<< Επιστροφή

Αριθμός 1426/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευγενία Μπιτσακάκη, Κωνσταντία Εμμανουηλίδου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 8 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Αγγελική Χειρδάρη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Μ. του Χ. και της Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ζωή Γκίκα, και κατέθεσε προτάσεις

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-11-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και την κύρια παρέμβαση της εταιρείας "INTRUM HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ", που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 61/2021 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1618/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 14-12-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Φέρεται για συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η με ΓΑΚ ...-2022 αίτηση αναίρεσης κατά της 1618/1-8-2022 -εκδοθείσας αντιμωλία - τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που δεν προκύπτει ότι επιδόθηκε. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 §3 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577 §1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 §3 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Η διαδικαστική πορεία της υπόθεσης, κατ' επιτρεπτή κατά το άρθρο 561 §2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων, έχει ως ακολούθως: Ο αναιρεσίβλητος με την με ΓΑΚ ...-2020 αγωγή του, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής, στρεφόμενος κατά των 1)Α. Κ., 2) Τράπεζας Πειραιώς ΑΕ, 3) Χ. Λ., 4) Κ. Λ., 5) Ι. Μ., 6) Κ. Ζ., 7) Γ. Ζ., 8) Θ. Ζ., 9) Μ. Μ., 10) Μ. Χ., 11) Ι. Π. και 12) Ελληνικού Δημοσίου (νυν αναιρεσείοντος) ισχυρίσθηκε ότι με το ...-2008 συμβόλαιο γονικής παροχής του συμβολαιογράφου Συκιάς Χαλκιδικής Π. Κ., που -όπως συμπλήρωσε με την προσθήκη επί των προτάσεων ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου- μεταγράφηκε στις 15-4-2008 στον τόμο 447 με αριθμό 50 των Βιβλίων Μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Συκιάς Χαλκιδικής, απέκτησε την κυριότητα ενός αγρού στη θέση "Μπάρα Συκιάς" της Δημοτικής Κοινότητας Συκιάς της Δημοτικής Ενότητας Τορώνης του Δήμου Σιθωνίας νομού Χαλκιδικής, εμβαδού 2011, 67 τμ, όπως τούτο αποτυπώνεται στο επισυναφθέν στο αγωγικό δικόγραφο από 4/2018 τοπογραφικό διάγραμμα γεωμετρικών μεταβολών κατά το σύστημα ΕΓΔΑ 87 του αγρονόμου -τοπογράφου μηχανικού Ι. Μ. ότι η δικαιοπάροχος μητέρα του Μ. Μ. (9η εναγομένη) απέκτησε την κυριότητα αυτού με έκτακτη χρησικτησία νεμόμενη τούτο συνεχώς και αδιατάρακτα από το 1983 (όταν της το δώρισε άτυπα ο μέχρι τότε νομέας πατέρας της Α. Π.) έως το 2008, ασκώντας επ' αυτού τις αρμόζουσες στη φύση του εμφανείς υλικές πράξεις φυσικής εξουσίασης, όπως επόπτευση, καθαρισμό και περίφραξη ότι άλλως ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος απέκτησε την κυριότητα του ως άνω αγρού με έκτακτη χρησικτησία με προσμέτρηση του χρόνου νομής της μητέρας του, ασκώντας τις αυτές πράξεις νομής ως ανωτέρω ότι το Εθνικό Κτηματολόγιο στην περιοχή Συκιάς Χαλκιδικής άρχισε να λειτουργεί στις 6-10-2008 , πλην όμως ο ως άνω αγρός δεν αποτυπώθηκε στις πρώτες εγγραφές ως αυτοτελές γεωτεμάχιο , αλλά ανακριβώς φέρεται να εμπίπτει στα γεωτεμάχια α) με ΚΑΕΚ 49 069 04 01 148, εμβαδού 369 τμ, με καταχωρισμένους δικαιούχους κυριότητας κατά ποσοστό 50% με την ένδειξη "άγνωστος" και κατά ποσοστό 50% την 9η εναγομένη, β) με ΚΑΕΚ 49 069 04 01 160, εμβαδού 687 τμ, με καταχωρισμένη δικαιούχο κυριότητας κατά ποσοστό 100% την 10η εναγομένη, γ) με ΚΑΕΚ 49 069 04 01 044, εμβαδού 416 τμ, με καταχωρισμένους δικαιούχους κυριότητας κατά ποσοστό 50% την 9η εναγομένη και κατά ποσοστό 50% τον 11ο εναγόμενο, δ) με ΚΑΕΚ 49 069 04 01 047, εμβαδού 66,86 τμ, με καταχωρισμένο δικαιούχο κυριότητας κατά ποσοστό 100% τον 1ο εναγόμενο και προσημειούχο δανείστρια την 2η εναγομένη τραπεζική εταιρία, ε) με ΚΑΕΚ 49 069 04 01 023, εμβαδού 215,33 τμ, με καταχωρισμένο δικαιούχο κυριότητας κατά ποσοστό 100% τον 3ο εναγόμενο, στ) με ΚΑΕΚ 49 069 ΕΚ 00 014 (δρόμος), εμβαδού 135.421 τμ και συγκεκριμένα για τμήματα αυτού 55,47 τμ, 106,71 τμ και 102,95 τμ με καταχωρισμένο δικαιούχο κυριότητας κατά ποσοστό 100% το 12ο εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο και νυν αναιρεσείον και ζ) με ΚΑΕΚ 49 069 04 01 180, εμβαδού 19,33 τμ, με καταχωρισμένο δικαιούχο κυριότητας κατά ποσοστό 100% τον 5ο εναγόμενο. Με βάση το ανωτέρω ιστορικό, ο ενάγων ζήτησε να αναγνωρισθεί η κυριότητα της μητέρας του Μ. Μ. (9ης εναγομένης) και ακολούθως η δική του επί του ως άνω αγρού εμβαδού 2011,67 τμ και να διορθωθούν σχετικά οι πρώτες κτηματολογικές εγγραφές, ώστε να αποτυπωθεί ως ένα αυτοτελές γεωτεμάχιο . Επί της αγωγής αυτής που συνεκδικάσθηκε με την με ΓΑΚ ...-1920 κύρια παρέμβαση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "INTRUM HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ", που ασκήθηκε αναφορικά και μόνο με το ΚΑΕΚ 49 069 04 01 047 γεωτεμάχιο, ερήμην των 3ου, 6ου, 7ου,8ου, 9ης ,10ης και 11ου των εναγομένων και αντιμωλία των λοιπών, εκδόθηκε η 61/16-3-2021 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, συγκροτηθέντος από Κτηματολογική Δικαστή, που απέρριψε την αγωγή ως προς τους 2η, 6ο, 7ο και 8ο των εναγομένων, δέχθηκε την αγωγή και την κύρια παρέμβαση, αναγνωρίζοντας τον ενάγοντα αποκλειστικό κύριο με παράγωγο τρόπο ενός αγρού εμβαδού 2011,67 τμ και διέταξε την διόρθωση με χωρικές μεταβολές των ανακριβών πρώτων εγγραφών κατά τον αναφερόμενο στο διατακτικό της τρόπο. Κατά της απόφασης αυτής το 12ο εναγόμενο δηλ. το Ελληνικό Δημόσιο, που το συνδέει σχέση απλής ομοδικίας με τους λοιπούς εναγόμενους και αναφορικά μόνο με τα ως άνω τμήματα του με ΚΑΕΚ 49 069 ΕΚ 00 014 γεωτεμαχίου, άσκησε την με αρ. κατ. 56/6-5-2021 έφεση. Επ' αυτής εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων η 1618/1-8-2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης (αναιρεσιβαλλομένη) , που δέχθηκε τυπικά την έφεση και την απέρριψε κατ' ουσίαν.

ΙΙΙ. Η ποιοτική αοριστία της αγωγής ερευνάται μεν αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας, δεν αφορά όμως τη δημόσια τάξη και επομένως για να ιδρύσει τον από το άρθρο 559 αριθ.14 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, ο σχετικός ισχυρισμός πρέπει να έχει προταθεί νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας κατά τη συζήτηση κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, άλλως είναι απαράδεκτος, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 562 §2 του ίδιου Κώδικα. Η ρύθμιση αυτή δεν αντίκειται στην υπό του άρθρου 25 του Συντάγματος καθιερούμενη αρχή της αναλογικότητας, ούτε στο άρθρο 6 §1 της ΕΣΔΑ, διότι ο Άρειος Πάγος δεν είναι τρίτος βαθμός δικαιοδοσίας, αλλά ελέγχει τις αποφάσεις ως προς τα σφάλματά τους κατά την εφαρμογή των νόμων, ως βάση δε για τον έλεγχο αυτών λαμβάνεται η νομική κατάσταση της υπόθεσης στην οποία εκδόθηκε η ελεγχόμενη απόφαση κατόπιν των πραγματικών ισχυρισμών που έχουν τεθεί υπόψη του ουσιαστικού δικαστηρίου (ΟλΑΠ 1/1987, ΑΠ 396/2025, ΑΠ 1127/2008, ΑΠ 2050/2007).

Περαιτέρω, επί αγωγής διόρθωσης πρώτων κτηματολογικών εγγραφών (άρθρου 6§2 του ν.2664/1998) που στηρίζεται σε παράγωγο τρόπο κτήσης της κυριότητας( λόγω πώλησης, δωρεάς κλπ.), για το ορισμένο αυτής αρκεί, κατά την έννοια του άρθρου 216 ΚΠολΔ, να γίνει επίκληση της καταρτισθείσας -σε χρόνο προγενέστερο της έναρξης λειτουργίας του Εθνικού Κτηματολογίου στην περιοχή που βρίσκεται το ακίνητο- μεταξύ του ενάγοντος και του αμέσου δικαιοπαρόχου του, κυρίου του μεταβιβαζομένου ακινήτου, συμβολαιογραφικής μεταβιβαστικής της κυριότητας πράξης και της μεταγραφής της και της διατήρησης της κυριότητας αυτής κατά τον ως άνω κρίσιμο χρόνο. Δεν είναι αναγκαίο να καθορίζεται στο δικόγραφο της αγωγής και ο τρόπος με τον οποίο έγινε κύριος ο εν λόγω προκτήτορας. Σε περίπτωση, όμως, αμφισβήτησης της κυριότητας του προκτήτορα τούτου από τον εναγόμενο, τότε υποχρεούται ο ενάγων να καθορίσει τον τρόπο κτήσης αυτής μέχρι πρωτότυπης κτήσης της κυριότητας, όπως είναι με έκτακτη χρησικτησία, η δε συμπλήρωση -στα πλαίσια της τακτικής διαδικασίας μετά το ν.4335/2015- γίνεται με την προσθήκη επί των προτάσεων κατ' άρθρο 237§2 του ΚΠολΔ. Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο επικαλούμενο την πλημμέλεια του άρ.14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά μεν το πρώτο σκέλος του, προβάλει την αιτίαση ότι το Εφετείο εσφαλμένως δεν απέρριψε την ένδικη αγωγή διόρθωσης κτηματολογικών εγγραφών ως απαράδεκτη ένεκα αοριστίας, λόγω του ότι "ο αναιρεσίβλητος δεν συμπλήρωσε παραδεκτά την αγωγή του μέχρι πρωτότυπης κτήσης της κυριότητας των δικαιοπαρόχων του" είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι , όπως εκτέθηκε ανωτέρω (στην παρ. ΙΙ της παρούσας), ο ενάγων εξέθεσε ότι η δικαιοπάροχός του Μ. Μ. απέκτησε τον αγρό των 2011,17 τμ με πρωτότυπο τρόπο- χρησικτησία, νεμηθείσα τούτο από 1983 έως το 2008, καθόσον ο ενάγων διατείνεται ότι πρόκειται για ανέκαθεν ιδιωτικό ακίνητο. Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του , με το οποίο το αναιρεσείον αιτιάται ότι στο αγωγικό δικόγραφο δεν αναφέρονται τα στοιχεία μεταγραφής του τίτλου κτήσης του ενάγοντος, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, γιατί τόσο από τις ενώπιον των δικαστηρίων της ουσίας υποβληθείσες προτάσεις του, όσο και με την έφεση (άρθρο 520 ΚΠολΔ), δεν προκύπτει ότι τέτοιος ισχυρισμός για αοριστία του δικογράφου της αγωγής προτάθηκε στα δικαστήρια της ουσίας από το εκκαλούν και ήδη αναιρεσείον.

IV. Κατά τη διάταξη του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στη έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93§3 του Συντάγματος, προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος από αυτήν λόγος αναίρεσης της έλλειψης νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται σύμφωνα με το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε, ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (ΑΠ 413/2024,ΑΠ 175/2020). Για να είναι δε ορισμένος ο πιο πάνω αναιρετικός λόγος πρέπει να διαλαμβάνονται στο δικόγραφο της αναίρεσης: α) η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε και μάλιστα ενάριθμα και το περιεχόμενο αυτής (ΑΠ 860/2018, ΑΠ 766/2017), β) οι ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης, χωρίς να αρκούν οι περιορισμένες, μεμονωμένες και κατ' επιλογή του αναιρεσείοντος "αποσπασματικές" και όχι "πλήρεις" παραδοχές (AΠ 713/2020, ΑΠ 860/2018), γ) ο ισχυρισμός και τα περιστατικά, οι οποίοι προτάθηκαν για τη θεμελίωσή του, ως προς τον οποίο η έλλειψη, η ανεπάρκεια ή αντίφαση και η σύνδεσή του με το διατακτικό, εφόσον αυτή δεν είναι αυτονόητη, δ) η εξειδίκευση της πλημμέλειας του Δικαστηρίου της ουσίας, αν πρόκειται, δηλαδή για παντελή έλλειψη αιτιολογίας ή ποίες είναι οι ανεπάρκειες ή οι αντιφάσεις που προσάπτονται στις ως άνω παραδοχές, δηλαδή να διαλαμβάνεται ποιές επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιλαμβάνει η απόφαση του Δικαστηρίου της ουσίας ή που εντοπίζονται οι αντιφάσεις (ΟλΑΠ 20/2005, ΑΠ 413/2024). Με τον δεύτερο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο βάλλει κατά του Εφετείου, επικαλούμενο την πλημμέλεια εκ του αρ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και δη επειδή, αν και το πρωτόδικο δικαστήριο δέχθηκε ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος απέκτησε την κυριότητα του επιδίκου με παράγωγο τρόπο, το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλομένη, χωρίς να αντικαταστήσει αιτιολογίες, απέρριψε την έφεση, δεχόμενο με ελλειπείς αιτιολογίες, άλλως αντιφατικές αιτιολογίες (τις όποιες ουδόλως παραθέτει), ότι απέκτησε την κυριότητα με έκτακτη χρησικτησία με προσμέτρηση του χρόνου νομής της δικαιοπαρόχου του. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αόριστος και κατά συνέπεια ως απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρονται στο αναιρετήριο ποιες είναι οι διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκαν με την εφαρμογή ή μη εφαρμογή τους, ούτε το σύνολο των κρίσιμων παραδοχών της προσβαλλόμενης. Σε κάθε περίπτωση είναι απορριπτέος και ως αβάσιμος, διότι η αναιρεσιβαλλομένη ερεύνησε και δέχθηκε αμφότερες τις αγωγικές βάσεις κτήσης της κυριότητας (παράγωγη και πρωτότυπη), αποδεχόμενο την πολλαπλή κτήση κυριότητας (ΑΠ 793/2024).

V. Κατόπιν τούτων, εφόσον δεν υπάρχει προς έρευνα άλλος αναιρετικός λόγος, πρέπει ν' απορριφθεί η με ΓΑΚ ...-2022 αίτηση για αναίρεση της 1618/1-8-2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, κατά μερική παραδοχή του σχετικού αιτήματος που προέβαλε με το υπόμνημά του, σε βάρος του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ), τα οποία όμως πρέπει να καταλογιστούν μειωμένα κατά τα άρθρα 22 παρ.1 του ν. 3693/1957 που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 Εισ.Ν.Κ.ΠολΔ, άρθρο 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987 και 2 της ΥΑ 134423/1992 (Οικονομικών και Δικαιοσύνης).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την με ΓΑΚ ...-2022 αίτηση για αναίρεση της 1618/1-8-2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου εις βάρος του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Ιουλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1η Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή