<< Επιστροφή

Αριθμός 949/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Θεοφάνη, Αγαθή Δερέ, Μερόπη Τζουγκαράκη, Ευαγγελία Στεργίου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 6 Μαρτίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων-καλούντων: 1) Μ. (M.) Α. (A.), το γένος Μ. και Δ. Χ., γραμματέως, κατοίκου ..., προσωρινά διαμένουσας στο ... η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Θεοδώρα Κωνσταντά, και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ι. (J.) Χ. (H.), του Μ. και της Δ., ιδιωτικού υπαλλήλου, κατοίκου ..., προσωρινά διαμένοντος στο ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Πέτσα, και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου-καθ' ου η κλήση: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Παλαιόν Εκκλησιαστικόν Ταμείον" (Π.Ε.Τ.), νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος κατοικοεδρεύει στην Αθήνα επί της οδού ..., το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Όλγα Παπαχρήστου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-11-2008 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων, την από 25-5-2010 κύρια παρέμβαση του Ελληνικού Δημοσίου και την από 28-5-2010 κύρια παρέμβαση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1259/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 395/2016 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-8-2018 αίτησή τους. Η αίτηση προσδιορίστηκε αρχικά προς συζήτηση στη δικάσιμο 16-10-2019 ότε και αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 20-05-2020, ότε και αναβλήθηκε οίκοθεν λόγω της αναστολής των εργασιών των Δικαστηρίων, εξαιτίας της πανδημίας του COVID-19, για τη δικάσιμο της 03-03-2021, ότε και αναβλήθηκε εκ νέου για τον ίδιο λόγο, για τη δικάσιμο της 22-09-2021, ότε και αναβλήθηκε εκ νέου για τη δικάσιμο της 19-10-2022, ότε και ματαιώθηκε. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση στη σημερινή δικάσιμο, με την από 30-12-2022 κλήση των αναιρεσειόντων.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειόντων ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 30-12-2022 κλήση των αναιρεσειόντων, νόμιμα επαναφέρεται προς συζήτηση, η από 30-8-2018 (αριθμ. καταθ. 935/ 2018) αίτηση αναίρεσης, μετά την ματαίωση της συζήτησης αυτής κατά την δικάσιμο της 19-10-2022. Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης, κατά τα σημεία που ενδιαφέρουν την αναιρετική δίκη, διαδικαστικής διαδρομής: Α). Οι αναιρεσείοντες με την από 21-11-2008 αίτησή τους (άρθρ. 6παρ.3 του ν. 2664/1998), ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, ζήτησαν να διορθωθεί η ανακριβής πρώτη εγγραφή στα οικεία κτηματολογικά βιβλία για το επίδικο ακίνητο από το εσφαλμένο "αγνώστου ιδιοκτήτη" και να καταχωρηθεί στην κυριότητά τους. Η αίτηση αυτή συνεκδικάσθηκε με, α) την από 25-5-2010 κύρια παρέμβαση του Ελληνικού Δημοσίου μη διαδίκου στην παρούσα αναιρετική δίκη και β) την από 28-5-2010 κύρια παρέμβαση του αναιρεσιβλήτου ΝΠΔΔ με την επωνυμία, "Παλαιό Εκκλησιαστικό Ταμείο (ΠΕΤ)" και εκδόθηκε με την εκουσία δικαιοδοσία η υπ' αρ. 1259/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία απέρριψε τις κύριες παρεμβάσεις και δέχθηκε εν μέρει κατ' ουσίαν την αίτηση των αναιρεσειόντων. Β). Κατά της απόφασης αυτής οι κυρίως παρεμβαίνοντες, Ελληνικό Δημόσιο και Παλαιό Εκκλησιαστικό Ταμείο (ΠΕΤ), άσκησαν εφέσεις και κατόπιν συνεκδίκασης τους, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 395/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, που απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του Ελληνικού Δημοσίου και έκανε δεκτή κατ'ουσίαν την έφεση του Παλαιού Εκκλησιαστικού Ταμείου, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, ως προς τα αναφερόμενα σ' αυτή κεφάλαιά της, ακολούθως δε, απέρριψε κατ' ουσία την αίτηση των αναιρεσειόντων - καθών η παρέμβαση και δέχθηκε ως ουσία βάσιμη την κύρια παρέμβαση του "Παλαιού Εκκλησιαστικού Ταμείου (ΠΕΤ)". Γ). Κατά της απόφασης αυτής οι αιτούντες - καθ' ών η κύρια παρέμβαση άσκησαν την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553 παρ.1β', 556 παρ.1, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 3, 97 και 104 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο και ότι η πληρεξουσιότητα προς αυτόν, κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, δίνεται μόνο είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση και του παρέχει το δικαίωμα να εκπροσωπεί στο δικαστήριο εκείνον που την έδωσε, να ενεργεί όλες τις κύριες ή παρεπόμενες πράξεις που αφορούν τη διεξαγωγή της δίκης, στις οποίες περιλαμβάνεται, πλην άλλων, και η άσκηση ένδικων μέσων, καθώς και να παρίσταται στις αντίστοιχες δίκες που δημιουργούνται, παύει δε η πληρεξουσιότητα για όλες τις δίκες να ισχύει, μετά πέντε έτη από τη χορήγησή της (ΑΠ46/2022, ΑΠ1591/2018, ΑΠ2128/2014). Για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και, αν αυτή δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως. Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπάγγελτα, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη της πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβασή της (ΑΠ Ολομ. 13/2008, ΑΠ 2062/2017, ΑΠ 1863/2017). Από τις παραπάνω διατάξεις, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 576 παρ.1 και 2 και 577 παρ. 1 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι στην περίπτωση κατά την οποία ο παριστάμενος κατά τη συζήτηση της αναίρεσης ως πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος, δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, που αυτεπαγγέλτως εξετάζει το δικαστήριο, ο αναιρεσείων θεωρείται ως μη παριστάμενος και για να είναι παραδεκτή η συζήτηση της αναίρεσης θα πρέπει να αποδεικνύεται, ότι ο ίδιος είχε παράσχει την απαιτούμενη για την επίσπευση της συζήτησης δικαστική πληρεξουσιότητα στον παριστάμενο ως πληρεξούσιό του δικηγόρο, ή σε εκείνον τον πληρεξούσιο δικηγόρο που υπέγραψε για λογαριασμό του την κλήση, διαφορετικά κηρύσσεται άκυρη και η κλήση με βάση την οποία εμφανίζεται, ως επιμελούμενος τη συζήτηση, με αποτέλεσμα να μην χωρεί εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 576 παρ. 1 ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία, αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, εκτός αν ο αναιρεσείων έχει κλητευθεί νομίμως και εμπροθέσμως από τον παριστάμενο αναιρεσίβλητο, οπότε πλέον η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι (ΑΠ 1471/2021, ΑΠ 4/2017, ΑΠ859/2007).

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 254 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και επί της διαδικασίας της κατ' αναίρεση δίκης, σύμφωνα προς τη διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 ιδίου Κώδικα, προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος δύναται να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης, η οποία έχει κηρυχθεί περαιωμένη, όταν κατά την μελέτη της αυτής ή την διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρήζουν συμπλήρωσης ή επεξήγησης. Βάσιμος λόγος επανάληψης της συζήτησης συντρέχει, κατ' εφαρμογή της εν λόγω διάταξης, και προκειμένου να προσκομισθούν τα αναγκαία έγγραφα, ώστε να ερευνηθεί η εγκυρότητα της εκπροσώπησης ορισμένου διαδίκου και της χορηγηθείσας προς τον παρασταθέντα ως πληρεξούσιο δικηγόρο αυτού πληρεξουσιότητας (ΑΠ 323/2023, ΑΠ 242/2022, ΑΠ 954/2020, ΑΠ 676/2020, ΑΠ 711/2019, ΑΠ 356/2019).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης και από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει, ότι κατά τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, που έγινε με εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 6-3-2024, η πρώτη αναιρεσείουσα Μ. Α., εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Θεοδώρα Κωνσταντά, η οποία επικαλέστηκε και προσκόμισε το υπ' αριθμ. ...-2018 συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο της Συμβολαιογράφου Αθηνών Α. Ε. Κ. από το οποίο προκύπτει, ότι η αναιρεσείουσα Μ. Α. διορίζει ως γενική, ειδική πληρεξούσια την παρασταθείσα δικηγόρο πέραν των άλλων και για τον προσδιορισμό της συζήτησης της ένδικης αίτησης αναίρεσης και την εκπροσώπησή της κατά την συζήτηση αυτής. Πλην όμως το ως άνω ...-2018 πληρεξούσιο, έπαυσε να ισχύει μετά παρέλευση πενταετίας, ήτοι από 12-9-2023, σύμφωνα με το άρθρο 97 παρ. 3 ΚΠολΔ και επομένως, κατά τη συζήτηση αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (6-3-2024), δεν ίσχυε, ενώ επιπλέον δεν αποδεικνύεται πληρεξουσιότητα παρασχεθείσα στην εν λόγω δικηγόρο με κάποιο άλλο νόμιμο τρόπο. Επομένως, η ως άνω δικηγόρος, που παρέστη κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν είχε πληρεξουσιότητα για την εκπροσώπηση της αναιρεσείουσας Μ. Α., αφού η ισχύς του ειρημένου πληρεξουσίου είχε ήδη παύσει από 12-9-2023, και ως εκ τούτου δεν ήταν νόμιμη η παράσταση αυτής της αναιρεσείουσας κατά την δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης (6-3-2024). Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει του ότι δεν αποδεικνύεται η πληρεξουσιότητα της παρισταμένης για λογαριασμό της πρώτης αναιρεσείουσας, δικηγόρου, το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, για το σύνολο της υπόθεσης, σύμφωνα με το άρθρο 254 ΚΠολΔ, προκειμένου να προσκομισθεί από την αναιρεσείουσα έγκυρο και ισχυρό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο, με το οποίο να παρέχει, στην ανωτέρω δικηγόρο την ειδική εντολή και πληρεξουσιότητα να παραστεί κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης και να την εκπροσωπήσει στη δίκη ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης στο ακροατήριο, προκειμένου, κατά την νέα δικάσιμο που θα ορισθεί, να προσκομισθεί με επιμέλεια της πρώτης αναιρεσείουσας το αναφερόμενο στο σκεπτικό πληρεξούσιο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Μαρτίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Μαΐου 2025.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου

<< Επιστροφή