Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1321 / 2025    (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1321/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη, Ερασμία Λιούλη και Ζωή Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Μαΐου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Χ. Β. του Ι. και 2) Π. Α. του Π., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Εμμανουήλ Εμμανουηλίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ AΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 4) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank Ανώνυμη Εταιρεία", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 3η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Θεοφανώ Βαγουρδή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, η 4η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Γαρυφαλλιά Γιαννακούρου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ενώ οι 1η και 2η δεν παραστάθηκαν. Της προσθέτως υπέρ της "Eurobank ΑΕ" παρεμβαίνουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "QQUANT MASTER SERVICER Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις" και δ.τ. "QQUANT MASTER SERVICER Μονοπρόσωπη ΑΕΔΑΔΠ", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως διαχειρίστριας των απαιτήσεων, εντολοδόχου και ειδικού πληρεξουσίου, αντιπροσώπου και αντικλήτου της εδρεύουσας στο Δουβλίνο Ιρλανδίας και νόμιμα εκπροσωπούμενης αλλοδαπής εταιρείας ειδικού σκοπού με την επωνυμία "PILLAR Finance Designated Activity Company", ειδικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank ΑΕ" και δ.τ. "Eurobank", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Αφροδίτη Πετροπούλου.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-12-2015 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αλμωπίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 155/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 168/2019, 282/2020 μη οριστικές και 161/2021 τελεσίδικη του Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-12-2021 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σταύρο Μάλαινο, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της προσθέτως στο ακροατήριο παρεμβαίνουσας ζήτησε την παραδοχή της πρόσθετης παρέμβασης και την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι, αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά την συζήτηση της υποθέσεως ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει την συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν, όμως, την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος (διάδικος), κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως. Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή επιδόθηκε μεν, αλλά όχι νομίμως και εμπροθέσμως, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη την συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται (για συζήτηση) με νέα κλήση. Στην αντίθετη περίπτωση, προχωρεί στην συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (Α.Π. 1026/2025, Α.Π. 841/2025, Α.Π. 509/2025).
Περαιτέρω, από την παράγραφο 3 του ιδίου ως άνω άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι, αν μετέχουν περισσότεροι στην δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως από τον διάδικο, που επισπεύδει την συζήτηση, κάποιος από αυτούς, στην μεν περίπτωση της απλής ομοδικίας η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση χωρεί νομίμως ως προς τους νομοτύπως και εμπροθέσμως κλητευθέντες και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς, στην δε περίπτωση της αναγκαστικής ομοδικίας, κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους (Ολ. Α.Π. 3/2018, Α.Π. 998/2023, Α.Π. 613/2020, Α.Π. 415/2020). Απαράδεκτη κηρύσσεται, επίσης, η συζήτηση, όταν από το φάκελο της δικογραφίας δεν αποδεικνύεται ποιος από τους διαδίκους επισπεύδει την συζήτηση, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπόμενου διαδίκου (Ολ. Α.Π. 13/2007, Α.Π. 998/2023, Α.Π. 954/2022, Α.Π. 254/2020).
Εξάλλου, σε περίπτωση που απολείπεται ο διάδικος, που επισπεύδει την συζήτηση, η επίσπευση προκύπτει από το αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως (ή της κλήσεως με την οποία αυτή φέρεται προς συζήτηση) με την πράξη ορισμού δικασίμου, το οποίο ο επισπεύδων επέδωσε προς τον αντίδικό του. Το αντίγραφο αυτό, με την επ' αυτού σημείωση του δικαστικού επιμελητή, που διενήργησε την επίδοση, οφείλει να προσκομίσει ο παριστάμενος αντίδικος του επισπεύδοντος την συζήτηση. Αντιθέτως, σε περίπτωση που απολείπεται ο αντίδικος του διαδίκου, που επισπεύδει την συζήτηση, η επίσπευση της συζητήσεως προκύπτει από την έκθεση επιδόσεως του αντιγράφου της αιτήσεως αναιρέσεως προς τον αντίδικο, την οποία οφείλει να προσκομίσει ο επισπεύδων, που μετέχει στην συζήτηση (Α.Π. 998/2023, Α.Π. 245/2022, Α.Π. 1121/2020, Α.Π. 24/2016). Τις κλητεύσεις δε, επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (Α.Π. 998/2023, Α.Π. 245/2022, Α.Π. 536/2020, Α.Π. 177/2018).
Εξάλλου, με την διάταξη του άρθρου 76 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι όταν η ισχύς της αποφάσεως που θα εκδοθεί, εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους, οι πράξεις του καθενός ωφελούν και βλάπτουν τους άλλους, οι δε ομόδικοι, οι οποίοι μετέχουν νομίμως στην δίκη ή έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από εκείνους που παρίστανται. Η αντιπροσώπευση, όμως, αυτή του απολειπόμενου αναγκαίου ομοδίκου προϋποθέτει ότι αυτός έχει νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί στην δίκη. Διαφορετικά, σε περίπτωση μη εμφανίσεώς του, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση της αναιρέσεως ως προς όλους, κατ' εφαρμογήν της προαναφερομένης διατάξεως του άρθρου 576 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ. (Α.Π. 998/2023, ΑΠ 2072/2013). Τέλος, στην δίκη περί ρυθμίσεως οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, ο δεσμός που συνδέει τους πιστωτές του αιτούντος - οφειλέτη, ενόψει του ότι η ισχύς της αποφάσεως που θα εκδοθεί, εκτείνεται σε όλους τους "μετέχοντες στην δίκη" πιστωτές, είναι αυτός της αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας, κατ' άρθρον 76 παρ. 1 περ. β' του Κ.Πολ.Δ. (Α.Π. 1026/2025, Α.Π. 841/2025, Α.Π. 509/2025).
Με την κρινόμενη, από 3-12-2021 (με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 11/6-12-2021), αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 161/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας, το οποίο δίκασε ως Εφετείο, εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας των άρθρων 739 επ. του Κ.Πολ.Δ. (με την οποία δικάζονται, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν. 3869/2010, οι υποθέσεις για την ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων), η οποία αφού δέχθηκε τυπικώς, απέρριψε κατ' ουσίαν την από 21-11-2018 έφεση και τους από 29-1-2020 προσθέτους λόγους αυτής των αναιρεσειόντων, κατά της υπ' αριθμ. 155/2018 πρωτοδίκου αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Αλμωπίας, με την οποία απορρίφθηκε ως αβάσιμη η από 22-12-2015 αίτηση των τελευταίων με αίτημα την υπαγωγή των χρεών τους στις ρυθμιστικές διατάξεις του Ν. 3869/2010 ("Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων...").
Στην ερευνώμενη υπόθεση, η εδρεύουσα στο Μαρούσι (οδός ...), ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία "QQUANT MASTER SERVICER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ" και τον διακριτικό τίτλο "QQUANT MASTER SERVICER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π.", άσκησε το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου, με προφορική δήλωσή της κατά τη στην αρχή της παρούσας αναφερομένη δικάσιμο, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά, και με τις κατατεθείσες από 16-5-2025 έγγραφες προτάσεις της, πρόσθετη παρέμβαση υπέρ της τέταρτης αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank ΑΕ", υπό την ιδιότητά της ως διαχειρίστριας απαιτήσεων, εντολοδόχου και ειδικού πληρεξουσίου, αντιπροσώπου και αντικλήτου της εδρεύουσας στο Δουβλίνο Ιρλανδίας εταιρείας, με την επωνυμία "PILLAR FINANCE DESIGNATED ACTIVITY COMPANY", ειδικής διαδόχου της τέταρτης αναιρεσίβλητης, επικαλούμενη ως έννομο συμφέρον της το γεγονός ότι είναι νόμιμη διαχειρίστρια της αλλοδαπής εταιρείας, με την επωνυμία "PILLAR FINANCE DESIGNATED ACTIVITY COMPANY", ζήτησε να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως των καθών η παρέμβαση. Η ως άνω πρόσθετη παρέμβαση, η οποία έχει σαφώς χαρακτήρα αυτοτελούς προσθέτου παρεμβάσεως, είναι παραδεκτή και νόμιμη, κατ' άρθρον 80 και 83 του Κ.Πολ.Δ., με αποτέλεσμα μεταξύ των κύριων διαδίκων και της προσθέτως υπέρ της τέταρτης αναιρεσίβλητης παρεμβαίνουσας να δημιουργηθεί σχέση επιγενόμενης αναγκαίας ομοδικίας και πρέπει, ως εκ τούτου, αυτή να συνεκδικασθεί με την αίτηση αναιρέσεως (άρθρα 246 και 573 του Κ.Πολ.Δ.).
Η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσδιορίσθηκε, με την από 29-3-2022 Πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος, να συζητηθεί κατά την δικάσιμο της 20-10-2023, οπότε η συζήτησή της αναβλήθηκε για την προκειμένη δικάσιμο της 4-4-2025. Από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου, προκύπτει ότι κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε νομίμως με την σειρά του πινακίου, εμφανίσθηκαν και, ειδικότερα, εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. οι αναιρεσείοντες και οι τρίτη και τέταρτη των αναιρεσιβλήτων, ενώ, αντιθέτως, οι πρώτη και δεύτερη των αναιρεσιβλήτων, δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε και κατέθεσαν δήλωση, σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνησή της, αλλά ήταν απούσες. Η συνδέουσα τους αναιρεσιβλήτους σχέση είναι αυτή της αναγκαστικής ομοδικίας, αφού πρόκειται για διαφορά του Ν. 3869/2010, ήτοι περί ρυθμίσεως των οφειλών υπερχρεωμένου φυσικού προσώπου. Ωστόσο, από τον φάκελο της δικογραφίας δεν προκύπτει ο διάδικος, ο οποίος επισπεύδει την συζήτηση της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως, αφού τόσον οι παριστάμενοι αναιρεσείοντες, όσον και οι τρίτη και τέταρτη των αναιρεσιβλήτων και ομόδικες των ως άνω απόντων, δεν αποδεικνύουν είτε κλήτευση των απολειπόμενων διαδίκων από τους ίδιους, είτε επίσπευση της συζητήσεως από τους απολειπομένους διαδίκους, με προσκομιδή των οικείων εκθέσεων επιδόσεως ή του προς αυτούς νομίμως επιδοθέντος αντιγράφου της ενδίκου αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση και την σχετική επισημείωση του αρμοδίου δικαστικού επιμελητή. Κατ' ακολουθίαν όλων αυτών και σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη της παρούσας, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως ως προς όλους τους διαδίκους ενώ, ενόψει του παρακολουθηματικού χαρακτήρα της από 16-5-2025 προσθέτου παρεμβάσεως της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "QQUANT MASTER SERVICER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.Δ.Α.Δ.Π." υπέρ της τέταρτης αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank Ανώνυμη Εταιρεία", δεν είναι δικονομικώς δυνατή η αυτοτελής έρευνα αυτής (προσθέτου παρεμβάσεως) (Α.Π. 561/2024, Α.Π. 1206/2019, Α.Π. 1426/2013). Τέλος, στην παρούσα απόφαση δεν θα περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα, κατά το άρθρο 746 του Κ.Πολ.Δ., έστω και αν πρόκειται για υπόθεση, που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρ. 3, εδάφ. β' του Ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση, που προβλέπει το άρθρο 8, παρ. 6, εδάφ. β' του πιο πάνω Ν. 3869/2010, κατά το οποίο "...Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (Ολ. Α.Π. 4/2023, Α.Π. 1167/2025, Α.Π. 1026/2025, Α.Π. 841/2025).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Κηρύσσει απαράδεκτη την συζήτηση της από 3-12-2021 αιτήσεως αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 161/2021 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας, το οποίο δίκασε ως Εφετείο.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Ιουνίου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουλίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ