης, ελέγχονται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο και, τέλος, θ) οι αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης αναφορικά με τα χωριστά τιμολόγια ύδρευσης και αποχέτευσης ή τη διαφοροποίηση των εισπραττόμενων τελών πρέπει να εγκριθούν από το οικείο δημοτικό συμβούλιο. Περαιτέρω στις ανωτέρω επιχειρήσεις απονέμονται προνόμια και ατέλειες με αποτέλεσμα την απαλλαγή τους από τον ανταγωνισμό, ενώ ως πόροι κάθε επιχείρησης ορίζονται, μεταξύ άλλων, διάφορα ανταποδοτικά τέλη. Τέλος, οι ως άνω επιχειρήσεις επιχορηγούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για τη μελέτη και την κατασκευή έργων ύδρευσης και αποχέτευσης κατά ποσοστό 35% από τις πιστώσεις της επιχείρησης που εγκρίνονται κατ' έτος για τον σκοπό αυτό. Τα έργα που εκτελούνται από την επιχείρηση χαρακτηρίζονται δημόσιας ωφέλειας, με αποτέλεσμα να προβλέπεται δυνατότητα αναγκαστικής απαλλοτρίωσης των αναγκαίων ακινήτων ή σύστασης δουλείας οιασδήποτε μορφής επ' αυτών, με σχετική απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της επιχείρησης. Εν κατακλείδι από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η δομή και η οργάνωση, καθώς και η χρηματοδότηση των ΔΕΥΑ ταυτίζεται με την έννοια της δημόσιας επιχείρησης, δηλαδή εκείνης για την οποία νόμος, είτε ιδρυτικός της είτε άλλος, προβλέπει ότι λειτουργεί χάριν του δημόσιου συμφέροντος και η οποία, περαιτέρω, οργανωμένη σε νομικό πρόσωπο, επί του οποίου το κράτος ασκεί αποφασιστική επιρροή (μέσω χρηματοδοτήσεων και οικονομικών ελέγχων), λειτουργεί με κριτήρια επιδίωξης οικονομικού αποτελέσματος, με την έννοια όχι της κερδοσκοπίας, αλλά της δημιουργίας των οικονομικών δυνατοτήτων για την επίτευξη των βασικών σκοπών της. Επιπλέον, η παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας δεν συνιστά δραστηριότητα αναπόσπαστη από τον πυρήνα της κρατικής εξουσίας, επομένως, εφόσον σκοπός των ΔΕΥΑ είναι, όπως προαναφέρθηκε, να μεριμνούν για τον συνεχή εφοδιασμό όσων κατοικούν ή διαμένουν στην περιφέρειά τους με επαρκή για τις προσωπικές και οικογενειακές τους ανάγκες ποσότητα πόσιμου ύδατος, το οποίο πληροί τους απαραίτητους όρους υγιεινής και διατίθεται σε προσιτή τιμή, ταυτοχρόνως δε για την κρίσιμη για την δημόσια υγεία παροχέτευση των ακάθαρτων υδάτων και των λυμάτων, δικαιολογείται η λήψη μέτρων που εντάσσονται σε ενιαία δημοσιονομική πολιτική, όπως η περικοπή των μισθολογικών παροχών, ώστε να εξασφαλιστεί η επίτευξη του δημόσιου σκοπού τους. Οι Υπηρεσίες αυτές παρέχονται μονοπωλιακά σε πληθυσμό διαβιούντα σε συγκεκριμένο νομό από δίκτυα που είναι μοναδικά και ανήκουν στα πάγια περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης. Αβεβαιότητα ως προς την συνέχεια της παροχής προϊόντων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας με αυτόν το βαθμό αναγκαιότητας δε συγχωρείται από το άρθρο 5 παρ. 5 του Συντάγματος που κατοχυρώνει το δικαίωμα στην προστασία της υγείας καθώς και από το άρθρο 21 παρ. 3 του Συντάγματος που ορίζει ότι το κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών, εξ ου και ο εξοπλισμός των ΔΕΥΑ με την αρμοδιότητα κήρυξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. Την ένταξη δε των ΔΕΥΑ στα δημοσιονομικά μέτρα που λαμβάνονται για τη μείωση των κρατικών ελλειμάτων δικαιολογεί και η προναφερθείσα επιχορήγησή τους από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για τη μελέτη και την κατασκευή έργων ύδρευσης και αποχέτευσης. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο όρος "ανήκει", που αναφέρεται στους πιο πάνω μνημονιακούς νόμους, εκφεύγει των στενών ορίων της έννοιας της ιδιοκτησίας και καταλαμβάνει κάθε Ν.Π.Ι.Δ., η δραστηριότητα του οποίου εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό και τελεί υπό τη δημοσιονομική μέριμνα του κράτους, ερμηνεία που επιβάλλεται τελολογικώς από τον σκοπό του νόμου. Επιχείρημα δε υπέρ της ευρύτητας του όρου "ανήκει" προκύπτει και από την εξειδίκευση του όρου σε επόμενα νομοθετήματα. Ειδικότερα στο νόμο 4024/2011 "Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο - βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015", με τον οποίο προβλέφθηκε πλαφόν για το μέσο κατά κεφαλή κόστος των πάσης φύσεως αποδοχών των απασχολούμενων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, στο άρθρο 31 του νόμου και υπό τον τίτλο "Αναλογικές ρυθμίσεις για νομικά πρόσωπα του ευρύτερου δημόσιου τομέα", ορίζονται τα ακόλουθα: "1. α) Στα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) που ανήκουν στο κράτος ή σε Ν.Π.Δ.Δ. ή σε Ο.Τ.Α., κατά την έννοια της επίτευξης κρατικού ή δημόσιου ή αυτοδιοικητικού σκοπού, εποπτείας, διορισμού και ελέγχου της πλειοψηφίας της Διοίκησής τους, συμπεριλαμβανομένων των Γενικών και Τοπικών Οργανισμών Εγγείων βελτιώσεων, ή επιχορηγούνται τακτικά, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, από πόρους των ως άνω φορέων κατά 50% τουλάχιστον του ετήσιου προϋπολογισμού τους... εφαρμόζεται ανώτατο όριο μέσου κατά κεφαλή κόστους αμοιβών προσωπικού σύμφωνα με τα οριζόμενα στις επόμενες παραγράφους [...]"Καθίσταται σαφές ότι η ανωτέρω διάταξη, η οποία θεσπίστηκε για τον ίδιο λόγο όπως και οι επίμαχες, δηλαδή τη λήψη άμεσων δημοσιονομικών μέτρων για την εξοικονόμηση πόρων με μείωση των δημόσιων δαπανών, ώστε η Χώρα να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε με το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΠΣΑ) και να επιτύχει τη δημοσιονομική εξυγίανση με συγκεκριμένους στόχους και σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, δεν προσδίδει επιπλέον κανονιστικό περιεχόμενο αλλά έχει διευκρινιστική διατύπωση και καθιστά σαφέστερο το νόημα του όρου "ανήκουν", συνδέοντάς τον με την επίτευξη συγκεκριμένου σκοπού, ώστε πλέον να μην καταλείπονται αμφιβολίες για τη γραμματική ερμηνεία της διάταξης, ότι δηλαδή οι δημοτικές επιχειρήσεις περιλαμβάνονται στους δημοσιονομικούς περιορισμούς που οι διατάξεις αυτές προβλέπουν. Επομένως, οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης υπάγονται στο ρυθμιστικό πεδίο των άρθρων 1 παρ. 5, 2 παρ. 2 ν. 3833/2010 και 3 παρ. 4 και 6 ν. 3845/2010, όπως και σε αυτό των άρθρων 31 παρ. 1α, 3 και 4 ν. 4024/2011 (αλλά και στην περίπτωση 12 της υποπαρ. Γ1 της παρ. Γ του άρθρου πρώτου ν. 4093/2012, που ακολούθησε) και ειδικότερα συγκαταλέγονται στα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, αφού είναι επιχειρήσεις ΟΤΑ ειδικού σκοπού, έχουν κοινωφελή χαρακτήρα παρέχοντας ζωτικής σημασίας για το κοινωνικό σύνολο υπηρεσίες (ύδρευση-αποχέτευση) και πληρούν το κριτήριο που τάσσεται από τους μνημονιακούς νόμους, δηλαδή ανήκουν σε συγκεκριμένο ΟΤΑ (εν προκειμένω Δήμο Κομοτηνής), υπό την έννοια ότι δημιουργούνται από τους ΟΤΑ χάριν της επίτευξης αυτοδιοικητικού σκοπού, τελούν υπό την εποπτεία τους, ενώ ο έλεγχος και ο διορισμός της πλειοψηφίας της διοίκησής τους γίνεται από τους ΟΤΑ. (ολΑΠ 5/2022, ΑΠ 1079/2023, 1155/2023). Ως εκ τούτου, η μείωση που επέβαλε η αναιρεσείουσα στις αποδοχές των αναιρεσιβλήτων, εφαρμόζοντας τις επίμαχες διατάξεις, είναι νόμιμη. Η δε προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία έκρινε το αντίθετο, παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 5 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 90 παρ. 5 ν. 3842/2010), 2 παρ. 2 ν. 3833/2010 και 3 παρ. 4, 5 και 6 ν. 3845/2010, τις οποίες εσφαλμένα εφάρμοσε. Επομένως, είναι βάσιμος ο από το άρθρο 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα επικαλείται την παραπάνω πλημμέλεια και η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 εδ. α' ΚΠολΔ "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να τη δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση".

Εν προκειμένω, μετά την αναίρεση αναβιώνει η εκκρεμοδικία επί της έφεσης. Στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατόπιν έφεσης της εναγόμενης - εκκαλούσας και ήδη αναιρεσείουσας, είχε μεταβιβασθεί η υπόθεση στο σύνολό της, διότι η αγωγή είχε γίνει δεκτή από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και η εκκαλούσα επιδίωκε την απόρριψή της. Από τις αιτιολογίες που αναφέρθηκαν κατά την έρευνα του πρώτου λόγου αναίρεσης, ο οποίος δεν είχε απορριφθεί αλλά είχε αναβληθεί ως προς αυτόν η συζήτηση μέχρι να εκδοθεί απόφαση από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου επί του παραπεφθέντος σε αυτή ζητήματος με την υπ' αριθμ. 626/2021 απόφαση του Β2 Τμήματος του Αρείου Πάγου, προκύπτει ότι η αγωγή είναι μη νόμιμη. Επομένως, δεν απαιτείται περαιτέρω έρευνα και, μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, πρέπει να κρατηθεί η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο και να γίνει δεκτή η έφεση της αναιρεσείουσας, να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη 170/2017 οριστική απόφαση του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής και να απορριφθεί η αγωγή ως μη νόμιμη. Τέλος, πρέπει να συμψηφιστούν τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων, της παρούσας αναιρετικής δίκης και αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας γιατί η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόστηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (179, 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση του καταβληθέντος με κωδικό ... παραβόλου, ύψους τριακοσίων (300) ευρώ, στην αναιρεσείουσα.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18.4.2019 με αριθμ. κατάθ. 26/19-18.4.2019 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 19/18.3.2019 απόφασης του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Κομοτηνής καθό μέρος στρέφεται κατά το τριακοστού ένατου αναιρεσίβλητου Φ. Π. ως απαράδεκτη.

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 19/18.3.2019 απόφαση του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, μεταξύ της αναιρεσείουσας και των λοιπών αναιρεσίβλητων.

ΚΡΑΤΕΙ και ΔΙΚΑΖΕΙ, μεταξύ των ως άνω διαδίκων, την υπόθεση.

ΔΕΧΕΤΑΙ την από 19.10.2017 με αριθμ. κατάθ. 31/2017 έφεση.

ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ την υπ'αριθμ. 170/2017 οριστική απόφαση του Ειρηνοδικείου Κομοτηνής, ως προς τους ενάγοντες πλην του 39ου από αυτούς.

ΚΡΑΤΕΙ και ΔΙΚΑΖΕΙ την από 19.12.2014 με αριθμ. κατάθ. 388/2014 αγωγή.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αγωγή των εναγόντων, πλην του 39ου ενάγοντος Φ. Π.

ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ στο σύνολό της τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων, της παρούσας αναιρετικής δίκης και αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Απριλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Μαΐου 2025.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή