<< Επιστροφή

Αριθμός 1618/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη-Εισηγήτρια, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 4 Δεκεμβρίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ζ. Γ. του Χ. και της Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Π. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Καρούτσου, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-3-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 212/2019 του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 7-7-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 553 παρ. 1 περ. β, 309 εδ.α, 321 και 495 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης του ως άνω ενδίκου μέσου, δηλαδή κατά το χρόνο της κατάθεσης του οικείου δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση. Είναι δε τελεσίδικη η απόφαση, η οποία απεκδύοντας τον δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης (ΟλΑΠ 5/2001). Εξάλλου, κατά την παρ. 1 του άρθρου 503 ΚΠολΔ, η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας είναι δέκα πέντε ημέρες, αν ο διάδικος που δικάστηκε ερήμην διαμένει στην Ελλάδα και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης.
Συνεπώς, η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνο αφού έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας, είτε διότι παρήλθε η δεκαπενθήμερη προς άσκηση αυτής προθεσμία από την επίδοση της ερήμην απόφασης, είτε διότι ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής ερημοδικασθείς διάδικος παραιτήθηκε νομίμως από το δικόγραφο του ασκηθέντος ενδίκου μέσου της ανακοπής ή του δικαιώματος προς άσκηση αυτού, διότι έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 553 αρ 1β ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 17/2013, ΑΠ 307/2024, ΑΠ 1849/2023, ΑΠ 458/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την κρινόμενη από 7.7.2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 212/2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, που εκδόθηκε ερήμην του εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος, κατά την τακτική διαδικασία, με την οποία απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη η από 4.1.2016 έφεσή του κατά της με αριθμό 5/2013 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου, που εκδόθηκε ερήμην του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος, με την οποία έγινε δεκτή κατ` ουσίαν η από 9.3.2011 αγωγή του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στις 7.7.2020, μετά την τελεσιδικία της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία επιδόθηκε στον αναιρεσείοντα κατά την αναφερομένη στην αίτηση και μη αμφισβητούμενη από τον αναιρεσίβλητο ημερομηνία της 11.6.2020 και ο αναιρεσείων δεν άσκησε ανακοπή ερημοδικίας εντός της 15νθήμερης προθεσμίας, γεγονός που επίσης δεν αμφισβητείται από τον αναιρεσίβλητο (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1 και 566 παρ. 1 του ΚΠολΔ).

Συνεπώς, η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Με τις διατάξεις του άρθρου 524 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 Ν.4335/2015 (ΦΕΚ Α 87), και ισχύει επί εφέσεων που θα κατατεθούν από 1.1.2016, σύμφωνα με το άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 του ν. 4335/2015, ορίζεται στην παρ. 1, ότι "στη διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 227, 233 έως 236, 237 παρ. 8 έως 11, 240 έως 312, 591 παράγραφος 1 εδάφιο α' έως γ' και 591 παράγραφος 4. Η κατάθεση των προτάσεων γίνεται έως την έναρξη της συζήτησης και η κατάθεση της προσθήκης σε αυτές έως τη δωδέκατη ώρα της τρίτης εργάσιμης ημέρας μετά τη συζήτηση", και στην παρ. 2, ότι η προφορική συζήτηση είναι υποχρεωτική μόνο στην περίπτωση του άρθρου 528 ΚΠολΔ και η κατάθεση των προτάσεων και της προσθήκης σε αυτές γίνεται στις προθεσμίες του εδαφίου β` της παρ. 1. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι επί εφέσεων που ασκήθηκαν από 1.1.2016, από το διάδικο που δικάστηκε ερήμην στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, η συζήτηση στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο είναι υποχρεωτικά προφορική, οι προτάσεις κατατίθενται έως την έναρξη της συζήτησης, αφετήριο σημείο της οποίας είναι η εκφώνηση της υπόθεσης από το πινάκιο, στον γραμματέα της έδρας, που βεβαιώνει με επισημείωση τη χρονολογία της κατάθεσής τους, έτσι ώστε να προκύπτει αδιαμφισβήτητα η κατάθεσή τους έως την έναρξη της συζήτησης, ενώ η κατάθεση της προσθήκης γίνεται έως την δωδεκάτη ώρα της τρίτης εργάσιμης ημέρας από τη συζήτηση (ΑΠ 816/2020, ΑΠ 1179/2010). Έτσι, πλέον, δεν τίθεται ζήτημα κατάθεσης των προτάσεων κατά τις οριζόμενες στο άρθρο 237 ΚΠολΔ προθεσμίες, όπως συνέβαινε στο προϊσχύον δίκαιο, πριν από το 20ήμερο και προσθήκης πριν το 15νθήμερο από τη συζήτηση. (ΑΠ 1730/2022, ΑΠ 816/2020) Κατά το άρθρο 559 αρ. 6 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παρά το νόμο και ιδίως παρά τις σχετικές με την επίδοση διατάξεις, ο διάδικος δικάστηκε ερήμην. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι θεμελιώνεται λόγος αναίρεσης για παράνομη ερημοδικία του διαδίκου, ανεξαρτήτως αν η ερημοδικία του είναι πραγματική ή πλασματική ή αν υφίσταται ή όχι δικονομική βλάβη από την άκυρη ερημοδικία του, αρκεί μόνον ότι οι σχετικοί κανόνες εφαρμόστηκαν εσφαλμένα (ΑΠ 904/2024, ΑΠ 635/2020, ΑΠ 11/2016, ΑΠ 1858/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων, με τον μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 6 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο παρά το νόμο δίκασε την υπόθεση ερήμην του και απέρριψε την έφεσή του ως ανυποστήρικτη, με την παραδοχή ότι η κατάθεση των προτάσεών του ήταν εκπρόθεσμη, ενώ θα έπρεπε να δεχθεί ότι είχε καταθέσει εμπροθέσμως προτάσεις επί της έδρας του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου και έως την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 524 παρ. 1, 2 του ΚΠολΔ, ως ίσχυαν κατά τον χρόνο κατάθεσης στις 21.1.2016 της έφεσής του. Από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που παραδεκτά επισκοπούνται (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα εξής : Επί της από 9.3.2011 αγωγής του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, που συζητήθηκε στις 18.9.2012, στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου, εκδόθηκε, κατά την τακτική διαδικασία, ερήμην του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος, η με αριθμό 5/2013 απόφαση, η οποία έκανε δεκτή την αγωγή. Κατ' αυτής ασκήθηκε από τον αναιρεσείοντα η από 4.1.2016 και με αριθ. κατάθ. 10/21.1.2016 έφεση, η οποία συζητήθηκε στο Τριμελές Εφετείο Λάρισας, στη δικάσιμο της 12.10.2018, ημέρα Παρασκευή και ώρα 10.00. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης παραστάθηκε ως εφεσίβλητος ο αναιρεσίβλητος δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Μαρίας Καρούτσου και ως εκκαλών ο αναιρεσείων μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Παναγιώτη Νικολέρη, καταθέτοντας τις προτάσεις του επί της έδρας του δικαστηρίου, έως την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης, όπως τούτο προκύπτει από τη σχετική επισημείωση της Γραμματέως και τις αντίστοιχες παραδοχές του δικαστηρίου. Με την εκδοθείσα επ' αυτής προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι ο εκκαλών δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση της έφεσης κανονικά και θεωρείται δικονομικά απών, λόγω μη εμπρόθεσμης, προ είκοσι (20) ημερών από τη συζήτηση, κατάθεση των προτάσεών του, δίκασε την υπόθεση ερήμην του και απέρριψε την έφεσή του ως ανυποστήρικτη. Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο δίκασε παρά το νόμο ερήμην τον εκκαλούντα και ήδη αναιρεσείοντα και υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθ. 6 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Και τούτο διότι επρόκειτο για έφεση ασκηθείσα από τον ερήμην στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο δικασθέντα εναγόμενο, η συζήτηση της υπόθεσης ήταν προφορική κατ' άρθρο 528 ΚΠολΔ και οι προτάσεις του στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο έπρεπε να κατατεθούν, εφόσον η έφεση ασκήθηκε μετά την 1.1.2016, έως την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης στις 12.10.2018, κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη. Έτσι νόμιμα και εμπρόθεσμα ο αναιρεσείων, ως εκκαλών, κατέθεσε τις προτάσεις του στις 12.10.2018 έως την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης. Δεν είχε, δηλαδή, υποχρέωση ο αναιρεσείων, ως εκκαλών, να καταθέσει προτάσεις είκοσι (20) ημέρες πριν από τη συζήτηση στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, αφού η έφεσή του ασκήθηκε μετά την 1.1.2016 και κατά τη μεταβατική διάταξη του άρθρου ένατου παρ. 2 του ν. 4335/2015, οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται για τις εφέσεις που ασκούνται μετά την 1.1.2016. Συνακόλουθα, ο μοναδικός αναιρετικός λόγος από τον αριθ. 6 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος. Μετά ταύτα πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που δεν κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσιβλήτου, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί κατά την παρ. 3 του άρθρου 495 ΚΠολΔ η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος απ' αυτόν παραβόλου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ` αριθ. 212/2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που κατατέθηκε απ` αυτόν.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Σεπτεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή