<< Επιστροφή

Αριθμός 1456/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη και Ερασμία Λιούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Του καθ' ου η κλήση - καλούντος - εκκαλούντος - καθ' ου η αντέφεση: Α. Μ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Κυριακόπουλο - Κόλλια με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της καλούσας - καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητης - αντεκκαλούσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η ΕΘΝΙΚΗ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Σταυρόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-9-2014 αγωγή του Α. Μ. του Ε. και της Π. συζ. Ε. Μ., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 66/2016 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 68/2017 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η εταιρεία με την επωνυμία "ΑΕΕΓΑ Η ΕΘΝΙΚΗ" με την από 25-4-2017 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 1130/2018 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλον δικαστή.

Εκδόθηκε η 245/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, την αναίρεση της οποίας ζήτησε ο Α. Μ. του Ε. με την από 24-1-2020 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 1488/2022 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε εν μέρει την 245/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, κράτησε την υπόθεση στο Δικαστήριο του Αρείου Πάγου και την παρέπεμψε για περαιτέρω κατ' ουσίαν εκδίκαση στο ίδιο Τμήμα, σε ιδιαίτερη συζήτηση και σε νέα προς το σκοπό αυτό δικάσιμο, μετά από κλήση του επιμελέστερου των διαδίκων. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 9-3-2023 κλήση της καλούσας.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ερασμία Λιούλη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 9.3.2023 κλήση της αναιρεσείουσας και ήδη καλούσας, ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η ΕΘΝΙΚΗ", νόμιμα φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η κρινόμενη υπόθεση, μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 1488/2022 αποφάσεως του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία αναιρέθηκε η υπ' αριθμ. 245/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων και κρατήθηκε η υπόθεση προς εκδίκαση επί της ουσίας, κατ' εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ. 4 του ν. 4055/2012, ενόψει του ότι επρόκειτο για παραδοχή δευτέρας αναιρέσεως.

Η αναιρεθείσα, με την ως άνω υπ' αριθμ. 1488/2022 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, υπ' αριθμ. 245/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση ασφαλίσεώς του (άρθρα 681 Α ΚΠολΔ σε συνδ. με τα άρθρα 666, 667 και 670 έως 676 του ΚΠολΔ), όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 αρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Με την από 19.9.2014 και με αριθμό καταθέσεως 1031/2014 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, ο πρώτος ενάγων - καθού η κλήση και ήδη αναιρεσείων Α. Μ. και η δεύτερη ενάγουσα Π. Μ., στρεφόμενη κατά ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η ΕΘΝΙΚΗ", ισχυρίστηκαν ότι την 24.3.2014 ο Α. Β. (μη διάδικος στην παρούσα δίκη), που οδηγούσε το υπ' αρ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία συγκρούστηκε με το υπ' αρ. κυκλοφορίας ... δίκυκλο μοτοποδήλατο, ιδιοκτησίας της δεύτερης ενάγουσας Π. Μ. (μη διαδίκου στην παρούσα δίκη) και προκάλεσε σε αυτόν, υπό τις συνθήκες που αναφέρονται στην αγωγή, σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές. Με βάση το ιστορικό αυτό, ο ενάγων ζήτησε να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει, μεταξύ άλλων, ως πρόσθετη αποζημίωση κατ' άρθρο 931 Α.Κ. το ποσό των 50.000 ευρώ και να αναγνωρισθεί η υποχρέωσή της, μετά από παραδεκτή κατ' άρθρο 223 του ΚΠολΔ, μετατροπή του καταψηφιστικού αιτήματος σε εν μέρει αναγνωριστικό, να του καταβάλει 50.000 ευρώ λόγω της ηθικής βλάβης, που υπέστη αυτός από τον τραυματισμό του με τους νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε, η υπ' αριθμ. 66/2016 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, το οποίο, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή ως βάσιμη κατ' ουσίαν. Κατά της απόφασης αυτής ο ενάγων άσκησε την υπ' αριθμ. κατάθ. 47/11-07-2016 έφεση και η εναγομένη την υπ' αριθμ. κατάθ. 57/2017 αντέφεση, οι οποίες συνεκδικάσθηκαν και εκδόθηκε η 68/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, με την οποία απορρίφθηκε η αντέφεση κατ' ουσίαν, έγινε δεκτή κατ' ουσίαν η έφεση, εξαφανίσθηκε η πρωτόδικη απόφαση, διακρατήθηκε η υπόθεση, έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή και επιδικάσθηκε στον ενάγοντα το ποσό των 80.000 ευρώ ως ιδιαίτερη αποζημίωση κατ' άρθρο 931 του ΑΚ και το ποσό των 60.000 ευρώ ως αποζημίωση κατ' άρθρο 932 του ΑΚ. Κατόπιν ασκήσεως αίτησης αναίρεσης εκ μέρους της εναγομένης κατά της ως άνω απόφασης, εκδόθηκε η 1130/2018 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία αναιρέθηκε η εφετειακή απόφαση ως προς τα κεφάλαια της κατ' άρθρ. 931 και 932 του ΑΚ αποζημίωσης, ακολούθως δε, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 245/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, με την οποία συνεκδικάσθηκαν η έφεση με την αντέφεση, απορρίφθηκε η αντέφεση κατ' ουσίαν, έγινε δεκτή κατ' ουσίαν η έφεση, εξαφανίσθηκε η πρωτόδικη απόφαση μέσα στα όρια του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης, κρατήθηκε η υπόθεση, έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή και επιδικάσθηκε το ποσό των 20.000 ευρώ για την κατ' άρθρο 931 του ΑΚ αποζημίωση και το ποσό των 30.000 ευρώ για την κατ' άρθρο 932 του ΑΚ αποζημίωση.

Κατά της αποφάσεως αυτής, ασκήθηκε από τον ενάγοντα η από 25.4.2017 αίτηση αναιρέσεως, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 1488/2022 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία αναιρέθηκε η υπ' αριθμ. 245/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, ως προς το κεφάλαιο της κατ' άρθρο 931 Α.Κ. ιδιαίτερης αποζημίωσης, για πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.ΠολΔ και, όπως προαναφέρθηκε, κρατήθηκε η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο για να δικαστεί κατ' ουσίαν, σε ιδιαίτερη συζήτηση, ενώπιον του αναιρετικού τμήματος, εφόσον πρόκειται περί δευτέρας αναιρέσεως. Από τις διατάξεις του άρθρου 579 παρ. 1 του ΚΠολΔ που ορίζει ότι: "Αν αναιρεθεί η απόφαση, οι διάδικοι επανέρχονται στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την απόφαση που αναιρέθηκε και η διαδικασία πριν από την απόφαση αυτή ακυρώνεται μόνο, εφόσον στηρίζεται στην παράβαση για την οποία έγινε δεκτή η αναίρεση. Κάθε απόφαση που στηρίζεται σ' αυτήν που αναιρέθηκε αναιρείται, εφόσον οι λόγοι της αναίρεσης αναφέρονται και σ' αυτήν", και του άρθρου 581 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ κατά το οποίο "Η υπόθεση συζητείται μέσα στα όρια που διαγράφονται με την αναιρετική απόφαση και αφού κατατεθούν προτάσεις κατά το άρθρο 524 παράγραφος 1 εδάφιο β'", προκύπτει ότι η απόφαση αναιρείται κατά το μέτρο παραδοχής της αναιρέσεως, δηλαδή κατά τα κεφάλαια (αιτήσεις παροχής έννομης προστασίας), στα οποία αφορά ο λόγος αναιρέσεως που έγινε δεκτός, καθώς και σε αυτά που συνάπτονται άρρηκτα με εκείνα που αναιρέθηκαν. Ως προς τα κεφάλαια και μόνο αυτά (αναιρεθέντα και άρρηκτα με αυτά συνδεόμενα), οι διάδικοι επανέρχονται στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την απόφαση που αναιρέθηκε και ως προς αυτά συζητείται η υπόθεση στο δικαστήριο της παραπομπής, το οποίο δεν δύναται να επιληφθεί της υπόθεσης ως προς τα κεφάλαια που δεν αναιρέθηκαν, αφού, αν προέβαινε εκ νέου στην εξέταση αυτών, θα προσέβαλλε το δεδικασμένο (ΑΠ 1211/2024).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 931 του ΑΚ "η αναπηρία ή η παραμόρφωση, που προξενήθηκε στον παθόντα, λαμβάνεται υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του". Ως αναπηρία θεωρείται κάποια έλλειψη της σωματικής, νοητικής ή ψυχικής ακεραιότητας του προσώπου, ενώ ως παραμόρφωση, νοείται κάθε ουσιώδης αλλοίωση της εξωτερικής εμφάνισης του προσώπου, η οποία καθορίζεται όχι αναγκαίως κατά τις απόψεις της ιατρικής επιστήμης αλλά κατά τις αντιλήψεις της ζωής.

Περαιτέρω, ως μέλλον νοείται η επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου. Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής της αναπηρίας ή παραμόρφωσης στο μέλλον του προσώπου. Αρκεί και απλή δυνατότητα κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων. Η ΑΚ 931 προβλέπει επιδίκαση από το δικαστήριο χρηματικής παροχής στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση, εφόσον συνεπεία αυτών επηρεάζεται το μέλλον του. Η χρηματική αυτή παροχή δεν αποτελεί αποζημίωση, εφόσον η τελευταία εννοιολογικά συνδέεται με την επίκληση και απόδειξη ζημίας περιουσιακής, δηλαδή διαφοράς μεταξύ της περιουσιακής κατάστασης μετά το ζημιογόνο γεγονός και εκείνης που θα υπήρχε χωρίς αυτό.

Εξάλλου, η συνεπεία της αναπηρίας ή παραμόρφωσης ανικανότητα προς εργασία, εφόσον προκαλεί στον παθόντα περιουσιακή ζημία, αποτελεί βάση αξίωσης προς αποζημίωση, που στηρίζεται στη διάταξη του άρθρου 929 του ΑΚ (αξίωση διαφυγόντων εισοδημάτων). Όμως, η αναπηρία ή παραμόρφωση ως τέτοια δεν σημαίνει κατ' ανάγκην πρόκληση στον παθόντα περιουσιακής ζημίας. Προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ή παραμόρφωσης ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου, ως ενός αυτοτελούς έννομου αγαθού, που απολαύει και συνταγματικής προστασίας, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος, όχι μόνο στις σχέσεις των πολιτών προς το Κράτος αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις, χωρίς αναγκαίως η προστασία αυτή να συνδέεται με αδυναμία πορισμού οικονομικών ωφελημάτων ή πλεονεκτημάτων.

Έτσι, κατά την ορθή ερμηνεία της ίδιας διάταξης, με αυτή προβλέπεται η επιδίκαση στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση ενός εύλογου χρηματικού ποσού ακριβώς λόγω της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, η οποία άλλωστε και δεν μπορεί να προσδιοριστεί, το ύψος δε του επιδικαζόμενου εύλογου χρηματικού ποσού καθορίζεται με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμόρφωσης, την ηλικία του παθόντος, καθώς και με τη συνεκτίμηση του ποσοστού τυχόν συνυπαιτιότητας του τελευταίου στην πρόκληση της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της κατά τη διάταξη του άρθρου 932 του ΑΚ αξίωσης για επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης.

Συνεπώς, και στην περίπτωση αυτή, όπως και στην περίπτωση της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, ο προσδιορισμός του επιδικαζόμενου εύλογου κατά την κρίση του Δικαστηρίου χρηματικού ποσού της προβλεπόμενης από το άρθρο 931 του ΑΚ χρηματικής παροχής εναπόκειται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου της ουσίας και η περί αυτού κρίση του τελευταίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων και χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως είτε εκ πλαγίου. Επιβάλλεται όμως να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, πράγμα που αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής νομικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ (ΑΠ 187/2021, ΑΠ 548/2020, ΑΠ 142/2019, ΑΠ 1430/2018).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την εκτίμηση της ανωμοτί κατάθεσης της Π. Μ. (δεύτερης ενάγουσας- μη διαδίκου στην παρούσα δίκη), που εξετάστηκε στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, η οποία περιέχεται στα υπ' αριθμ. 66/2016 πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης αυτού, τις φωτογραφίες, των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητείται (άρθρα 444, 448 παρ. 2 και 457 παρ. 4 του ΚΠολΔ), και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, μεταξύ δε των τελευταίων περιλαμβάνονται και τα δημόσια έγγραφα της προηγηθείσας ποινικής προδικασίας, που εκτιμώνται ελεύθερα ως δικαστικά τεκμήρια, καθώς και από τα διδάγματα κοινής πείρας και λογικής (336 παρ. 4 του ΚΠολΔ) αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Την 24.3.2014 και περί ώρα 23.30' ο Α. Β., που οδηγούσε το υπ' αρ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία, κινούμενος επί της οδού ... στα Ιωάννινα, συγκρούστηκε με υπ' αρ. κυκλοφορίας ... δίκυκλο μοτοποδήλατο, που οδηγούσε ο ενάγων - εκκαλών, ιδιοκτησίας της μητέρας του Π. Μ., προκαλώντας σε αυτόν υλικές ζημιές και σωματικές βλάβες. Αποκλειστικά υπαίτιος της του ατυχήματος κρίθηκε με την υπ' αρ. 66/2016 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, που έχει καταστεί αμετάκλητη ως προς το κεφάλαιο τούτο, ο οδηγός του αυτοκινήτου Α. Β. Αμέσως μετά το ατύχημα ο εκκαλών μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων και εισήχθη στην χειρουργική κλινική, όπου διαπιστώθηκε ότι είχε υποστεί εκτεταμένη ρήξη σπλήνας με παρουσία ευμεγέθους παρεγχυματικής θλάσης 8,4 cm περίπου, μεγάλο υποκάψιο αιμάτωμα, παρεγχυματικές θλάσεις διαμέτρου 1,6 cm και 0,9 cm στον κάτω πόλο του αριστερού νεφρού με συνοδό παρουσία συλλογής υγρού στον περινεφρικό χώρο. Ακολούθως υποβλήθηκε, σε εγχείριση σπληνεκτομής. Στις 30-5-2014 ο εκκαλών υποβλήθηκε εκ νέου σε ιατρικές εξετάσεις και λόγω της σπληνεκτομής και του αιματώματος στο αριστερό νεφρό κρίθηκε ότι χρήζει αποχής από κάθε έντονη δραστηριότητα και παραμονή σε βατό περιβάλλον μέχρι την αποκατάσταση του αιματώματος του νεφρού, αποφυγής κραδασμών και σωματικής καταπόνησης, και ετησίως να κάνει εμβόλια κατά μηνιγγιτιδόκοκκου, αιμόφιλου, πνευμονιόκοκκου και γρίπης. Επίσης συνεστήθη ιατρικώς στον εκκαλούντα ότι πρέπει να περιορίσει την έκθεσή του σε ιογενείς και μικροβιακές λοιμώξεις και να λάβει προφυλακτική χορήγηση αντιβιωτική αγωγής, να προβαίνει κάθε τρίμηνο σε έλεγχο των λευκών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων για τον κίνδυνο θρομβοκυτάρρωσης και λοίμωξης του οργανισμού λόγω μειωμένης αυτοκάθαρσης των βακτηριδίων εξαιτίας της απουσίας σπλήνας και σε υπέρηχο κοιλίας για τον έλεγχο του νεφρού για τον αποκλεισμό κινδύνου σοβαρής λοίμωξης - σήψης λόγω της ασπληνίας. Από την επείγουσα λαπαροτομία και σπληνεκτομή που υποβλήθηκε, όταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο αμέσως μετά τον τραυματισμό του, σήμερα ο εκκαλών φέρει εκτεταμένη επιμήκη υπερτροφική ουλή μήκους 29 cm και πλάτους 0,7 cm λόγω της χειρουργικής επέμβασης, η οποία ουλή άρχεται από το ύψος της ξιφοειδούς απόφυσης και επεκτείνεται κατακόρυφα με φορά προς τα κάτω έως τον άνω πόλο του ομφαλού, τον οποίο παρακάμπτει περιφερειακά για να καταλήξει κατακόρυφα πάνω από την ηβική σύμφυση, περαιτέρω δε φέρει και ουλές στην πλάγια κοιλιακή χώρα λόγω των μετεγχειρητικών παροχετεύσεων. Η μεγάλη ουλή, που έχει δημιουργηθεί κατακόρυφα στο εμπρόσθιο μέρος του σώματός του είναι μόνιμη και δύσμορφη και η θέα της επηρεάζει τον εκκαλούντα ψυχολογικά και του προκαλεί αμηχανία ιδίως στη σχέση του με το αντίθετο φύλλο αλλά και στη συμμετοχή του σε ομαδικές δραστηριότητες κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Ο εκκαλών, που κατά τον χρόνο του ατυχήματος ήταν 22 ετών, εργαζόταν ως σερβιτόρος και διανομέας (delivery) σε καφετέρια - κρεπερί στα Ιωάννινα. Η αφαίρεση της σπλήνας αποτελεί μόνιμη κατάσταση μερικής αναπηρίας κατά ποσοστό 25% (ΥΑ Φ21/1993/Β - 819 "Κανονισμός εκτιμήσεως βαθμού αναπηρίας ΙΚΑ"), αυτή δε επήλθε και στον παθόντα (κατά το ίδιο ποσοστό) και ταυτίζεται με μερική (κατά το ίδιο ποσοστό) ανικανότητά του για εργασία, δεδομένου ότι κατά την ιατρική επιστήμη επηρεάζει δυσμενώς την άμυνα του οργανισμού και ανά πάσα στιγμή ο εκκαλών κινδυνεύει να υποστεί θρομβοκυττάρωση και λοίμωξη του οργανισμού του λόγω της μειωμένης αυτοκάθαρσης των βακτηριδίων. Όπως προαναφέρθηκε, η σπλήνα αποτελεί σημαντικό μέρος του συστήματος άμυνας του ανθρώπινου οργανισμού, δηλαδή εντάσσεται στο ανοσοποιητικό σύστημα και είναι ικανή να καταστρέφει βακτήρια και άλλους μικροοργανισμούς που εισβάλλουν και μολύνουν το σώμα, λειτουργεί δε επίσης ως ένα όργανο καθαρισμού του αίματος, διότι στη σπλήνα καταστρέφονται μεταξύ άλλων, τα γερασμένα ή ανώμαλα ερυθρά αιμοσφαίρια. Σε ασθενείς στους οποίους έγινε σπληνεκτομή, οι λειτουργίες της σπλήνας, αναλαμβάνονται από άλλα όργανα, όπως το συκώτι. Όμως η απουσία της σπλήνας, αυξάνει ουσιαστικά τον κίνδυνο σοβαρών μολύνσεων του ασθενούς, που θέτουν σε μεγάλο βαθμό τη ζωή του σε κίνδυνο, ειδικότερα δε οι ασθενείς με σπληνεκτομή κινδυνεύουν περισσότερο από μολύνσεις και χρειάζονται εμβόλια που προστατεύουν από ορισμένα βακτήρια, τα οποία προκαλούν ιδιαίτερα επικίνδυνες γι' αυτούς μολύνσεις, ήτοι εμβόλια εναντίον του πνευμονιόκοκκου, του μηνιγγιόκοκκου, του αιμόφιλου της ινφλουέντζας τύπου Β και της γρίπης. Συνιστάται σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε σπληνεκτομή να έχουν πάνω τους συνεχώς κάποιο αντικείμενο (πχ βραχιόλι, ταυτότητα κ.λπ.) αναγνωριστικό τύπου medic alert, για να γίνεται γνωστό σε οποιαδήποτε πιθανή περίθαλψή τους ότι δεν έχουν σπλήνα. Η ανωτέρω μερική αναπηρία του παθόντος θα επιβαρύνει την υγεία του εφ' όρου ζωής, γεγονός που θα συντελέσει στο μέλλον σοβαρό εμπόδιο στην ατομική, οικογενειακή, κοινωνική και επαγγελματική του εξέλιξη, κατά τρόπο όμως που δεν δύναται επακριβώς να προσδιοριστεί και θα αποτελέσει σοβαρό παράγοντα στη μείωση δημόσιων σχέσεων και συναναστροφών του λόγω του ευπαθούς της υγείας του (κίνδυνος λοιμώξεων), δημόσιες σχέσεις που μπορεί σταδιακά να αναπτυχθούν και να αρχίζουν να του αποδίδουν ικανοποιητικά, όχι μόνο από άποψη εσόδων αλλά και ανάδειξη ευκαιριών, χρήσιμων κοινωνικών γνωριμιών και συναναστροφών, χωρίς να χρειάζεται να προκύπτει η πρόκληση συγκεκριμένης μελλοντικής περιουσιακής ζημίας, αφού ναι μεν η σπληνεκτομή δεν εμποδίζει τη φυσιολογική του ζωή, αλλά η έλλειψη του οργάνου αυτού (σπλήνα) θα επηρεάσει δυσμενώς την άμυνα του οργανισμού του, καθιστώντας αυτόν ευπρόσβλητο σε ασθένειες σε σχέση με τους συνομηλίκους του και δεν θα δύναται πλέον να ασκεί, χωρίς να εκτίθεται σε κίνδυνο της υγείας του, επάγγελμα με επίπονη δραστηριότητα, όπως αυτή του σερβιτόρου και του διανομέα (delivery). Επίσης, η μερική αυτή ανικανότητά του επηρεάζει αρνητικά την ψυχοσύνθεσή του, αφού διαρκώς στη ζωή του θα υπάρχει ο φόβος της προσβολής από λοιμώξεις και εμφάνισης νεοπλασιών σε μεγαλύτερο ποσοστό από το γενικό πληθυσμό. Η δυσμενής αυτή επίδραση είναι δεδομένη, αφού κατ' αντικειμενική κρίση με βάση τη λογική και τα διδάγματα της κοινής πείρας μια μόνιμη αναπηρία είναι δεδομένο ότι επιδρά στο μέλλον του παθόντος κι επομένως δεν δικαιολογείται εμμονή στην ανάγκη προσδιορισμού του ειδικού τρόπου της επίδρασης αυτής και των συνεπειών της στο κοινωνικό, οικονομικό μέλλον του παθόντος, διότι προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ως βλάβης του σώματος του προσώπου ως ενός αυτοτελούς έννομου αγαθού, από τα προαναφερόμενα, είναι βέβαιο ότι η κατά τα ανωτέρω αποδειχθείσα μερική ισόβια αναπηρία και η παραμόρφωση του ενάγοντος, στο προεκτιθέμενο μάλιστα βαθμό και έκταση, σε συνδυασμό και με τις λοιπές συντρέχουσες περιστάσεις (ηλικία 22 ετών κατά το χρόνο του ατυχήματος- φύλο, οικογενειακή κατάσταση -άγαμος- προαναφερόμενες κλίσεις και επιθυμίες του), οπωσδήποτε θα έχει δυσμενή επίδραση στην κοινωνική - οικονομική εξέλιξη τούτου, κατά τρόπο όμως που δε δύναται επακριβώς να προσδιορισθεί. (ΑΠ 1124/2012).

Πρέπει, εξάλλου, να επισημανθεί ότι οι μόνιμες δυσμενείς συνέπειες από το τροχαίο συμβάν στην κατάσταση της υγείας του είναι οπωσδήποτε εντονότερες στη σημερινή περίοδο οικονομικών δυσχερειών και της παρατηρούμενης στενότητας στην αγορά εργασίας, καθώς είναι γεγονός ότι οι βαρυνόμενοι με αναπηρία ή παραμόρφωση μειονεκτούν και κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός εργασίας έναντι των υγιών συναδέλφων τους, από αυτούς δε οι ήδη μη έχοντες κάποια μόνιμη επαγγελματική απασχόληση αδυνατούν να εξεύρουν εργασία, που, ανταποκρινόμενη μεν στη μειονεξία τους εξ αιτίας της αναπηρίας, να καλύπτει όμως τις βιοτικές τους ανάγκες. Με βάση, επομένως το είδος, την έκταση και τις συνέπειες της αναπηρίας του ενάγοντος από το ένδικο τροχαίο, όπως ανωτέρω αποδείχθηκαν και αφετέρου την ηλικία, το φύλο, την οικογενειακή του κατάσταση, τις κλίσεις, τις επιθυμίες και προτιμήσεις του, αλλά και την αποκλειστική υπαιτιότητα του υπαίτιου οδηγού στην πρόκληση αυτού, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι προαναφερόμενες επιπτώσεις από το παραπάνω ατύχημα επιδρούν δυσμενώς στο κοινωνικό, οικογενειακό και οικονομικό μέλλον του, συντρέχουν συνεπώς, στην κρινόμενη υπόθεση οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 931 ΑΚ και πρέπει να επιδικασθεί στον ενάγοντα η από το παραπάνω άρθρο προβλεπόμενη χρηματική παροχή, εφ' όσον η σχετική αξίωση είναι αυτοτελής και ανεξάρτητη από τις άλλες αξιώσεις αποζημιώσεως, προσδιοριζόμενη στο ποσό των 35.000 ευρώ, το οποίο με βάση τις συντρέχουσες περιστάσεις κρίνεται εύλογο και δίκαιο. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο, με την εκκαλουμένη, υπ' αριθμ. 66/2016 οριστική απόφαση καθόρισε την κατ'άρθρο 931 Α.Κ πρόσθετη αποζημίωση, με βάση τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά στο ποσό των 20.000 ευρώ, έσφαλε κατά την εκτίμηση των αποδείξεων και, συνεπώς, πρέπει να εξαφανιστεί ως προς το κεφάλαιο τούτο, κατά παραδοχή του δευτέρου λόγου της από 29-2-2016 (αριθμ. κατ. 47/11.7.2016) έφεσης, να κρατηθεί η υπόθεση και να εκδικαστεί στο παρόν Δικαστήριο (άρθρ. 535 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και να ερευνηθεί κατ' ουσίαν η από 19.9.2014 και με αρ. κατ. 1031/2014 αγωγή κατά το αιτούμενο κονδύλιο της πρόσθετης αποζημίωσης εκ του άρθρου 931 ΑΚ, μέσα στα όρια, που διαγράφονται από την αναιρετική 1488/2022 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, να γίνει εν μέρει δεκτή αυτή, ως προς το εν λόγω αγωγικό κονδύλιο ως και κατ' ουσίαν βάσιμη και να υποχρεωθεί η εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 35.000 ευρώ για την ως άνω αιτία με τους νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση. Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί η εναγόμενη στην πληρωμή μέρους των δικαστικών εξόδων του ενάγοντος και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, λόγω της μερικής νίκης και ήττας των διαδίκων (άρθρα 178 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων.

Δέχεται τυπικά και κατ' ουσίαν την από 29-2-2016 (αριθμ. κατ. 47/11.7.2016) έφεση του Α. Μ., κατά της υπ' αριθμ. 66/2016 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, κατά το μέρος που αφορά τον δεύτερο λόγο αυτής, που αναφέρεται στο αγωγικό κονδύλιο της πρόσθετης αποζημίωσης εκ του άρθρου 931 ΑΚ.

Εξαφανίζει την παραπάνω απόφαση, ως προς το κεφάλαιο της από 19.9.2014 και με αρ. κατ. 1031/2014 αγωγής, για πρόσθετη αποζημίωση εκ του άρθρου 931 του ΑΚ.

Κρατεί την υπόθεση και δικάζει την ως άνω αγωγή, κατά το προαναφερθέν κεφάλαιο αυτής.

Δέχεται εν μέρει την αγωγή.

Υποχρεώνει την εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των τριάντα πέντε χιλιάδων (35.000) ευρώ, με τους νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Επιβάλλει σε βάρος της εναγομένης μέρος των δικαστικών εξόδων του ενάγοντος και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, το οποίο ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή