<< Επιστροφή

Αριθμός 1462/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη και Ερασμία Λιούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Δεκεμβρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Των καλούντων - εκκαλούντων - εναγόντων: 1) Ν. (και ήδη Ι. Ο.) Γ. του Ι. και της Ε., συμβίας Μ. Ο. Ε., 2) Μ. Ο. Ε. της Μ., 3) Τ. Ν. Ο. (και ήδη Ι. Ο.) της Γ., εκτός γάμου ανηλίκου θυγατρός του δεύτερου (Ε.) και της πρώτης, η οποία ασκεί τη γονική της μέριμνα και την εκπροσωπεί και 4) Ν. Ε. του Ρ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Χελιδώνη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και ο οποίος στην εν λόγω από 25-10-2024 δήλωση, καθώς και με τις κατατεθείσες προτάσεις του, δήλωσε τις ως άνω μεταβολές των καλούντων.

Του καθ' ου η κλήση - εφεσίβλητου - εναγομένου: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-3-2011 αγωγή των ήδη καλούντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης και συνεκδικάστηκε με την από 20-10-2011 παρεμπίπτουσα αγωγή του ήδη καθ' ου η κλήση. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 57/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 128/2014 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι ήδη καλούντες με την από 14-1-2015 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 204/2016 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.

Εκδόθηκε η 11/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, την αναίρεση της οποίας ζήτησαν οι ήδη καλούντες με την από 31-5-2018 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 1332/2023 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την 11/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, κράτησε την υπόθεση στο Δικαστήριο του Αρείου Πάγου και την παρέπεμψε για περαιτέρω κατ' ουσίαν εκδίκαση στο ίδιο Τμήμα, σε ιδιαίτερη συζήτηση και σε νέα προς το σκοπό αυτό δικάσιμο, μετά από κλήση του επιμελέστερου των διαδίκων. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 18-12-2023 κλήση των καλούντων.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σταύρο Μάλαινο, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 18-12-2023 κλήση των εναγόντων νομίμως φέρεται ενώπιον του Τμήματος τούτου, σε νέα συζήτηση, η υπόθεση, μετά από δεύτερη αναίρεση, σύμφωνα με το άρθρο 581 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 1332/2023 αποφάσεως του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία αναιρέθηκε η υπ' αριθμ. 11/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, ως προς το δεύτερο αναιρεσίβλητο Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" και κρατήθηκε η υπόθεση για ουσιαστική εκδίκαση από το παρόν Δικαστήριο.
Από τον συνδυασμό των άρθρων 570 παρ. 2, 579 παρ. 1, 580 παρ. 3 (όπως το τελευταίο εδάφιο της παρ. 3 ισχύει με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του Ν. 4335/2015) και 581 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι η απόφαση αναιρείται κατά το μέτρο παραδοχής της αναιρέσεως, δηλαδή, κατά τα κεφάλαια (αιτήσεις παροχής έννομης προστασίας) στα οποία αφορά ο δεκτός γενόμενος λόγος αναιρέσεως, καθώς και εκείνα που συνάπτονται αρρήκτως προς τα αναιρεθέντα. Η έκταση της αναιρέσεως προκύπτει από το συγκεκριμένο περιεχόμενο της αναιρετικής αποφάσεως, κατισχύει δε κάθε αντίθετης γενικής διατυπώσεως αυτής.

Συνεπώς, κατά την νέα εκδίκαση της εφέσεως οι διάδικοι επανέρχονται στην θέση, που ήταν πριν από την συζήτηση, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεθείσα απόφαση και n έφεση επανεξετάζεται μέσα στα όρια, που διαγράφονται από την απόφαση αυτή, αφού κατατεθούν προτάσεις, σύμφωνα με όσα ορίζονται από το άρθρο 237 του Κ.Πολ.Δ. και αφού παρασχεθεί n δυνατότητα στους διαδίκους να προβάλουν νέους ισχυρισμούς και νέα αποδεικτικά μέσα για την ουσιαστική εκδίκαση της υποθέσεως, σύμφωνα με τις ισχύουσες για τα δικαστήρια της ουσίας διατάξεις (Ολ. Α.Π. 6/2020, Ολ. Α.Π. 2/2015, Α.Π. 1941/2022, Α.Π. 1.132/2022, Α.Π. 795/2021, Α.Π. 125/2021).
Η διαδικαστική πορεία της υποθέσεως έχει ως εξής: Ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης ασκήθηκαν: 1) η από 8-3-2011 (αριθμ. εκθ. καταθ. ΕΓα22/11/11-3-2011) αγωγή των εναγόντων και ήδη καλούντων, της πρώτης εξ αυτών ατομικώς και ως ασκούσας την γονική μέριμνα της ανήλικης τρίτης καλούσας, κατά των εναγομένων: 1) Ι. Ι. Ο. και 2) Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", με την οποία ισχυριζόμενοι ότι στις 31-7-2009, στην Κομοτηνή, από αμέλεια του πρώτου εναγομένου, οδηγού και ιδιοκτήτη του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, ο οποίος δεν είχε καλύψει με ασφάλιση την από την κυκλοφορία του εν λόγω οχήματος αστική ευθύνη του έναντι τρίτων, ως είχε εκ του νόμου υποχρέωση, προκλήθηκε το ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο της εκτός γάμου ανήλικης (ηλικίας ενός έτους) θυγατέρας των πρώτης και τρίτου, αδελφής της δεύτερης και εγγονής της τέταρτης των εναγόντων, ζήτησαν, μετά την μετατροπή του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό, να αναγνωρισθεί ότι οι εναγόμενοι οφείλουν να τους καταβάλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, ο μεν πρώτος, ως οδηγός και ιδιοκτήτης του ως άνω οχήματος, το δε δεύτερο ως υπόχρεο εκ του νόμου (άρθρο 19 παρ. 1 περ. β' του Ν. 489/1976, ως ισχύει), ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης που έχουν υποστεί λόγω του θανάσιμου τραυματισμού της ως άνω ανήλικης συγγενούς τους, τα αναφερόμενα σε αυτήν χρηματικά ποσά, μετά την αφαίρεση ποσού 50 ευρώ, για το οποίο επιφυλάχθηκαν να παραστούν ως πολιτικώς ενάγοντες ενώπιον του ποινικού Δικαστηρίου, ήτοι στην πρώτη αυτών ατομικώς ποσό 99.950 ευρώ και υπό την ιδιότητά της ως ασκούσας αποκλειστικώς την γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου της, ήδη ενηλικιωθείσας, δεύτερης ενάγουσας, ποσό 79.950 ευρώ, στον τρίτο ποσό 99.950 ευρώ και στην τέταρτη αυτών ποσό 39.950 ευρώ και 2) η από 20-10-2011 (αριθμ. εκθ. καταθ. ΕΓα95/11/21-10-2011) παρεμπίπτουσα αγωγή του δευτέρου εναγομένου Ν.Π.Ι.Δ. κατά του πρώτου εναγομένου, ενώπιον του ιδίου ως άνω Δικαστηρίου, με την οποία το παρεμπιπτόντως ενάγον ζήτησε, μετά την μετατροπή του καταψηφιστικού αιτήματος της παρεμπίπτουσας αγωγής σε αναγνωριστικό, να αναγνωρισθεί ότι ο παρεμπιπτόντως εναγόμενος είναι υποχρεωμένος να του καταβάλει όποιο ποσό αυτό θα καταβάλει στους ανωτέρω ενάγοντες. Επί των αγωγών αυτών, αρχικώς, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 57/2012 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, με την οποία η μεν κυρία αγωγή απορρίφθηκε ως αόριστη, η δε παρεμπίπτουσα αγωγή απορρίφθηκε ως άνευ αντικειμένου. Κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως αυτής οι ενάγοντες άσκησαν την από 30-5-2013 έφεσή τους. Επί της εφέσεως αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 128/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, με την οποία η έφεση απορρίφθηκε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν. Κατά της ως άνω αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θράκης οι ενάγοντες άσκησαν την από 14-1-2015 αίτηση αναιρέσεως, επ' αυτής δε εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 204/2016 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία αναιρέθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, δεχθέν το τελευταίο Δικαστήριο ότι υπέπεσε στις πλημμέλειες από τους αριθμούς 14 και 8 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., αναφορικώς με την στηριζόμενη στις περί αδικοπραξιών βάση της αγωγής (πρώτος λόγος) και από τον αριθμό 1 του ίδιου άρθρου ως προς την στηριζόμενη στον Ν. ΓΠΝ/1911 βάση της (δεύτερος λόγος) και παρέπεμψε την υπόθεση, κατ' άρθρον 580 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, προς περαιτέρω εκδίκαση. Ειδικότερα, με την ανωτέρω απόφαση του Δικαστηρίου τούτου έγινε δεκτό ότι στην από 8-3-2011 αγωγή, καθόσον αφορά στην θεμελιούμενη σε αδικοπρακτική, από το άρθρο 914 του Α.Κ., ευθύνη του πρώτου εναγομένου - πρώτου αναιρεσιβλήτου οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, βάση της αγωγής, εκτίθενται περιστατικά αμελούς συμπεριφοράς του εν λόγω οδηγού και, συνεπώς, αυτή είναι ορισμένη και ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπ' όψιν τους προβληθέντες από τους αναιρεσείοντες αγωγικούς ισχυρισμούς, που προσδιορίζουν την αμέλεια του πρώτου εναγομένου - αναιρεσιβλήτου οδηγού για την θεμελίωση ευθύνης αυτού από αδικοπραξία (άρθρο 914 του Α.Κ.) και καθόσον αφορά στην θεμελιούμενη στον Ν. ΓΠΝ/1911, ευθύνη του πρώτου εναγομένου - πρώτου αναιρεσιβλήτου οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, βάση της αγωγής, το Εφετείο με το να κρίνει την αγωγή ως αόριστη και στην πραγματικότητα ως μη νόμιμη, παραβίασε ευθέως τον νόμο, αφ' ενός μεν, με το να μην εφαρμόσει την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 4 του Ν. ΓΠΝ/1911, αφ' ετέρου δε, με το να αποκλείσει την θεμελίωση της αγωγής στις διατάξεις του εν λόγω Νόμου (Ν. ΓΠΝ/1911), καθόσον, με βάση τα εκτιθέμενα σε αυτήν, σύμφωνα με τα οποία, το ατύχημα συνέβη μετά την θέση σε κίνηση του ως άνω αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας του πρώτου εναγομένου - πρώτου αναιρεσιβλήτου, από τα ευρισκόμενα εντός αυτού ανήλικα τέκνα του και καθ' ον χρόνο το θανατωθέν ανήλικο τέκνο της πρώτης ενάγουσας είχε ήδη κατέλθει από το αυτοκίνητο και βρισκόταν πλησίον του εμπρόσθιου δεξιού τροχού αυτού και, συνεπώς, δεν είχε την ιδιότητα του επιβάτη στο αυτοκίνητο του εν λόγω αναιρεσιβλήτου, κατά τον χρόνο του ατυχήματος, συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ως άνω Νόμου, για την θεμελίωση αντικειμενικής ευθύνης του τελευταίου ως ιδιοκτήτη και οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Με την από 13-10-2016 κλήση των καλούντων - εκκαλούντων (και ήδη καλούντων) η υπόθεση επαναφέρθηκε προς συζήτηση και, μετά ταύτα, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 11/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, ερήμην του πρώτου εφεσιβλήτου, με την οποία έγινε τυπικώς και κατ' ουσίαν δεκτή η έφεση και αφού εξαφανίσθηκε η εκκαλούμενη απόφαση και δικάσθηκε η ένδικη αγωγή κατ' ουσίαν, απορρίφθηκε αυτή (αγωγή) ως αβάσιμη κατ' ουσίαν. Την τελευταία αυτή απόφαση οι εκκαλούντες προσέβαλαν με την από 31-5-2018 αίτηση αναιρέσεως. Επ' αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 1332/2023 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία η αίτηση απορρίφθηκε ως απαράδεκτη ως προς τον πρώτο εναγόμενο - αναιρεσίβλητο και, κατά τα λοιπά, αναιρέθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, αφού έγινε, ειδικότερα, δεκτό ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., επειδή δεν έχει νόμιμη βάση και, συγκεκριμένα, έχει αιτιολογίες αντιφατικές και ανεπαρκείς, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και, συγκεκριμένα, ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος και κρατήθηκε η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο, για να δικασθεί κατ' ουσίαν, σε ιδιαίτερη συζήτηση, ενώπιον του αναιρετικού Τμήματος, εφόσον πρόκειται περί δευτέρας αναιρέσεως.
Το παρόν Δικαστήριο, εφόσον η αναιρετική απόφαση δεν ασχολήθηκε με το ζήτημα της εμπρόθεσμης ασκήσεως της εφέσεως, ως προϋποθέσεως του παραδεκτού της, θα επανεξετάσει την εν λόγω διαδικαστική προϋπόθεση. Η κρινόμενη, λοιπόν, από 30-5-2013 (υπ' αριθμ. καταθέσεως 41/2013), έφεση των εναγόντων και ήδη εκκαλούντων κατά της υπ' αριθμ. 57/2012 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των αυτοκινητικών διαφορών (άρθρ. 681Α του Κ.Πολ.Δ., όπως ίσχυε), έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως, δεδομένου ότι δεν προκύπτει, ούτε κάποιος διάδικος επικαλείται επίδοση της εκκαλουμένης αποφάσεως (άρθρα 495 παρ. 1, 2, 511, 513 παρ. 1β, 516 παρ. 1, 517, 518 παρ. 2 και 520 του Κ.Πολ.Δ.) και καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο. Πρέπει, επομένως, η ένδικη έφεση να γίνει τυπικώς δεκτή και να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 533 παρ. 1 του ΚΠολΔ), κατά την ίδια διαδικασία.
Όπως προεκτέθηκε, η θεμελιούμενη, στην κατ' άρθρο 914 του ΑΚ αδικοπρακτική ευθύνη του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου (μη διαδίκου στο παρόν στάδιο της δίκης), βάση της αγωγής είναι ορισμένη, καθόσον περιγράφονται με επάρκεια τα περιστατικά, που στοιχειοθετούν υπαιτιότητα (αμέλεια) αυτού, όπως κρίθηκε με την υπ' αριθμ. 204/2016 πρώτη αναιρετική απόφαση του Αρείου Πάγου, που δεσμεύει το παρόν Δικαστήριο ως προς το παραπάνω νομικό ζήτημα που έλυσε (άρθρο 580 παρ. 4 του ΚΠολΔ). Κατά συνέπεια, το Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφασή του απέρριψε την αγωγή αναφορικά με τη θεμελίωσή της σε αποζημίωση από αδικοπραξία κατ' άρθρο 914 του ΑΚ, ως προδήλως αόριστη, διότι δεν περιείχε με την απαιτούμενη πληρότητα τα στοιχεία εκείνα που προσδιορίζουν την αμέλεια του πρώτου εναγομένου, οδηγού του οχήματος, έσφαλε ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος και κατ' ουσίαν, ο σχετικός πρώτος λόγος της υπό κρίση έφεσης των εναγόντων, κατά το πρώτο σκέλος αυτού. Αναφορικά δε με την κρίση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ότι η θεμελίωση της αγωγής στις διατάξεις του Ν. ΓΠΝ/1911 δεν είναι δυνατή, επειδή το θανόν βρέφος είχε την ιδιότητα του επιβάτη του ζημιογόνου αυτοκινήτου, ο Άρειος Πάγος, με την προαναφερόμενη υπ' αριθμ. 204/2016 απόφασή του, έκρινε, ότι η κατά τις διατάξεις του Ν. ΓΠΝ/1911 βάση της αγωγής είναι νόμιμη, καθόσον, κατά τα εκτιθέμενα σ' αυτή, σύμφωνα με τα οποία το ατύχημα συνέβη μετά τη θέση σε κίνηση του ως άνω αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας του πρώτου εναγομένου, από τα ευρισκόμενα εντός αυτού ανήλικα τέκνα του και καθ' ον χρόνο το θανατωθέν ανήλικο τέκνο της πρώτης ενάγουσας είχε ήδη κατέλθει από το αυτοκίνητο και βρισκόταν πλησίον του εμπρόσθιου δεξιού τροχού αυτού και συνεπώς δεν είχε την ιδιότητα του επιβάτη στο αυτοκίνητο του εν λόγω εναγομένου, κατά το χρόνο του ατυχήματος, έτσι ώστε συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ως άνω Νόμου, για τη θεμελίωση αντικειμενικής ευθύνης του τελευταίου ως ιδιοκτήτη και οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου. Η κρίση αυτή του Αρείου Πάγου δεσμεύει το παρόν Δικαστήριο ως προς το παραπάνω νομικό ζήτημα που επέλυσε. Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έσφαλε κατά τούτο ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου (Ν. ΓΠΝ/1911), και πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος και κατ' ουσίαν, ο σχετικός δεύτερος λόγος της υπό κρίση έφεσης των εναγόντων. Περαιτέρω, θα πρέπει να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση κατά τις άνω κρίσεις και διατάξεις της. Στη συνέχεια, αφού κρατηθεί η υπόθεση και δικαστεί από το δικαστήριο αυτό (άρθρο 535 παρ. 1 ΚΠολΔ) η ένδικη αγωγή, πρέπει να εξεταστεί η νομική και ουσιαστική βασιμότητά της.

Με το ως άνω περιεχόμενο η κρινόμενη αγωγή, είναι επαρκώς ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 295, 297, 330 εδ. β, 345, 346, 914 επ, 932 εδ. γ του ΑΚ, 2, 4, 9 του ΓΠΝ/1911, 6 παρ. 2 και 10, 11, 19 παρ. 1 του Ν. 489/1976, το οποίο κωδικοποιήθηκε με το ΠΔ 237/1986, 176 επ. του ΚΠολΔ. Πρέπει, επομένως, να ερευνηθεί περαιτέρω και κατ' ουσίαν, μετά την παραδεκτή μετατροπή του αρχικού αιτήματος από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό.

Από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα και την ανωμοτί κατάθεση του πρώτου των εναγόντων που περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη, υπ' αριθμ. 57/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως, όλα τα έγγραφα τα οποία οι διάδικοι προσκομίζουν και επικαλούνται νομίμως, μεταξύ των οποίων είναι και τα έγγραφα της ποινικής διαδικασίας και τα οποία εκτιμώνται για την συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων (άρθρ. 336 παρ. 3, 339 και 335 του Κ.Πολ.Δ. - Α.Π. 1.643/2007, Α.Π. 1.286/2003), αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Στις 31-07-2009, ο πρώτος εναγόμενος, Ι. Ι. του Τ., είχε σταθμεύσει το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητό του, το οποίο δεν ήταν ασφαλισμένο για την προς τρίτους αστική του ευθύνη, όπισθεν του Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής και δη, απέναντι από ανώνυμη ασφάλτινη οδό, η οποία διασταυρώνεται σε δύο παράπλευρες οδούς. Στο εν λόγω όχημα επέβαιναν, ως συνεπιβάτες, τα δύο ανήλικα τέκνα του, ηλικίας οκτώ και εννέα ετών, καθώς και η πρώτη από τους ενάγοντες, θυγατέρα του, με το ανήλικο θήλυ βρέφος της, ηλικίας ενός έτους, εγγονή του ανωτέρω οδηγού. Στην συνέχεια, ο πρώτος εναγόμενος απομακρύνθηκε προσωρινώς για διάστημα λίγων λεπτών από το αυτοκίνητο, αφού προηγουμένως το ασφάλισε με χειρόφρενο και είχε μπλοκάρει το κιβώτιο ταχυτήτων, αφήνοντας εντός αυτού τους λοιπούς επιβάτες, ενώ σε διάστημα λίγων λεπτών από την αποχώρηση του οδηγού αποβιβάσθηκε από το αυτοκίνητο και η πρώτη ενάγουσα, κατευθυνόμενη προς παρακείμενη βρύση, προκειμένου να ξεπλύνει μπουκάλια, που περιείχαν γάλα. Κατά την διάρκεια της απουσίας των ανωτέρω ενηλίκων, τα ανήλικα τέκνα του πρώτου εναγομένου και αδέλφια της πρώτης ενάγουσας απασφάλισαν το χειρόφρενο και το κιβώτιο ταχυτήτων του αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα, λόγω της κατωφέρειας στο σημείο όπου ήταν σταματημένο, την κύλιση αυτού προς τα μπρος και τον θανάσιμο τραυματισμό του βρέφους, το οποίο υπέστη πολλαπλά συντριπτικά κατάγματα, ιδιαιτέρως στην μεσότητα της μετωπιαίας έως και της ινιακής χώρας, διάχυτη υπαραχνοειδή αιμορραγία και μερική έξοδο εγκεφαλικής ουσίας με συνοδό διάλυση της αρχιτεκτονικής δομής του εγκεφάλου και μικρού βαθμού οίδημα πνευμόνων, σωματικές βλάβες, που ως μόνη ενεργή αιτία επέφεραν το θάνατό του και το οποίο, κατά την ολιγόλεπτη απουσία των προαναφερθέντων ενηλίκων από το αυτοκίνητο, είχε αποβιβασθεί από το αυτοκίνητο και την στιγμή κατά την οποία αυτό άρχισε να κυλάει προς τα εμπρός, βρίσκονταν πλησίον του εμπρόσθιου δεξιού τροχού του. Συνυπαίτιοι για το ατύχημα είναι ο εναγόμενος οδηγός του αυτοκινήτου και η πρώτη ενάγουσα, μητέρα της θανούσας ανήλικης. Ειδικότερα, ο πρώτος δεν επέδειξε την δέουσα προσοχή, την οποία, κατ' αντικειμενική κρίση, μπορούσε και όφειλε να καταβάλει, ως μέσος, συνετός και ευσυνείδητος οδηγός οχήματος, με βάση τους νομικούς κανόνες, την κοινή πείρα και τις προαναφερθείσες συνθήκες, η οποία, μάλιστα, στην προκειμένη περίπτωση όφειλε να είναι ιδιαιτέρως αυξημένη. Αυτός απομακρύνθηκε από το αυτοκίνητό του, χωρίς να λάβει υπ' όψιν του ότι εντός αυτού βρίσκονταν ανήλικοι, οι οποίοι δεν έχουν την ωριμότητα να αντιληφθούν τους κινδύνους απασφάλισης του χειρόφρενου και του κιβωτίου ταχυτήτων του αυτοκινήτου, καθώς και ενήλικη, η οποία δεν είχε τις στοιχειώδεις γνώσεις λειτουργίας ενός αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα τα ανήλικα τέκνα του, ενώ βρίσκονταν μόνα τους εντός του αυτοκινήτου, να απασφαλίσουν τον λεβιέ ταχυτήτων και το χειρόφρενο του αυτοκινήτου, να μετακινηθεί αυτό και, λόγω της υφιστάμενης κατωφέρειας της οδού, να κυλίσει προς τα εμπρός και να παρασύρει την ανήλικη, η οποία ανεπιτήρητη είχε αποβιβασθεί από το αυτοκίνητο. Τα περιστατικά αυτά της οδηγικής συμπεριφοράς του τελευταίου ήταν πρόσφορα, αντικειμενικώς εκτιμώμενα, να επιφέρουν το ζημιογόνο αποτέλεσμα, καθόσον, εάν αυτός, τηρώντας τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, συμμορφώνονταν και δεν εγκατέλειπε το αυτοκίνητό του, αφού προηγουμένως είχε ασφαλίσει αυτό κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να μην είναι δυνατή η καθ' οιονδήποτε τρόπο μετακίνησή του και είχε επιστήσει την προσοχή στην πρώτη ενάγουσα να μην αποβιβασθεί εγκαταλείποντας τα ανήλικα μόνα τους εντός του αυτοκινήτου και να επιβλέπει συνεχώς τα ανήλικα τέκνα του, προκειμένου να μην επέμβουν σε κρίσιμα χειριστήρια του οχήματος και αυτό κινηθεί ανεξέλεγκτα, θα είχε αποφευχθεί το ατύχημα. Συνυπαίτια, όμως, για τον θάνατο της ανήλικης θυγατέρας της κρίνεται και η πρώτη ενάγουσα, η οποία δεν επέδειξε την δέουσα προσοχή και επιμέλεια, όσον αφορά στην εποπτεία του ανήλικου τέκνου της, αφού όφειλε, ενόψει της πολύ μικρής ηλικίας του (ενός έτους), να έχει ιδιαιτέρως τεταμένη την προσοχή της, ώστε να το παρακολουθεί και να το επιτηρεί, ανά πάσα στιγμή, προκειμένου να μην τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του και η σωματική του ακεραιότητα, ενόψει μάλιστα του γεγονότος, ότι στην περιοχή, όπου στάθμευσαν (όπισθεν του Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής, και δη απέναντι από ανώνυμη ασφάλτινη οδό, η οποία διασταυρώνεται σε δύο παράπλευρες οδούς) μπορεί να μην υπήρχε μεγάλη κίνηση πεζών και οχημάτων, ωστόσο, παρότι δεν απαγορευόταν στο σημείο εκείνο η στάθμευση των οχημάτων, δεν αποτελούσε συνήθη χώρο στάθμευσης, που να πληροί τις σχετικές προδιαγραφές (χώρο αναψυχής, τουαλέτες, για την εξυπηρέτηση των επιβατών κ.λπ.). Αυτή, όμως, αμελώς ενεργούσα, εγκατέλειψε την ανήλικη θυγατέρα της εντός του αυτοκινήτου, με τα ανήλικα αδέλφια της, χωρίς καμία εποπτεία επ' αυτών και απομακρύνθηκε από το σημείο σταθμεύσεως του αυτοκινήτου, παραβλέποντας το γεγονός ότι εντός αυτού βρίσκονταν τρία ανήλικα χωρίς διαρκή επίβλεψη από ενήλικο άτομο, συγκυρία η οποία, σαφώς, αποτελούσε πηγή κινδύνων γι' αυτά. Ειδικότερα, αυτή αποβιβάσθηκε από το αυτοκίνητο, χωρίς να λάβει υπ' όψιν τον πιθανόν κίνδυνο που δημιουργούνταν για τα ανήλικα η εγκατάλειψή τους σε αυτό. Όλα τα ανωτέρω κρίσιμα πραγματικά περιστατικά αποδείχθηκαν πλήρως και από την κατάθεση του μάρτυρα αποδείξεως, αδελφού της πρώτης ενάγουσας και γιού του εναγομένου οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, ο οποίος επιβεβαίωσε την αμελή συμπεριφορά τόσον του τελευταίου, όσον και της αδελφής του. Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, το ένδικο ατύχημα οφείλεται σε συγκλίνουσα υπαιτιότητα του εναγομένου οδηγού και της πρώτης ενάγουσας, του ποσοστού αμέλειας προσδιοριζομένου σε 40% για τον οδηγό του Ι.Χ.Ε αυτοκινήτου και σε 60% για την πρώτη ενάγουσα. Πρέπει, συνεπώς, να γίνει εν μέρει δεκτή, ως βάσιμη και κατ' ουσίαν, η παραδεκτώς προβληθείσα από το εναγόμενο Ν.Π.Ι.Δ. σχετική ένσταση συνυπαιτιότητας της πρώτης ενάγουσας στην πρόκληση του ενδίκου ατυχήματος. Αποδείχθηκε, περαιτέρω, ότι η θανούσα ανήλικη, θυγατέρα των πρώτης και τρίτου, αδελφή της δεύτερης και εγγονή της τέταρτης των εναγόντων συμβίωνε με την οικογένειά της. Ο αδόκητος, αιφνίδιος και τραγικός θάνατός της, που προήλθε από την κριθείσα υπαίτια συμπεριφορά του εναγομένου παππού της, οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, προξένησε και μη περιουσιακή ζημία στα έννομα αγαθά των προσώπων όλων των ως άνω εναγόντων, οι οποίοι συνδέονταν μαζί της με μεγάλη αγάπη, στενό ψυχικό δεσμό και εξ αντικειμένου στενή συγγένεια και περιλαμβάνονται όλοι στην οικογένειά της, κατά την έννοια του άρθρου 932 του Α.Κ. (Ολ. Α.Π. 10/2011, Ολ. Α.Π. 13/2002, Ολ. Α.Π. 21/2000). Η θανάτωση του εν λόγω αγαπημένου τους προσώπου συγκλόνισε ανεπανόρθωτα τον ψυχικό τους κόσμο, διατάραξε την συναισθηματική τους ισορροπία και τους δημιούργησε έντονα και βαθύτατα συναισθήματα θλίψεως και οδύνης. Για να επέλθει σχετική εξισορρόπηση στην δυσμενή αυτή κατάσταση, που δημιουργήθηκε σε όλους τους ενάγοντες και ήδη εκκαλούντες και για να τους δοθεί η ευχέρεια να την ξεπεράσουν, πρέπει να τους επιδικασθεί εύλογη χρηματική ικανοποίηση, η οποία αποσκοπεί στην ανακούφισή τους από τον πόνο και την στεναχώρια τους και, πρωτίστως, στην παροχή προς αυτούς των απαραίτητων εκείνων οικονομικών μέσων, που σε κάποιο βαθμό, είναι ικανά να συντελέσουν στην άρση των ηθικών συνεπειών της προσβολής, που δέχθηκαν, προκειμένου να καταστεί, σε έναν βαθμό, δυνατή η ηθική τους παρηγορία και η ψυχική τους ανακούφιση. Το Δικαστήριο τούτο, για τον καθορισμό του ύψους της εύλογης χρηματικής ικανοποιήσεως ενός εκάστου των εναγόντων, λαμβάνει υπ' όψιν του, με αξιολόγηση και στάθμιση όλων των διαμορφωτικών συνθηκών κατά τον κρίσιμο χρόνο του ενδίκου ατυχήματος, μεταξύ των άλλων, το είδος της προσβολής που δέχθηκαν, την διάρκεια και την ένταση της θλίψεως και του ψυχικού άλγους που δοκίμασαν, το μέγεθος και την ένταση της οδυνηρής εμπειρίας που βίωσαν, την απαιτούμενη για την καταπολέμησή του (του ψυχικού άλγους) προσπάθειά τους, τον στενό συναισθηματικό σύνδεσμό τους και τον βαθμό της συγγένειας που συνέδεε τον καθένα τους με την θανούσα συγγενή τους, την ηλικία της τελευταίας, αλλά και ενός εκάστου των εναγόντων, τις ιδιαίτερες παραπάνω συνθήκες του αδικήματος, τον βαθμό υπαιτιότητας του εναγομένου οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου στην επέλευση του ατυχήματος καθώς και την κοινωνική θέση και την οικονομική κατάσταση των διαδίκων φυσικών προσώπων. Ενόψει των παραπάνω, η εύλογη, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, που δικαιούνται οι ενάγοντες (Α.Π. 370/2018, Α.Π. 1.863/2017, Α.Π. 1.694/2017), εκτός από το μερικότερο ποσό των πενήντα (50) ευρώ, που επιφυλάχθηκε έκαστος αυτών να επιδιώξει, με την ιδιότητα του πολιτικώς ενάγοντος, στην ποινική δίκη εις βάρος του εναγομένου οδηγού (Ολ. Α.Π. 1.282/1992, Α.Π. 476/2004), ανέρχεται στα παρακάτω ποσά: α) σε ποσό τριάντα χιλιάδων ευρώ (30.000€) για καθέναν από τους πρώτη και τρίτο των εναγόντων, γονείς της θανούσας, β) σε ποσό δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000€) για την δεύτερη ενάγουσα, αδελφή της θανούσας και γ) σε ποσό πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000€) για την τέταρτη ενάγουσα, γιαγιά της θανούσας. Επομένως, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή ως βάσιμη κατ' ουσίαν, καθό μέρος στρέφεται κατά του δευτέρου εναγομένου και εφεσιβλήτου και να επιβληθεί η δικαστική δαπάνη των εναγόντων, αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας, εις βάρος του δευτέρου εναγομένου Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο" (άρθρα 176,183 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), κατά τα, ειδικότερα, οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.

Δέχεται τυπικώς και κατ' ουσίαν την από 30-5-2013 έφεση κατά της υπ' αριθμ. 57/2012 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, καθό μέρος στρέφεται κατά του Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης από Ατυχήματα Αυτοκινήτων".

Εξαφανίζει την υπ' αριθμ. 57/2012 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης.

Κρατεί την υπόθεση.

Δικάζει κατ' ουσίαν.

Δέχεται εν μέρει την από 8-3-2011 αγωγή.

Αναγνωρίζει ότι το εναγόμενο Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης από Ατυχήματα Αυτοκινήτων", είναι υποχρεωμένο να καταβάλει σε καθέναν των πρώτης και τρίτου των εναγόντων, Ν. Γ. και Μ. Ο. Ε., αντίστοιχα, ποσό τριάντα χιλιάδων ευρώ (30.000€), στην δεύτερη ενάγουσα Τ. Ν. Ο., ήδη Ι. Ο., ποσό δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000€) και την τέταρτη ενάγουσα, Ν. Ε., ποσό πέντε χιλιάδων ευρώ (5.000€), με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Καταδικάζει το εναγόμενο σε μέρος των δικαστικών εξόδων των εναγόντων και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, τα οποία καθορίζει σε ποσό δύο χιλιάδων ευρώ (2.000€).

Και Διατάσσει την επιστροφή του, κατατεθέντος από τους εκκαλούντες, παραβόλου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή