<< Επιστροφή

Αριθμός 1316/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη και Ερασμία Λιούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Θ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Αλαβάνο - Τσαπαλίρα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ALPHA BANK ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 2η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Φακοντή, ενώ η 2η δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-11-2013 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Χαλανδρίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 170/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7275/2021 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 6-10-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ερασμία Λιούλη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο ο αναιρεσείων και η 2η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της 2ης αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 558 του ΚΠολΔ (όμοιο ως προς την έφεση το άρθρο 517 ΚΠολΔ), η αναίρεση απευθύνεται κατά εκείνων, οι οποίοι ήταν διάδικοι στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ή των καθολικών διαδόχων τους ή των κληροδόχων τους. Αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται κατά όλων των διαδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, διάδικοι είναι εκείνοι, οι οποίοι από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι δικάσθηκαν με αυτήν και ότι η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται κατά εκείνου του διαδίκου, έναντι του οποίου ο αναιρεσείων έχει έννομο συμφέρον να ζητήσει την εξαφάνιση της απόφασης, δηλαδή κατά εκείνου έναντι του οποίου ηττήθηκε, ανεξάρτητα από την ιδιότητα που είχε αυτός ο διάδικος στον πρώτο βαθμό (ΟλΑΠ 11/1992, ΑΠ 602/2023, ΑΠ 51/2020, ΑΠ 666/2016, ΑΠ 807/2015).

Εξάλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 762 ΚΠολΔ, που ρυθμίζει την παθητική νομιμοποίηση της εφέσεως κατά των αποφάσεων, οι οποίες εκδίδονται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (ΚΠολΔ 741 επ.) και οι οποίες, σύμφωνα με το εδ. β` του άρθρου 769 του ΚΠολΔ, εφαρμόζονται και επί αναιρέσεως, "αν περισσότεροι έλαβαν μέρος στην πρωτόδικη δίκη, η έφεση που ασκεί ένας από αυτούς απευθύνεται κατά των άλλων ή των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων τους" (Ολ.ΑΠ 6/1999).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 577 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης (παρ. 1). Αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως (παρ. 2). Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι, κατά πρώτον, ο Άρειος Πάγος εξετάζει τη συνδρομή των διαδικαστικών προϋποθέσεων ασκήσεως της αιτήσεως αναιρέσεως, μεταξύ των οποίων και την παθητική νομιμοποίηση (άρθρο 558 του ΚΠολΔ) και αν λείπει κάποια απ` αυτές απορρίπτει την αίτηση και αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη (ΑΠ 506/2021).

Τέλος, κατά το άρθρο 76 παρ. 1 του ΚΠολΔ, αναγκαστική ομοδικία υπάρχει, εκτός των άλλων περιπτώσεων, και όταν η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους. Οι αναφερόμενοι στην αίτηση του οφειλέτη, για δικαστική ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, περισσότεροι πιστωτές τελούν μεταξύ τους σε σχέση οιονεί αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 76 επ. του ΚΠολΔ. Και τούτο, διότι ο οφειλέτης, αναφέροντας στην αίτησή του περισσότερους πιστωτές, επιθυμεί την έναντι όλων ρύθμιση των χρεών του και την απαλλαγή του από αυτά. Άλλωστε, το δικαστήριο, σε περίπτωση ρύθμισης, θα ορίσει καταβολές σε όλους τους πιστωτές και όχι σε ορισμένους από αυτούς (ΑΠ 1166/2022, ΑΠ 967/2021, ΑΠ 436/2018, ΑΠ 1978/2017, ΑΠ 1049/2017), δεδομένου δε ότι στην περίπτωση της παρ. 3 του άρθρου 748 του ΚΠολΔ, στα πλαίσια της εκουσίας δικαιοδοσίας, έχει ήδη κριθεί ότι ο τρίτος από της κλητεύσεώς του, καθίσταται διάδικος (ΟλΑΠ 974/1980), για την ταυτότητα του νομικού λόγου, διάδικος καθίσταται και ο υποχρεωτικά καλούμενος πιστωτής υπό τους όρους και δυνάμει της διατάξεως της παρ. 1 του άρθρου 5 του Ν. 3869/2010 (ΑΠ 438/2019). Αντίθετα, σύμφωνα με την ίδια διάταξη του άρθρου 558 ΚΠολΔ, δεν απαιτείται να απευθύνεται η αίτηση αναιρέσεως και κατά του προσθέτως παρεμβαίνοντος, εκτός αν κατά τη δίκη εκείνη, ανέλαβε το δικαστικό αγώνα, οπότε κατέστη κύριος διάδικος (ΑΠ 741/2013).

Στην προκείμενη περίπτωση φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου η από 6.10.2021 και με αρ. κατ. 102698/190/20.12.2021 αίτηση αναίρεσης, η οποία στρέφεται κατά των ανωνύμων τραπεζικών εταιρειών με τις επωνυμίες "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ" και "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε" και με την οποία προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 7275/2021 τελεσίδικη απόφαση του, ως Εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρα 739 έως 741 επ. του ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με άρθρο 15 του Ν. 3869/2010 "ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων"), επί εφέσεων του αιτούντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθμ. 170/2018 οριστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Χαλανδρίου, ερήμην της καθής η αίτηση ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.", ως προς την οποία, όμως, ο αιτών και ήδη αναιρεσείων παραιτήθηκε από το δικόγραφο της εφέσεως, (οπότε θεωρήθηκε ως μη ασκηθείσα η έφεση κατ' αυτής κατά τα άρθρα 295, 524 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων.

Από την επιτρεπτή, κατ` άρθρο 561 αριθμ. 2 του ΚΠολΔ επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων της δίκης αναφορικά με το διαδικαστικό ιστορικό της υπόθεσης προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο αιτών και ήδη αναιρεσείων άσκησε την από 29.11.2013 (με αριθμ. έκθ. κατάθ. 1000/2013) αίτησή του ενώπιον του Ειρηνοδικείου Χαλανδρίου, κατά: 1) της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "EMPORIKI BANK" και 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε." (ήδη αναιρεσιβλήτου) με την οποία, επικαλούμενος έλλειψη πτωχευτικής ικανότητας και μόνιμη αδυναμία πληρωμής των ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών του προς τους καθών οι αιτήσεις, ζήτησε την διευθέτηση αυτών (οφειλών) από το Δικαστήριο, ώστε να επέλθει απαλλαγή τους από κάθε υφιστάμενο υπόλοιπο των χρεών του έναντι των πιστωτών του, σύμφωνα με το σχέδιο διευθέτησης, που είχαν υποβάλει, άλλως να ρυθμιστούν τα χρέη του, σύμφωνα με το άρθρο 8 του Ν. 3869/2010 και να εξαιρεθεί από την εκποίηση η κύρια κατοικία τους, σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ.2 του Ν. 3869/2010. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως, κατά την οποία παρέστη η ανώνυμη τραπεζική εταιρία με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ" (ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη), ως καθολική διάδοχος της πρώτης των καθών η αίτηση ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "EMPORIKI BANK" εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, η υπ' αρ. 170/2018 οριστική απόφαση του Ειρηνοδικείου Χαλανδρίου, η οποία δέχθηκε εν μέρει την αίτηση, κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό της. Κατά της απόφασης αυτής, ο ήδη αναιρεσείων άσκησε: α) την από 27.3.2018 με αρ. κατ. 2191/64/30.3.2018 έφεση, στρεφόμενη κατά των ανωνύμων τραπεζικών εταιριών με τις επωνυμίες "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ" (ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης) και "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (μη διαδίκου στην παρούσα δίκη), και β) την από 27.3.2018 με αρ. κατ. 3343/114/23.5.2018 έφεση, στρεφόμενη κατά της δεύτερης καθής η αίτηση, ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.", της οποίας ειδική διάδοχος έχει καταστεί η αλλοδαπή εταιρεία με την επωνυμία "VEGA II NPL FINANCE DAC", ως διαχειρίστρια της οποίας ενεργεί η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "INTRUΜ HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ", η οποία άσκησε, ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση υπέρ της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.". Επί των εφέσεων αυτών, οι οποίες συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 7275/2021 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ' ουσίαν αυτές, επικυρώνοντας την εκκαλουμένη απόφαση. Τέλος, ο αιτών και ήδη αναιρεσείων άσκησε την υπό κρίση αίτηση για αναίρεση της προσβαλλομένης υπ' αριθμόν 7275/2021 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία, όμως, δεν στρέφεται κατά όλων των καθών η αίτηση πιστωτών - διαδίκων και συγκεκριμένα δεν απευθύνεται αυτή κατά της αυτοτελώς προσθέτως παρεμβάσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "INTRUΜ HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ", διαχειρίστριας των απαιτήσεων της αλλοδαπής εταιρείας με την επωνυμία "VEGA II NPL FINANCE DAC", η οποία, λόγω της αυτοτελούς προσθέτου παρεμβάσεως, που άσκησε ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, κατέστη αναγκαία ομόδικος της υπέρ ης η αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.". Με βάση την προεκτεθείσα νομική σκέψη, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, καθόσον δεν απευθύνεται κατά όλων των διαδίκων, οι οποίοι συνδέονται με σχέση αναγκαστικής ομοδικίας, και ελλείπει η προϋπόθεση του παραδεκτού, ως προς την παθητική νομιμοποίηση αυτών. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου που έχουν καταθέσει ο αναιρεσείων στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδάφ. ε' του Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα, από 1-1-2016, ένδικα μέσα), χωρίς να περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα, κατά το άρθρο 746 του Κ.Πολ.Δ., έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδάφ. β' του ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει το άρθρο 8 παρ. 6 εδάφ. β' του πιο πάνω Ν. 3869/2010, κατά το οποίο "...Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 249/2023, ΑΠ 425/2022, ΑΠ 1358/2021).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6.10.2021 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 102698/190/2021 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7275/2021 τελεσίδικης απόφασης του ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Και, Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Ιουλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουλίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή