<< Επιστροφή

Αριθμός 1291/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου - Εισηγήτρια και Μιχαήλ Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Σ. του Σ., κατοίκου ..., ως εταίρου της Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "ΠΡΟΟΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΒΗΤΩΝ - ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ" και τον διακριτικό τίτλο "ΠΡΟΟΔΟΣ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΕΣ Ε.Π.Ε.", που εδρεύει στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αργύριο Αργυριάδη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Ι. Γ. του Β., κατοίκου ..., εταίρου της Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "ΠΡΟΟΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΒΗΤΩΝ - ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ" και τον διακριτικό τίτλο "ΠΡΟΟΔΟΣ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΕΣ Ε.Π.Ε.", που εδρεύει στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, 2)Ν. Γ. του Β., κατοίκου ..., εταίρου της Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "ΠΡΟΟΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΒΗΤΩΝ - ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ" και τον διακριτικό τίτλο "ΠΡΟΟΔΟΣ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΕΣ Ε.Π.Ε.", που εδρεύει στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Γαλλή, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-07-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9874/2019 του ίδιου Δικαστηρίου και 1747/2021 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητάει ο αναιρεσείων με την από 10-01-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 10.1.2021 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, με αριθμό 1747/2021 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Η αίτηση αναίρεσης, ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (αρθ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ.3 ΚΠολΔ).
Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι λόγος αναιρέσεως για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως αυτός αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση και τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών στη διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται ( ΑΠ 1141/2018, ΑΠ 1474/2008). Εξ άλλου, ως έννομο συμφέρον νοείται κάθε υλικό ή ηθικό όφελος, που αναγνωρίζει ο νόμος υπέρ αυτού που ζητεί δικαστική προστασία, εφόσον επιπλέον είναι άμεσο και παρόν. Άμεσο έννομο συμφέρον υπάρχει όταν από την ύπαρξη κάποιας έννομης σχέσης (άκυρη δικαιοπραξία κλπ.) προκαλείται αβεβαιότητα ως προ ορισμένη έννομη σχέση του ενάγοντος με τρίτο πρόσωπο και συνακόλουθος κίνδυνος για τα συμφέροντα αυτού (άμεσος και επικείμενος ή και εξαρτώμενος από πρόσθετα μελλοντικά περιστατικά), για την αποτροπή του οποίου ζητείται, ως πρόσφορη και αναγκαία δικαιοδοτική πράξη, η έκδοση δικαστικής απόφασης. Ενώ παρόν είναι το έννομο συμφέρον όταν αφορά έννομες σχέσεις υπαρκτές και παρούσες, και όχι υποθετικές και μελλοντικές ή ενδεχόμενες. Τα αναγκαία για τη θεμελίωση εννόμου συμφέροντος περιστατικά μπορούν να προταθούν και με τις προτάσεις, εκτός από την περίπτωση της αναγνωριστικής αγωγής, στην οποία το έννομο συμφέρον επιτελεί νομιμοποιητική λειτουργία και πρέπει η προβολή τους να γίνεται μόνον με την αγωγή. Οι εν λόγω διαδικαστικές προϋποθέσεις, της νομιμοποίησης των διαδίκων και της συνδρομής εννόμου συμφέροντος, συνιστούν ουσιαστικές προϋποθέσεις παροχής δικαστικής προστασίας, ο δε, κρίσιμος χρόνος για την ύπαρξή του εννόμου συμφέροντος στην αξίωση δικαστικής προστασίας είναι ο χρόνος της συζήτησης της αγωγής, μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση, ακόμα και αν ελλείπει κατά το χρόνο άσκησής της, διότι αντίθετη ερμηνευτική προσέγγιση θα παραβίαζε και την αρχή της οικονομίας της δίκης. Η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για την ύπαρξη ή μη των διαδικαστικών προϋποθέσεων και δη του εννόμου συμφέροντος, ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αριθμός 1 του ΚΠολΔ, και όχι εκείνον του αριθμού 14 (ο οποίος ανακύπτει μόνο όταν το δικόγραφο της αγωγής δεν περιέχει τα στοιχεία που θεμελιώνουν τη νομιμοποίηση και δικαιολογούν το έννομο συμφέρον για την άσκησή της ΟλΑΠ 25/2008), με την αιτιολογία ότι το έννομο συμφέρον (όπως και η νομιμοποίηση του διαδίκου), αποτελούν, σύμφωνα με το άρθρο 68 του ΚΠολΔ, ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παροχή δικαστικής προστασίας και συνεπώς η μη συνδρομή τους συνεπάγεται την απόρριψη της αγωγής ως αβάσιμης και όχι ως απαράδεκτης (ΑΠ 1295/2023, ΑΠ 1646/2022, ΑΠ 772/2014, ΑΠ 1805/2012, ΑΠ 1881/2006).

Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ` αυτήν λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία). Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΟλΑΠ 30/1997, ΟλΑΠ 28/1997, ΑΠ 1628/2010). Κατά το άρθρο 44 του Ν. 3190/1955 περί εταιρειών περιορισμένης ευθύνης, η εταιρεία περιορισμένης ευθύνης λύεται: α) σε κάθε περίπτωση που προβλέπεται από τον νόμο, ή το καταστατικό της β) με απόφαση της συνέλευσης των εταίρων, λαμβανομένης, εφ` όσον στο καταστατικό δεν ορίζεται άλλως, από τα τρία τέταρτα του όλου αριθμού των εταίρων, που εκπροσωπούν τα τρία τέταρτα του όλου εταιρικού κεφαλαίου γ) με δικαστική απόφαση ένεκα σπουδαίου λόγου, κατόπιν αίτησης των εταίρων, εκπροσωπούντων τουλάχιστον το εν δέκατον του εταιρικού κεφαλαίου δ) με την κήρυξή της σε κατάσταση πτώχευσης. Η λύση της ΕΠΕ κατά την παρ. 4 του άρθρου 44, υπόκειται στις κατά το άρθρο 8 του ιδίου νόμου δημοσιεύσεις. Εξ' άλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 33 παρ. 3 του ιδίου νόμου, "..εφόσον υφίσταται σπουδαίος λόγος, το Μονομελές Πρωτοδικείο, δικάζον κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, κατόπιν αιτήσεως οιουδήποτε διαχειριστού ή εταίρου, δύναται να αποκλείσει από την εταιρία οποιονδήποτε εταίρον, εφόσον ελήφθη περί αυτού απόφαση της συνελεύσεως..". Το δικαστήριο τέμνει οριστικώς την συγκεκριμένη διαφορά, καθόσον δεν πρόκειται για διαφορά ασφαλιστικών μέτρων, αλλά τηρείται η διαδικασία αυτή με σκοπό την ταχύτερη εκδίκασή της και ως εκ τούτου κατά της εκδιδομένης αποφάσεως επιτρέπονται ένδικα μέσα (ΟλΑΠ 754/1986, ΑΠ 1280/2012, ΑΠ 1071/1996, ΑΠ 1205/1986). Ο ν. 3190/1955 δεν παρέχει τα κριτήρια με βάση τα οποία θα διαπιστωθεί η συνδρομή του σπουδαίου λόγου. Αυτή κρίνεται κατά τις περιστάσεις και σε συνάρτηση με τη γενικότερη οργάνωση της συγκεκριμένης εταιρίας. Αυτή η οργάνωση θα αποτελεί τον κύριο οδηγό για την εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης που δημιούργησε ο επικαλούμενος σπουδαίος λόγος. Η εκτίμηση για την ύπαρξη σπουδαίου λόγου είναι αντικειμενική και λαμβάνει χώρα στα πλαίσια της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών και μετά από στάθμιση των αντιτιθέμενων συμφερόντων. Σπουδαίο λόγο για τη δικαστική λύση της ΕΠΕ, αποτελεί η παράβαση του νόμου, ή του καταστατικού της εταιρείας από το διαχειριστή αυτής, η πραγματοποίηση, ή η αδυναμία πραγματοποίησης του εταιρικού σκοπού, η κακή διαχείριση της εταιρείας, ή μη αποδοτικότητα αυτής, η επί μεγάλο χρονικό διάστημα μη σύγκληση της συνέλευσης των εταίρων, η παράβαση των υποχρεώσεων κάποιου από του εταίρους, καθώς και όταν η συνέχιση συμμετοχής στην εταιρεία είναι, για λόγους αντικειμενικούς ή υποκειμενικούς, δυσβάσταχτη για τον παραμένοντα εταίρο. Πάντως, η έξοδος εταίρου με την επίκληση σπουδαίου λόγου πρέπει να αποτελεί το έσχατο μέσο (αρχή ultima ratio) (ΑΠ 2127/1988), για τη στοιχειοθέτησή του δε, δεν προϋποτίθεται αναγκαίως η ύπαρξη υπαιτιότητας των λοιπών εταίρων (ΑΠ 1759/2014, ΑΠ 1127/1988).

Εξ άλλου, η λύση της εταιρείας, κατά κανόνα, δεν επιφέρει και τη λήξη της, δηλαδή τη διάλυση του εταιρικού οργανισμού. Απλώς, με τη λύση της εταιρείας επέρχεται διακοπή της παραγωγικής της λειτουργίας και η εταιρεία τίθεται πλέον σε εκκαθάριση. Η αρχή αυτή διατυπώνεται κατά τρόπο ομοιόμορφο τόσο για την ΕΠΕ (άρθρο 46 ν. 3190/1955) όσο και για άλλες εταιρείες, ότι δηλαδή, και μετά τη λύση της, η εταιρεία λογίζεται ότι εξακολουθεί να υπάρχει και η νομική της προσωπικότητα διατηρείται και κατά το στάδιο της εκκαθάρισης και της διανομής της εταιρικής περιουσίας. Λαμβανομένου συνεπώς υπόψη του ότι η ΕΠΕ εξακολουθεί σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 46 παρ. 1 εδ. β' ν. 3190/1955 να διατηρεί και κατά το στάδιο αυτό τη νομική της προσωπικότητα, δηλαδή, να υφίσταται μέχρι και το τέλος της διαδικασίας της εκκαθάρισης, είναι δυνατόν να στοιχειοθετηθεί σπουδαίος λόγος που να οδηγεί στον αποκλεισμό ενός εταίρου, ενώ αυτή ευρίσκεται στο στάδιο της εκκαθάρισης, η δυνατότητα δε, άσκησης του δικαιώματος αποκλεισμού ασκείται προς δύο αντίθετες κατευθύνσεις. Αφενός, μπορεί να ζητηθεί όταν ο σπουδαίος λόγος αποκλεισμού ενός εταίρου συνίσταται στην από μέρους του παρεμπόδιση της ομαλής διεξαγωγής της εκκαθάρισης της εταιρείας, η οποία ενόψει της μακράς διάρκειάς της, απαιτεί συνήθως τη μεγαλύτερη δυνατή συνεργασία των εταίρων, αφετέρου, όταν είναι δυνατή κατά νόμο η διακοπή της εκκαθάρισης, με τη μη έναρξη δηλαδή της διαδικασίας διανομής της εταιρικής περιουσίας, και η αναβίωση της εταιρείας και υπάρχει η σχετική βούληση των εταίρων προς τη κατεύθυνση αυτή, οπότε οι λοιποί εταίροι, μπορούν για την επαναφορά/αναβίωση της εταιρείας στη παραγωγική της λειτουργία να απομακρύνουν από την εταιρεία εκείνον τον εταίρο που παρεμποδίζει την αναβίωσή της, ώστε η σχετική απόφαση να ληφθεί χωρίς τη συμμετοχή του τελευταίου. Στη πρώτη περίπτωση, δηλαδή κατά το στάδιο της εκκαθάρισης και εφόσον γίνεται επίκληση συμπεριφοράς με πράξεις ή παραλείψεις του συνεταίρου, ενδεικτικές παραβίασης των καθηκόντων του ως εκκαθαριστή-συνεκκαθαριστή, που δυσχεραίνουν ή επιβραδύνουν σημαντικά την ομαλή διαδικασία εκκαθάρισης της εταιρείας, με συνέπεια τον κλονισμό της εμπιστοσύνης των λοιπών εταίρων ως προς την αξιοπιστία του ως εταίρου και εκκαθαριστή, στοιχειοθετείται με σπουδαίο λόγο την συστηματική παρεμπόδιση της πορείας της εκκαθάρισης, περίπτωση αποκλεισμού του τελευταίου, και μάλιστα, ανεξάρτητα αν δεν είχε εξ αρχής την ιδιότητα του εκκαθαριστή ή αν ήδη ανακλήθηκαν, με οποιονδήποτε τρόπο, οι εκκαθαριστικές του αρμοδιότητες. Στην ειδικότερη όμως περίπτωση που η διαδικασία αποκλεισμού ενός εταίρου άρχισε κατά την παραγωγική λειτουργία, αλλά δεν ολοκληρώθηκε μέχρι τη θέση της εταιρείας σε εκκαθάριση, τότε η διαδικασία του αποκλεισμού θα είναι δυνατόν να συνεχιστεί κατά το στάδιο της εκκαθάρισης της εταιρείας, διότι η εταιρεία διατηρεί τη νομική της προσωπικότητα, ώστε ο σπουδαίος λόγος του αποκλεισμού που γεννήθηκε πριν τη λύση της εταιρείας, ιδίως όταν διαπιστώθηκε η ύπαρξή του από το δικαστήριο πριν τη λύση και τη θέση της σε εκκαθάριση, θα είναι ικανός να επιφέρει τα αποτελέσματά του και κατά το στάδιο της εκκαθάρισης. Περαιτέρω, κρίσιμος χρόνος για την ύπαρξη του εννόμου συμφέροντος (κατ' άρθρον 68 ΚΠολΔ) είναι ο χρόνος της συζητήσεως της αγωγής μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση, ώστε, αν κατά τη διάρκεια της δίκης και πριν από τον άνω κρίσιμο χρόνο εκλείψει το έννομο συμφέρον, η σχετική αγωγή ή αίτηση παροχής εννόμου προστασίας απορρίπτεται (ΑΠ 1914/2014, ΑΠ 1092/2013, ΑΠ 1805/2012, ΑΠ 1941/2009).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης (αρθ 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα εξής: Με την από 27.7.2018 αγωγή του ο ήδη αναιρεσείων, εταίρος κατά ποσοστό 50% της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΠΡΟΟΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΒΗΤΩΝ ΕΠΕ", εξέθετε ότι με τους λοιπούς εταίρους εναγομένους, ήδη αναιρεσιβλήτους (εκάστου αυτών συμμετέχοντος με ποσοστό 25%) είναι συνδιαχειριστές της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΠΡΟΟΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΒΗΤΩΝ ΕΠΕ" που εδρεύει στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, και ότι εξ αιτίας διαφωνιών τους, οι αναιρεσίβλητοι αιτήθηκαν και πέτυχαν την έκδοση της με αριθμό 7419/2018 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που καταχωρήθηκε αρμοδίως στο ΓΕΜΗ, με την οποία λύθηκε η παραπάνω εταιρεία και τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης από τις 15.5.2018. Επικαλούμενος δε, κατά χρονολογική σειρά, επιζήμιες για την εύρυθμη λειτουργία και παραγωγική δραστηριότητα της εταιρείας, και κηλίδωση της φήμης και αξιοπιστίας της, ενέργειες των αναιρεσιβλήτων που ξεκίνησαν τον μήνα Μάρτιο 2015, όταν ο ίδιος αρνήθηκε να τους μεταβιβάσει το ήμισυ του εταιρικού του μεριδίου (50% : 2=25%), μέχρι τον χρόνο άσκησης της ένδικης αγωγής, ζήτησε τον αποκλεισμό των εναγομένων, ήδη αναιρεσιβλήτων από την εταιρεία. Η αγωγή απορρίφθηκε από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο (Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης), με τη με αριθμό 9874/2019 οριστική απόφασή του, για το λόγο ότι δεν υπήρξε νομότυπη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της εταιρείας, σχετικά με την έγερση της προκειμένης αγωγής αποκλεισμού εταίρου, καθόσον ελήφθη χωρίς την απαιτούμενη πλειοψηφία του άρθρου 13 του ν. 3190/1955. Μετά την άσκηση της από 10.9.2019 έφεσης του ηττηθέντος ενάγοντος (ήδη αναιρεσείοντος) εκδόθηκε η με αριθμό 1747/2021 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης (αναιρεσιβαλλομένη), το οποίο κατ' αποδοχή λόγου έφεσης, εξαφάνισε την εκκαλουμένη, διακράτησε την υπόθεση προς εκδίκαση κατ' ουσίαν, και με την οποία, μετ' εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων που νόμιμα προσκόμισαν οι διάδικοι, έγιναν δεκτά κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, και κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Το έτος 1963 ιδρύθηκε από τον Σ. Σ., πατέρα του ενάγοντα και τον Β. Γ., πατέρα των εναγομένων, με ποσοστό συμμετοχής 50% εκάστου εταίρου, η ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "Β. Γ. ΚΑΙ Σ. Σ. ΟΕ" που είχε ως σκοπό την παραγωγή ατμολεβήτων υψηλής πίεσης και με διακριτικό τίτλο "ΛΕΒΗΤΟΠΟ
ΙΙΑ Η ΠΡΟΟΔΟΣ". Το έτος 1990 δυνάμει του από 3.8.1990 ιδιωτικού συμφωνητικού που δημοσιεύθηκε νόμιμα, τον Σ. Σ. διαδέχθηκε ο υιός του Α. Σ., ο οποίος κατέστη έτσι εταίρος σε ποσοστό 50% της ομόρρυθμης αυτής εταιρεία, η επωνυμία της οποίας μετατράπηκε σε "Β. Γ.- Α. Σ. ΟΕ". Το έτος 2000, δυνάμει του από 3.5.2000 ιδιωτικού συμφωνητικού που δημοσιεύθηκε νόμιμα, υπεισήλθαν στη θέση του Β. Γ. οι εναγόμενοι υιοί του, Ν. και Ι. Γ., κατά ποσοστό 25% έκαστος και η επωνυμία της εταιρείας μετατράπηκε εκ νέου σε "ΑΦΟΙ Γ.-Α.Σ. ΟΕ". Περί τα τέλη του έτους 2011, δυνάμει του με αριθμό ....2011 συμβολαίου της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Κ. Κ. περίληψη του οποίου δημοσιεύθηκε νόμιμα (ΦΕΚ 13863/30.12.2014 ΤΕΥΧ. ΑΕ και ΕΠΕ) και καταχωρήθηκε στο ΓΕΜΗ, η ως άνω εταιρεία μετατράπηκε σε ΕΠΕ με την επωνυμία "ΠΡΟΟΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΒΗΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ" και τον διακριτικό τίτλο "ΠΡΟΟΔΟΣ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΕΣ ΕΠΕ", με έδρα το Καλοχώρι Θεσσαλονίκης, διαρκείας 50 ετών και αντικείμενο, την κατασκευή, εμπορία, συντήρηση και επισκευή λεβήτων κεντρικής θέρμανσης, βιομηχανικών λεβήτων παραγωγής ατμού υψηλής πίεσης και κάθε συναφούς εξαρτήματος και μηχανισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 του καταστατικού. Διαχειριστές και νόμιμοι εκπρόσωποι της ΕΠΕ ορίστηκαν άπαντες οι εταίροι που διατήρησαν τα αρχικά ποσοστά συμμετοχής τους ήτοι 50% των εταιρικών μεριδίων ο ενάγων και 25% των εταιρικών μεριδίων έκαστος των εναγομένων, οι οποίοι, όπως ορίστηκε με τον με αριθμό 14 όρο του καταστατικού δεσμεύουν την εταιρεία με την υπογραφή τους ο καθένας των εναγομένων χωριστά έως του ποσού των 50.000 ευρώ, και ο ενάγων έως του ποσού των 100.000 ευρώ , ενώ για την ανάληψη υποχρεώσεων άνω του ποσού των 100.000 ευρώ απαιτείτο η υπογραφή όλων των εταίρων. Με το με αριθμό 7 άρθρο του καταστατικού που αποτελεί επανάληψη του άρθρου 14 του ν. 3190/1955 ορίστηκε ότι η συνέλευση των εταίρων είναι το ανώτατο όργανο της εταιρείας και δικαιούται να αποφασίζει για κάθε εταιρική υπόθεση μεταξύ των οποίων και για την έγερση αγωγής κατά των εταίρων, οι δε αποφάσεις υποχρεώνουν και τους απόντες και διαφωνούντες εταίρους. Με το άρθρο 11 του καταστατικού ορίστηκε ότι κάθε εταίρος έχει δικαίωμα ψήφου στη γενική συνέλευσης, ο αριθμός των ψήφων είναι ανάλογος των εταιρικών μεριδίων, το δικαίωμα της ψήφου δεν μπορεί να ασκηθεί από τον εταίρο για λήψη αποφάσεως που αναφέρεται στην έγερση αγωγής κατ' αυτού κατά το άρθρο 7 παρ. 2 του καταστατικού, οι δε αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία του ημίσεος πλέον του ενός του όλου αριθμού των εταίρων που εκπροσωπούν το 51% τουλάχιστον του εταιρικού κεφαλαίου, όπως εξ άλλου προβλέπεται και με τα άρθρα 12 και 13 του ν. 3190/1055.Ακόμη με το άρθρο 25 παρ. 2 του καταστατικού προβλέπεται ότι εφόσον το αποφασίσει η συνέλευση των εταίρων με τη συνήθη πλειοψηφία του 51% του εταιρικού κεφαλαίου τουλάχιστον, το αρμόδιο δικαστήριο μετά από αίτηση διαχειριστών ή εταίρου μπορεί να αποκλείσει για σπουδαίο λόγο κάποιον εταίρο, όπως προβλέπεται και από το άρθρο 33 παρ. 2 σε συνδυασμό με τα προαναφερόμενα ως άνω άρθρα του ν. 3190/1955...Επομένως, για την άσκηση της ένδικης αγωγής αποκλεισμού των εναγομένων εταίρων δεν απαιτείται ως όρος παραδεκτού της αγωγής αυτής η λήψη απόφασης γενικής συνέλευσης και μάλιστα ξεχωριστής απόφασης της συνέλευσης των εταίρων για έκαστο εξ αυτών με αυξημένη πλειοψηφία... Από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε ότι οι εναγόμενοι άσκησαν την με ΓΑΚ .../2017 και ΕΑΚ .../2017 αγωγή λύσης της ΕΠΕ. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η με αριθμό 7419/2018 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που έκανε δεκτή την αγωγή και διέταξε τη λύση της εταιρείας. Την απόφαση αυτή προσέβαλε ο ενάγων με την από 6.6.2018 (ΓΑΚ ....2018 ΚΑΙ ΕΑΚ ....2018) έφεσή του, όπως αναφέρεται εξ άλλου στην αγωγή κατά την απαρίθμηση των σπουδαίων λόγων αποκλεισμού των εναγομένων. Όπως είναι γνωστό στο δικαστήριο από άλλη δικαστική του ενέργεια, που λαμβάνεται αυτεπαγγέλτως υπόψη, κατά τα αναφερόμενα παραπάνω στη μείζονα σκέψη, επί της έφεσης αυτής συνεκδικαζόμενης με την από 21.6.2018... έφεση που άσκησε η εταιρεία κατά των εναγομένων της και την από 15.6.2018 έφεση των προσθέτως παρεμβαινόντων κατά των εναγομένων στη παρούσα, εκδόθηκε η με αριθμό 1738/2021 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης που απέρριψε τις δύο τελευταίες εφέσεις κατ' ουσίαν. Με τη τελεσιδικία της απόφασης αυτής η οποία ανατρέχει από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης του Εφετείου που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων της παρούσας δίκης, επήλθε η λύση της ΕΠΕ. Μετά τη λύση της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, σύμφωνα με το άρθρο 46 παρ. 1 του ν. 3190/1995, ακολουθεί αναγκαστικά το στάδιο της εκκαθάρισης, η οποία θα διενεργηθεί από τα πρόσωπα στα οποία ανήκε η διαχείριση, εκτός αν υπήρξε στο καταστατικό διαφορετική πρόβλεψη ή αποφασίσει διαφορετικά η συνέλευση των εταίρων (άρθρο 47 παρ. 1 ν. 3190/1955). Κατόπιν αυτών, και λαμβανομένου υπόψη του ότι όλοι οι επικαλούμενοι στην αγωγή σπουδαίοι λόγοι για τον αποκλεισμό των εναγομένων εταίρων από την ΕΠΕ αφορούν στην εταιρική τους ιδιότητα, εξέλιπε το έννομο συμφέρον για την άσκηση της ένδικης αγωγής διότι το αίτημα αποκλεισμού των εταίρων για λόγους αναγομένους στην εταιρική τους ιδιότητα προϋποθέτει ότι η εταιρεία δεν έχει λυθεί, προϋπόθεση που πρέπει να υπάρχει σε όλα τα στάδια της δίκης (βλ.σχετ. ΜονΕφΘεσ. 387/2017). Και ναι μεν γίνεται δεκτό ότι η αγωγή αποκλεισμού εταίρου για σπουδαίο λόγο μπορεί να ασκηθεί ακόμη και αν η εταιρεία βρίσκεται στο στάδιο της εκκαθάρισης (βλ.σχετ. ΑΠ 30/2020 και ΕφΛαρ 158/2016), πλην όμως στη περίπτωση αυτή οι επικαλούμενοι σπουδαίοι λόγοι πρέπει να αφορούν στην ιδιότητα των εναγομένων ως εκκαθαριστών και όχι ως εταίρων αφού με την λύση της εταιρείας απώλεσαν πλέον την εταιρική τους ιδιότητα. Επομένως, η αγωγή είναι απορριπτέα ως αβάσιμη κατ' ουσίαν για το λόγο αυτό...". Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο ευθέως παραβίασε τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 33 παρ. 3, 46 παρ.1 περ. α', 46 παρ. 2 του ν. 3190/1955, και 68 ΚΠολΔ, με τις παραδοχές : (α) ότι οι εναγόμενοι (ήδη αναιρεσίβλητοι), μετά την λύση της υπόψη εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, αφενός απώλεσαν την ιδιότητά τους ως εταίρων, ενώ σύμφωνα με την παραπάνω ρητή διάταξη, η εταιρεία εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι το πέρας της εκκαθάρισης και τη διανομή του προϊόντος της εκκαθάρισης, διατηρούσα τη νομική της προσωπικότητα και τον εταιρικό της οργανισμό, και αναγκαίως διατηρούντα και τα μέλη αυτής, την εταιρική τους ιδιότητα, και (β) ότι εξ αιτίας της λύσης της εν λόγω εταιρείας, δυνάμει της με αριθμό 1738/2021 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, εξέλιπε το έννομο συμφέρον του αναιρεσείοντος για την άσκηση της ένδικης αγωγής, που θεμελιωνόταν στην επίκληση σπουδαίων λόγων αναγομένων στην ιδιότητα των αναιρεσιβλήτων ως εταίρων, και όχι, όπως θα έπρεπε, στην συνεπαγόμενη τη λύση της εταιρείας ιδιότητά τους ως συνεκκαθαριστών, ενώ σύμφωνα με τα αναλυτικώς προεκτεθέντα, και λαμβανομένου υπόψη, του ότι στη προκειμένη περίπτωση, η διαδικασία αποκλεισμού των αναιρεσιβλήτων υπό την ιδιότητά τους ως εταίρων και για λόγους που αφορούν στην εταιρική τους ιδιότητα (και όχι αυτή των συνεκκαθαριστών) επιτρεπτώς συνεχίζεται κατά το στάδιο εκκαθάρισης της εταιρείας, δεδομένου ότι άρχισε κατά την παραγωγική λειτουργία αυτής, ήτοι με την άσκηση της αγωγής και τη συζήτησή της σε χρόνο προγενέστερο της θέσης της σε εκκαθάριση, που επέρχεται με την έκδοση τελεσίδικης απόφασης για τη λύση της, και ομοίως λαμβανομένου υπόψη του ότι η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος προς άσκηση της αγωγής κρίνεται κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, ο αναιρεσείων μετ' εννόμου συμφέροντος υφισταμένου κατά τον χρόνο συζήτησης της ένδικης αγωγής, άσκησε αυτή για λόγους που αφορούσαν σε περιστατικά επιζήμιας συμπεριφοράς των αναιρεσιβλήτων ως εταίρων της εν λόγω ΕΠΕ, ενώ εξ άλλου το έννομο συμφέρον του αναιρεσείοντος δεν εξέλιπε μετά την επακολουθήσασα λύση της ΕΠΕ και τη θέση της σε εκκαθάριση, διότι οι αναιρεσίβλητοι ως εταίροι διατηρούν και μετά από αυτή τα εκ της ιδιότητός τους ως εταίρων απονεμόμενα σε αυτούς από τον νόμο δικαιώματα.' Εσφαλε επομένως το Εφετείο που απέρριψε την αγωγή με τη παραπάνω αιτιολογία, και πρέπει οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης, αμφότεροι από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με τους οποίους ο αναιρεσείων αποδίδει στη προσβαλλομένη απόφαση τις ανωτέρω πλημμέλειες να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι, ενώ παρέλκει η έρευνα του τρίτου λόγου αναίρεσης από τον αρ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με τον οποίο ο αναιρεσείων αιτιάται εκ πλαγίου παράβαση των αυτών ως άνω διατάξεων, αφού καταλαμβάνεται από την αναιρετική εμβέλεια των γενομένων δεκτών λόγων του άρθ. 559 αρ. 1 ΚΠολΔ. Πρέπει επομένως να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η με αριθμό 1747/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο δικαστή εκτός του εκδόσαντος την εν λόγω απόφαση, να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου που κατέθεσε ο αναιρεσείων στον ίδιο και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος λόγω της ήττας τους (αρθ. 176,183,191 παρ. 2 ΚΠολΔ) κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί τη με αριθμό 1747/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στον αναιρεσείοντα.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου συγκροτουμένου από άλλο δικαστή από αυτόν που δίκασε την υπόθεση.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρήσασας ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Ιουλίου 2025.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

<< Επιστροφή