<< Επιστροφή

Αριθμός 1773/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Ευαγγελία Γίτση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Ζ. του Σ., ο οποίος απεβίωσε, όπως αναφέρεται στην από 21-3-2022 κλήση.

Των αναιρεσειόντων - καλούντων: 1)Σ. Ζ. του Δ., κατοίκου ..., και 2)Β. Ζ. του Δ., κατοίκου ομοίως, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Απόστολο Σοφιαλίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Της αναιρεσίβλητης - καθ' ης η κλήση: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 09-12-2012 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείου Γρεβενών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 34/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 20/2019 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 27-09-2019 αίτησή τους, η εκδίκαση της οποίας ορίσθηκε για τη δικάσιμο της 21-3-2022, οπότε ματαιώθηκε. Η υπόθεση επαναφέρεται με την από 21-3-2022 κλήση των καλούντων.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες - καλούντες, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων - καλούντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 568 παρ. 4 και 576 παρ. 2, 575 και 226 παρ. 4 εδαφ. γ' και δ' του ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης απουσιάζει ο αναιρεσίβλητος και ο αναιρεσείων που επισπεύδει τη συζήτηση έχει επιδώσει σ' αυτόν αντίγραφο του κατατεθέντος δικογράφου της αίτησης, με κλήση προς συζήτηση κατά τη δικάσιμο που έχει οριστεί, ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του κλητευθέντος αναιρεσίβλητου. Αν δε η συζήτηση αναβληθεί από το πινάκιο για μεταγενέστερη δικάσιμο, δεν απαιτείται νέα κλήτευση των διαδίκων, επομένως και του αναιρεσίβλητου, για τη νέα αυτή δικάσιμο, αφού η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο της μετ’ αναβολή δικασίμου ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων (ΑΠ 1375/2022).

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, η καθής η κλήση -αναιρεσίβλητη ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία 'ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ' δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου στην αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο και δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τις με αριθμούς ... και ....2022 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών, με έδρα το Πρωτοδικείο Αθηνών Π. Κ., που προσκομίζουν μετ' επίκληση οι επισπεύδοντες την αναίρεση παριστάμενοι καλούντες -δεύτερος και τρίτη αναιιρεσείοντες αντίγραφα της από 27.9.2019 αίτησης για αναίρεση της με αριθμό 20/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κοζάνης [η συζήτηση της οποίας στην αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 21ης.3.2022 είχε ματαιωθεί λόγω της απουσίας όλων των διαδίκων] και της από 21.3.2022 κλήσης προς επανάληψη της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης για τη δικάσιμο της 23ης. 10.2023, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη, η οποία παρέστη δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της στην ανωτέρω δικάσιμο και με αίτημα αυτής αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο [20.1.2025], κατά την οποία η υπόθεση εγγράφηκε στο πινάκιο. Επομένως, σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη, αφού η αναβολή εκ του πινακίου ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων, το δικαστήριο θα προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν παρούσα η αναιρεσίβλητη.

2. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 288, 289, 290, 291 και 292 του ΚΠολΔ, οι οποίες εφαρμόζονται και στην αναιρετική διαδικασία (άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι η πολιτική δίκη διακόπτεται και με τον θάνατο ενός των διαδίκων, με αποτέλεσμα την ακυρότητα κάθε διαδικαστικής πράξης που ενεργείται μετ' αυτήν και πριν την επανάληψή της, εκτός αν την ενεργήσει ο διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή. Επέρχεται δε η διακοπή από τη γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής προς τον αντίδικο με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης, από εκείνον που έχει το δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι την επέλευση του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος. Ως διάδικος, υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, στην περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός του διάδοχος (κληρονόμος του), ο οποίος υπεισέρχεται αυτοδικαίως στην έννομη σχέση της δίκης (ΑΠ 1281/2021). Τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο της διακοπής της δίκης, λόγω θανάτου άλλου διαδίκου, με τους προβλεπόμενους στο άρθρο 287 παρ. 1 τρόπους, μπορεί να την κάνει και ο αναγκαίος ομόδικος του θανόντος, όχι όμως και ο απλός ομόδικος αυτού (Α.Π.1667/2022). Η σχέση της αναγκαστικής ομοδικίας υπάρχει μόνο στις περιπτώσεις που αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 76 του ΚΠολΔ, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και εκείνη, κατά την οποία ο δανειστής, ασκών την αγωγή του άρθρου 939 του ΑΚ προς διάρρηξη της απαλλοτρίωσης, η οποία έγινε προς βλάβη του από τον οφειλέτη του, ενάγει τον τελευταίο και τον τρίτο, στον οποίον διατέθηκε το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο του, οπότε μεταξύ τούτων υπάρχει δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας, διότι στην περίπτωση αυτή δεν είναι νοητή η έκδοση αντιθέτων αποφάσεων έναντι των ομοδίκων αυτών (Α.Π. 891/2023, Α.Π.244/2019, Α.Π.1887/2017). Η επανάληψη της δίκης μπορεί να είναι είτε εκούσια, με ρητή ή σιωπηρή δήλωση του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή όχι όμως και του ομοδίκου του, έστω και αναγκαίου (Α.Π. 1259/2013), είτε και αναγκαστική με πρόσκληση του αντιδίκου ή του ομοδίκου που πρέπει να γίνει με κοινοποίηση δικογράφου, μπορούν δε οι διάδικοι αυτοί να προκαλέσουν την επανάληψη και χωρίς να έχει προηγηθεί γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής, μη επικαλούμενοι την έλλειψη της γνωστοποίησης και θεωρώντας πως η διακοπή έχει επέλθει, η πρόσκληση όμως αυτή δεν μπορεί να επιδοθεί στον κληρονόμο του αποβιώσαντος διαδίκου πριν από την παρέλευση της προθεσμίας για την αποποίηση της κληρονομιάς, η οποία κατ' άρθρο 1847 εδ. α' του ΑΚ είναι τετράμηνη και αρχίζει από την επαγωγή της κληρονομιάς (Α.Π.1507/2012).

3. Στην προκείμενη περίπτωση, η από 21.3.2022 κλήση προς συζήτηση της από 27.9.2019 αίτησης για αναίρεση της με αριθμό 20/2019 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, όπως προκύπτει από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, Η ενάγουσα ανώνυμη Τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία 'ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ' με την από 9.12.2012 απευθυντέα κατά των εναγομένων Δ. Ζ., Σ. Ζ. και Β. Ζ. ασκηθείσα ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών αγωγή της, ζήτησε, τη διάρρηξη ως καταδολιευτικής απαλλοτρίωσης που έγινε με το με αριθμό ....2010 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Γρεβενών Θ. Π., το οποίο μεταγράφηκε νόμιμα στις 22.1.2010 στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Γρεβενών, σύμφωνα με το οποίο ο πρώτος εναγόμενος μεταβίβασε στον δεύτερο και την τρίτη των εναγομένων, το αναφερόμενο σ' αυτήν ακίνητο. Επί της ανωτέρω αγωγής, εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία η με αριθμό 34/2017 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών, η οποία την έκανε δεκτή και απήγγειλε τη διάρρηξη της ανωτέρω δικαιοπραξίας ως καταδολιευτικής. Κατά της απόφασης αυτής οι εναγόμενοι Δ. Ζ., Σ. Ζ. και Β. Ζ. άσκησαν την από 13.10.2017 έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία η με αριθμό 20/2019 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, η οποία απέρριψε ουσία την εν λόγω έφεση. Ακολούθως κατά της ανωτέρω απόφασης οι εκκαλούντες Δ. Ζ., Σ. Ζ. και Β. Ζ. άσκησαν την από 27.9.2019 αίτηση αναίρεσης, η συζήτηση της οποίας ορίστηκε για τη δικάσιμο της 21.3.2022, κατά την οποία, όμως, δεν παρέστη κανείς εκ των διαδίκων και μετά ταύτα η συζήτηση της υπόθεσης ματαιώθηκε. Ακολούθως οι δύο εκ των τριών αναιρεσειόντων Σ. Ζ. και Β. Ζ. κατέθεσαν στη γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου την από 21.3.2022 κλήση προς συζήτηση της από 27.9.2019 αίτησης για αναίρεση της με αριθμό 20/2019 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, δικάσιμος προς συζήτηση της οποίας ορίστηκε μετ' αναβολή από την αρχική της 23ης 10.2023, η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας [20.1.2025]. Με την ως άνω κλήση για συζήτηση της αίτησης αναίρεσης οι καλούντες δεύτερος και τρίτη των αναιρεσειόντων γνωστοποίησαν στην αναιρεσίβλητη τον θάνατο του πρώτου αναιρεσείοντος Δ. Ζ., ο οποίος επισυνέβη στις 14.8.2021 ήτοι μετά την άσκηση της υπό κρίσης αναίρεσης.

4. Στην προκείμενη περίπτωση που αφορά σε αγωγή του άρθρου 939 του ΑΚ προς διάρρηξη καταδολιευτικής δικαιοπραξίας, που άσκησε η αναιρεσίβλητη, εναντίον του πρώτου εναγόμενου Δ. Ζ. ως οφειλέτη αυτής και εναντίον του δευτέρου και της τρίτης των εναγόμενων Σ. Ζ. και Β. Ζ. στους οποίους διατέθηκε το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο υπάρχει μεταξύ των συνεναγομένων δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας, διότι στην περίπτωση αυτή δεν είναι νοητή η έκδοση αντιθέτων αποφάσεων έναντιτων ομοδίκων αυτών.

Συνεπώς η συζήτηση επί της επίδικης διαφοράς πρέπει να γίνει ενιαίως και από κοινού από τους αναγκαίους ομοδίκους, αναιρεσείοντες. Η γνωστοποίηση προς την αναιρεσίβλητη της διακοπής της δίκης, λόγω θανάτου του πρώτου αναίρεσε ίο ντος, με τον προαναφερόμενο προβλεπόμενο στο άρθρο 287 παρ. 1 ΚΠολΔ τρόπο (με την επίδοση της ανωτέρω κλήσης), νομίμως έγινε από τον δεύτερο και την τρίτη των αναιρεσειόντων ως αναγκαίων ομοδίκων του θανόντος και εκ της ιδιότητάς τους αυτής δικαιούμενοι στην ενέργεια αυτή πρόσωπα, με συνέπεια, μετά τον δηλωθέντα θάνατο του πρώτου αναιρεσείοντος, να επέλθει βιαία διακοπή της δίκης ως προς τον πρώτο αναιρεσείοντα αλλά και ως προς το δεύτερο και την τρίτη των αναιρεσειόντων, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 286 του ΚΠολΔ. Μετά ταύτα, πρέπει να διαταχθεί η βιαία διακοπή της δίκης ως προς όλους τους αναγκαίους ομοδίκους.

5. Περαιτέρω οι καλούντες δεύτερος και τρίτη αναιρεσείοντες με την κατάθεση της υπό κρίση κλήσης για συζήτηση της αίτησης για αναίρεση της με αριθμό 20/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κοζάνης δηλώνουν σιωπηρά ότι επιθυμούν να επαναληφθεί η συζήτηση της υπόθεσης, με την ιδιότητά τους ως αναγκαίοι ομόδικοι του θανόντος, οπότε στην περίπτωση αυτή, κατά τα ανωτέρω αναγραφόμενα, η δήλωση είναι απαράδεκτη, δυνάμενη επιτρεπτώς να υποβληθεί μόνο από τους κληρονόμους του θανόντος. Μετά ταύτα δεν συντρέχει περίπτωση εκούσιας επανάληψης της δίκης μετά το θάνατο του ως άνω πρώτου αναιρεσείοντος, με συνέπεια την ακυρότητα της επι ακροατηρίου συζήτησης κατά την προκειμένη δικάσιμο, και για το λόγο αυτό πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αναίρεσης ως προς όλους τους διαδίκους, ώστε να επαναληφθεί η δίκη, είτε εκουσίως, είτε αναγκαστικά, μετά την τήρηση της διαγραφομένης από τα άρθρα 290 επ. Κ.Πολ.Δικ. διαδικασίας, από όλους τους κληρονόμους του θανόντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει τη βιαία διακοπή της δίκης ως προς όλους τους αναιρεσείοντες.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 21.3.2022 κλήσης προς επανάληψη της συζήτησης της από 27.9.2019 αίτησης για αναίρεση της με αριθμό 20/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρήσασας ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Οκτωβρίου 2025.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή