<< Επιστροφή

Αριθμός 1789/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασημίνα Υφαντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βρυσηίδα Θωμάτου, Ευτύχιο Νικόπουλο - Εισηγητή, Βαρβάρα Πάπαρη και Φωτεινή Μηλιώνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 27 Μαΐου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΚΡΟΣΕΛΛ ΙΚΕ", που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ι. Τ. του Ν., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Καραγκούνη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Τ. του Π., 2) Χ. Τ. του Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Βασιλείου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/3/2018 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 409/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2376/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 4/1/2023 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθ. 2376/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, το οποίο δέχθηκε την έφεση των αναιρεσιβλήτων κατά της υπ' αριθ. 409/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας και, αφού εξαφάνισε την απόφαση αυτή, ακολούθως δέχθηκε εν μέρει την από 23.3.2018 αγωγή των αναιρεσιβλήτων κατά των αναιρεσειόντων. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553. 556, 558, 564, 566 παρ. 1 Κ. Πολ. Δ.), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να εξετασθεί το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1, 3 Κ. Πολ. Δ.). Κατά τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 297, 298, 299, 300, 330 και 932 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει, ότι προϋποθέσεις της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία αλλά και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης που αποτελεί μη περιουσιακή ζημία είναι: α) ζημιογόνος συμπεριφορά (πράξη ή παράλειψη), β) παράνομος χαρακτήρας της πράξης ή παράλειψης, γ) υπαιτιότητα, που περιλαμβάνει τον δόλο και την αμέλεια και δ) πρόσφορος αιτιώδης συνάφεια μεταξύ ζημιογόνου συμπεριφοράς και αποτελέσματος, δηλαδή της ζημίας. Ο χαρακτηρισμός της παράλειψης ως παράνομης συμπεριφοράς προϋποθέτει την ύπαρξη νομικής υποχρέωσης για επιχείρηση θετικής ενέργειας που παραλείφθηκε. Τέτοια νομική υποχρέωση μπορεί να προκύψει είτε από δικαιοπραξία, είτε από ειδική διάταξη νόμου, είτε από την αρχή που απορρέει από τα άρθρα 281 και 288 ΑΚ, ήτοι την αρχή της καλής πίστης, όπως αυτή διαμορφώνεται κατά την παρούσα κοινωνική αντίληψη, δηλαδή για την κατάφαση της παρανομίας αρκεί η αντίθεση της συμπεριφοράς στο γενικότερο πνεύμα του δικαίου ή στις επιταγές της έννομης τάξης ΑΚ (ΑΠ 1849/2017, ΑΠ 2027/2014, ΑΠ 118/2006, ΑΠ 831/2005, ΑΠ 174/2005). Αιτιώδης συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνομένου προσώπου ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα (ΑΠ 535/2012, ΑΠ 363/2012).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων των άρθρων 297, 298, 330 και 914 του ΑΚ συνάγεται ότι, μόνον, η αθέτηση προϋφιστάμενης ενοχής δεν συνιστά αδικοπραξία, όμως μπορεί μια ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη, με την οποία παραβιάζεται η σύμβαση να θεμελιώνει συγχρόνως και ευθύνη από αδικοπραξία. Αυτό συμβαίνει όταν η ενέργεια αυτή και χωρίς τη συμβατική σχέση, που προϋπάρχει θα ήταν παράνομη, ως αντίθετη προς το γενικό καθήκον που επιβάλλει το άρθρο 914 ΑΚ να μη προκαλεί κανένας σε άλλον υπαιτίως ζημία. Η ευθύνη από την αδικοπραξία θα κριθεί κατά τους γενικούς περί αδικοπραξιών όρους. Κατά συνέπεια, όταν το πταίσμα που επέφερε τη ζημία ταυτίζεται κατά το πραγματικό αυτού περιεχόμενο προς την παραβίαση της σύμβασης και τη δημιουργία της παρανομίας δεν μπορούν να έχουν εφαρμογή οι διατάξεις περί αδικοπραξίας (ΟλΑΠ 967/1973, ΑΠ 587/2020, ΑΠ 212/2000). Τέλος, κατά την έννοια του λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υπάρχει συνεπώς εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε (ΟλΑΠ 1/1999, ΑΠ 1027/2022, ΑΠ 2267/2013). Δηλαδή, ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται μόνον όταν η πλημμέλεια αφορά παράβαση κανόνων ουσιαστικής φύσης και όχι δικονομικών διατάξεων, που ρυθμίζουν τη διαδικασία. Ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε στην ένδικη περίπτωση είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 15/2006, ΑΠ 1027/2022). Δηλαδή, δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Συνακόλουθα, τα επιχειρήματα ή οι κρίσεις του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και επομένως αιτιολογία της αποφάσεως ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων, που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 1027/2022, ΑΠ 1266/2011). Για να είναι δε ορισμένος και άρα παραδεκτός ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο α) ότι η απόφαση στερείται παντελώς αιτιολογιών ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, στην περίπτωση δε της ανεπάρκειας ή αντιφάσεως των αιτιολογιών, ποίες επιπλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιέχει, ενώ στην περίπτωση των αντιφατικών αιτιολογιών, που εντοπίζεται η αντίφαση, β) ο πραγματικός ισχυρισμός (αγωγικός, ένσταση κ.λπ.) και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του, καθώς και η σύνδεση του με το διατακτικό, γ) η νόμιμη βάση, ήτοι η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου, που παραβιάσθηκε και μάλιστα ενάριθμα και δ) οι παραδοχές του δικαστηρίου, με πληρότητα και όχι αποσπασματικά, υπό τις οποίες συντελέστηκε η παραβίαση (ΑΠ 1027/2022, ΑΠ 1445/2017, ΑΠ 2267/2013, ΑΠ 1266/2011, ΑΠ 1438/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τους πρώτο και δεύτερο λόγους αναίρεσης, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση τις πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, για ευθεία και εκ πλαγίου παράβαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου με τις ειδικότερες αιτιάσεις ότι το Εφετείο α) εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα εν προκειμένω, και εσφαλμένα δεν εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 688 - 693 ΑΚ, οι οποίες ήταν εφαρμοστέες, διότι η φθορά των συγκομισθέντων ποσοτήτων αχλαδιών των αναιρεσιβλήτων και η εντεύθεν γεννηθείσα αξίωση αποζημίωσής τους συνιστά παράβαση των υποχρεώσεών τους από την μεταξύ τους καταρτισθείσα προφορικά σύμβαση έργου για την αποκατάσταση της οποίας έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 688 - 693 ΑΚ και όχι εκείνη του άρθρου 914 ΑΚ για την αδικοπραξία και β) για εκ πλαγίου παράβαση των διατάξεων των άρθρων 914, 298, 299, 330 εδ. β' ΑΚ, ως προς τα ζητήματα του προσδιορισμού της παράλειψης η οποία προκάλεσε τη ζημία στην εσοδεία των αναιρεσιβλήτων και της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράλειψης και της ζημίας των τελευταίων.

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα κατά το μέρος που αφορά την αναιρετική διαδικασία : "Η 1η εναγόμενη (τρίτη και μη διάδικος στην παρούσα δίκη), αλλοδαπή εταιρία, παράγει και προμηθεύεται χημικά προϊόντα. Ένα από αυτά που το διαθέτει ανά την υφήλιο είναι το σύστημα ποιότητας Smart - Fresh, μια τεχνολογία προστασίας της φρεσκάδας, η οποία μπορεί να διατηρήσει τη σταθερότητα, την υφή και την εμφάνιση των φρούτων κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης και μεταφοράς τους ελαχιστοποιώντας τις απώλειες. Πλέον συγκεκριμένα, το παραπάνω είναι ένα φυτοπροστατευτικό προϊόν, που περιέχει τη φυτορρυθμιστική ουσία 1 - methylcyclopropene. Το τελευταίο χρησιμοποιείται για τη συντήρηση φρούτων και λαχανικών που βρίσκονται εντός ψυκτικών θαλάμων, το οποίο διατίθεται στην ελληνική αγορά, κατόπιν άδειας που έλαβε η 1η εναγόμενη, με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ειδικότερα, η δραστική ουσία 1 - methylcyclopropene (1 - mcp) αναστέλλει την παραγωγή και τη δέσμευση (πρόσληψη) του αιθυλενίου, τόσο από εσωτερικές όσο και από εξωτερικές πηγές. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται οι αρνητικές επιπτώσεις του αιθυλενίου και διατηρείται αναλλοίωτη η ποιότητα των αποθηκευμένων καρπών σε όλη τη διάρκεια της περιόδου αποθήκευσης. Τα αποτελέσματα της εφαρμογής του Smart - Fresh δεν είναι μόνιμα. Η μετασυλλεκτική ωρίμανση των καρπών εξελίσσεται με κάποια επιβράδυνση με αποτέλεσμα να διατηρούνται τα φρούτα σε βάθος χρόνου. Η παραγωγή αιθυλενίου αρχίζει από την απομάκρυνση των φρούτων από την αποθήκη και την επιστροφή τους σε συνθήκες περιβάλλοντος. Για τη διάθεση και προώθηση του προϊόντος στην ελληνική αγορά η 1η εναγόμενη σύναψε με τη 2n εναγομένη (ήδη πρώτη αναιρεσείουσα) Ι.Κ.Ε., που εδρεύει στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, την από 4.3.2016 σύμβαση παροχής υπηρεσιών, δυνάμει της οποίας ανέθεσε σ' αυτήν την προώθηση, διάθεση και εφαρμογή του ως άνω προϊόντος στις εγκαταστάσεις των πελατών της. Ακολούθως, οι ενάγοντες (ήδη αναιρεσίβλητοι), επαγγελματίες αγρότες, στα τέλη Ιουλίου 2017, επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΨΥΓΕΙΑ ΠΑΓΟΠΟΙΕΙΑ ΣΚΥΔΡΑΣ ΑΒΕΕ", η οποία παρέχει υπηρεσίες ψύξης και συντήρησης φρούτων, προκειμένου να διερευνήσουν την προοπτική εναποθήκευσης και συντήρησης από την τελευταία όλης της παραγωγής αχλαδιών της ποικιλίας "Κρυστάλλια ή Τσακώνικα", που θα συγκόμιζαν, μέχρι την πώλησή τους, δηλαδή για χρονικό διάστημα έξι έως εννέα μηνών. Ο υπεύθυνος της ανωτέρω εταιρίας (Κ. Ι.) τους προέτρεψε, για την καλύτερη και ασφαλέστερη συντήρηση των φρούτων, να προβούν στην εφαρμογή επ' αυτών του συστήματος smart fresh και τους έφερε σε επαφή με τον 3° εναγόμενο (ήδη δεύτερο αναιρεσείοντα), γεωπόνο, ο οποίος είναι ο επικεφαλής της ειδικευμένης ομάδας, που χρησιμοποιεί η 2η εναγόμενη εταιρία (ήδη πρώτη αναιρεσείουσα), για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος ποιότητας. Πράγματι, οι ενάγοντες (αναιρεσίβλητοι) δυνάμει προφορικής σύμβασης έργου, περί τις αρχές Αυγούστου 2017, συμφώνησαν με τον 3° εναγόμενο (δεύτερο αναιρεσείοντα), να εφαρμόσει το παραπάνω σύστημα επί του συνόλου των αχλαδιών τους, που διατηρούσαν στους ψυκτικούς θαλάμους της εταιρίας "ΨΥΓΕΙΑ ΠΑΓΟΠΟΙΕΙΑ ΣΚΥΔΡΑΣ ΑΒΕΕ". Αυτός, τους υπέδειξε (όπως άλλωστε απαιτεί η συναλλακτική καλή πίστη και οι εξειδικευμένες γνώσεις του), με βάση δείγματα των καρπών που είχαν ληφθεί από τους οπωρώνες τους, τον κατάλληλο χρόνο συγκομιδής των φρούτων, προκειμένου να είναι επιτυχής και αποτελεσματική η εφαρμογή του προαναφερθέντος συστήματος. Στο πλαίσιο της ανωτέρω προφορικής συμφωνίας, στις 8.8.2017 (για την παραγωγή του 1ου ενάγοντος - αναιρεσίβλητου) και στις 11.8.2017 (για τα αχλάδια του 2ου ενάγοντος - αναιρεσίβλητου), τεχνικό συνεργείο της 2ης εναγόμενης (πρώτης αναιρεσείουσας), με επικεφαλής τον 3° (ο οποίος δεν ήταν μεν παρών, αλλά είχε δώσει απαραίτητες οδηγίες στους γεωπόνους Α. και Ρ.) προχώρησε σε εφαρμογή του smart - fresh στα ψυγεία της ανωτέρω εταιρίας, όπου βρισκόταν όλη η παραγωγή αχλαδιών των εναγόντων (αναιρεσιβλήτων). Ειδικότερα, σύμφωνα με την υπ' αριθμόν πρωτ. 131157/20.8.2009 εγκριτική απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και την με αριθμό πρωτ. 8565/95417/31.7.2013 τροποποιητική αυτής, το Smart - Fresh είναι σε μορφή υδατοδιαλυτής σκόνης, η οποία όταν διαλύεται στο νερό και εφαρμόζεται με το προτεινόμενο σύστημα εφαρμογής, απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα του θαλάμου συντήρησης αχλαδιών ατμό της δραστικής ουσίας. Πρέπει μάλιστα να εφαρμόζεται σε θάλαμο που κλείνει αεροστεγώς, διότι η καλή στεγανότητα του θαλάμου διασφαλίζει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα της εφαρμογής. Ενώ, η μετασυλλεκτική εφαρμογή του συστήματος Smart - Fresh πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατόν μετά τη συγκομιδή, για δε τα αχλάδια το πολύ εντός 7 ημερών. Για όψιμες επεμβάσεις πρέπει να εφαρμόζεται σε καρπούς ήδη αποθηκευμένους σε χαμηλή θερμοκρασία συντήρησης, ενώ για καλύτερα αποτελέσματα συνιστάται η εφαρμογή του Smart-Fresh σε καρπούς που έχουν συγκομιστεί στην κατάλληλη για κάθε ποικιλία χρονική περίοδο, σε καλή κατάσταση και σε κατάλληλη ποιότητα για μακροχρόνια συντήρηση. Η αποτελεσματικότητα του Smart - Fresh ενδέχεται να είναι μειωμένη σε καρπούς, που βρίσκονται σε κακή κατάσταση, που είναι χαμηλής ποιότητας, που έχουν ωριμάσει πριν από την αποθήκευση και εφαρμογή του Smart-Fresh ή που η συλλογή τους έγινε σε μη ενδεδειγμένη περίοδο. Η δόση εφαρμογής ρυθμίζεται ανάλογα με το μέγεθος του θαλάμου αποθήκευσης, την ποικιλία και το στάδιο ωρίμανσης των φρούτων κατά την περίοδο της συγκομιδής ή ανάλογα με την καθυστέρηση μεταξύ συγκομιδής και εφαρμογής. Στη συνέχεια, αφού ολοκληρωθεί το γέμισμα του χώρου, τοποθετείται στο δάπεδο ο κατάλληλος διανεμητής, φορτισμένος με καινούργια μπαταρία, ο οποίος τίθεται σε λειτουργία, ενώ πρέπει να είναι ενεργοποιημένο το σύστημα εξαερισμού του θαλάμου, ώστε να γίνεται εσωτερική κυκλοφορία, χωρίς ανταλλαγή αέρα με τον εξωτερικό χώρο. Η διαδικασία εφαρμογής ολοκληρώνεται σε 24 ώρες. Ο θάλαμος πρέπει να παραμείνει σφραγισμένος για 24 ώρες, διατηρώντας σε συνεχή λειτουργία το ψυκτικό σύστημα για διασφάλιση της καλής κυκλοφορίας του αέρα εντός του χώρου και ταυτόχρονα διατηρώντας απενεργοποιημένα όλα τα συστήματα καθαρισμού και τις γεννήτριες όζοντος για όλη τη διάρκεια εφαρμογής. Την ανωτέρω διαδικασία εφάρμοσε το τεχνικό συνεργείο της 2ης εναγόμενης (πρώτης αναιρεσείουσας) στα ψυγεία, όπου οι ενάγοντες (αναιρεσίβλητοι) είχαν αποθηκεύσει τα αχλάδια της παραγωγής τους. Συγκεκριμένα, η πρώτη εφαρμογή έλαβε χώρα από 8 έως 9.8.2017 και η δεύτερη από 11 έως 12.8.2017. Ειδικότερα, το σύστημα ποιότητας Smart - Fresh εφαρμόστηκε στις 8.8.2017 σε 22 τόνους της ποικιλίας Kristali του 1ου ενάγοντος (αναιρεσίβλητου) και στις 11.8.2017 σε άλλους 22 τόνους αχλαδιών της ίδιας ποικιλίας ιδιοκτησίας του 2ου ενάγοντος (αναιρεσίβλητου). Ωστόσο, περί τις αρχές Ιανουάριου 2018, όταν άρχισε η εξαγωγή των πρώτων αχλαδιών από τους ψυκτικούς θαλάμους προς μεταπώληση, παρουσιάστηκε σ' αυτά σε έντονο μάλιστα βαθμό το επιφανειακό έγκαυμα (καφέτιασμα). Αμέσως μετά την εμφάνιση του προβλήματος οι ενάγοντες (αναιρεσίβλητοι) προέβησαν στις ακόλουθες ενέργειες: ο 2ος αυτών μετά από ενδελεχή και συστηματική διαλογή με την αφαίρεση των κατάλληλων προς εμπορία αχλαδιών, διατήρησε τα υπόλοιπα με το καφέτιασμα στους ίδιους θαλάμους, αφού υπήρχε η προοπτική μεταπώλησης προς χυμοποίηση, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι ζημίες του. Ο 1ος ενάγων (αναιρεσίβλητος) όμως δεν είχε τελικά στην παραγωγή του καθόλου αχλάδια κατάλληλα προς εμπορία και έτσι τα παρέδωσε όλα προς χυμοποίηση. Ενόψει της εξέλιξης αυτής, οι ενάγοντες (αναιρεσίβλητοι) ειδοποίησαν άμεσα τον 3° εναγόμενο (δεύτερο αναιρεσείοντα), ο οποίος μετέβη στα ψυγεία στις 16.1.2018 και έλαβε τα δείγματα φρούτων από τους θαλάμους, για να τα ελέγξει στο εργαστήριο της εταιρίας, στη Θεσσαλονίκη. Έκτοτε, όμως, ουδέποτε επικοινώνησε μαζί τους. Για το λόγο αυτό, εν συνεχεία, αυτοί (ενάγοντες - αναιρεσίβλητοι) ανέθεσαν στον Μ. Β., ομότιμο Καθηγητή Δενδροκομίας του Α.Π.Θ., να εξετάσει τα αχλάδια τους, προκειμένου να διαπιστωθεί σε τι οφειλόταν η καταστροφή τους, παρά το γεγονός ότι είχε εφαρμοστεί σ' αυτά το σύστημα ποιότητας Smart - Fresh. Σύμφωνα με την από 17.1.2018 πραγματογνωμοσύνη αυτού το ποσοστό των καρπών με καφέτιασμα στα δείγματα ήταν 96,6%, ενώ στους καρπούς που είχαν υποστεί την εφαρμογή Smart Fresh το ποσοστό αυτών με καφέτιασμα ανήλθε στο 98%. Ειδικότερα, τα αχλάδια Επισκοπής είχαν καφέτιασμα σε ποσοστό 65,5%, τα αχλάδια Μαρίνας σε ποσοστό 59,8% και τα αχλάδια Γιαννακοχωρίου σε ποσοστό 17,02% και κατ' αποτέλεσμα όλα τα αχλάδια της παραγωγής των εναγόντων (αναιρεσιβλήτων), δηλαδή 44 τόνοι, είχαν συμπτώματα καφετιάσματος, ήταν ακατάλληλα για εμπορία και κρίθηκαν κατάλληλα μόνο για χυμοποίηση. Ο ανωτέρω κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι το πρόβλημα των αχλαδιών οφείλεται είτε στην ακαταλληλότητα της δραστικής ουσίας (ποιότητα, δοσολογία), είτε στη διαδικασία εφαρμογής του Smart Fresh (προχωρημένο στάδιο ωρίμανσης των καρπών, κυκλοφορία αέρα) και εν τέλει, ότι ασχέτως των αιτίων αναποτελεσματικότητας αυτού, όσον αφορά την εμφάνιση της φυσιολογικής ασθένειας καφέτιασμα των καρπών και στη διατήρηση της σκληρότητας της σάρκας, οι παραγωγοί υπέστησαν ζημία 100%. Αποδείχθηκε, επίσης, ότι για την επιτυχημένη ολοκλήρωση της εφαρμογής έπρεπε να συντρέχουν ορισμένοι όροι και προϋποθέσεις, για τις οποίες ο 3ος εναγόμενος - δεύτερος αναιρεσείων (ως προστηθείς των δύο πρώτων εναγόμενων εταιριών, δεδομένου ότι η 2η είναι η πάροχος των υπηρεσιών της πρώτης στην Ελλάδα) ενημέρωσε λεπτομερώς προφορικά τους ενάγοντες, παραδίδοντάς τους ταυτόχρονα και το σχετικό έντυπο πληροφοριακό υλικό, το οποίο παρέλαβε η εταιρία των ψυγείων του Κ. Ι. Όπως προκύπτει από τα έντυπα της λίστας ελέγχου εφαρμογών, που είναι υπογεγραμμένα τόσο από τον Κ. Ι., που λειτούργησε εν προκειμένω ως οιονεί αντιπρόσωπος των εναγόντων (δεδομένου ότι και οι λίστες ελέγχου και τα τιμολόγια πώλησης του συστήματος Smart Fresh εκδόθηκαν στο όνομα της εταιρίας ΨΥΓΕΙΑ ΠΑΓΟΠΟΙΕΙΑ ΣΚΥΔΡΑΣ ΑΒΕΕ προφανώς για φορολογικούς σκοπούς), όσο και από τους υπεύθυνους γεωπόνους της 2ης εναγόμενης (πρώτης αναιρεσείουσας) που πραγματοποίησαν τις εφαρμογές (Α. και Ρ.), στη 2η σελίδα και στο πεδίο με τίτλο "Ωριμότητα φρούτων και Δειγματοληψία", στη 2η ερώτηση "αν οι δείκτες ωρίμανσης όλων των παρτίδων συμφωνούν με τις συστάσεις της AgroFresh, καθώς και αν ελέγχθηκαν στο έντυπο από τον αντιπρόσωπο της AgroFresh", η απάντηση που έχει σημειωθεί είναι "δεν ξέρω". Όμως, από την παραπάνω αναφερόμενη υπουργική απόφαση, που ανέλυε τις προδιαγραφές επιτυχίας της εφαρμογής του συστήματος Smart Fresh και την προφορική ενημέρωση του 3ου εναγόμενου (δεύτερου αναιρεσείοντος) προς τους ενάγοντες (αναιρεσίβλητους) ως προς τον ακριβή χρόνο συγκομιδής, τα αχλάδια έπρεπε να έχουν ως ημερομηνία έναρξης συγκομιδής χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των επτά (7) ημερών, δεδομένου ότι οι παράγοντες που επικρατούν στο μεσοδιάστημα αυτό είναι ικανοί να καταστρέφουν τη συγκεκριμένη συγκομιδή. Στα ψυγεία της εταιρίας ΨΥΓΕΙΑ ΠΑΓΟΠΟΙΕΙΑ ΣΚΥΔΡΑΣ ΑΒΕΕ, στα οποία όλα τα αχλάδια των εναγόντων είχαν συμπτώματα καφετιάσματος και ήταν ακατάλληλα για εμπορία, συνέτρεξε ο ανωτέρω παράγων, ο οποίος, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, οδήγησε στην αποτυχία της εφαρμογής του συστήματος ποιότητας Smart Fresh. Η ως άνω κρίση του Δικαστηρίου επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι στα αχλάδια π.χ. Γιαννακοχωρίου, τα οποία είχαν διαφορετικό χρόνο συγκομιδής, η εφαρμογή του ως άνω συστήματος ήταν εν μέρει επιτυχημένη, διότι αυτά εμφάνισαν καφέτιασμα σε μικρότερο ποσοστό (17,02%) και από το σύνολο των 22.000 κιλών ο 2ος ενάγων (αναιρεσίβλητος) διάλεξε ως κατάλληλα και πώλησε τελικά τα 4.000 κιλά εξ αυτών σε κανονική τιμή. Από την έλλειψη, όμως, απάντησης ως προς τους δείκτες ωρίμανσης όλων των φρούτων σύμφωνα με τις συστάσεις της AgroFresh και ως προς τον έλεγχο αυτών από αντιπρόσωπο της προστήσασας 1ης εναγόμενης εταιρίας (μη διαδίκου στην παρούσα αναιρετική δίκη) δεν μπορεί το Δικαστήριο να εξάγει ασφαλή συμπεράσματα. Ο εκπρόσωπος των εναγόντων - Κ. Ι. - βέβαια υπέγραψε το έντυπο της λίστας ελέγχου εφαρμογών, με το οποίο ουσιαστικά αποδεχόταν, ότι οποιαδήποτε εφαρμογή δεν ήταν εναρμονισμένη με τις οδηγίες που παρέχονταν στο έντυπο, αποτελούσε ανάληψη κινδύνου, που επιβάρυνε τον ίδιο και κατ' αποτέλεσμα τους ενάγοντες. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ευθύνη του 3ου εναγόμενου (δεύτερου αναιρεσείοντος), προστηθέντος από την 1η εναγόμενη (μη διάδικο), τις υπηρεσίες της οποίας παρείχε στην Ελλάδα η 2η εναγόμενη (πρώτη αναιρεσείουσα), ο οποίος ανέλαβε τις μονάδες δοκιμής και εφαρμογής του προαναφερόμενου συστήματος και παρόλο που γνώριζε ότι συνέτρεχε, στα παραπάνω ψυγεία, ο παράγοντας αυτός (μη ελεγχθείς δείκτης ωρίμανσης των φρούτων), που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποτυχία της εφαρμογής του συστήματος, αδιαφόρησε για τις συνέπειες που είχαν οι ενέργειές του, επιδεικνύοντας βαριά αμέλεια. Αυτός όφειλε να λάβει όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα για την αποτροπή της αποτυχίας του συστήματος, όπως π.χ. αυξάνοντας τη δόση εφαρμογής, διότι, ναι μεν από το έντυπο των οδηγιών και τις προφορικές συνομιλίες (τόσο με τον 3° εναγόμενο όσο και με τον Κ. Ι.) είχαν ενημερωθεί οι ενάγοντες (αναιρεσίβλητοι), οι οποίοι ανέλαβαν την ευθύνη για οποιαδήποτε εφαρμογή δεν ήταν εναρμονισμένη με τις οδηγίες που παρέχονταν στο έντυπο, όμως, πρωτίστως, για την ως άνω παράνομη και υπαίτια ενέργειά του ευθύνεται ο 3ος εναγόμενος (δεύτερος αναιρεσείων), που ήταν υπεύθυνος για την εφαρμογή του ως άνω συστήματος. Το Δικαστήριο σταθμίζοντας τη συμπεριφορά καθενός των διάδικων μερών, κρίνει ότι για το επιζήμιο αποτέλεσμα ευθύνονται αμφότεροι και συγκεκριμένα οι μεν ενάγοντες σε ποσοστό 50%, οι δε εναγόμενοι σε ποσοστό 50%, δεχόμενο την ένσταση συντρέχοντος πταίσματος των εναγόντων στην επέλευση της ζημίας τους, που πρόβαλαν νόμιμα (άρθρο 300 ΑΚ), πρωτόδικα, οι εναγόμενοι. Ως προς τους λοιπούς ισχυρισμούς τους προς αντίκρουση της αγωγής λεκτέα τα εξής: κατ' αρχήν η ένστασή τους περί έλλειψης ενεργητικής νομιμοποίησης των εναγόντων (αναιρεσιβλήτων) να στραφούν εναντίον τους, λόγω του ότι η σύμβαση πώλησης και μίσθωσης υπηρεσιών υφίστατο μόνο μεταξύ της 1ης εναγόμενης και της εταιρίας ΨΥΓΕΙΑ ΠΑΓΟΠΟΙΕΙΑ ΣΚΥΔΡΑΣ ΑΒΕΕ, είναι απορριπτέα ως ουσιαστικά αβάσιμη, διότι η κρινόμενη αγωγή θεμελιώνεται στις διατάξεις περί αδικοπραξιών, ακριβώς επειδή με τους εναγόμενους δεν τους συνδέει κάποιου είδους σύμβαση. Εκ δευτέρου οι εναγόμενοι αρνούνται την ιστορική βάση της αγωγής, ισχυριζόμενοι ότι δεν υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ των ενεργειών τους και της ζημίας των εναγόντων, αφού αυτοί ενήργησαν ορθώς στην εφαρμογή του ανωτέρω συστήματος ποιότητας. Πλέον συγκεκριμένα εστιάζουν στο ότι ποτέ ο 3ος εναγόμενος (δεύτερος αναιρεσείων) ή άλλοι γεωπόνοι της 2ης εναγόμενης (πρώτης αναιρεσείουσας) δεν μετέβησαν στους οπωρώνες των εναγόντων (αναιρεσιβλήτων), για να τους υποδείξουν τον ακριβή χρόνο συγκομιδής των φρούτων πριν την εισαγωγή στους ψυκτικούς θαλάμους. Ωστόσο, από τις ένορκες βεβαιώσεις Γ. και Τ., για τις οποίες το δικαστήριο δεν έχει λόγο να αμφιβάλει, προκύπτει, ότι ο 3ος εναγόμενος (δεύτερος αναιρεσείων) είχε κάνει υποδείξεις στους ενάγοντες (αναιρεσίβλητους) για το χρόνο συγκομιδής των αχλαδιών. Αντιθέτως, οι ενόρκως βεβαιούντες Π. και L. S. (από την πλευρά των εναγόμενων) δεν εισφέρουν επ' αυτού κάτι, αφού καταθέτουν μόνο για τη δική τους συνεργασία με τους εναγόμενους, χωρίς να γνωρίζουν τι ακριβώς συνέβη με την παραγωγή των εναγόντων. Τέλος, το αίτημα των εναγόμενων να διαταχθεί πραγματογνωμοσύνη για τη διαπίστωση της ακριβούς αιτίας απώλειας της παραγωγής των εναγόντων, σήμερα - τέσσερα τουλάχιστον χρόνια μετά το συμβάν - αλυσιτελώς προβάλλεται, από τη στιγμή μάλιστα που όλα τα εναπομείναντα αχλάδια έχουν χυμοποιηθεί.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι οι ενάγοντες (αναιρεσίβλητοι) μεγάλο μέρος από την παραπάνω ποσότητα αχλαδιών πώλησαν προς χυμοποίηση στην εταιρία MAST FOOD Α.Β.Ε.Ε., με έδρα τον Αλμυρό Βόλου. Συγκεκριμένα, ο 1ος ενάγων (αναιρεσίβλητος) πώλησε όλα τα 22.000 κιλά αχλάδια (στα οποία είχε γίνει εφαρμογή smart fresh από τους εναγόμενους) προς 0,085 €/κιλό, με συνέπεια να αποκομίσει το ποσό των 1870 €, εκδοθέντος προς τούτο του υπ' αριθμόν ....2018 τιμολογίου. Ο 2ος ενάγων (αναιρεσίβλητος) πώλησε μόνο 4.000 κιλά αχλάδια σε κανονική τιμή, διότι αυτά (από τη συνολική ποσότητα των 22.000 κιλών) διασώθηκαν σε εμπορεύσιμη κατάσταση μετά την εφαρμογή του smart fresh. Από τα υπόλοιπα 18.000 κιλά, τα 12.144 κιλά αχλάδια τα πώλησε για χυμοποίηση προς 0,085 €/κιλό και αποκόμισε το ποσό των 1032,24 €, εκδοθέντος προς τούτο του υπ' αριθμόν ....2018 τιμολογίου. Την υπόλοιπη ποσότητα, επειδή ήταν εντελώς ακατάλληλη για κάθε εκμετάλλευση, τη διέθεσε, χωρίς να λάβει οποιοδήποτε τίμημα, μεταφέροντας την σε όμορους ανοικτούς βοσκότοπους, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για ζωοτροφή από κτηνοτρόφους της περιοχής. Ωστόσο, την ποσότητα των αχλαδιών συνολικού βάρους 22.000 κιλών, ο ενάγων θα την πωλούσε το πρώτο εξάμηνο του 2018 προς τρίτους με τιμή, η οποία θα ανερχόταν σε 1,10 €/κιλό κατά μέσο όρο, με αποτέλεσμα να αποκόμιζε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων το ποσό των 24.200 € (22.000 κιλά X 1,10€/κιλό). Ο δε 2ος ενάγων θα την πωλούσε ομοίως προς τρίτους με τιμή ύψους 1,10 €/κιλό κατά μέσο όρο και θα αποκόμιζε κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων 19.800 € (18.000 κιλά X 1,10€/κιλό). Ενώ, δεν αποδείχθηκε από κάποιο έγγραφο αποδεικτικό μέσο (π.χ. απλή απόδειξη παροχής υπηρεσιών), ούτε οι ενόρκως βεβαιούντες των εναγόντων κατέθεσαν σχετικά ότι δηλαδή, λόγω της διαλογής των αχλαδιών, απαιτήθηκαν επιπλέον 20 ημερομίσθια προς 40 ευρώ έκαστο, με αποτέλεσμα να δαπανήσει ο 2ος ενάγων το ποσό των 400 ευρώ και συνεπώς το σχετικό κονδύλιο πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο στην ουσία του. Ενόψει των ανωτέρω, οι ενάγοντες (αναιρεσίβλητοι) υπέστησαν ζημία, που συνίσταται στη διαφορά που προκύπτει από την αφαίρεση του τιμήματος από την πώληση των προαναφερόμενων ποσοτήτων αχλαδιών προς χυμοποίηση, από το τίμημα που θα πετύχαιναν από την πώληση των αχλαδιών υπό φυσιολογικές και ομαλές συνθήκες ύψους 11.165 € για τον 1° ενάγοντα (22.000 κιλά X 1,10 €/κιλό = 24.200 € - 1870 € = 22.330 € X 50% συντρέχον πταίσμα = 11.165 €) και 9.383,88 € για τον 2° ενάγοντα (18.000 κιλά X 1,10 €/κιλό = 19.800 € - 1032,24 € = 18.767,76 € X 50% συντρέχον πταίσμα = 9.383,88 €). Επιπλέον, αποδείχθηκε ότι εξαιτίας της παραπάνω αδικοπρακτικής συμπεριφοράς των εναγόμενων σε βάρος των εναγόντων (αναιρεσιβλήτων), αυτοί υπέστησαν ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας δικαιούνται χρηματική ικανοποίηση, η οποία πρέπει να οριστεί, ενόψει του είδους και του μεγέθους της βλάβης που υπέστησαν, των συνθηκών της αδικοπραξίας, του βαθμού υπαιτιότητας των εναγόμενων (αναιρεσιβλήτων), καθώς και της περιουσιακής κατάστασης των μερών, στο ποσό των 1000 ευρώ για τον καθένα, ποσό το οποίο κρίνεται εύλογο...". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, κράτησε και δίκασε επί της ουσίας την αγωγή την οποία και έκανε εν μέρει δεκτή ως και ουσιαστικά βάσιμη.

Με αυτά που δέχθηκε κι έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, την οποία ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε και ορθά δεν εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 688 - 693 ΑΚ, οι οποίες δεν ήταν εφαρμοστέες. Και τούτο διότι, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη μείζονα σκέψη και τα ως άνω ανελέγκτως δεκτά γενόμενα, ο δεύτερος αναιρεσείων, προστηθείς από την πρώτη αναιρεσείουσα για την εφαρμογή του συστήματος ποιότητας Smart Fresh στα φρούτα, αφού υπέδειξε στους αναιρεσίβλητους τον κατάλληλο χρόνο συγκομιδής των αχλαδιών τους, προχώρησε στις 8-8-2017 και 11-8-2017 αντίστοιχα, στην εφαρμογή του ως άνω συστήματος στα ψυγεία όπου βρισκόταν όλη η παραγωγή των αχλαδιών των αναιρεσιβλήτων. Όμως, ενώ γνώριζε ότι δεν είχε ελεγχθεί ο δείκτης ωρίμανσης των αχλαδιών, παράγοντας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποτυχία της εφαρμογής του συστήματος, αντί λάβει, ως όφειλε, όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα για την αποτροπή της αποτυχίας του συστήματος, όπως αυξάνοντας την δόση εφαρμογής, αυτός από βαρεία αμέλεια, αδιαφόρησε, με συνέπια τα αχλάδια κατά την εξαγωγή τους από τους ψυκτικούς θαλάμους να παρουσιάζουν σε έντονο βαθμό επιφανειακό έγκαυμα (καφέτιασμα) και να είναι ακατάλληλα προς εμπορία, προκαλώντας έτσι ζημία στους αναιρεσίβλητους. Περαιτέρω, το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού από το ως άνω αιτιολογικό της προκύπτουν σαφώς όλα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στην συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως του άρθρου 914 ΑΚ και περί της μη συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων των διατάξεων των άρθρων 688 - 693 ΑΚ, οι οποίες δεν εφαρμόστηκαν, ενώ έχει τις αναγκαίες αιτιολογίες, οι οποίες είναι σαφείς, πλήρεις και δεν αντιφάσκουν μεταξύ τους, καθιστούν δε εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στην διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ. Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναιρέσεως από τους αριθ. 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τους οποίους οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. β' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Κατά την αληθή έννοια της διάταξης αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ. β, 346 και 453 παρ. 1 ΚΠολΔ, η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενεργείας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν, νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε. Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου, όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ταυτότητά του. Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης, μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ. Η τελευταία αυτή διάταξη, αναφέρεται βέβαια στον τρόπο επαναφοράς "ισχυρισμών", έχει όμως εφαρμογή και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγου. Δεν είναι, συνεπώς, νόμιμη η κατ' έφεση επίκληση εγγράφου, προς άμεση ή έμμεση απόδειξη, όταν στις προτάσεις ενώπιον του Εφετείου περιέχεται γενική μόνο αναφορά σε όλα τα έγγραφα που ο διάδικος είχε επικαλεστεί και προσαγάγει πρωτοδίκως, χωρίς παραπομπή σε συγκεκριμένα μέρη των επανυποβαλλόμενων πρωτόδικων προτάσεων, που περιέχεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, ή με ενσωμάτωση των προτάσεων προηγουμένων συζητήσεων, στις οποίες γίνεται επίκληση των εγγράφων, στις προτάσεις της δευτεροβάθμιας δίκης. (ΟλΑΠ 23/2008, ΑΠ 1536/2023, ΑΠ 179/2019). Ο άνω λόγος, από το άρθρο 559 αριθ. 11β' ΚΠολΔ, ιδρύεται μόνο αν το αντίστοιχο απαράδεκτο προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας από τον ήδη αναιρεσείοντα, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις αναφερόμενες στο άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ εξαιρετικές περιπτώσεις. Τέλος, οι αποδείξεις που παρά το νόμο ελήφθησαν υπ' όψη από το δικαστήριο της ουσίας, πρέπει να είναι κρίσιμες για την απόδειξη ή ανταπόδειξη ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ισχυρισμού των διαδίκων, αφού μόνο ένας τέτοιος ισχυρισμός καθίσταται αντικείμενο αποδείξεως (ΟλΑΠ 42/2002, ΑΠ 1090/2020, ΑΠ 179/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 11β του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα και μάλιστα έγγραφα των οποίων δεν έγινε νόμιμη επίκληση από τους αναιρεσίβλητους με τις προτάσεις τους, ενώπιον αυτού (Εφετείου) ήτοι α) την από 17.1.2018 γνωμοδότηση του καθηγητή δενδροκομίας ΑΠΘ Μ. Β., β) την υπ' αριθμόν ....2018 ένορκη βεβαίωση ενώπιον του Ειρηνοδίκη Έδεσσας των Μ. Β. του Δ., Α. Γ. του Θ., Χ. Τ. του Ι. και Χ. Τ. του Π. και γ) την υπ' αριθμόν ...2018 ένορκη βεβαίωση ενώπιον του Ειρηνοδίκη Έδεσσας των Μ. Β. του Δ. και Κ. Ι. του Δ.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, αφενός λόγω της αοριστίας του, διότι οι αναιρεσείοντες δεν επικαλούνται ότι τον ως άνω ισχυρισμό τον πρότειναν νόμιμα στο Εφετείο και αφετέρου, διότι δεν πρόκειται για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την προσβαλλόμενη απόφαση.

Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως, αντενστάσεως ή λόγου εφέσεως, όχι, όμως, και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει, ούτε οι αιτιολογημένες αρνήσεις και οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι εφέσεως (ΟλΑΠ14/2004, ΑΠ 297/2023, ΑΠ 87/2013, ΑΠ94/2008), καθώς και περιστατικά επουσιώδη ή που εκ περισσού εκτίθενται, ούτε η λήψη υπόψη από το δικαστήριο διευκρινιστικών απλώς περιστατικών που προέκυψαν από τις αποδείξεις, μολονότι δεν είχαν περιληφθεί στην ιστορική βάση της αγωγής κ.λπ., εφόσον δεν επέρχεται μεταβολή της (ΑΠ 297/2023, ΑΠ 1530/2008, ΑΠ 141/2006). Επίσης, δεν αποτελούν "πράγματα" και τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο, η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων (ΑΠ 297/2023, ΑΠ 358/2017, ΑΠ 639/2016, ΑΠ 1455/2009, ΑΠ 625/2008). Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης (και όχι πέμπτο όπως αναγράφεται στο αναιρετήριο από προφανή παραδρομή), οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με την αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και συγκεκριμένα ότι αιτία της ζημίας των καρπών των αναιρεσιβλήτων ήταν η μη επίδειξη της προσήκουσας επιμέλειας από τον τρίτο εναγόμενο (δεύτερο αναιρεσείοντα) σε σχέση με την διαπίστωση του δείκτη ωρίμανσης των καρπών και η μη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι ο ως άνω ισχυρισμός δεν συνιστά "πράγμα" με την προεκτεθείσα έννοια, αλλά συμπέρασμα του δικαστηρίου από την εκτίμηση και αξιολόγηση των αποδείξεων.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, και δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης για εξέταση, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου αυτής στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτών (άρθρα 106, 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4.1.2023 αίτηση: 1) της Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας με την επωνυμία ΑΓΚΡΟΣΕΛΛ Ι.Κ.Ε. και 2) του Τ. Ι. του Ν. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2376/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Απριλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Οκτωβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης καθώς και της αμέσως αρχαιότερης Αρεοπαγίτου αποχωρησασών από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

<< Επιστροφή