<< Επιστροφή

Αριθμός 1326/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Β2' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αριστείδη Βαγγελάτο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου - Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Νίκη Κατσιαούνη και Απόστολο Φωτόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 25 Φεβρουαρίου2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΠΥΛΑΙΑΣ - ΧΟΡΤΙΑΤΗ" που εδρεύει στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο, με δήλωσή του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο οποίος είχε καταθέσει προτάσεις στις 13-2-2023, συμπληρωματικές προτάσεις στις 28-2-2023 και υπόμνημα τις 27-2-2025.
Των αναιρεσιβλήτων: 1)Β. Γ. του Δ., … 8)Α. Τ. - Ν. του Λ., κατοίκου Κάτω Τούμπας Θεσσαλονίκης, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά τη συνεδρίαση της 28ης-2-2023 η 3η δεν είχε παρασταθεί, ούτε είχε εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο και οι λοιποί είχαν εκπροσωπηθεί από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Πέτρο Ζάπρο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο oποίος είχε κατέθεσε προτάσεις στις 22-2-2023.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-3-2020 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 11539/2021 του ίδιου δικαστηρίου και 1539/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης αυτής ζήτησε ο αναιρεσείων Δήμος με την από 18-10-2022 αίτησή του, η οποία συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο της 28ης-2-2023, χωρίς να εκδοθεί απόφαση. Με την με αριθμό 179/2024 πράξη αφαίρεσης δικογραφιών της Προέδρου του Αρείου Πάγου Ιωάννας Κλάπα - Χριστοδουλέα, από την ορισθείσα εισηγήτρια Αρεοπαγίτη Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου και την με αριθμό 377/2024 πράξη του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Αριστείδη Βαγγελάτου ορίσθηκε η ως άνω νέα δικάσιμος για επανάληψη της συζήτησης, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 307 Κ.Πολ.Δ..
Κατά την οίκοθεν συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1.Με τη διάταξη του άρθρου 307 εδάφια α και β ΚΠολΔ ορίζεται ότι, αν για οποιοδήποτε λόγο, ο οποίος παρουσιάστηκε μετά το τέλος της συζήτησης, είναι αδύνατο να εκδοθεί η απόφαση, η συζήτηση επαναλαμβάνεται, αφού οριστεί νέα δικάσιμος και κοινοποιηθεί κλήση. Ο ορισμός της δικασίμου μπορεί να γίνει και η κλήση για συζήτηση μπορεί να κοινοποιηθεί με την επιμέλεια (...) της γραμματείας του δικαστηρίου. Η επαναλαμβανόμενη κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ συζήτηση αποτελεί (...) συνέχεια της προηγούμενης και όχι νέα συζήτηση (ΑΠ 32/2023) και ο διάδικος που δεν παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση, είχε όμως παραστεί στην αρχική δικάζεται αντιμωλία (ΑΠ 1493/2024, 818/2024). Στην προκειμένη περίπτωση η συζήτηση της υπό κρίση από 18-10-2022 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 3008-293/18-10-2022 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμό 1539/21-7-2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης συζητήθηκε αρχικά ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ερήμην της τρίτης αναιρεσίβλητης, Μ. Κ. του Θ., κατοίκου Εξοχής Θεσσαλονίκης, και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων κατά τη δικάσιμο της 28-2-2023. Οι αναιρεσίβλητοι μάλιστα που είχαν παραστεί, όπως και το αναιρεσείον, είχαν καταθέσει νόμιμα και προτάσεις (άρθρο 570 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ). Η έκδοση όμως απόφασης δεν κατέστη δυνατή από λόγους που αφορούσαν στο πρόσωπο μέλους της σύνθεσης του Δικαστηρίου και, ειδικότερα, της Εισηγήτριας Αρεοπαγίτη, η οποία ήδη συνταξιοδοτήθηκε. Μετά από αυτό η Πρόεδρος του Αρείου Πάγου με την υπ' αριθμό 179/2024 πράξη που εξέδωσε αφαίρεσε τη δικογραφία από τη Δικαστή που προαναφέρθηκε (άρθρα 573 παράγραφος 1 και 307 εδάφιο β του ΚΠολΔ) και στη συνέχεια ο Πρόεδρος του παρόντος Β2 Τμήματος του Αρείου Πάγου με την υπ' αριθμό 377/27-11-2024 πράξη του διέταξε νόμιμα να επαναληφθεί κατά τη σημερινή δικάσιμο η συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο κατά την οποία και πάλι δεν παρέστη η Τρίτη αναιρεσίβλητη, ενώ δεν παραστάθηκαν και οι λοιποί αναιρεσίβλητοι, (που είχαν παραστεί στην αρχική συζήτηση της υπόθεσης στη δικάσιμο της 28-2-2023) και οι οποίοι δεν κατέθεσαν δήλωση - σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ - ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης. Όπως εξάλλου προκύπτει από την υπ' αριθμό 8757 Ζ/19-12-2022 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Θεσσαλονίκης με έδρα το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης Κ..Ν.. Β., την οποία νόμιμα επικαλείται και προσκομίζει το αναιρεσείον - που επισπεύδει τη συζήτηση - ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχική δικάσιμο κατά την οποία είχε ορισθεί να συζητηθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης, είχε επιδοθεί με εντολή του αναιρεσείοντος νόμιμα και εμπρόθεσμα στην τρίτη αναιρεσίβλητη, Μ. Κ. του Θ., κάτοικο Εξοχής Θεσσαλονίκης. Όπως περαιτέρω προκύπτει από το από 6-12-2024 αποδεικτικό επίδοσης του Π. Μ., Επιμελητή Δικαστηρίων του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ακριβές υπηρεσιακό αντίγραφο της υπ' αριθμό 377/27-11-2024 πράξης του Προέδρου του παρόντος Β2 Τμήματος του Αρείου Πάγου - με την οποία επαναλαμβάνεται νόμιμα κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (25-2-2025) η συζήτηση της από 18-10-2022 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 3008-293/18-10-2022 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμό 1539/21-7-2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης - επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αντίκλητο όλων των αναιρεσίβλητων Πέτρο Ζάπρο, Δικηγόρο Θεσσαλονίκης, ο οποίος είχε παραστεί και είχε εκπροσωπήσει αυτούς ως εκκαλούντες ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (άρθρα 573 παράγραφος 1, 96 παράγραφος 3, 143 παράγραφος 1 και 307 του ΚΠολΔ). Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν το Δικαστήριο θα προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία της τρίτης αναιρεσίβλητης τόσο στην αρχική δικάσιμο όσο και στην δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας και παρά την απουσία και των λοιπών αναιρεσίβλητων στην επαναλαμβανόμενη κατ'άρθρο 307 ΚΠολΔ δικάσιμο (25-2-2025) (άρθρα 568 παράγραφος 4 και 576 παράγραφος 2 ΚΠολΔ, ΑΠ 176/2023). 2. Με την από 18-10-2022 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 3008-293/18-10-2022 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμό 1539/21-7-2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης - η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων επί της από 29-9-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 21418-1665/5-10-2021 έφεσης που είχαν ασκήσει οι αναιρεσίβλητοι κατά της υπ' αριθμό 11539/14-9-2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία είχε εκδοθεί αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών-εργατικών διαφορών (άρθρα 591, 614 αριθμός 3 α και 621 του ΚΠολΔ) επί της από 3-3-2020 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 4220-3524/3-3-2020 αγωγής τους κατά του εναγομένου, νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη" και έδρα το Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα μέσα στην προθεσμία που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 564 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ - επειδή οι διάδικοι ομολογούν ότι η αναιρεσιβαλλομένη επιδόθηκε στις 21-9-2022 (άρθρα 573 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ) - και γενικά παραδεκτά (άρθρα 553, 558, 564 παράγραφος 1 και 566 παράγραφος 1 ΚΠολΔ), διότι προσκομίζεται και η υπ' αριθμό 44/14-10-2022 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του αναιρεσείοντος, Δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη, η οποία απαιτείται σύμφωνα με το άρθρο 72 παράγραφος 1 περίπτωση ι' του ν. 3852/2010 για να είναι παραδεκτή η άσκηση της αίτησης αναίρεσης. Πρέπει συνεπώς να ερευνηθεί και περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παράγραφος 3 ΚΠολΔ). 3. Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παράγραφος 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα εξής που αφορούν στην παρούσα αναιρετική δίκη: Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι στην από 3-3-2020 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 4220-3524/3-3-2020 αγωγή - την οποία είχαν απευθύνει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και είχαν στρέψει κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος, νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη" και έδρα το Πανόραμα Θεσσαλονίκης - εξέθεσαν τα εξής: Ότι το έτος 2010 είχαν καταρτίσει με το εναγόμενο έγκυρες συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου και ότι έκτοτε προσφέρουν σε αυτό προσηκόντως την εργασία τους επί οκτώ (8) ώρες την ημέρα και πέντε (5) ημέρες την εβδομάδα ως καθαριστές σχολικών μονάδων του εναγομένου. Ότι είναι μέλη του σωματείου εργαζομένων στο Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη με την επωνυμία "Επίκτητος", το οποίο είναι μέλος της ομοσπονδίας εργαζομένων με το διακριτικό τίτλο "Π.Ο.Ε.- Ο.Τ.Α.". Ότι η δευτεροβάθμια αυτή οργάνωση συνήψε με το Ελληνικό Δημόσιο δια των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών την από 3-8-2018 συλλογική σύμβαση εργασίας "για τους όρους αμοιβής και εργασίας του με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Προσωπικού των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης". Ότι με τη διάταξη του άρθρου 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε' και παράγραφος 6 της συλλογικής αυτής σύμβασης εργασίας συμφωνήθηκε το ωράριο εργασίας των υπαλλήλων των Δήμων - και συνεπώς και του εναγομένου- οι οποίοι παρέχουν σε αυτούς εργασία κατά πλήρες ωράριο ως καθαριστές αποκλειστικά αφοδευτηρίων κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων να ανέρχεται σε τριάντα δύο (32) ώρες την εβδομάδα. Ότι και οι ίδιοι, ωστόσο, παρέχουν στο εναγόμενο ουσιωδώς όμοια εργασία, παρά το γεγονός ότι εργάζονται ως καθαριστές σχολικών συγκροτημάτων του. Ότι παρόλα αυτά ο εναγόμενο εξακολουθεί να τους απασχολεί 40 ώρες την εβδομάδα και ότι, μολονότι οχλήθηκε, αρνείται να καταβάλει σε αυτούς τις αποδοχές που δικαιούνται για την υπέρβαση του χρόνου εργασίας τους και ότι, τέλος, το εναγόμενο με την πράξη του αυτή προσέβαλε υπαίτια και παράνομα την προσωπικότητά τους, όπως ειδικότερα επικαλέσθηκαν στην αγωγή. Με το ιστορικό αυτό είχαν ζητήσει α) να αναγνωρισθεί ότι το εναγόμενο όφειλε να τους απασχολεί από 1-1-2018 και εφεξής τριάντα δύο (32) ώρες την εβδομάδα, β) να υποχρεωθεί το εναγόμενο να καταβάλει στον καθένα από αυτούς για την αιτία που προαναφέρθηκε συγκεκριμένα χρηματικά ποσά νομιμότοκα και γ) να υποχρεωθεί το εναγόμενο να καταβάλει νομιμότοκα συγκεκριμένα χρηματικά ποσά στον καθένα τους ως χρηματική τους ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης δίκασε την αγωγή αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών-εργατικών διαφορών (άρθρα 591, 614 αριθμός 3 α και 621 επ. του ΚΠολΔ) και εξέδωσε την υπ' αριθμό 11539/14-9-2021 οριστική απόφαση με την οποία απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη. Οι ενάγοντες άσκησαν κατά της απόφασης αυτής του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου την από 29-9-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 21418-1665/5-10-2021 έφεση για εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία του νόμου (άρθρα 591 και 520 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ) και αιτήθηκαν να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση με σκοπό να γίνει δεκτή ως νόμιμη και βάσιμη στην ουσία η αγωγή που είχαν ασκήσει κατά του εναγομένου-εφεσιβλήτου.
Το Μονομελές Εφετείο Θεσσαλονίκης δίκασε την υπόθεση αντιμωλία των διαδίκων κατά την διαδικασία που είχε δικάσει και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη υπ' αριθμό 1539/21-7-2022 τελεσίδικη απόφαση, με την οποία δέχθηκε τυπικά και ουσιαστικά την έφεση, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και δίκασε την αγωγή στην ουσία της και περαιτέρω υποχρέωσε το εφεσίβλητο-εναγόμενο να καταβάλει νομιμότοκα στους εκκαλούντες-ενάγοντες αποδοχές συγκεκριμένου ποσού στον καθένα τους για υπέρβαση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας τους σε αυτό, όπως και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε ειδικότερα ανέλεγκτα (άρθρο 561 παράγραφος 2 του ΚΠολΔ) τα εξής: "(...) αποδεικνύονται τα ακόλουθα (...): Όλοι οι ενάγοντες εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου, αορίστου χρόνου, στον Δήμο Πυλαίας Χορτιάτη από το έτος 2010, με την ειδικότητα ΥΕ καθαριστών - καθαριστριών σε συγκεκριμένα σχολικά συγκροτήματα του Δήμου, όπως αυτά καθορίστηκαν από τον εναγόμενο εργοδότη τους (...).Σε όλους τους ενάγοντες έχει ανατεθεί από τον εργοδότη τους, αποκλειστικά ως κύριο καθήκον και υποχρέωση η διαρκής (καθημερινή) και συστηματική καθαριότητα των αφοδευτηρίων τουαλετών των άνω σχολικών συγκροτημάτων. Οι τουαλέτες αυτές βρίσκονται εντός δημοσίων κτιρίων, είναι κοινόχρηστες με την έννοια ότι δεν χρησιμοποιούνται ατομικά, αλλά από το σύνολο των μαθητών και εκπαιδευτικών των δημόσιων σχολικών κτιρίων, καθώς και άλλου απροσδιόριστου αριθμού προσώπων, ενδεικτικά κηδεμόνων- οικείων κ.λπ της εκπαιδευτικής κοινότητας, όταν διεξάγονται δημόσιες εκδηλώσεις, λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη ότι το μουσικό γυμνάσιο διαθέτει και κλειστή αίθουσα συναυλιών. Επιπλέον, οι ενάγοντες απασχολούνται πέντε ημέρες την εβδομάδα με οκτάωρο ημερησίως (40 ώρες την εβδομάδα), έναντι μηνιαίων μικτών αποδοχών, ο πρώτος 1.219 ευρώ (...), η δεύτερη 1.002 ευρώ (ωρομίσθιο 6,012 ευρώ, η τρίτη 909 ευρώ (...), η τέταρτη 1.041,52 (...), η πέμπτη 958,33 ευρώ (...), η έκτη 1.041.52 (...), η έβδομη 1.041,52 (...) και η όγδοη 1.041,52 (...). Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι όλοι οι ενάγοντες είναι μέλη του Συλλόγου εργαζομένων Δήμου Πυλαίας Χορτιάτη "Επίκτητος", ο οποίος είναι μέλος της ΠΟΕ-ΟΤΑ. Με το άρθρο 2 της από 2-8-2017 ΣΣΕ "για την ρύθμιση των όρων και συνθηκών απασχόλησης των εργαζομένων με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΟΤΑ α' βαθμού και των ΝΠΔΔ αυτών", που καταρτίστηκε μεταξύ του εκπροσώπου του Υπουργείου Εσωτερικών και των εκπροσώπων της ομοσπονδίας εργαζομένων ΟΤΑ (ΠΟΕ-ΟΤΑ), ορίστηκαν μεταξύ άλλων ειδικοί όροι ως προς τον αριθμό ημερών κανονικής άδειας και το εβδομαδιαίο ωράριο απασχόλησης, για συγκεκριμένες κατηγορίες και ειδικότητες εργαζομένων στους ΟΤΑ α' βαθμού. Ειδικότερα, στο άρθρο 2 παρ. 5 περ. ε', αναφέρεται ότι "στους εργαζόμενους αποκλειστικά και κατά πλήρες ωράριο (...) ε' στα αφοδευτήρια, ήτοι ενδεικτικά, εργάτες καθαρίστριες κ.λπ, που απασχολούνται στις τουαλέτες κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών κτιρίων, ... παρ. 6, η εβδομαδιαία απασχόληση των εργαζομένων των περιπτώσεων 4 και 5 ορίζεται σε τριάντα δύο ώρες χωρίς μεταβολή των αποδοχών και του τρόπου υπολογισμού των αποζημιώσεών τους από την αιτία αυτή. Κατά το άρθρο 12 της ΣΣΕ, η ισχύς της αρχίζει από 1-1-20[18] και κάθε προηγούμενη ΣΣΕ καταργείται. Περαιτέρω, την 15 Οκτωβρίου 2018 με το υπ' αρ. 56376 έγγραφό του, προς την Γεν. Διεύθυνση Αποκέντρωσης και τοπικής αυτοδιοίκησης (...), ο Υπουργός Εσωτερικών, δηλαδή το ένα από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη της ΣΣΕ, η οποία (...) έχει ισχύ νόμου, κοινοποίησε προς όλες τις αποκεντρωμένες διευθύνσεις της Χώρας και στον εναγόμενο ερμηνευτική εγκύκλιο της άνω διάταξης της ΣΣΕ, με την οποία ρυθμίζεται το ωράριο των εργαζομένων-καθαριστών αποκλειστικά στις τουαλέτες κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων, αφού έκρινε ότι η αναφορά στην αποκλειστικότητα της απασχόλησης, σε συνδυασμό με τον ειδικότερο προσδιορισμό ενός μόνο χώρου (αφοδευτήρια-τουαλέτες), γεννά ερμηνευτικό ζήτημα, αν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης αυτής, δηλαδή και του ειδικού ωραρίου των 32 ωρών εβδομαδιαίως υπάγονται εργαζόμενοι/ες που απασχολούνται κατ' αποκλειστικότητα στα αφοδευτήρια τουαλέτες κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων, ή αν η διάταξη καταλαμβάνει τους εργαζόμενους που έχουν την αποκλειστική ευθύνη καθαρισμού των χώρων αυτών και οι οποίοι απασχολούνται κατ' αποκλειστικότητα σε εργασίες, στα κύρια καθήκοντα των οποίων, περιλαμβάνεται και ο καθαρισμός των τουαλετών. Κατά την άποψη δε της υπηρεσίας, μετά από ερμηνεία της διάταξης, δικαιούχοι του μειωμένου ωραρίου των 32 ωρών εβδομαδιαίως είναι όλοι οι εργαζόμενοι, που λόγω της ειδικότητάς τους απασχολούνται αποκλειστικά σε εργασίες, στα κύρια καθήκοντα των οποίων, είναι η συστηματική και διαρκής υποχρέωση τήρησης της καθαριότητας των αφοδευτηρίων τουαλετών κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων. Στην ερμηνεία αυτή, κατέληξε λαμβάνοντας υπόψη, α) ότι στην κείμενη νομοθεσία δεν υπάρχει ειδικότητα "εργάτης ή καθαριστής αφοδευτηρίων τουαλετών" με αποκλειστικό καθήκον των καθαρισμό των χώρων αυτών, έτσι η αναφορά της διάταξης αυτής σε αποκλειστική και κατά πλήρες ωράριο απασχόληση δεν αφορά τον χώρο απασχόλησης, αφού ελλείψει σχετικής ειδικότητας, η διάταξη θα παρέμενε κενή περιεχομένου, αλλά στις ειδικότητες στα καθήκοντα των οποίων, αποκλειστικά και μόνο αυτών περιλαμβάνεται και ο καθαρισμός των τουαλετών, β) ότι το ίδιο γίνεται και με τις περιπτώσεις εργατών κοιμητηρίων και γ) ότι σκοπός των διαπραγματευομένων μερών ήταν στην ΣΣΕ αυτή, να περιλάβουν και τους εργαζόμενους, που είναι κατ' αποκλειστικότητα επιφορτισμένοι με την συστηματική και διαρκή φροντίδα των τουαλετών, οι οποίοι είναι εκτεθειμένοι σε βλαπτικούς για την υγεία τους παράγοντες, ώστε να απολαμβάνουν των ειδικών όρων αδειών και εβδομαδιαίου ωραρίου (32 ώρες). Αποδείχθηκε επίσης, ότι, οι ενάγοντες οι οποίοι συνέχισαν και μετά την άνω ΣΣΕ να εργάζονται επί 40 ώρες την εβδομάδα, με συνεχείς και επανειλημμένες οχλήσεις τους, ζήτησαν από τον εναγόμενο να εφαρμόσει την άνω ΣΣΕ και να τους απασχολεί 32 ώρες την εβδομάδα. Μάλιστα, την 26-11- 2019 κατέθεσαν στον εναγόμενο Δήμο και έγγραφη αίτηση, στην οποία του επεσήμαναν τις ανωτέρω διατάξεις, ζήτησαν να τις εφαρμόσει και να τους καταβάλλει τις δεδουλευμένες αποδοχές τους, για την, πέραν των 32 ωρών, εβδομαδιαία, απασχόλησή τους. Ομοίως, τον εναγόμενο όχλησε σχετικά και το Σωματείο των εναγόντων, χωρίς όμως ανταπόκριση από την πλευρά του Δήμου, ο οποίος υποστηρίζει, επιλεκτικά όμως, μόνο για τους συγκεκριμένους εργαζόμενους, ότι η προαναφερόμενη διάταξη της ΣΣΕ, εφαρμόζεται στους καθαριστές και καθαρίστριες που απασχολούνται αποκλειστικά και μόνο σε όλο το καθημερινό τους ωράριο στις κοινόχρηστες τουαλέτες. Σημειώνεται ότι, τέτοιοι εργαζόμενοι δεν υπάρχουν στον εναγόμενο Δήμο, ώστε, σύμφωνα με την άποψή του, να εργάζονται 32 ώρες την εβδομάδα. Επιπλέον, ο ίδιος αυτός Δήμος, όταν ερωτήθηκε εγγράφως από την αντιδήμαρχο Παιδείας (...), αν οι 32 ώρες εβδομαδιαίας απασχόλησης εφαρμόζονται και στους καθαριστές των σχολείων, όπως οι ενάγοντες, απάντησε με το από 19-2-2019 έγγραφό του (...) ότι από την άνω διάταξη της ΣΣΕ σε συνδυασμό με την προαναφερόμενη ερμηνευτική εγκύκλιο, προκύπτει σαφώς ότι η εβδομαδιαία απασχόληση των καθαριστών που εργάζονται στα σχολεία του Δήμου, είναι 32 ώρες. Παρά ταύτα, αρνείται να απασχολεί τους ενάγοντες 32 ώρες την εβδομάδα, όπως αρνείται επίσης να τους καταβάλλει τις διαφορές αποδοχών από την ανωτέρω διαφορά. Και ενώ υποστηρίζει και με τις έγγραφες προτάσεις του, ότι, η άνω ερμηνευτική εγκύκλιος δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής, διότι περιορίζει το δικαίωμα της συλλογικής αυτονομίας, ότι μόνο οι εργαζόμενοι αποκλειστικά σε τουαλέτες και μόνο σε όλο το ωράριό τους εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής, της ΣΣΕ, ότι σε κάθε περίπτωση για την ερμηνεία της διάταξης αυτής, πρέπει να εφαρμοστούν οι διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, ο ίδιος αυτός Δήμος, με έγγραφό του, στους διευθυντές και διευθύντριες των σχολικών μονάδων της περιφέρειας του, επισημαίνει ότι, οι μεν εργαζόμενοι ΙΔΑΧ (ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου), όπως οι ενάγοντες, οφείλουν να εργάζονται 40 ώρες εβδομαδιαίως (8 ώρες ημερησίως), οι δε εργαζόμενοι με την ίδια ειδικότητα, πλήρους απασχόλησης, αλλά με σύμβαση ορισμένου χρόνου (ΙΔΟΧ), 6.30 ώρες ημερησίως. Για την διακριτική αυτή μεταχείριση, των εργαζομένων με σύμβαση ορισμένου χρόνου, ίδιας ειδικότητας και καθηκόντων με τους ενάγοντες, που απασχολούνται με σύμβαση αορίστου χρόνου, δεν δίνει οποιαδήποτε εξήγηση. Σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, αποδείχθηκε ότι, πράγματι η ως άνω ΣΣΕ, όπως και η ερμηνευτική εγκύκλιος εκθέτει, εφαρμόζεται όχι μόνο στους καθαριστές και καθαρίστριες αποκλειστικά των τουαλετών ως χώρων, αλλά και στους ενάγοντες καθαριστές καθαρίστριες, οι οποίοι και μόνο, αποκλειστικά, απασχολούνται με τον καθαρισμό τουαλετών δημοτικών κτιρίων και κοινοχρήστων χώρων, μάλιστα τούτη η εργασία τους, είναι για ευνόητους λόγους, η πιο σημαντική και βαρύνουσα για την προστασία της δημόσιας υγείας, μέσα σε κτίρια όπου γίνεται χρήση των τουαλετών κυρίως, από ευαίσθητη κοινωνική ομάδα (νήπια-παιδιά). Στην κρίση του αυτή, το δικαστήριο καταλήγει χωρίς ανάγκη εφαρμογής των ερμηνευτικών διατάξεων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, διότι πρόκειται για διάταξη κανονιστικού περιεχομένου και όχι για δικαιοπραξία, όπως υποστηρίζει το εναγόμενο, επιπλέον δε παρά τα όσα αντίθετα το τελευταίο εκθέτει, με την ερμηνευτική παραπάνω εγκύκλιο του προϊσταμένου του, Υπουργού Εσωτερικών, ενός δηλαδή από τα διαπραγματευόμενα μέρη της ΣΣΕ, με την οποία μάλιστα τάσσεται και το έτερο διαπραγματευόμενο μέρος, σωματείο εργαζομένων, και την οποία το εναγόμενο επιλεκτικά δέχεται ως ορθή και την εφαρμόζει στους εργαζομένους ορισμένου χρόνου, αρνείται όμως να την εφαρμόσει στους εργαζόμενους με τα ίδια ακριβώς καθήκοντα και ειδικότητα, αορίστου χρόνου, δεν περιορίζεται η συλλογική αυτονομία (...). Αποδεικνύεται επίσης, ότι ο εναγόμενος Δήμος εκμεταλλεύτηκε την εργατική δύναμη των εναγόντων με μειωμένο κόστος, αφού δεν μείωσε ως όφειλε το ωράριό τους και συνέχισε να τους πληρώνει με τις ίδιες αποδοχές, αν και ήδη από το 2018 έλαβε γνώση της ως άνω ερμηνευτικής εγκυκλίου του προϊσταμένου του Υπουργού, ο Αντιδήμαρχός του Οικονομικών, μετά από σχετικό ερώτημα, απάντησε πως έπρεπε οι εργαζόμενοι σε σχολικές μονάδες, να εργάζονται σε εφαρμογή της άνω ΣΣΕ, 32 ώρες την εβδομάδα, έδειξε πλήρη αδιαφορία στις συνεχείς οχλήσεις των εναγόντων, του σωματείου τους, την ερμηνευτική εγκύκλιο του Υπουργού Εσωτερικών, την οποία όμως επιλεκτικά εφάρμοσε για τους συναδέρφους τους, με σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου, για ίδια παροχή εργασίας, επιχειρηματολογώντας ταυτόχρονα, κατά της ερμηνευτικής επιλογής της εγκυκλίου. Από την πλευρά τους οι ενάγοντες υποχρεώθηκαν σε ανοχή αυτής της κατάστασης, και πρόσφεραν την εργασία τους επί οκτώ ώρες ημερησίως, ενώ ο εναγόμενος με έγγραφό του παρήγγειλε στους διευθυντές των σχολείων, να μην ισχύει το ίδιο για καθαριστές/ -τριες με σχέση ΙΔΟΧ. Έτσι το σύνολο των πραγματικών περιστατικών απασχόλησης των εναγόντων, συνιστούν προσβολή της προσωπικότητάς τους και μάλιστα υπαίτια (...), αφού από πρόθεση ο νόμιμος εκπρόσωπος της εναγομένης, επέλεξε τη συγκεκριμένη μεταχείρισή τους, υποβάλλοντάς τους μάλιστα, με την άνω αντιφατική και επιλεκτική συμπεριφορά του, ως μοναδική λύση την προσφυγή στη δικαιοσύνη και την επιβάρυνσή τους με δαπάνες δυσβάσταχτες για τους ίδιους, προκειμένου να επιλυθεί ζήτημα για το οποίο δεν υπήρχε καμμία αμφιβολία ή κενό. Λόγω της ως άνω συμπεριφοράς του εναγομένου οι ενάγοντες στενοχωρήθηκαν, ταλαιπωρήθηκαν και επομένως υπέστησαν ηθική βλάβη. Το δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος προσβολής της προσωπικότητάς τους, το βαθμό υπαιτιότητας του εναγομένου και την οικονομική κατάσταση των μερών, κρίνει ότι η ανάλογη χρηματική ικανοποίηση καθενός ενάγοντος λόγω ηθικής βλάβης, ανέρχεται στο ποσό των χιλίων (800) ευρώ, το οποίο, πρέπει να υποχρεωθεί να τους καταβάλλει νομιμότοκα (...). Πρέπει επομένως, να γίνει δεκτή η αγωγή τους εν μέρει ως βάσιμη και από ουσιαστική άποψη (...)". 4. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 εδάφιο α ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (...) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου (...). Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται α) αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, β) αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές και γ) αν εφαρμοστεί εσφαλμένα. Η παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, η ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκαν ως μη νόμιμες ή, αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτές ως νόμιμες ή απορρίφθηκαν ή έγιναν δεκτές ως ουσιαστικά βάσιμες. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε την υπόθεση ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και της υπαγωγής αυτών στο νόμο. Ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση. Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 5/2023). Περαιτέρω από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 680 παράγραφος 1 του ΑΚ και 8 παράγραφος 2 του ν. 1876/1990 προκύπτει ότι το προσωπικό πεδίο εφαρμογής μιας συλλογικής σύμβασης εργασίας μπορεί να μην καταλαμβάνει το σύνολο, αλλά μέρος μόνον των προσώπων, τα οποία δεσμεύονται κατ' αρχήν από αυτή. Ο περιορισμός, ειδικότερα, συγκεκριμένης ρύθμισης που περιέχεται σε συλλογική σύμβαση εργασίας στις εργασιακές σχέσεις μέρους μόνον των εργαζομένων που δεσμεύονται από αυτή πρέπει να μην οδηγεί στην κατάργηση των διατάξεων του νόμου 1876/1990 που διέπει και το προσωπικό πεδίο εφαρμογής των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Για το λόγο αυτό κάθε περιορισμός στο συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής των συλλογικών συμβάσεων εργασίας πρέπει να γίνεται με αντικειμενικά κριτήρια, επειδή σε διαφορετική περίπτωση υπάρχει κίνδυνος να καταργηθούν στην πραγματικότητα οι διατάξεις του νόμου ως προς τη δεσμευτικότητα των συλλογικών συμβάσεων. Με τον περιορισμό εξάλλου αυτό δεν πρέπει να παραβιάζεται η αρχή της ισότητας, η οποία καθιερώνεται με το άρθρο 4 του Συντάγματος και απαγορεύει τις αυθαίρετες διακρίσεις σε βάρος κατηγοριών εργαζομένων. Η συλλογική σύμβαση εργασίας επομένως είναι δυνατόν να προβλέπει, ενδεικτικά, ότι ορισμένες ρυθμίσεις της θα ισχύουν μόνον για τους εργαζομένους με συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου, για τους εργαζομένους σε προβληματικές περιοχές, για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, για νεοπροσλαμβανόμενους εργαζομένους, για εργαζομένους που διαθέτουν συγκεκριμένη αρχαιότητα ή συγκεκριμένα τυπικά ή ουσιαστικά προσόντα ή συγκεκριμένη ειδικότητα ή παρέχουν συγκεκριμένο είδος εργασίας ή να εξαιρεί από τις ρυθμίσεις της εργαζομένους που έχουν την ιδιότητα διευθύνοντος υπαλλήλου κ.λπ. (ΟλΑΠ 340/1981).
Στον πρώτο και στο δεύτερο λόγο αναίρεσης, οι οποίοι είναι συναφείς, το αναιρεσείον εκθέτει ότι το Μονομελές Εφετείο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 653, 680 του ΑΚ, 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε' της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας της Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. και των άρθρων 4 παράγραφος 1 και 22 παράγραφος 1 εδάφιο β του Συντάγματος με συνέπεια να υποπέσει στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 του ΚΠολΔ και να πρέπει για το λόγο αυτό να αναιρεθεί. Το αναιρεσείον εκθέτει, ειδικότερα, ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο με την αναιρεσιβαλλομένη δέχθηκε ότι το ημερήσιο ωράριο εργασίας των υπαλλήλων που απασχολούνται στους Δήμους με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου αποκλειστικά ως καθαριστές αφοδευτηρίων κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων, το οποίο ανέρχεται σε τριάντα δύο (32) ώρες την εβδομάδα, πρέπει σύμφωνα με τη συνταγματική αρχή της ισότητας να επεκταθεί και να καταλάβει και τους καθαριστές που παρέχουν εργασίες καθαριότητας σε σχολεία του Δήμου, μολονότι από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε και παράγραφος 6 της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας που καταρτίσθηκε μεταξύ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α.) και του Ελληνικού Δημοσίου (Π.Κ. 15/6-8-2018) προκύπτει ότι ο κανονιστικός όρος για το ωράριο εργασίας που περιλαμβάνεται σε αυτή και, συγκεκριμένα, ο ημερήσιος χρόνος εργασίας των έξι (6) ωρών και τριάντα (30) λεπτών και ο εβδομαδιαίος των τριάντα δύο (32) ωρών αφορά μόνον στους υπαλλήλους του που παρέχουν σε αυτό εργασία ως καθαριστές αποκλειστικά και κατά πλήρες ωράριο αφοδευτηρίων κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων και όχι και στους υπαλλήλους του που εργάζονται ως καθαριστές σε όλους γενικά τους χώρους σχολικών κτιρίων. Το αναιρεσείον ισχυρίζεται περαιτέρω ότι στην περίπτωση που το δευτεροβάθμιο δικαστήριο έκρινε ότι οι αναιρεσίβλητοι δεν μπορούσαν να υπαχθούν στις ρυθμίσεις των διατάξεων που προαναφέρθηκαν θα απέρριπτε ως αβάσιμη την από 29-9-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 21418-1665/5-10-2021 έφεση, την οποία είχαν ασκήσει οι αναιρεσίβλητοι κατά της υπ' αριθμό 11539/14-9-2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του είχε απορρίψει ως μη νόμιμη την αγωγή τους εναντίον του.
Από την επισκόπηση του περιεχομένου της αναιρεσιβαλλομένης (άρθρο 561 παράγραφος 2 του ΚΠολΔ) προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε, όπως ειδικότερα αναφέρεται στον αριθμό "2" της παρούσας, ότι ο κανονιστικός όρος του άρθρου 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε και παράγραφος 6 της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας - που είχε καταρτισθεί μετά από συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α.) και του Ελληνικού Δημοσίου (Π.Κ. 15/6-8-2018) και - ο οποίος προέβλεπε ότι το ημερήσιο ωράριο εργασίας των υπαλλήλων που απασχολούνται στο αναιρεσείον με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου αποκλειστικά ως καθαριστές αφοδευτηρίων κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων και το οποίο ανέρχεται σε έξι (6) ώρες και τριάντα (30) λεπτά την ημέρα και τριάντα δύο (32) ώρες την εβδομάδα, καταλαμβάνει και τους καθαριστές που παρέχουν γενικές εργασίες καθαριότητας σε όλους τους χώρους σχολικών συγκροτημάτων του Δήμου. Η κανονιστική, ωστόσο, αυτή ρύθμιση αφορούσε μόνον στους υπαλλήλους που απασχολούνται στους Δήμους της Χώρας και, επομένως, και στο αναιρεσείον, ως καθαριστές αποκλειστικά αφοδευτηρίων κοινοχρήστων χώρων και δημοτικών κτιρίων σε όλη τη διάρκεια του ημερησίου και εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας τους και δεν μπορούσε κατά τη σαφή γραμματική της διατύπωση να επεκταθεί με διασταλτική ερμηνεία της έννοιάς της και στους αναιρεσιβλήτους, επειδή κατά τις παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι παρείχαν εργασία ως καθαριστές σε σχολικά κτίρια του αναιρεσείοντος και εκτελούσαν εργασίες καθαριότητας όχι αποκλειστικά και κατά πλήρες ωράριο στα αφοδευτήρια των σχολικών συγκροτημάτων, αλλά παράλληλα και στους λοιπούς χώρους των ίδιων κτιριακών εγκαταστάσεων (αίθουσες διδασκαλίας, γραφεία εκπαιδευτικού προσωπικού κ.λπ.). Η φύση επομένως της εργασίας των αναιρεσιβλήτων και οι συνθήκες υπό τις οποίες παρέχεται είναι ουσιωδώς διαφορετική από τη φύση και τις συνθήκες εργασίας των καθαριστών που εργάζονται στο αναιρεσείον και εμπίπτουν στο προσωπικό πεδίο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε και παράγραφος 6 της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας που προαναφέρθηκε. Οι αναιρεσίβλητοι επικαλούνται ότι ο όρος "αποκλειστικά" που περιέχεται στο άρθρο 2 παράγραφος 5 της συλλογικής αυτής σύμβασης έχει την έννοια ότι στο εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας των 32 ωρών εμπίπτουν και οι καθαριστές, οι οποίοι παρέχουν εργασίες γενικών καθαρισμών, αλλά επιμελούνται μόνοι για το καθαρισμό των αφοδευτηρίων. Η ερμηνευτική όμως αυτή εκδοχή είναι αντίθετη με τη σαφή γραμματική διατύπωση του άρθρου 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε και παράγραφος 6 της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας που προαναφέρθηκε, διότι η διάταξη αυτή ρυθμίζει το χρόνο απασχόλησης μόνον των εργαζομένων που αναφέρονται σε αυτή με συνέπεια να μην μπορεί να επεκταθεί και τους αναιρεσιβλήτους, όπως δέχθηκε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Το γεγονός ότι το ίδιο δικαστήριο ερμήνευσε την επίδικη διάταξη σύμφωνα και με την υπ' αριθμό 56376/15-10-2018 εγκύκλιο του Υπουργού Εσωτερικών δεν ασκεί έννομη επιρροή, επειδή πρόκειται για ερμηνευτική εγκύκλιο, η οποία συνεπώς δεν είναι δεσμευτική για την ερμηνεία της συλλογικής σύμβασης εργασίας που προαναφέρθηκε. Για το λόγο αυτό ο περιορισμός του προσωπικού πεδίου εφαρμογής του κανονιστικού όρου του άρθρου 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε και παράγραφος 6 της 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας - την οποία κατήρτισαν μετά από συλλογικές διαπραγματεύσεις η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α.) και το Ελληνικού Δημοσίου (Π.Κ. 15/6-8-2018) - δικαιολογείτο από τα ιδιαίτερα κριτήρια που προαναφέρθηκαν. Το Μονομελές Εφετείο επομένως, το οποίο δέχθηκε ότι ο κανονιστικός όρος του άρθρου 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε και παράγραφος 6 της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας - η οποία είχε καταρτισθεί μετά από συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α.) και του Ελληνικού Δημοσίου (Π.Κ. 15/6-8-2018) - έπρεπε κατά διασταλτική της ερμηνεία να καταλάβει και τους αναιρεσιβλήτους, παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 653, 680 του ΑΚ, 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε' της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας της Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. με συνέπεια να υποπέσει στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 του ΚΠολΔ, όπως βάσιμα επικαλείται το αναιρεσείον με τον πρώτο λόγο της αναίρεσής του. Το αναιρεσείον επικαλείται επιπλέον με το δεύτερο λόγο αναίρεσης ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση δέχθηκε εσφαλμένα ότι η επίδικη ρύθμιση έπρεπε να επεκταθεί και στους αναιρεσιβλήτους σύμφωνα με τη συνταγματική αρχή της ισότητας, η οποία εισάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 4 παράγραφος 1 και 22 παράγραφος 1 εδάφιο β του Συντάγματος. Η ειδικότερη όμως αυτή αιτίαση στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση και πρέπει επομένως να απορριφθεί, επειδή το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν επέκτεινε την επίδικη ρύθμιση και στους αναιρεσιβλήτους σύμφωνα με τη συνταγματική αρχή της ισότητας, αλλά κατ' ανεπίτρεπτη διασταλτική ερμηνεία της διάταξης του άρθρου 2 παράγραφος 5 περίπτωση ε' της από 3-8-2018 συλλογικής σύμβασης εργασίας της Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. Μετά από αυτό πρέπει κατά παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης να γίνει δεκτή η αίτηση και να αναιρεθεί η απόφαση που προσβάλλεται. 5. Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 580 παράγραφος 3 εδάφιο α ΚΠολΔ "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να τη δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση". Στην προκειμένη περίπτωση μετά την αναίρεση της υπ' αριθμό 1539/21-7-2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης αναβίωσε η εκκρεμοδικία της από 29-9-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 21418-1665/5-10-2021 έφεσης που είχαν ασκήσει οι αναιρεσίβλητοι-εκκαλούντες κατά της υπ' αριθμό 11539/14-9-2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, το οποίο είχε απορρίψει την από 3-3-2020 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 4220-3524/3-3-2020 αγωγή που είχαν ασκήσει οι αναιρεσίβλητοι-ενάγοντες κατά του αναιρεσείοντος-εναγομένου ως μη νόμιμη. Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν κατά την έρευνα του πρώτου λόγου αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ η αγωγή την οποία είχαν ασκήσει οι αναιρεσίβλητοι κατά του αναιρεσείοντος ήταν πράγματι μη νόμιμη. Μετά από αυτό η υπόθεση - επειδή δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση - θα κρατηθεί και θα δικασθεί από το παρόν Δικαστήριο (άρθρο 580 παράγραφος 3 ΚΠολΔ). Η από 29-9-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 21418-1665/5-10-2021 έφεση που είχαν ασκήσει οι αναιρεσίβλητοι-εκκαλούντες κατά της υπ' αριθμό 11539/14-9-2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη στην ουσία της. Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος - το οποίο κατέθεσε προτάσεις - τόσο της παρούσας αναιρετικής δίκης, όσο και της δίκης που διεξήχθη ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης - μετά από νόμιμο και βάσιμο αίτημά του - πρέπει να επιβληθούν μειωμένα σε βάρος των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι ηττήθηκαν στη δίκη και θα υπολογισθούν τόσο για την παρούσα αναιρετική δίκη, όσο και για τη δίκη ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, στις οποίες το αναιρεσείον παρέστη δια πληρεξουσίου Δικηγόρου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 591 παράγραφος 1, 106, 176 εδάφιο α, 191 παράγραφος 2, 183 του ΚΠολΔ και 281 παράγραφος 2 του ν. 3463/2006 "Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων", ΑΠ 1467/2022, ΑΠ 77/2022), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθμό 1539/21-7-2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης
Κρατεί και δικάζει την από 29-9-2021 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 21418/1665/5-10-2021 έφεση που άσκησαν ο αναιρεσίβλητοι-εκκαλούντες κατά της υπ' αριθμό 11539/14-9-2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης

Απορρίπτει την έφεση

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, το ύψος των οποίων ορίζει για την παρούσα αναιρετική δίκη στο ποσό των εννιακοσίων (900) Ευρώ και, επιπλέον, για τη δίκη ενώπιον δευτεροβαθμίου δικαστηρίου στο ποσό των εξακοσίων (600) Ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Μαΐου 2025.
Ο ANTIΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτου καθώς και των δύο αρχαιότερων Αρεοπαγιτών αποχωρησάντων, η αμέσως αρχαιότερη Αρεοπαγίτης της σύνθεσης ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουλίου 2025.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

<< Επιστροφή