<< Επιστροφή

Αριθμός 996/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Μουλιανιτάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρουλιώ Δαβίου, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αγαθή Δερέ, Ευαγγελία Στεργίου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 24 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σωτηρία Κοσμά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ι. Κ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 2) Κ. Κ. του Ι., κατοίκου ..., 3) Χ. συζ. Ι. Ξ., το γένος Ι. και Μ. Κ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Εμμανουήλ Παπαπαναγιώτου, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσαν προτάσεις.
Στο σημείο αυτό, αναγνώστηκε το από 22-1-2024 σημείωμα για τα πρακτικά, του πληρεξουσίου των υπό στοιχεία 2 και 3 αναιρεσιβλήτων, με το οποίο δηλώνεται ότι ο υπό στοιχείο 1 αναιρεσίβλητος απεβίωσε στις 20-3-2023 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Βόλου Μαγνησίας, και την παρούσα δίκη συνεχίζει η μοναδική εκ διαθήκης κληρονόμος αυτού, υπό στοιχείο 2 ήδη αναιρεσίβλητη, Κ. Κ. του Ι., κάτοικος ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο της, και κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-11-2012 αγωγή των ήδη αποβιώσαντος υπό στοιχείο 1 αναιρεσιβλήτου και των λοιπών υπό στοιχεία 2 και 3 ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 345/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 221/2021 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 2-9-2021 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α, 287, 291 και 292 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα και στην αναιρετική δίκη, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρων 1846 και 1847 ΑΚ, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται αν, μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου διακοπής με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης από το πρόσωπο που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του θανόντος μέχρι την επέλευση του θανάτου του. Ο θάνατος του διαδίκου, που επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης, και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί η άμεση συζήτηση της υπόθεσης (ΑΠ 369/2022, ΑΠ 712/2020, ΑΠ25/2017). Στην προκείμενη περίπτωση ο πρώτος αναιρεσίβλητος Ι. Κ. του Γ. απεβίωσε την 20-03-2023. Μοναδική εκ διαθήκης κληρονόμος του σχετικά με τα δικαιώματα που απορρέουν από την ένδικη αναίρεση είναι η δεύτερη αναιρεσίβλητη Κ. Κ., η οποία κατέστη κληρονόμος του, σύμφωνα με την από 11/10/2022 ιδιόγραφη διαθήκη του πρώτου που δημοσιεύθηκε νόμιμα [526/2023 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Βόλου (τόμος ...)], σε συνδυασμό με το 23893/2023 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών και τα 132/2024, 66/2024 και 56/2024, πιστοποιητικά του Γραμματέα του Ειρηνοδικείου Βόλου και του Πρωτοδικείου Βόλου, αντίστοιχα. Η ανωτέρω κληρονόμος, υπό την ιδιότητά της αυτή, για την οποία δεν υπήρξε αμφισβήτηση, νομίμως δήλωσε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της στο ακροατήριο, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης, τον θάνατο του προαναφερόμενου αναιρεσιβλήτου και την εκούσια στο όνομά της επανάληψη της διακοπείσας βίαια, λόγω του θανάτου του, δίκης, η οποία πλέον νομίμως συνεχίζεται, για τον αποβιώσαντα πρώτο αναιρεσίβλητο στο όνομά της και ατομικώς για τον εαυτό της παρισταμένης δεύτερης αναιρεσίβλητης.
Η προσβαλλόμενη απόφαση, κατ' επιτρεπτή, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561§2 του ΚΠολΔ.), υπήρξε κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι άσκησαν, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, την από 11.03.2010 με αρ.κατ. ... αίτησή τους, με την οποία ζητούσαν να καθοριστεί η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης για την αναγκαστική απαλλοτρίωση των οικοπέδων τους και να αναγνωριστούν δικαιούχοι της αποζημίωσης που θα καθορίζονταν δικαστικά, δυνάμει της ... Πράξης Εφαρμογής που ισχύει όπως διορθώθηκε, με την οποία υλοποιήθηκε ο συμπληρωματικός πολεοδομικός σχεδιασμός στην περιοχή των ... Βόλου και η οποία (Πράξη) κυρώθηκε με την ... απόφαση του Νομάρχη Μαγνησίας που μεταγράφηκε νόμιμα. Με την 1/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου προσδιορίστηκε η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης και αναγνωρίστηκαν οι αναιρεσίβλητοι (συν)δικαιούχοι αυτής, κατά ποσοστό 1/3 έκαστος για το ΚΑ ... ρυμοτομούμενο ακίνητό τους. Με την ίδια απόφαση το ως άνω Δικαστήριο απείχε της αναγνώρισης των αναιρεσιβλήτων ως (συν)δικαιούχων της απαλλοτριωτικής αποζημίωσης για τις ιδιοκτησίες τους με ΚΑ ... και ΚΑ ..., που ταυτίζονται με το επίδικο ακίνητο, επειδή το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο άσκησε κύρια παρέμβαση προβάλλοντας δικαιώματα κυριότητας επ' αυτών. Κατόπιν τούτων οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν την από 28.11.2012 με αρ.κατ. ... αναγνωριστική κυριότητας αγωγή τους, ενώπιον του ιδίου ως άνω Δικαστηρίου, επικαλούμενοι παράγωγο (αποδοχή κληρονομίας και μεταγραφή) και πρωτότυπο (έκτακτη χρησικτησία) τρόπο κτήσεως κυριότητας, με την οποία ζητούσαν να αναγνωρισθούν (συγ)κύριοι, (συν)νομείς και συγκάτοχοι του επίδικου ακινήτου, κατ' ισομοιρίαν και (συν)δικαιούχοι κατά ποσοστό 1/3 ο καθένας της αποζημίωσης που καθορίστηκε προσωρινά με την 1/2012 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 345/2018 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή ως κατ' ουσίαν βάσιμη, απορριπτομένης της ένστασης αοριστίας της αγωγής που προέβαλε το εναγόμενο αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο. Κατά της απόφασης αυτής το τελευταίο άσκησε την από 16.11.2019 έφεσή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 221/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, η οποία απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση. Ήδη, κατά της απόφασης αυτής, το εκκαλούν - εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο άσκησε νομότυπα και εμπρόθεσμα την υπό κρίση αναίρεση, η οποία είναι παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ.1, 566§1, 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 ΚΠολΔ).
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 369, 1033, 1192, 1194 και 1198 ΑΚ, προκύπτει ότι, για την κτήση κυριότητας ακινήτου με παράγωγο τρόπο, απαιτείται συμφωνία μεταξύ κυρίου του ακινήτου και αποκτώντος ότι μετατίθεται σε αυτόν η κυριότητα για νόμιμη αιτία, συμβολαιογραφικό έγγραφο και μεταγραφή αυτού. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, επίσης, ότι μεταξύ των προϋποθέσεων που απαιτούνται για την απόκτηση της κυριότητας ακινήτου με σύμβαση είναι, ότι ο μεταβιβάσας ήταν κύριος του ακινήτου που μεταβιβάστηκε. Εξάλλου, από το συνδυασμό των προαναφερόμενων διατάξεων με εκείνες των άρθρων 1094 ΑΚ, 70, 216 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι, για την πληρότητα της αναγνωριστικής αγωγής κυριότητας ακινήτου, του οποίου η κυριότητα αποκτήθηκε με παράγωγο τρόπο, πρέπει ο ενάγων να αναφέρει, εκτός των άλλων, ότι κατέστη κύριος του επίδικου ακινήτου για ορισμένη αιτία με συμβολαιογραφικό έγγραφο, και μεταγραφή και ότι ο άμεσος δικαιοπάροχος του ήταν αληθής κύριος του πράγματος που μεταβίβασε. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 1045 του Α.Κ. για την κτήση της κυριότητας ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία απαιτείται άσκηση νομής επί μία συνεχή εικοσαετία. Νομέας κατά το άρθρο 974 του ίδιου κώδικα είναι όποιος απέκτησε τη φυσική εξουσία πάνω στο ακίνητο, αν ασκεί την εξουσία αυτή με διάνοια κυρίου. Περί της συνδρομής ή όχι των προαναφερομένων στοιχείων κρίνει το δικαστήριο, κατά την κοινή αντίληψη, με βάση τα συγκεκριμένα, σε κάθε περίπτωση, περιστατικά. Ο διάδικος που προβάλλει χρησικτησία, πρέπει να επικαλεσθεί τη νομή και να καθορίσει συνάμα τις μερικότερες υλικές πράξεις αυτής, από τις οποίες, αν αποδειχθούν, θα συναχθεί η πραγμάτωση της θελήσεως του κατόχου να κατέχει το πράγμα ως εάν να ήταν δικό του. Τέτοιες δε πράξεις είναι και η εποπτεία, η επίβλεψη, η επίσκεψη, η καλλιέργεια, η οριοθέτηση, η περιμάνδρωση, η περιτοίχιση και η καταμέτρηση των διαστάσεών του κτλ χωρίς παράλληλα να απαιτείται και ο ημερολογιακός προσδιορισμός των επιμέρους πράξεων μέσα στον χρόνο της χρησικτησίας. Οι, περί του αντιθέτου ισχυρισμοί του Ελληνικού Δημοσίου, προς αντίκρουση της εναντίον του ασκηθείσας αγωγής, αποτελούν ενστάσεις, ως γεγονότα διακωλυτικά της γενέσεως του δικαιώματος κυριότητας του ενάγοντος, και όχι αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής. Επομένως, τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την ιστορική βάση αυτών των ισχυρισμών (καταλυτικών ενστάσεων), πρέπει να αποδείξει το ενιστάμενο Ελληνικό Δημόσιο και, για τον λόγο αυτό, τις συνέπειες της αμφιβολίας του δικαστηρίου περί της βασιμότητας των ισχυρισμών του και εντεύθεν της απορρίψεώς τους τις φέρει εκείνο (Ελληνικό Δημόσιο) και όχι ο ενάγων (Α.Π. 1182/2018). Για το ορισμένο της αγωγής που στηρίζεται σε κτήση κυριότητας ακινήτου με χρησικτησία, δεν απαιτείται να εκτίθεται σ' αυτή ότι το ακίνητο δεν είναι ανεπίδεκτο χρησικτησίας ούτε να δικαιολογείται για ποιο λόγο αυτό δεν συμβαίνει, καθόσον από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1094, 1045 και 1054 του Α.Κ., προκύπτει ότι ο ισχυρισμός αυτός συνιστά ένσταση του αντιδίκου του επικαλούμενου κτήση κυριότητας με χρησικτησία (Α.Π. 894/2020, Α.Π. 977/2007) που είναι διακωλυτική του επικαλουμένου με την αγωγή δικαιώματος κυριότητας του ενάγοντος στο επίδικο και πρέπει να προτείνεται από τον εναγόμενο, αφού ούτε από το δικαστήριο λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως και, όταν εναγόμενο είναι το Ελληνικό Δημόσιο, αυτό επίσης πρέπει να επικαλεσθεί και, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, να αποδείξει, ότι το επίδικο ακίνητο είναι ανεπίδεκτο χρησικτησίας, διότι περιήλθε στην κυριότητά του με κάποιο νόμιμο τρόπο, τον οποίο πρέπει συγκεκριμένα να προσδιορίζει για να είναι ορισμένη η σχετική ένσταση του. Η απλή άρνηση από τον ενάγοντα της ενστάσεως ανεπιδέκτου χρησικτησίας του επιδίκου, λόγω αποκτήσεως κυριότητας από το ίδιο, τον οποίο προβάλλει το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο δεν καθιστά την αγωγή αόριστη, αλλά υποχρεώνει αυτό (Ελληνικό Δημόσιο) σε απόδειξη των περιστατικών που θεμελιώνουν τη δική του κυριότητα στο επίδικο (ΑΠ 496/2024). Έτι περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 111 παρ. 2, 118 αρ. 4 και 216 παρ. 1 ΚΠολΔ., προκύπτει ότι το δικόγραφο της αγωγής, πρέπει να περιέχει σαφή έκθεση των γεγονότων, τα οποία θεμελιώνουν κατά νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκηση αυτής από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα. Η ποιοτική ή ποσοτική αοριστία της αγωγής, υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, κατά νόμο, για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, αποτελούν δε προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου, στον οποίο στηρίζεται το αίτημα της αγωγής. Αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη θεμελιωτικά γεγονότα μη διαλαμβανόμενα στο αγωγικό δικόγραφο και έχοντα ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, ή δεν έλαβε υπόψη τέτοια γεγονότα μολονότι διαλαμβάνονταν στην αγωγή, τότε ιδρύεται ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, ενώ αν το δικαστήριο κατά παράβαση της δικονομικής διατάξεως του άρθρου 216 ΚΠολΔ, παρά την μη επαρκή έκθεση σε αυτό των αναγκαίων στοιχείων για την στήριξη του αιτήματος της αγωγής, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια, την κρίνει ορισμένη παραλείποντας να κηρύξει την ακυρότητα του δικογράφου, ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη, ιδρύεται λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. (ΑΠ 1117/2024, 709/2023, ΑΠ1780/2022), καθόσον αυτός αναφέρεται σε παραβάσεις κανόνων δικονομικού δικαίου, στο οποίο υπάγονται οι κανόνες που ρυθμίζουν τον τρόπο, τα όργανα και την μορφή της ένδικης προστασίας (ΑΠ 386/2020, ΑΠ 1556/2018, ΑΠ 112/2016, ΑΠ 609/2014). Στην προκειμένη περίπτωση, το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με τον μοναδικό λόγο αναίρεσής του, αιτιάται το εκδώσαν την προσβαλλόμενη απόφαση δευτεροβάθμιο δικαστήριο ότι υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. και, τούτο, διότι δεν απέρριψε την από 28.11.2012 (αρ.εκθ.κατ. ...) αγωγή των αναιρεσιβλήτων, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, καίτοι το δικόγραφο αυτής (αγωγής) έπασχε αοριστίας, διότι οι αναιρεσίβλητοι δεν εξέθεσαν στο δικόγραφο αυτό, συγκεκριμένες διακατοχικές πράξεις των απώτατων δικαιοπαρόχων τους μέχρι πρωτοτύπου τρόπου κτήσεως της κυριότητας και δη υπό τις προϋποθέσεις του προϊσχύσαντος βυζαντιρωμαϊκού δικαίου και μάλιστα συμπληρωμένες μέχρι την 11.09.1915. Στην ένδικη από 28.11.2012 αναγνωριστική κυριότητας αγωγή, η οποία ασκήθηκε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου και στρεφόταν κατά του εναγόμενου και ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, οι ενάγοντες εξέθεταν επί λέξει τα ακόλουθα: "1..- Τυγχάνουμε συγκύριοι, συννομείς και συγκάτοχοι, κατ' ισομοιρίαν, ενός οικοπέδου, το οποίο βρίσκεται μέσα στο εγκεκριμένο σχέδιο της περιοχής ... του Δήμου Βόλου, Υποθηκοφυλακείου Βόλου, και στη διασταύρωση της οδού ... (… οδού) και οδού προς θάλασσα, το οποίο έχει έκταση μέτρα τετραγωνικά (350,44) τριακοσίων πενήντα και σαράντα τεσσάρων εκατοστών, εμφαίνεται με τον αριθμό "…" και με τα κεφαλαία αλφαβητικά στοιχεία Ε-Ζ-Η-Θ-Ε στο από μηνός Δεκεμβρίου του έτους 2009 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Γ. Τ. και συνορεύει βορειοανατολικά σε πλευρά Ζ-Η μήκους μέτρων (8,18) οκτώ και δέκα οκτώ εκατοστών με δημοτική έκταση, νοτιοανατολικά σε πλευρά Η - Θ μήκους μέτρων (47,79) σαράντα επτά και εβδομήντα εννέα εκατοστών με τμήμα ιδιοκτησίας μας που αποδόθηκε σε κοινή χρήση στα πλαίσια του άρθρου 8 του Ν. 1337/1983, νοτιοδυτικά σε πλευρά Θ - Ε μήκους μέτρων (7,01) επτά και ενός εκατοστού με οδό πλάτους (8) οκτώ μέτρων και βορειοδυτικά σε πλευρά Ε - Ζ μήκους μέτρων (51 ,95) πενήντα ενός και ενενήντα πέντε εκατοστών με την οδό ... (παραλιακή οδός) πλάτους (14,00) δέκα τεσσάρων μέτρων. Το ως άνω ακίνητό μας ρυμοτομείται εξ ολοκλήρου για τη δημιουργία κοινοχρήστου χώρου και έχει Κ.Α. ... και ..., περιήλθε δε εις την αποκλειστική συγκυριότητα, συννομή και συγκατοχή μας, κατ' ισομοιρίαν, δυνάμει της με αριθμό ...2009 πράξεως αποδοχής κληρονομίας της Συμβολαιογράφου Βόλου Μ. Κ., που μεταγράφτηκε νόμιμα στα Βιβλία Μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Βόλου, .... , στις 15.12.2009. 2.- Στην δικαιοπάροχό μας, Μ. Κ., το προπεριγραφέν οικόπεδο, περιήλθε αρχικά σαν ακίνητο μεγαλύτερης έκτασης δυνάμει της με αριθμό ... πράξης αποδοχής κληρονομιάς του άλλοτε Συμβολαιογράφου Βόλου Ν. νομίμως μεταγεγραμμένης.... 3.- Στον απώτερο δικαιοπάροχό μας, Χ. Ρ. του Α., το προπεριγραφέν οικόπεδο περιήλθε σαν ακίνητο μεγαλύτερης έκτασης, δυνάμει του με αριθμό ... πωλητηρίου συμβολαίου του Συμβολαιογράφου Βόλου Χ. Κ., νομίμως μεταγεγραμμένου .....4.- Επιπρόσθετα, επί του προπεριγραφέντος ακινήτου, τόσο εμείς όσο και οι δικαιοπάροχοί μας, ασκούσαμε πράξεις φυσικής εξουσίασης και πράξεις νομής και κατοχής σχετικών με την φύση και τον προορισμό του ακινήτου, για χρονικό διάστημα άνω των εβδομήντα (70) ετών, (ήτοι από το έτος 1934), συνέχεια και χωρίς διακοπή, καλόπιστα, ανεπίληπτα και με πίστη κυρίου, χωρίς καθόλου ουδέποτε να έχουμε ενοχληθεί από κανέναν, κατά την άσκηση των παραπάνω πράξεων, ή να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο τα δικαιώματά μας, προσωπικά ή εμπράγματα, πάνω σε αυτό. Ειδικότερα, ο δικαιοπάροχός μας Χ. Ρ., καλλιεργούσε το προπεριγραφέν ακίνητο με καλαμπόκι, το εκμεταλλευόταν ως μποστάνι και αμπέλι, συνέλεγε τους καρπούς του, το επέβλεπε, το τοπογραφούσε, το οριοθετούσε, εκμίσθωνε την χορτονομή του στον Α. Τ. μέχρι του έτους 1955 και ασκούσε γενικώς κάθε προσιδιάζουσα στον αληθή κύριο και νομέα πράξη επ' αυτού. Μετά δε την απόκτηση του εν λόγω ακινήτου από την άμεση δικαιοπάροχό μας το έτος 1977, και μετέπειτα από εμάς, συνεχίσαμε την φυσική αυτού εξουσίαση ασκώντας κάθε προσιδιάζουσα στον αληθή κύριο και νομέα πράξη επ' αυτού, ενώ το συμπεριλαμβάνουμε και σε όλες ανεξαιρέτως τις κατά νόμο απαιτούμενες κατά καιρούς φορολογικές μας δηλώσεις. 5.- Προς επίρρωση των ισχυρισμών μας περί αποκλειστικής συγκυριότητάς μας επί του επιδίκου οικοπέδου, αναφερόμεθα εις την με αριθμ. 6/1972 αμετάκλητη Απόφαση του Εφετείου Λάρισας. Σύμφωνα με τις παραδοχές της τελευταίας, η διεκδικούμενη τότε από τον πρώτο τον καθών - εναγομένων" ΟΤΑ Δήμο Βόλου, "έκταση, τμήμα της οποίας αποτελεί και η επίδικη έκταση, βρίσκεται στην ίδια θέση με την αναφερόμενη στον τίτλο κτήσεως του απώτερου δικαιοπαρόχου μας Χ. Ρ., με αριθμ. ... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Βόλου Χ. Κ., αγροτική έκταση.....6.- Σύμφωνα με την από 29.09.2010 έκθεση ελέγχου της Κτηματικής Υπηρεσίας του Νομού Μαγνησίας σε συνδυασμό με την με αριθμ. πρωτ. ... βεβαίωση της τελευταίας, αναφορικά εις την προβολή ή μη δικαιωμάτων του Δημοσίου επί της επίδικης έκτασης με ΚΑ ... και ..., προκύπτει ότι τα ακίνητα των προσκομισθέντων από εμάς κατά τα ανωτέρω τίτλων ιδιοκτησίας (ήτοι της με αριθμ. ...2009 πράξεως αποδοχής κληρονομίας της Συμβολαιογράφου Βόλου Μ. Κ., της με αριθμό ...... πράξης αποδοχής κληρονομιάς του άλλοτε Συμβολαιογράφου Βόλου Ν. Κ., του με αριθμό ... προικοσυμφώνου του άλλοτε Συμβολαιογράφου Βόλου Ν. Κ., αλλά και του με αριθμό ... συμβολαίου του άλλοτε Συμβολαιογράφου Βόλου Χ. Κ.) εντοπίζονται στο ρυμοτομούμενο, ενώ από τον έλεγχο του βιβλίου καταγραφής Δημοσίων Κτημάτων που τηρείται στην οικεία υπηρεσία δεν προέκυψαν στοιχεία ότι τα υπό κρίση ρυμοτομούμενα ακίνητα εμπίπτουν εντός καταγεγραμμένου Δημοσίου Κτήματος.....7.- Τέλος, σύμφωνα με την από μηνός Δεκεμβρίου 2009 τεχνική έκθεση του τοπογράφου μηχανικού Γ. Τ., η επίδικη έκταση συμπίπτει με τα με αριθμ. 52 και 53 οικόπεδα του από Ιουνίου 1961 τοπογραφικού διαγράμματος του Α. Ψ. και κατ' ακολουθία με τις με ΚΑ ... και ... ρυμοτομούμενες ιδιοκτησίες. 8.- Το προπεριγραφέν οικόπεδο μας, εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως με την με αριθμό ... πράξη εφαρμογής του Δήμου Βόλου, η οποία συνετάγη επί τη βάσει του ρυμοτομικού σχεδίου της περιοχής ... του Δήμου Βόλου, που καταρτίστηκε με το από 15.01.1988 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ ....) και το από 29.01.1991 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ.....) περί τροποποιήσεως ρυμοτομικού σχεδίου ... του Δήμου Βόλου Νομού Μαγνησίας. Ως προκύπτει εκ των οικείων πινάκων της πράξεως εφαρμογής αυτής, το εν λόγω οικόπεδό μας έχει ρυμοτομηθεί και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της δικαιοπαρόχου μας, Μ. Κ., έχουν προσδιορισθεί σύμφωνα με τον Ν. 1337/1983. Αναλυτικότερα, έχει συνταχθεί διορθωτική της ως άνω με αριθμό ... πράξη εφαρμογής, η οποία κυρώθηκε δυνάμει της με αριθμό ... Απόφασης του Νομάρχη Μαγνησίας, νομίμως μεταγεγραμμένης ...., για τον προσδιορισμό των δικαιωμάτων της δικαιοπαρόχου μας, που απορρέουν από τον χαρακτηρισμό των οικοπέδων της με Κ.Α. ..., ... και ... ως κοινοχρήστου χώρου. 9.- Κατόπιν των ανωτέρω, ασκήσαμε κατά του πρώτου των καθών - εναγομένων, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, δικάζοντος κατά την ειδική διαδικασία απαλλοτριώσεων, την από 11.03.2010 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ... αίτησή μας. Δυνάμει δε της τελευταίας ζητήσαμε τον προσδιορισμό προσωρινής τιμής μονάδος αποζημιώσεως των ακινήτων μας, τα οποία ρυμοτομούνται, δυνάμει της με αριθμό ... πράξης εφαρμογής της περιοχής ... του Δήμου Βόλου, όπως η τελευταία έχει διορθωθεί, και την αναγνώρισή μας ως συνδικαιούχων της αποζημιώσεως που θα καθοριζόταν προσωρινά με την απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου και οριστικά με απόφαση του Εφετείου Λάρισας και που αφορά εις τις με αριθμό κτηματολογικού πίνακα ... και ... ιδιοκτησίες μας. 10.- Επί της ως άνω δε αιτήσεώς μας, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου ..... το δεύτερο των καθών - εναγομένων, Ελληνικό Δημόσιο, νομίμως εκπροσωπούμενο, άσκησε την από 14.04.2011 κύρια παρέμβασή, με την οποία ζητούσε να απορριφθεί η αίτησή μας και να αναγνωριστεί το τελευταίο δικαιούχος της επίδικης αποζημιώσεως. 1 1 Επί της ανωτέρω αιτήσεώς μας αλλά και της ανωτέρω κύριας παρέμβασης του δευτέρου των καθών - εναγομένων, οι οποίες συνεκδικάστηκαν, εξεδόθη η με αριθμό 1/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, η οποία δέχθηκε εν μέρει την αίτησή μας, την ανταίτηση του πρώτου των καθών - εναγομένων και την κύρια παρέμβαση του δευτέρου των καθών - εναγομένων. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την προαναφερθείσα απόφαση, το Δικαστήριο Σας προσδιόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημιώσεως των ιστορούμενων εις την κριθείσα αίτησή μας οικοπεδικών τμημάτων μας, μας αναγνώρισε συνδικαιούχους σε ποσοστό 1/3 τον καθένα από εμάς της αποζημίωσης που καθορίστηκε προσωρινά για το με ΚΑ ... ρυμοτομούμενο οικόπεδό μας και απείχε της εκδόσεως αποφάσεως αναγνώρισής μας ως συνδικαιούχων της ως άνω αποζημίωσης αναφορικά εις τις με ΚΑ ... και ... ιδιοκτησίες μας οι οποίες εμφαίνονται- στο από Δεκεμβρίου 2009 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Γ. Τ. με τα στοιχεία Ε-Ζ-Η-Θ-Ε, εμβαδού 350,44 τ.μ., διότι το δεύτερο των καθών - εναγομένων αξιώνει δικαιώματα κυριότητος επ' αυτών και περαιτέρω δεν αποδεικνύεται το δικαίωμά μας να αναγνωριστούμε συνδικαιούχοι της αποζημίωσης. 12.- Ωστόσο, κατόπιν των ανωτέρω αναλυτικά αναφερθέντων αποδεικτικών στοιχείων και τίτλων κτήσεών μας, αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφιβολίας ότι τυγχάνουμε αποκλειστικοί συγκύριοι, συννομείς και συγκάτοχοι του προπεριγραφέντος οικοπέδου, εμβαδού 350,44 τ.μ., με Κ.Α. ... και ... και το Δικαστήριό Σας πρέπει να μας αναγνωρίσει συνδικαιούχους της αποζημίωσης που καθορίστηκε προσωρινά με την με αριθμ. 1/2012 Απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου και που θα καθορισθεί οριστικά με Απόφαση του Εφετείου Λάρισας.....20.- Επειδή τυγχάνουμε αποκλειστικοί συγκύριοι, κατ' ισομοιρία, της με ΚΑ ... και ... ρυμοτομούμενης ιδιοκτησίας μας, δυνάμει των προαναφερθέντων τίτλων κτήσεώς μας, ήτοι της με αριθμ. ...2009 πράξεως αποδοχής κληρονομίας της Συμβολαιογράφου Βόλου Μ. Κ., της με αριθμό ...... πράξης αποδοχής κληρονομιάς του άλλοτε Συμβολαιογράφου Βόλου Ν. Κ., του με αριθμό ... προικοσυμφώνου του άλλοτε Συμβολαιογράφου Βόλου Ν. Κ., αλλά και του με αριθμό ... συμβολαίου του άλλοτε Συμβολαιογράφου Βόλου Χ. Κ., άλλως δέ και όλως επικουρικώς δυνάμει των προσόντων της εκτάκτου χρησικτησίας, προσμετρουμένου στο χρόνο συννομής μας και του χρόνου συννομής των δικαιοπαρόχων μας...". Με βάση αυτά τα πραγματικά περιστατικά οι ενάγοντες ζητούσαν να αναγνωρισθούν (συγ)κύριοι, (συν)νομείς και (συγ)κάτοχοι του επίδικου ακινήτου, κατ' ισομοιρίαν και (συν)δικαιούχοι κατά ποσοστό 1/3 ο καθένας της αποζημίωσης που καθορίστηκε προσωρινά με την 1/2012 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου. Με το παραπάνω περιεχόμενο και αίτημα η ένδικη αγωγή είναι πλήρως ορισμένη, περιέχοντας όλα τα αναγκαία στοιχεία που τη θεμελιώνουν, καθόσον σε αυτήν αναφέρεται ο πρωτότυπος τρόπος κτήσης (συγ)κυριότητας των εναγόντων, με την επίκληση της άσκησης εμφανών διακατοχικών (υλικών) πράξεων νομής (καλλιέργεια, εποπτεία, οριοθέτηση, εκμίσθωση, φορολογικές δηλώσεις στην αρμόδια Οικονομική Εφορία) στο επίδικο από τους ίδιους, αλλά και από τους απώτερους και απώτατους δικαιοπαρόχους τους για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα εβδομήντα (70) έτη, ήτοι από το έτος 1934, με καλή πίστη συνεχώς μέχρι και την άσκηση της αγωγής. Κατά συνέπεια ο λόγος αναίρεσης, με τον οποίο το αναιρεσείον πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση για παραβίαση της διατάξεως του αριθμού 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο που την εξέδωσε δεν απέρριψε, ως απαράδεκτη, την αγωγή, καθόσον δεν δέχθηκε τον προβαλλόμενο, ενώπιόν του με λόγο εφέσεως, σχετικό ισχυρισμό του περί αοριστίας αυτής, λόγω μη επίκλησης των προϋποθέσεων κτήσης κυριότητας του επίδικου ακινήτου με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου, με την αναφορά συγκεκριμένων πράξεων νομής των απώτερων και απώτατων δικαιοπαρόχων των εναγόντων-αναιρεσιβλήτων, επί τριάντα έτη μέχρι 11.9.1915, με διάνοια κυρίου και καλή πίστη, είναι αβάσιμος, με την επισήμανση ότι οι ενάγοντες δεν είχαν υποχρέωση να επικαλεστούν στην αγωγή τους την απόκτηση, κατά το βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο, χρησικτησίας μέχρι την 11.9.1915, αφού η επίκληση αυτή προϋποθέτει δημόσιο κτήμα, πράγμα το οποίο αποτελεί περιεχόμενο ισχυρισμού, η απόδειξη του οποίου βαρύνει το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο και δεν αποτελεί στοιχείο της αγωγής, ενόψει ότι οι ενάγοντες, στην αγωγή τους αναφέρουν ότι το επίδικο ήταν ανέκαθεν αγροτικό ακίνητο (ΑΠ 853/2021, ΑΠ 1214/2020). Κατόπιν τούτων και μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναίρεσης προς έρευνα, η αίτηση αναιρέσεως είναι απορριπτέα στο σύνολό της. Τέλος, το αναιρεσείον πρέπει να καταδικασθεί, λόγω της ήττας του, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματος των αναιρεσιβλήτων, στα δικαστικά έξοδα αυτών (αναιρεσιβλήτων), τα οποία θα καταλογισθούν μειωμένα (άρθρα 176, 183, 191§2 Κ.Πολ.Δ., 22§§1, 3 του ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμός 18 του Εισ.Ν.Κ.Πολ.Δ., όπως τούτο ισχύει μετά την έκδοση της Κ.Υ.Α. 134423ΟΙΚ./08.12.1992 των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (Φ.Ε.Κ. Β' 11/20.01.1993) που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5§12 του ν. 1738/1987).


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 02.09.2021 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 221/2021 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας.
Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων ευρώ (300,00€).
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 29 Μαΐου 2024.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Ιουνίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης, και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου

<< Επιστροφή