<< Επιστροφή

Αριθμός 1510/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασημίνα Υφαντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βρυσηίδα Θωμάτου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Βαρβάρα Πάπαρη και Στυλιανή Μπλέτα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 27 Μαΐου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΑΠΕ & ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα (πρώην με την επωνυμία "ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΛΑΓΗΕ Α.Ε."), η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Τσαντίνη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΔΕΡΦΟΙ Γ. ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ΕΡΜΗΣ - VITEX" που εδρεύει στον Ασπρόπυργο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Μιχελή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Κοινοποίηση: Ελληνικό Δημόσιο, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/12/2016 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 30/1/2017 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε πρόσθετη παρέμβαση της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2266/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2136/2021 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 31/1/2022 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η με αριθμό 2136/2021 απόφαση του Εφετείου Αθηνών που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, η οποία δέχθηκε τυπικά και απέρριψε ουσιαστικά την έφεση της αναιρεσείουσας, κατά της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή, ως βάσιμη κατ' ουσίαν, η από 6-12-2016 αγωγή της αναιρεσίβλητης εναντίον αυτής -αναιρεσείουσας- για την καταβολή τόκων υπερημερίας, λόγω της μη εμπρόθεσμης εκπλήρωσης της ενοχής που απέρρεε από σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 αριθ.3 ΚΠολΔ).

Σύμφωνα με το άρθρο 249 εδ. α' ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή απόφαση που δεν θα μπορεί να προσβληθεί. Από τη διατύπωση και τον σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπιστεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συνάγεται ότι η εφαρμογή της δεν είναι εκ προοιμίου ασυμβίβαστη με την αναιρετική δίκη (πρβλ. άρθρο 575 ΚΠολΔ). Διότι, παρά τη μη ειδική αναφορά της διάταξης αυτής στο άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπου γίνεται ενδεικτική μνεία μιας σειράς από διατάξεις του γενικού μέρους του ΚΠολΔ που μπορούν να έχουν εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία, δεν αποκλείεται, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η διακριτική ευχέρεια που παρέχεται από το άρθρο 249 ΚΠολΔ να εξασφαλίζει την προσφορότερη λύση για την εξυπηρέτηση του προαναφερόμενου σκοπού. Αυτό συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό Τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, κατά το άρθρο 563 παρ. 2 εδ. α' στοιχ. β' και εδ. β' ΚΠολΔ και το άρθρο 27 παρ. 2 εδ. γ' στοιχ. β' και εδ. δ' του νόμου 4938/2022 "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και λοιπές διατάξεις", ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί (ΑΠ 947/2024, ΑΠ 1203/2023, ΑΠ 1085/2021, ΑΠ 391/2021, ΑΠ 347/2021, 1125/2019), όπως επίσης και στις περιπτώσεις που το Τμήμα έλαβε απόφαση για την αίτηση αναίρεσης με πλειοψηφία μιας ψήφου και επιπρόσθετα πρόκειται να εκδώσει απόφαση αντίθετη με προηγούμενη θέση της Ολομέλειας ή Τμήματος του Αρείου Πάγου, για το ίδιο θέμα, κατά το άρθρο 563 παρ. 2 εδ. γ' ΚΠολΔ και το άρθρο 27 παρ. 2 εδ. γ' στοιχ. δ' του νόμου 4938/2022 "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και λοιπές διατάξεις".

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Η αναιρεσίβλητη, με την ένδικη αγωγή που άσκησε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών εναντίον της αναιρεσείουσας, υπό την τότε επωνυμία της "ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΛΑΓΗΕ Α.Ε.", ιστορούσε ότι μεταξύ αυτής και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε." (ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε.), πριν από τη μετονομασία της τελευταίας σε ΛΑΓΗΕ Α.Ε., καταρτίστηκαν στις 1.7.2011, 15.5.2011 και 26.1.2012 τρεις συμβάσεις αντίστοιχα, σε εκτέλεση των οποίων η αναιρεσίβλητη, ως παραγωγός ενέργειας, συμφωνήθηκε να πωλεί στην αντισυμβαλλόμενή της, την ηλεκτρική ενέργεια που παραγόταν από τρεις φωτοβολταϊκούς σταθμούς, ιδιοκτησίας της, με τους όρους που προβλέπονταν στις τρεις ως άνω συμβάσεις έναντι σταθερού τιμήματος, οριζόμενου στο άρθρο 27Α του Ν. 3734/2009. Ότι, σύμφωνα με το άρθρο 12 της σύμβασης, η αντισυμβαλλόμενή της όφειλε να εξοφλεί τα ποσά των τιμολογίων που εξέδιδε η αναιρεσίβλητη, μέσα σε προθεσμία είκοσι ημερών από την κατάθεσή τους στην ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε., διαφορετικά επιβαρυνόταν με τόκο υπερημερίας για το οφειλόμενο ποσό, από την επομένη της λήξης της προθεσμίας εξόφλησης και χωρίς άλλη ειδοποίηση. Ότι η αναιρεσείουσα (ως ΛΑΓΗΕ ΑΕ) προέβη σε εξόφληση των ποσών των τιμολογίων που μνημονεύονται ειδικότερα στην αγωγή και τα οποία εξέδωσε η αναιρεσίβλητη κατά το χρονικό διάστημα από τον Νοέμβριο του 2011 μέχρι και τον Ιούνιο του 2014, με καθυστέρηση πέραν των είκοσι ημερών από την κατάθεσή τους σ' αυτήν (αναιρεσείουσα), με αποτέλεσμα να οφείλει να καταβάλει στην αναιρεσίβλητη, εξαιτίας της εκπρόθεσμης εξόφλησης του ποσού καθενός τιμολογίου, τους τόκους υπερημερίας που γεννήθηκαν κατά το χρονικό διάστημα, το οποίο επίσης μνημονεύεται ειδικότερα στην αγωγή για το ποσό καθενός τιμολογίου και οι οποίοι -τόκοι υπερημερίας- συμποσούνται σε 36.562,40 ευρώ, σύμφωνα με τους μαθηματικούς υπολογισμούς που διαλαμβάνονται στην αγωγή. Με βάση το ιστορικό αυτό, η αναιρεσίβλητη ζήτησε να υποχρεωθεί η αναιρεσείουσα να καταβάλει στην "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.", στην οποία μεταβίβασε με εκχώρηση τις επίδικες απαιτήσεις της, το οφειλόμενο για την προαναφερόμενη αιτία (τόκοι υπερημερίας οφειλόμενου τιμήματος από την πώληση ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που είχε παραχθεί από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας - ΑΠΕ) συνολικό ποσό των 34.954,14 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Για την αγωγή αυτή, η οποία συζητήθηκε κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, εκδόθηκε η οριστική απόφαση με αριθμό 2266/2018 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε μερικά δεκτή η αγωγή ως βάσιμη κατ' ουσίαν, ενώ, κατά το μέρος που ενδιαφέρει τον αναιρετικό έλεγχο, απέρριψε μεταξύ άλλων ως μη νόμιμη, την από το άρθρο 342 ΑΚ ένσταση της αναιρεσείουσας ότι δεν κατέστη υπερήμερη οφειλέτρια ως προς την εκπρόθεσμη εξόφληση των επίδικων τιμολογίων λόγω ελλειματικότητας του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ. Μετά την άσκηση έφεσης εναντίον της απόφασης αυτής από την αναιρεσείουσα, το Εφετείο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, αφού απέρριψε ως μη νόμιμο τον τέταρτο λόγο εφέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα επανέφερε την ως άνω εκ του άρθρου 342 ΑΚ ένσταση, δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση. Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, κατά το τρίτο σκέλος του, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ με την αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και μη εφαρμογή, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 342 ΑΚ, απορρίπτοντας ως μη νόμιμη την ένστασή της ότι δεν κατέστη υπερήμερη οφειλέτρια ως προς την εκπρόθεσμη εξόφληση των επίδικων τιμολογίων λόγω ελλειμματικότητας του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, από τον οποίο αντλούνται τα ποσά που καταβάλλονται στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον οποίο απλώς διαχειρίζεται η ίδια, χωρίς να ευθύνεται για την επάρκεια των κεφαλαίων του. Το προαναφερόμενο νομικό ζήτημα, δηλαδή εάν το γεγονός της ανεπάρκειας ή ελλειμματικότητας διαθέσιμων κεφαλαίων στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (του άρθρου 40 του νόμου 2773/1999) συνιστά, ή όχι, εύλογη αιτία καθυστέρησης της πληρωμής του τιμήματος της πωλούμενης ηλεκτρικής ενέργειας και εάν απαλλάσσει, ή όχι, την αναιρεσείουσα από τις συνέπειες της υπερημερίας και συνακόλουθα από την υποχρέωσή της για την καταβολή τόκων υπερημερίας, σε περίπτωση παρέλευσης της συμφωνημένης με τη σύμβαση προθεσμίας για την πληρωμή του τιμήματος, έχει ήδη παραπεμφθεί στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την απόφαση του Α3 Τμήματος με τον αριθμό 378/2025 που ήταν γνωστή στο παρόν Α1 Τμήμα όταν έγινε η διάσκεψη για την παρούσα υπόθεση. Επομένως, για την ενότητα της νομολογίας και προς αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων, συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 249 ΚΠολΔ.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να αναβληθεί η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, μέχρι να εκδοθεί απόφαση για το προαναφερόμενο ζήτημα από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προς την οποία η ενδεχόμενη παραπομπή και της κρινόμενης υπόθεσης θα επιβράδυνε ακόμη περισσότερο την εκδίκασή της. Τέλος, ως προς τους υπόλοιπους λόγους αναίρεσης, το παρόν Τμήμα επιφυλάσσεται να αποφανθεί, μετά την έκδοση της απόφασης από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για το προαναφερόμενο ζήτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΒΑΛΛΕΙ τη συζήτηση της από 31-1-2022 αίτησης της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΑΠΕ & ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Α.Ε." για την αναίρεση της απόφασης του Εφετείου Αθηνών με τον αριθμό 2136/2021, μέχρι την έκδοση απόφασης από την Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για την υπόθεση που έχει παραπεμφθεί σ' αυτή με την απόφαση του Α3 Τμήματος με τον αριθμό 378/2025.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Ιουνίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης καθώς και της αμέσως αρχαιότερης Αρεοπαγίτου αποχωρησασών από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

<< Επιστροφή