Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1530 / 2025    (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1530/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Μιχαήλ Αποστολάκη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. Κ. του Λ., κατοίκου ..., 2) Β. Κ. του Γ., κατοίκου ..., 3) Α. Ζ. του Θ., κατοίκου ... και 4) Μ. Δ. του Κ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους Ιωάννη Δεληκωστόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ και Γεώργιο Κοπακάκη, ο οποίος ανακάλεσε την από 20-02-2025 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.
Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ALLIANZ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής, και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολική διάδοχος της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ", που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Δαρούδη, ο οποίος ανακάλεσε την από 21-02-2025 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-05-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κατερίνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 138/2014 του ίδιου Δικαστηρίου και 1668/2017 του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 29-09-2017 αίτησή τους και το από 02-10-2023 δικόγραφο που έχει τίτλο "γνωστοποίηση βίαιης διακοπής και δήλωση εκούσιας επανάληψης δίκης - πρόσθετος λόγοι αναίρεσης".
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, και τον πρόσθετο λόγο αυτής, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α', 287, 290 291 και 292 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 § 1 του ίδιου Κώδικα στην αναιρετική δίκη, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται αν, μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου της, που γίνεται με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξης από εκείνον που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή από εκείνον που μέχρι την επέλευση του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος. Ως διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, στην περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός του διάδοχος, δηλαδή ο κληρονόμος του. Η δίκη που διακόπηκε μπορεί να επαναληφθεί είτε εκουσίως, ρητώς με δήλωση των κληρονόμων του θανόντος στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης, ακόμη και ταυτόχρονα με τη δήλωση διακοπής, εφόσον παρίσταται ο αντίδικος, είτε με την επίδοση ιδιαίτερου δικογράφου ή και με εξώδικη δήλωση, αλλά και σιωπηρώς με την κοινοποίηση κλήσης για συζήτηση της υπόθεσης, είτε και αναγκαστικά με πρόσκληση του αντιδίκου ή του ομοδίκου του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, ο οποίος μπορεί και χωρίς να έχει προηγηθεί η γνωστοποίηση σ' αυτόν του λόγου της διακοπής, μη επικαλούμενος την έλλειψη της γνωστοποίησης και θεωρώντας τη δίκη διακοπείσα να επισπεύσει την επανάληψη αυτής, που πρέπει να γίνει με κοινοποίηση δικογράφου στους κληρονόμους του θανόντος μετά την παρέλευση της προς αποποίηση της κληρονομιάς τασσόμενης τετράμηνης προθεσμίας από την επαγωγή αυτής (Α.Π. 452/2024, Α.Π. 404/2023, Α.Π. 1251/2021, Α.Π. 647/2021).
Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 § 2, 498 § 1, 568 §§ 1 και 2 και 576 §§ 1 έως 3 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σε αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση και, αν μεν την συζήτηση επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς, ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει η έγκυρη επίσπευση της συζήτησης της αίτησης ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή, ώστε να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της εγκυρότητας ή όχι της ερημοδικίας του απολειπόμενου διαδίκου, αυτή (συζήτηση) κηρύσσεται απαράδεκτη, ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (Ολ.Α.Π. 8/2018, Α.Π. 117/2022, Α.Π. 1211/2021, Α.Π. 164/2021, Α.Π. 1130/2020). Τις κλητεύσεις επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (Α.Π. 1389/2019, Α.Π. 119/2019).
Σε περίπτωση, κατά την οποία απολείπεται ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση, η επίσπευση προκύπτει από το αντίγραφο της αίτησης αναιρέσεως ή της κλήσης, με την οποία αυτή φέρεται προς συζήτηση, με την πράξη ορισμού δικασίμου και την πρόσκληση παράστασης κατ' αυτήν, το οποίο ο επισπεύδων επέδωσε προς τον αντίδικό του. Το εν λόγω αντίγραφο, με την επ' αυτού σημείωση του δικαστικού επιμελητή που διενήργησε την επίδοση, οφείλει να προσκομίσει ο παριστάμενος αντίδικος του επισπεύδοντος τη συζήτηση. Αντιθέτως, σε περίπτωση που απολείπεται ο αντίδικος του διαδίκου που επισπεύδει τη συζήτηση, η επίσπευση της συζήτησης προκύπτει από την έκθεση επίδοσης του αντιγράφου της αίτησης αναιρέσεως ή της κλήσης προς τον αντίδικο, την οποία οφείλει να προσκομίσει ο επισπεύδων, που μετέχει στη συζήτηση (Α.Π. 1359/2022, Α.Π. 1130/2020, Α.Π. 24/2016).
Στην προκειμένη περίπτωση, φέρεται προς συζήτηση α) η από 29-9-2017 αίτηση αναιρέσεως των Γ. Κ., Β. Κ., Α. Ζ. και Μ. Δ., που προσδιορίστηκε αρχικά για τη δικάσιμο της 27-11-2023 και αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας, και β) το από 2-10-2023 δικόγραφο προσθέτων λόγων των Λ. Κ., Β. Κ. ατομικά και ως εκπροσώπου των ανηλίκων τέκνων του Γ. και Ε. Κ., Α. Π. ως εκπροσώπου των ανωτέρω ανηλίκων τέκνων της, Τ. Κ. και Γ. Κ. ως εκπροσώπων των ανηλίκων τέκνων τους Π. (ήδη ενηλικιωθέντος και παριστάμενου ιδίω ονόματι) και Ο. Κ., Ε. Κ., Κ. Κ., Α. Ζ. και Μ. Δ. Στο δικόγραφο των πρόσθετων λόγων περιλαμβάνεται και γνωστοποίηση προς την αναιρεσίβλητη της βίαιης διακοπής της δίκης λόγω θανάτου του πρώτου αναιρεσείοντος Γ. Κ., και η εκούσια επανάληψή της στα πρόσωπα των εξ αδιαθέτου κληρονόμων του Λ., Γ. και Ε. Κ., Π., Ο., Ε. και Κ. Κ., οι οποίοι παρέστησαν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο στη θέση του πρώτου αναιρεσείοντος Γ. Κ. Ωστόσο, οι ανωτέρω δεν προσκομίζουν έκθεση επιδόσεως δικαστικού επιμελητή, από την οποία να προκύπτει η κοινοποίηση στην αναιρεσίβλητη του δικόγραφου των πρόσθετων λόγων, στο οποίο περιέχεται η ως άνω δήλωση βίαιης διακοπής της δίκης και επανάληψής της, ούτε προσκομίζεται από την αναιρεσίβλητη αντίγραφο του δικογράφου αυτού με σημείωση του δικαστικού επιμελητή για την επίδοσή του. Εφόσον δε η δήλωση αυτή δεν έγινε ούτε προφορικά κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, ούτε οι ανωτέρω κατέθεσαν προτάσεις, δεν επέφερε το αποτέλεσμα της διακοπής της δίκης, και, κατά συνέπεια, ούτε αυτό της επανάληψής της. Επομένως οι Λ., Γ. και Ε. Κ., Π., Ο., Ε. και Κ. Κ. απαραδέκτως παρίστανται στη θέση του απολειπόμενου πρώτου αναιρεσείοντος. Περαιτέρω, από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει ποιος από τους διαδίκους επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, εφόσον οι αναιρεσείοντες δεν προσκομίζουν έκθεση επιδόσεως, από την οποία να προκύπτει κλήτευση της αναιρεσίβλητης στη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως, ούτε η αναιρεσίβλητη προσκομίζει αντίγραφο της αίτησης με κλήση προς συζήτηση και σημείωση του δικαστικού επιμελητή περί επιδόσεώς της σε αυτήν. Επομένως, εφόσον δεν προκύπτει ποιος επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση αυτής και των πρόσθετων λόγων.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 29-9-2017 αίτησης αναιρέσεως των Γ. Κ. κ.λπ. και του από 2-10-2023 πρόσθετου λόγου αυτής κατά της 1668/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρήσασας ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Σεπτεμβρίου 2025.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ