<< Επιστροφή

Αριθμός 1681/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου-Εισηγήτρια, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 2 Απριλίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ελένη Κωστάντη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Λ. Λ. του Π., κατοίκου ..., ως εκ διαθήκης κληρονόμου του αποβιώσαντος στις ....2013, Π. Λ. του Λ., 2. Ε. χήρας Π. Λ., το γένος Κ. Τ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ειρήνη Βαρδάκου, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσαν προτάσεις

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-10-2012 αγωγή του ήδη αποβιώσαντος Π. Λ. του Λ., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 34/2016 μη οριστική, 90/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 88/2021 του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-12-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία αρ. 88/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας, η οποία είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης, κατά τα σημεία που ενδιαφέρουν την αναιρετική δίκη, διαδικαστικής διαδρομής: Ο αρχικός ενάγων Π. Λ., ο οποίος απεβίωσε στις ....2013 και κληρονομήθηκε από τον εκ διαθήκης κληρονόμο του υιό του Λ. Λ., ήδη πρώτο αναιρεσίβλητο, ο οποίος μετά την νόμιμη γνωστοποίηση του θανάτου του αρχικού διαδίκου, συνέχισε την δίκη ήδη από τον πρώτο βαθμό, ήγειρε μαζί με την δεύτερη ενάγουσα σύζυγό του, ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη, κατά του Ελληνικού Δημοσίου ήδη αναιρεσείοντος, την από 19.11.2012 κτηματολογική αγωγή αναγνώρισης κυριότητας και διόρθωσης πρώτης κτηματολογικής εγγραφής (άρθρ. 6 παρ.2 ν. 2664/1998) ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, με την οποία ζητούσαν να αναγνωριστεί καθένας τους (συγ)κύριος κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου του ακινήτου που περιγράφουν σε αυτή λεπτομερώς κατά θέση, έκταση και όρια και να διορθωθεί η πρώτη κτηματολογική εγγραφή με την οποία το ακίνητο αυτό φέρεται ιδιοκτησίας του εναγομένου Ελληνικού Δημοσίου. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο αρχικά η 34/2016 απόφαση με την οποία διατάχθηκε η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, μετά την κατάθεση της οποίας, με επίσπευση των εναγόντων, επαναφέρθηκε προς συζήτηση η υπόθεση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε αντιμωλία των διαδίκων, την 90/2019 οριστική απόφασή του με την οποία έκανε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή των εναγόντων-αναιρεσιβλήτων. Κατά της απόφασης αυτής, το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο άσκησε την από 09.10.2019 έφεσή του, ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας, επί της οποίας εκδόθηκε η 88/2021 απόφαση με την οποία το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του Ελληνικού Δημοσίου και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση. Κατά της απόφασης αυτής το ηττηθέν Ελληνικό Δημόσιο άσκησε, νομότυπα και εμπρόθεσμα την από 15.12.2021 αίτηση αναίρεσης, η οποία, είναι παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556 παρ.1, 558, 564 παρ.1, 566 παρ.1, 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). 2.- Λόγος αναίρεσης ιδρύεται από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει (περ. α') ή παρά τον νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν (περ. β') ή δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν (περ. γ'). Από δε τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως και 340 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό του πόρισμα, αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια αποδεικτικά μέσα έμμεση απόδειξη, αρκεί να καθίσταται αναμφιβόλως ή κατ' άλλη έκφραση "αδιστάκτως" (ΟλΑΠ 14/2005) βέβαιο από όλο το περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, που με επίκληση προσκομίστηκαν νόμιμα από τους διαδίκους (ΑΠ 559/2020, ΑΠ 64/2019).

3.- Στην προκείμενη περίπτωση με τον ένα και μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ. 11γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, συνιστάμενη στο ότι το δικαστήριο της ουσίας για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε, αποδεικτικά μέσα τα οποία είχε επικαλεστεί και προσκομίσει το αναιρεσείον με τις προτάσεις του, κατά την συζήτηση της υπόθεσης επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προς απόδειξη του ισχυρισμού του ότι το επίδικο εμπίπτει στον παλαιό αιγιαλό παραλίας Τραγάνας Φθιώτιδας, και δη, ότι δεν έλαβε υπόψη της τα ακόλουθα έγγραφα: 1) το ΦΕΚ 485 τ.Δ'/1.7.1999, 2) την από 10.01.2011 διοικητική έκθεση του υπαλλήλου της κτηματικής υπηρεσίας Ν. Φθιώτιδας Ν. Σολδάτου, 3) το από 30.07.1998 απόσπασμα γενικού βιβλίου καταγραφής δημοσίων κτημάτων της ίδιας ως άνω υπηρεσίας και 4) το αρ.πρωτ. 44/07.01.2013 έγγραφο της ίδιας ως άνω υπηρεσίας. Από την παραδεκτή (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, ότι το Εφετείο για τον σχηματισμό της ουσιαστικής του κρίσης περί τα πράγματα έλαβε υπόψη μεταξύ άλλων, όπως αυτολεξεί βεβαιώνεται σε αυτή "... και όλα τα λοιπά έγγραφα, που παραδεκτά προσκομίζουν οι διάδικοι και τα οποία χρησιμεύουν είτε σαν αυτοτελή αποδεικτικά μέσα είτε για την συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, μερικά από τα οποία αναφέρονται κατωτέρω...". Πέραν των ανωτέρω, από τις αιτιολογίες και τις παραδοχές της εν λόγω απόφασης, καθίσταται αναμφιβόλως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε κατά τη μόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος, όλα τα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία οι διάδικοι προσκόμισαν και επικαλέστηκαν, με τις κατατεθείσες, στην εκκλητή δίκη προτάσεις τους, χωρίς να είναι αναγκαίο να αιτιολογήσει ειδικώς όλα τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από το αναιρεσείον, έγγραφα (ΑΠ 155/2020). Ειδικά, το Εφετείο, έλαβε υπόψη του, πλήθος εγγράφων τα οποία αξιολογεί και μνημονεύει στην απόφασή του, μεταξύ των οποίων το ΦΕΚ 485/1999 το οποίο αξιολόγησε ρητώς στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού του (4ο και 5ο φύλλο της προσβαλλομένης), ενώ ουδεμία υφίσταται αμφιβολία για την συνεκτίμηση και όλων των λοιπών αποδεικτικών μέσων από αυτό, κατά το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος.

Επομένως ο αναιρετικός λόγος, ερειδόμενος στον αρ. 11γ του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος, καθόσον, όπως σαφώς αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση και προκύπτει από τις αιτιολογίες της, το Εφετείο σχημάτισε το αποδεικτικό του πόρισμα επί των ανωτέρω επίδικων ζητημάτων από τα αποδεικτικά μέσα που μνημονεύει αναλυτικά στην απόφασή του, τα οποία έλαβε υπόψη και αξιολόγησε αναλόγως. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω και εφόσον δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, η ένδικη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της. Τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις, κατά παραδοχή του αιτήματός τους, πρέπει να επιβληθούν στο αναιρεσείον, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένα κατ' άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 ΕισΝΚΠολΔ, άρθρο 5 παρ. 12 του Ν.1738/1987 και 2 της ΥΑ 134423/1992 (Οικονομικών και Δικαιοσύνης), όπως ορίζεται, ειδικότερα, στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15.12.2021 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της αριθμ. 88/2021 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Σεπτεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1η Οκτωβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή