Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 984 / 2025 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 984/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Μιχαήλ Αποστολάκη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ιωάννη Ποντίκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Ε. Κ. χήρας Ν. Κ., ..., 2) Γ. Κ. του Ν., ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο. 3) Γ. Κ. του Ν., ..., 4) Α. Κ. του Ν., ..., 5) Φ. ή Φ. Κ. του Γ., ... και προσωρινά ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κυρτάτα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και 6) Α. Κ. του Γ., κάτοικο επίσης ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο .
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. Κ. του Ν., ... και 2) Κ. Μ. του Π., κάτοικου ομοίως ως άνω, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαριάννα Πλάτση, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-12-2017 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κω (Μεταβατική Έδρα ...). Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: Κ10/2019 του ίδιου Δικαστηρίου και 126/2023 του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου (Μεταβατική έδρα Κω). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 6-9-2023 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 § 2, 498 § 1, 568 §§ 1 και 2 και 576 §§ 1 ως 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως δεν εμφανισθεί, ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σε αυτήν κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης και, αν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς, ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από άλλον διάδικο που επισπεύδει τη συζήτηση, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζήτησής της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτηση, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή μη της ερημοδικίας του απολειπόμενου διαδίκου, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (Ολ.Α.Π. 8/2018, Α.Π. 1211/2021, Α.Π. 164/2021, Α.Π. 1130/2020). Τις κλητεύσεις επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (Α.Π. 1389/2019, Α.Π. 119/2019). Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 § 1, 96 § 1, 97 και 104 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, η πληρεξουσιότητα προς τον οποίο δίνεται είτε με συμβολαιογραφικό έγγραφο, είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά, είτε με ιδιωτικό έγγραφο στις εργατικές διαφορές, εφόσον αυτό φέρει βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής από τα εκεί αναφερόμενα πρόσωπα, και παρέχει στο δικηγόρο το δικαίωμα να εκπροσωπεί στο δικαστήριο εκείνον που την έδωσε, να ενεργεί όλες τις κύριες ή παρεπόμενες πράξεις που αφορούν τη διεξαγωγή της δίκης, στις οποίες περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η άσκηση ενδίκων μέσων, και να παρίσταται στις αντίστοιχες δίκες που δημιουργούνται από τις πράξεις αυτές, ειδικότερα δε κατά το άρθρο 96 § 3 εδ. α' ΚΠολΔ η πληρεξουσιότητα κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου δίνεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή την έκθεση. Για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο, θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και, αν αυτή δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως, το δε δικαστήριο ελέγχει αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη της πληρεξουσιότητας καθώς και την υπέρβασή της (Ολ.Α.Π. 13/2008, Α.Π. 600/2022). Από όλες τις ως άνω διατάξεις συνάγεται ότι σε περίπτωση ερημοδικίας των διαδίκων που φέρονται ότι άσκησαν την αίτηση αναιρέσεως, χωρίς την απόδειξη της ύπαρξης πληρεξουσιότητας αυτών προς τον δικηγόρο που υπογράφει την αναίρεση, η τελευταία απορρίπτεται ως απαράδεκτη (Α.Π. 409/2023, Α.Π. 600/2022, Α.Π. 220/2021, Α.Π. 165/2020), υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι οι απολειπόμενοι αναιρεσείοντες είτε επισπεύδουν αυτοί εγκύρως τη συζήτηση, είτε έχουν κλητευθεί νόμιμα, ώστε να είναι έγκυρη η συζήτηση της αναιρέσεως (Α.Π. 1353/2022, Α.Π. 1269/2019, Α.Π. 240/2014, Α.Π. 1852/2007). Στην προκειμένη περίπτωση, φέρεται για συζήτηση ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου η κρινόμενη από 6-9-2023 αίτηση για αναίρεση της 126/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, της οποίας η συζήτηση προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας. Κατά την ανωτέρω δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά του πινακίου, δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο η πρώτη αναιρεσείουσα Ε. Κ., ο δεύτερος αναιρεσείων Γ. Κ. και ο έκτος αναιρεσείων Α. Κ.. Από τις 10.481 και 10.482/12-11-2024 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Δωδεκανήσου Κ. Π., που επικαλούνται και προσκομίζουν οι παριστάμενοι τρίτος αναιρεσείων Γ. Κ., τέταρτη αναιρεσείουσα Α. Κ. και πέμπτος αναιρεσείων Φ. Κ., προκύπτει ότι η συζήτηση επισπεύδεται από όλους τους αναιρεσείοντες, δηλαδή και τους απολειπόμενους. Επομένως, εφόσον οι τελευταίοι δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης, πρέπει, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους, όπως ορίζει η διάταξη του άρθρου 576 § 2 ΚΠολΔ. Όμως, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει, ως προς τους αναιρεσείοντες που ερημοδικούν, ότι ο δικηγόρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Δ. Κ., που συνέταξε την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και κατέθεσε αυτήν στη Γραμματεία του Εφετείου Δωδεκανήσου μέσω της δικηγόρου Ρόδου Δήμητρας Δασκαλάκη, που ενεργούσε ως αντιπρόσωπός του, όπως προκύπτει από τη σχετική ...2023 έκθεση κατάθεσης δικογράφου και τη συνημμένη στην αίτηση αναιρέσεως από 6-9-2023 σχετική εξουσιοδότηση του Δ. Κ. προς τη Δ. Δ., ήταν νομίμως διορισμένος πληρεξούσιος αυτών κατ' άρθρο 96 § 3 εδ. α' ΚΠολΔ, αφού δεν υπάρχει στη δικογραφία συμβολαιογραφικό έγγραφο περί χορήγησης πληρεξουσιότητας σε αυτόν εκ μέρους των απολειπομένων αναιρεσειόντων, ενώ από το προσκομιζόμενο ...2023 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου ... Α. Κ. προκύπτει η παροχή πληρεξουσιότητας στον ανωτέρω δικηγόρο μόνο εκ μέρους των παριστάμενων αναιρεσειόντων. Επομένως, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη ως προ τους απολειπόμενους αναιρεσείοντες και να καταδικασθούν αυτοί στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 176 § 1, 183, 191 § 2 του ΚΠολΔ.
Κατά το άρθρο 564 § 1 ΚΠολΔ, "αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης." Επίσης, κατά το άρθρο 143 § 1 εδ. α' του ίδιου Κώδικα, "ο δικαστικός πληρεξούσιος που διορίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 96, είναι αυτοδικαίως και αντίκλητος για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στη δίκη στην οποία είναι πληρεξούσιος, έως και την έκδοση αμετάκλητης απόφασης, εκτός αν με δικόγραφο γνωστοποιηθεί στους λοιπούς διαδίκους η αντικατάστασή του." Στην προκειμένη περίπτωση, από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από τους αναιρεσίβλητους ...2023 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Δωδεκανήσου Κ. Μ. προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της αναιρεσιβαλλόμενης 126/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα την 15-5-2023 στη δικηγόρο Κω Ειρήνη Καλικατζάρου, υπό την ιδιότητά της ως πληρεξούσιας δικηγόρου και αντικλήτου των αναιρεσειόντων, ιδιότητα που αποδεικνύεται από την πρωτόδικη Κ10/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κω και την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, από τις οποίες προκύπτει ότι σε αμφότερες τις δίκες οι αναιρεσείοντες παραστάθηκαν διά της ανωτέρω δικηγόρου. Η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε με την κατάθεσή της στη Γραμματεία του Εφετείου την 12-9-2023, όπως προκύπτει από τη σχετική έκθεση κατάθεσης κάτω από το δικόγραφό της, δηλαδή μετά την παρέλευση της τριακονθήμερης προθεσμίας του άρθρου 564 § 1 ΚΠολΔ, η οποία άρχισε την 16-5-2023 και έληξε την 14-6-2023. Οι παριστάμενοι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση επιδόθηκε σε αυτούς την 25-7-2023. Από την προσκομιζόμενη από αυτούς προσβαλλόμενη απόφαση με την επ' αυτής από 25-7-2023 επισημείωση του δικαστικού επιμελητή Χ. Μ., προκύπτει ότι κατά την ανωτέρω ημερομηνία επιδόθηκε στους αναιρεσείοντες αντίγραφο απογράφου εκτελεστού της προσβαλλόμενης απόφασης, με επιταγή προς πληρωμή των επιδικασθέντων με αυτήν χρηματικών ποσών, όμως η απόφαση είχε ήδη επιδοθεί στους αναιρεσείοντες την 15-5-2023, κατά τα προαναφερθέντα, και η πρώτη επίδοση είχε επιφέρει την έναρξη της προθεσμίας για άσκηση αίτησης αναιρέσεως, η οποία παρήλθε άπρακτη. Πρέπει, συνεπώς, κατά παραδοχή της ένστασης απαραδέκτου των αναιρεσίβλητων, που προβάλλεται παραδεκτά κατ' άρθρο 570 § 1 ΚΠολΔ με τις προτάσεις, που αυτοί κατέθεσαν την 16-1-2025, δηλαδή τουλάχιστον είκοσι ημέρες πριν από τη συζήτηση, αλλά και κατ' αυτεπάγγελτο έλεγχο, να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως ως προς τους παριστάμενους αναιρεσείοντες ως απαράδεκτη λόγω της εκπρόθεσμης άσκησής της, να διαταχθεί κατ' άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο και να καταδικαστούν, επιπλέον των απολειπομένων, και οι παριστάμενοι τρίτος, τέταρτη και πέμπτος αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού νόμιμου αιτήματός τους, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις περί δικαστικών εξόδων.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 6-9-2023 αίτηση των αναιρεσειόντων Ε. Κ. κ.λπ. για αναίρεση της 126/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου.
Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και
Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 31 Μαρτίου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Ιουνίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ