<< Επιστροφή

Αριθμός 1801/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη-Εισηγήτρια, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 4 Δεκεμβρίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ε. Κ. του Ι. και της Ε., κατοίκου ..., 2) Μ.-Α. Κ. του Ι. και της Ε., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αγνή Σαλωνίδου, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Κ. του Ι. και της Ε., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Έλλη Διβανίδου-Βρακά, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-08-2018 (με αριθμό κατάθεσης ...-2018) αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3/2021 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 72/2022, 105/2022 μη οριστικές, 22/2024 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 8-5-2024 (με αριθμό κατάθεσης 1117/2024) αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 8.5.2024 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, με αριθμό 22/2024 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, το οποίο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση και τους πρόσθετους αυτής λόγους των αναιρεσειόντων και επικύρωσε την υπ' αριθ. 3/2021 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Δράμας, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή του αναιρεσιβλήτου κατά των αναιρεσειόντων. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εμπρόθεσμα και νομότυπα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1 και 566 παρ. 1 του ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ` του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ιδίου Κώδικα συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να διαγνώσει την αλήθεια των πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι (Ολ. ΑΠ 23/2008, ΑΠ 271/2021, ΑΠ 573/2018, ΑΠ 297/2009). Δεν επιβάλλεται όμως η διενέργεια ειδικής μνείας ή ξεχωριστής αξιολόγησης ενός εκάστου αποδεικτικού στοιχείου στην δικαστική απόφαση. Δεν αποκλείεται βεβαίως το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύσει και εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί για τον αναιρετικό έλεγχο να προκύπτει με βεβαιότητα το ότι από τη γενική, κατ` είδος αναφορά στα αποδεικτικά μέσα, καθίσταται βέβαιο ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που υποβλήθηκαν στην κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, χωρίς κανένα να παραληφθεί (Ολ.ΑΠ 8/2016, Ολ.ΑΠ 42/2002). Για να ιδρυθεί ο ανωτέρω λόγος αρκεί, παρά τη βεβαίωση του δικαστηρίου ότι λήφθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, να καταλείπονται με βάση το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης αμφιβολίες για το αν το συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο λήφθηκε και συνεκτιμήθηκε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις για το σχηματισμό δικανικής πεποίθησης επί ενός ουσιώδους ισχυρισμού (Ολ.ΑΠ 2/2008, ΑΠ 322/2011, ΑΠ 371/2009). Μεταξύ των ως άνω αποδεικτικών μέσων περιλαμβάνονται τα έγγραφα και η ομολογία. Η ομολογία μπορεί να είναι δικαστική ή εξώδικη. Από τις διατάξεις των άρθρων 339 και 352 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, δικαστική μεν ομολογία, η οποία αποτελεί πλήρη απόδειξη εναντίον εκείνου που ομολόγησε, είναι μόνο εκείνη που γίνεται γραπτώς ή προφορικώς ενώπιον του δικαστηρίου που δικάζει την υπόθεση ή του εντεταλμένου δικαστή, εξώδικη δε, η οποία εκτιμάται ελεύθερα από το δικαστήριο, είναι κάθε άλλη ομολογία που γίνεται ενώπιον άλλου δικαστηρίου στο πλαίσιο άλλης δίκης (πολιτικής ή ποινικής), ακόμη δε και εκείνη που έγινε ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, αλλά όχι στη συγκεκριμένη δίκη, στην οποία γίνεται επίκληση της ομολογίας ως αποδεικτικού μέσου (ΑΠ 447/2015, ΑΠ 128/2014, ΑΠ 860/2011, ΑΠ 264/2009, ΑΠ 11/2004), καθώς και εκείνη που περιέχεται σε έγγραφα εκδιδόμενα από το διάδικο (ΑΠ 128/2014, ΑΠ 414/2000). Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας περί του αν συνάγεται εξώδικη ομολογία από έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι ανάγεται σε πράγματα και ως εκ τούτου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, όταν με αυτόν προβάλλεται μη λήψη υπόψη εξώδικης ομολογίας, δεν θεμελιώνεται, όταν με αυτόν προβάλλεται μη λήψη υπόψη εξώδικης ομολογίας και από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τα έγγραφα, από τα οποία συνάγεται, κατά το λόγο αναίρεσης, εξώδικη ομολογία (ΑΠ 558/2023, ΑΠ 271/2021, ΑΠ 1417/2019, ΑΠ 617/2019, ΑΠ 767/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ ΚΠολΔ, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τη νομίμως από αυτούς επικληθείσα και προσκομισθείσα από 2.3.2012 εξώδικη δήλωση - διαμαρτυρία του αναιρεσιβλήτου σε βάρος του πατρός τους Ι. Κ. του Ε. και την εμπεριεχόμενη σ' αυτήν εξώδικη ομολογία του, ότι ο πατέρας τους, δύο (2) έτη πριν τη σύνταξη του επιδίκου υπ' αριθ. ....2014 προσυμφώνου πώλησης ποσοστού εξ αδιαιρέτου οχήματος δημόσιας χρήσης (υπεραστικού λεωφορείου) του συμβολαιογράφου Δράμας Δ. Φ., είχε έλλογη κρίση που του επέτρεπε να προσδιορίζει ελεύθερα τη βούλησή του, διέθετε την ικανότητα να φροντίζει για τις υποθέσεις του και συμμετείχε ενεργά στην κοινωνική ζωή. Από την υπάρχουσα, όμως, στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά που έγιναν δεκτά από το δικαστήριο αποδείχθηκαν από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που οι διάδικοι νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα είτε για να χρησιμεύσουν προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, χωρίς η ρητή αναφορά ορισμένων εγγράφων να προσδίδει σ' αυτά αυξημένη αποδεικτική δύναμη, σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι στο αιτιολογικό της απόφασης δεν υπάρχει κανένα απολύτως στοιχείο από το οποίο να μπορεί να δημιουργηθεί αμφιβολία για το αν το Εφετείο έλαβε υπόψη και το παραπάνω έγγραφο, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το δικαστήριο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και το έγγραφο αυτό, από το οποίο προκύπτει, κατά την αιτίαση των αναιρεσειόντων, εξώδικη ομολογία του αναιρεσιβλήτου και κατέληξε από την αξιολόγηση αυτού του εγγράφου και των λοιπών αποδείξεων σε συμπέρασμα διαφορετικό από εκείνο που οι αναιρεσείοντες θεωρούν ορθό. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι αβάσιμος. Κατά το άρθρο 131 παρ. 1 ΑΚ, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 16 του Ν. 2447/1996, "Η δήλωση της βούλησης είναι άκυρη αν, κατά το χρόνο που έγινε, το πρόσωπο δεν είχε συνείδηση των πράξεών του ή βρισκόταν σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του.". Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι η δήλωση είναι άκυρη, αν κατά το χρόνο που έγινε, ο δηλών, από τις παραπάνω αιτίες δεν είχε συνείδηση των πράξεων ή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής, που είναι δυνατόν να συνυπάρχουν στο ίδιο πρόσωπο, εφόσον ο νόμος δεν το αποκλείει, δεν είχε έλλογη κρίση, που να του επιτρέπει να προσδιορίζει ελεύθερα τη βούλησή του με λογικούς υπολογισμούς και βρισκόταν σε αδυναμία να διαγνώσει το περιεχόμενο και την ουσία της δικαιοπραξίας που επιχειρεί και τις συνέπειες που θα προκύψουν από αυτήν. Ως ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιορίζει αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησης του δηλούντος νοείται, ειδικότερα, κάθε διαταραχή που μειώνει σημαντικά την ικανότητα για αντικειμενικό έλεγχο της πραγματικότητας, όταν, δηλαδή, εξαιτίας της διαταραχής αυτής αποκλείεται, κατά το χρόνο κατάρτισης της δικαιοπραξίας, ο ελεύθερος προσδιορισμός της βούλησης του δηλούντος με λογικούς υπολογισμούς, καθόσον ο τελευταίος κυριαρχείται από παραστάσεις, αισθήματα, ορμές ή επιρροές τρίτων. Οι ασθένειες που μπορούν να οδηγήσουν στην πιο πάνω διαταραχή είναι οι γνήσιες ψυχώσεις, όπως λ.χ. η μανιοκατάθλιψη, η σχιζοφρένεια, οι παράνοιες, αλλά και οργανικοψυχικές παθήσεις, όπως λ.χ. η γεροντική άνοια, όταν απ' αυτή προκαλείται μόνιμη διαταραχή της λειτουργίας του νου, σε βαθμό που αποκλείει την ύπαρξη λογικής κρίσης, η ολιγοφρένεια κ.α. Η ακυρότητα των δικαιοπραξιών του κατά τα παραπάνω ανικάνου λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής είναι απόλυτη, ώστε οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον μπορεί να την προσβάλλει (ΑΠ 994/2024, ΑΠ 1430/2023, ΑΠ 10/2023, ΑΠ 227/2022). Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ.1 εδ. α` του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Εξάλλου, ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε στο νόμο έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, όταν το δικαστήριο της ουσίας έκανε εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών της ένδικης υπόθεσης σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας δεν υπάγονται και, έτσι, κατέληξε σε εσφαλμένο συμπέρασμα, με τη μορφή του διατακτικού. Με τον λόγο αυτό αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών (ενστάσεων, αντενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την αξιοποίηση των ουσιαστικών παραδοχών, δηλαδή, αποκλειστικά, των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή δεν αποδείχθηκαν, καθώς και της υπαγωγής αυτών στο νόμο. Ιδρύεται δε ο παραπάνω αναιρετικός λόγος, αν οι πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου καθιστούν φανερή την ως άνω παραβίαση (Ολ.ΑΠ 2/2021, Ολ.ΑΠ 3/2020, ΑΠ 23/2023, ΑΠ 257/2020, ΑΠ 38/2020, ΑΠ 319/2017).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ` αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία), (Ολ.ΑΠ 6/2006). Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες (ΑΠ 736/2019). Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (ΑΠ 68/2020, ΑΠ 12/2020).

Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε, στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 162/2020, ΑΠ 169/2019, ΑΠ 1339/2017).

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις, απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 23/2023, ΑΠ 68/2020, ΑΠ 262/2020, ΑΠ 551/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες, με τους δεύτερο και τρίτο λόγους της αίτησης αναίρεσης, αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση τις πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 131 παρ. 1 και 1719 αριθ. 3 ΑΚ, δεχόμενο εσφαλμένα, με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, ότι το υπ' αριθ. ....2014 προσύμφωνο πώλησης ποσοστού εξ αδιαιρέτου οχήματος δημόσιας χρήσης (υπεραστικού λεωφορείου) του συμβολαιογράφου Δράμας Δ. Φ. είναι άκυρο, διότι ο δικαιοπρακτών πατέρας τους, Ι. Κ. του Ε., που απεβίωσε στη Δράμα στις ....2017, κατά τον χρόνο σύνταξης του ανωτέρω προσυμφώνου δεν είχε συνείδηση των πράξεών του, βρισκόταν σε ψυχική και διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του και ήταν ανίκανος να διαγνώσει την ουσία και το περιεχόμενο του προσυμφώνου που συνέτασσε και να αντισταθεί σε επιρροές ή υποβολή τρίτων προσώπων. Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα, κρίσιμα για τον αναιρετικό έλεγχο, πραγματικά περιστατικά : "Ο Ι. Κ., του Ε. και της Μ. (γενν. την ....1928 στην Αδριανή Νικηφόρου Δράμας, όπου και κατοικούσε), πατέρας των διαδίκων, απεβίωσε στο Γενικό Νοσοκομείο Δράμας την 07.03.2017, σε ηλικία 88 ετών, από καρδιοαναπνευστική ανακοπή, καταλείποντας ως πλησιέστερους συγγενείς τα τρία τέκνα του, ήτοι τον ενάγοντα, και τους εναγόμενους, δεδομένου ότι η μητέρα τους Ε. είχε προαποβιώσει. Με το υπ' αριθμ. 242/2017 πρακτικό του Ειρηνοδικείου Δράμας δημοσιεύθηκε την 15.06.2017 η συνταχθείσα από τον συμβολαιογράφο Δράμας Δ. Φ. με αριθμ. ....2014 δημόσια διαθήκη του θανόντος, με την οποία ο τελευταίος κατέλειπε στην εναγομένη θυγατέρα του το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας του εξαιτίας της φροντίδας και των περιποιήσεων που του παρείχε "στα γεράματά του". Κατά το χρόνο του θανάτου του, η περιουσία του αποτελούνταν από : α) τα υπ' αριθμ. 2176, 2971, 2938, 3075, 3082 και 3084 αγροτεμάχια, έκτασης 828 τμ, 2.040 τμ, 2.187 τμ, 1.000 τμ, 1.312 τμ και 4.437 τμ, αντίστοιχα, ευρισκόμενα στο αγρόκτημα Αδριανής Δράμας, β) το υπ' αριθμ. 419 οικόπεδο, έκτασης 508 τμ., ευρισκόμενο στο αγρόκτημα Αδριανής Δράμας, γ) τα υπ' αριθμ. 794, 885, 788 και 1508 αγροτεμάχια, έκτασης 2.800 τμ, 2.920 τμ, 2.800 τμ και 1.310 τμ αντίστοιχα, ευρισκόμενα στο αγρόκτημα Νικηφόρου Δράμας, δ) το υπ' αριθμ. 307 αγροτεμάχιο έκτασης 3.500 τμ, ευρισκόμενο στη θέση Κουρού Τσάι του αγροκτήματος Αγοράς Κυργίων Δράμας, ε) κυριότητα ιδανικού μεριδίου 12,5% εξ αδιαιρέτου επί των υπ' αριθμ. 2327, 253, 2271, 50, 2759, 1036 και 1052 αγρών, έκτασης 2.630 τμ, 3.125 τμ, 5.750 τμ, 6.875 τμ, 5.781 τμ, 2.500 τμ και 1.940 τμ, αντίστοιχα, ευρισκομένων στο αγρόκτημα Αδριανής Δράμας, στ) κυριότητα ιδανικού μεριδίου 4,1666% επί των υπ' αριθμ. 2212, 266, 406, 2826, 2327, 253, 2271, 50, 2759, 1036 και 1052 αγρών, έκτασης 2.130 τμ, 3.000 τμ, 5.500 τμ, 6.000 τμ, 2.630 τμ, 3.125 τμ, 5.750 τμ, 6.875 τμ, 5.781 τμ, 2.500 τμ και 1.940 τμ, αντίστοιχα, ευρισκόμενων στο αγρόκτημα Αδριανής Δράμας, ζ) την επικαρπία του α' ορόφου μίας διώροφης οικίας κτισμένης σε οικόπεδο έκτασης 687 τμ. στην Αδριανή Δράμας, η) τον υπ' αριθμ. 1727 αγρό, έκτασης 5 περίπου στρεμμάτων, ευρισκόμενο στην θέση Χανού Μπουναρέκ της κτηματικής περιοχής της Βέροιας του Δήμου Βέροιας και θ) έναν γεωργικό ελκυστήρα ("τρακτέρ") μάρκας Στάγιερ 80 ίππων, με διπλό διαφορικό, χρώματος πορτοκαλί. Η συνολική αξία της ανωτέρω κληρονομιαίας περιουσίας εκτιμάται από τον ενάγοντα ως ανερχόμενη σε 150.000 Ευρώ, χωρίς να αμφισβητείται ειδικά προς τούτο από τους εναγόμενους και ήδη εκκαλούντες. Ο θανών, χρησιμοποιώντας και χρήματα που δανείσθηκε από τον αδελφό της συζύγου του Χ. Π. το 1965, εξέδωσε άδεια λεωφορείου άγονης γραμμής και με οκταθέσιο όχημα εκτελούσε, ως ιδιοκτήτης και οδηγός αυτού, δρομολόγια εντός του νομού Δράμας, ενώ το έτος 1991 ενημερώθηκε από το ΚΤΕΛ Δράμας ότι όφειλε να αντικαταστήσει το πεπαλαιωμένο όχημά του, προκειμένου να μην αφαιρεθεί η άδεια κυκλοφορίας οχήματος δημόσιας χρήσης που κατείχε, οπότε, μετά από συνεννόηση με τους υιούς του Ε. και Γ., ηλικίας τότε 37 και 33 ετών αντίστοιχα, που εργάζονταν στην Γερμανία και εγγυήθηκαν για την επιστροφή του δανείου, δανείσθηκε τον ... του 1991 από τον αδελφό του Θ., που επίσης ζούσε στη Γερμανία, το ποσό των 75.000 γερμανικών μάρκων. Με τα χρήματα αυτά, που οι δύο αδελφοί επέστρεψαν στον θείο τους το Μάϊο του έτους 1992, συμπεριλαμβανομένων των τόκων (συνολικό ποσό 82.400 γερμανικά μάρκα), αγόρασε το με στοιχεία κυκλοφορίας ... πετρελαιοκίνητο λεωφορείο δημοσίας χρήσεως, εργοστασίου κατασκευής MERCEDES, με αριθμό πλαισίου ... και με αριθμό κινητήρα ..., 50 θέσεων, που εντάχθηκε στο ΚΤΕΛ Δράμας και στη συνέχεια με το υπ' αριθμ. ....1992 συμβόλαιο γονικής παροχής μεταβίβασε σε καθέναν από τους υιούς του ιδανικό μερίδιο κυριότητας 40 % επί του οχήματος, κρατώντας για τον ίδιο το εναπομείναν ιδανικό μερίδιο κυριότητας 20 %. Ακολούθως, με το υπ' αριθμ. .../1994 συμβόλαιο σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και γονικής παροχής του συμβολαιογράφου Δράμας Δ. Φ., που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Δράμας (τ. 1770 και α.α.186391), είχε μεταβιβάσει στην θυγατέρα του κατά πλήρη κυριότητα τον ισόγειο όροφο, όπου διέμενε αυτή και τα δύο τέκνα της και κατά ψιλή κυριότητα τον πρώτο όροφο διώροφης οικίας κτισμένης σε οικόπεδο έκτασης 687 τμ στην Αδριανή, όπου διέμενε ο ίδιος με τη σύζυγό του. Το έτος 2003, οι συγκύριοι του λεωφορείου αντικατέστησαν το ανωτέρω όχημα με το υπό στοιχεία κυκλοφορίας ... πετρελαιοκίνητο λεωφορείο δημοσίας χρήσεως, εργοστασίου κατασκευής TEMSAAS, με αριθμό πλαισίου ..., με αριθμό κινητήρα ..., 72 ίππων, χρησιμοποιώντας το προϊόν δανείου, ανερχόμενου σε 180.545 Ευρώ, που σύναψαν με την τότε Τράπεζα Κύπρου και ήδη Τράπεζα Πειραιώς, ο μεν ενάγων ως πρωτοφειλέτης, οι δε λοιποί ως εγγυητές, με τη συμφωνία να αποπληρωθεί από κοινού κι εξ ημισείας από καθέναν από τους δύο αδελφούς, η οποία (συμφωνία) αποτυπώθηκε στο υπ' αριθμ. ....2004 προσύμφωνο πωλήσεως ποσοστού εξ αδιαιρέτου υπεραστικού λεωφορείου δημοσίας χρήσεως με στοιχεία κυκλοφορίας ... του συμβολαιογράφου Δράμας Δ. Φ., με το οποίο ο διαθέτης δήλωσε ότι αναλάμβανε την υποχρέωση και υποσχόταν να πωλήσει, μεταβιβάσει και παραδώσει τη χρήση και εκμετάλλευση του ανήκοντος σε αυτόν ποσοστού 20% εξ αδιαιρέτου επί του ως άνω υπεραστικού λεωφορείου από την ημέρα υπογραφής του στους δύο αδελφούς, από κοινού, αδιαίρετα και κατά ίσα μερίδια, ήτοι σε ποσοστό 10% εξ αδιαιρέτου στον καθέναν τους, αντί καταβληθέντος τιμήματος 600 Ευρώ, παρέχοντάς τους ανέκκλητη εντολή και πληρεξουσιότητα να υπογράψουν το οριστικό πωλητήριο συμβόλαιο. Με ρητό όρο (όρος 4 του προσυμφώνου) προβλέφθηκε ότι, σε περίπτωση υπαναχώρησης των αγοραστών θα κατέπιπτε το καταβληθέν τίμημα των 600 Ευρώ, ως ποινική ρήτρα υπέρ του πωλητή, ενώ σε περίπτωση υπαναχώρησης του τελευταίου, θα υποχρεωνόταν αυτός να επιστρέφει στους αγοραστές το διπλάσιο του τιμήματος ήτοι το ποσό των 1.200 Ευρώ. Την 01.07.2008, ο ως άνω πατέρας των διαδίκων, που μέχρι τότε δεν είχε εμφανίσει προβλήματα υγείας, πλην μίας σκωληκοειδεκτομής το έτος 1960 και μίας εγχείρησης, στην οποία υποβλήθηκε λόγω έλκους δωδεκαδακτύλου το έτος 1987, εισήχθη στο Γενικό Νοσοκομείο Δράμας, εξαιτίας αστάθειας βάδισης και δυσαρθρίας, συμπτώματα που, όπως αποδείχθηκε, οφείλονταν σε ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο που είχε υποστεί. Μεταξύ των φαρμάκων που του χορηγήθηκαν κατά τη νοσηλεία του στο νοσοκομείο ήταν και το "Nootrop", το οποίο κατατάσσεται στην κατηγορία των φαρμάκων κατά της άνοιας και η δραστική ουσία που περιέχει είναι η πιρακετάμη, η οποία βελτιώνει τις νοητικές λειτουργίες και προστατεύει τους νευρώνες από βλαπτικούς παράγοντες, όπως η ισχαιμία, και του συστήθηκε παρακολούθηση από νευρολόγο ιατρό. Μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο, μετέβη στην Αδριανή, όπου διέμενε μαζί με την σύζυγό του, η οποία ανέλαβε τη φροντίδα του, συνεπικουρούμενη από την εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα θυγατέρα τους, που κατοικούσε στο ισόγειο της ίδιας οικοδομής. Σύμφωνα με όλες τις προσκομισθείσες με επίκληση από τον ενάγοντα (ήδη εφεσίβλητο) ένορκες βεβαιώσεις, η κατάσταση της υγείας του πατέρα τους βελτιώθηκε καταρχήν, καθώς η βάδιση και η ομιλία του αποκαταστάθηκαν, ωστόσο τα πρώτα δείγματα απώλειας μνήμης που σχετίζονται με την άνοια και αφορούσαν σε απώλεια προσανατολισμού και του ειρμού της σκέψης του σε εκτενείς συζητήσεις, δεν καλυτέρεψαν, αντίθετα, η κατάστασή του έδειχνε να χειροτερεύει με την πάροδο του χρόνου, παρά την χορηγηθείσα αντιανοική φαρμακευτική αγωγή. Ειδικότερα, στις προσκομιζόμενες με επίκληση από τον ενάγοντα - εφεσίβλητο υπ' αριθμ. ....2018 ένορκες βεβαιώσεις των Θ. Κ., του Ε. και Α., συζ. Γ. Κ., ο μεν πρώτος εξ αυτών, αδελφός του θανόντος Ι. Κ., μεταξύ άλλων, αναφέρει σχετικά "...το 2008 ο αδελφός μου, όντας 80 ετών έπαθε εγκεφαλικό...ήταν πολύ βαρύ γιατί είχε παραλύσει ολόκληρη η αριστερή πλευρά του και επίσης μπέρδευε τη γλώσσα του κατά την ομιλία, ώστε δύσκολα καταλάβαινες τι ήθελε να πει...Μετά από ένα χρόνο ο αδελφός μου ήταν καλύτερα, περπατούσε και μιλούσε, αλλά ποτέ δεν επανήλθε, γιατί άρχισε να έχει απώλεια μνήμης. Μάλιστα πριν το εγκεφαλικό το 2007 είχε γίνει επικίνδυνος οδηγός, ενώ από το 1965 έως το 1990 ήταν οδηγός Λεωφορείου. Το 2009 πήγε με την κόρη του σε συμβολαιογράφο και ακύρωσε το προσύμφωνο. Ο αδελφός μου για να σκεφθεί κάτι τέτοιο το αποκλείω κατηγορηματικά.... Το 2010 - 2011 άρχισε ο αδελφός μου να χάνεται και γνωρίζω ότι πολλές φορές τον έψαχναν γιατί πήγαινε κάπου, αλλά έχανε τον προσανατολισμό του και δεν ήξερε πώς να επιστρέψει...η κατάσταση της υγείας του διαρκώς χειροτέρευε, η άνοια είχε προχωρήσει πάρα πολύ το έτος 2012...μετά τον θάνατο της συζύγου του, ο αδελφός μου χειροτέρευσε ακόμη περισσότερο και πλέον ήταν εξαρτημένος από την Α. Τα έτη 2012-2013-2014 ο αδελφός μου ήταν αποδιοργανωμένος, κλειδώνονταν στο σπίτι, δεν μπορούσε να ανοίξει την πόρτα, την οποία έσπαζε με λοστό η Α. και ο Β., δεν αναγνώριζε τους συγγενείς του και δεν μπορούσε να κάνει τίποτε μόνος του....Από το εγκεφαλικό και μετά η κατάστασή του ολοένα και χειροτέρευε...έπαιρνε αντιανοικά φάρμακα για να τον βοηθήσουν στη μνήμη ή να επιβραδύνουν την άνοια...". Η δε Α., συζ. Γ. Κ., στην προαναφερόμενη ένορκη βεβαίωσή της κατέθεσε, ανάμεσα σε άλλα : "...το 2008 ο πεθερός μου έπαθε βαρύ εγκεφαλικό .... Από το 2010-2011 άρχισε να χάνει τον προσανατολισμό του και διαρκώς τον έψαχναν...έφευγε, χάνονταν και δεν μπορούσε να επιστρέψει. Ήμουν και εγώ μια φορά σε δρομολόγιο και ο πεθερός μου ρωτούσε διαρκώς "ποια χωριά περνάμε", ενώ ήταν οδηγός Λεωφορείου από το 1965 μέχρι το 1990 και την άγονη γραμμή μ' αυτά τα χωριά την έκανε καθημερινά....το φθινόπωρο του 2012 ήταν κατάκοιτη η πεθερά μου...ετοίμαζα φαγητό και τους πήγαινα, αλλά ο πεθερός μου ρωτούσε καχύποπτα ποιος το μαγείρεψε και αν έλεγα "εγώ", δεν έτρωγε, γιατί φοβόταν μήπως δηλητηριασθεί. Μόνο εάν έλεγα "η Α.", έτρωγε. Ήταν πολύ εξαρτημένος απ' την Α., της είχε ιδιαίτερη αδυναμία και αυτή τον είχε χειραγωγήσει... Μετά τον θάνατο της πεθεράς μου η κατάσταση του πεθερού μου χειροτέρευσε. Δεν αναγνώριζε πλέον πρόσωπα, όταν τον έβλεπα στον κήπο (γιατί τα σπίτια μας είναι δίπλα) και του μιλούσα, τον έλεγα "ποια είμαι" και δεν ήξερε, δεν αναγνώριζε ούτε τα παιδιά του...Το 2013- 2014 η κατάστασή του επιδεινώθηκε, δεν μπορούσε να σκεφθεί ότι πρέπει να φάει, ότι πρέπει να ντυθεί και να λουστεί...ύστερα από πίεση κατάφερνε η Α. να τον λούσει. Λειτουργούσε μόνο με εντολές και μόνος του δεν σκέφτονταν ούτε έκανε κάτι...Έπαιρνε αντιανοικά φάρμακα, αλλά δεν υπήρχε καμία καλυτέρευση. Έπαιρνε και ψυχωτικά φάρμακα για την κατάθλιψη...Τόσο στις 2-4-2014 που συντάχθηκε το προσύμφωνο, όταν ήλθε ο Μ. απ' την Γερμανία για το ετήσιο μνημόσυνό της πεθεράς μου, όσο και στις 22-5-2014 που συντάχθηκε η διαθήκη, ο πεθερός μου έπασχε από βαριάς μορφής άνοιας... όχι μόνο δεν μπορούσε να σκεφτεί και να υπογράψει τις πιο πάνω δικαιοπραξίες, αλλά συνέβαιναν όλα όσα αναφέρω, ήταν πλήρως αποδιοργανωμένος, αποπροσανατολισμένος, δε μας γνώριζε και δεν μπορούσε να σκεφτεί. Ο Μ. συμπεριφέρθηκε πολύ πονηρά ... Ήλθε σε συμπαιγνία με την Α., αφού συμφώνησαν ο ένας να πάρει το 20% του λεωφορείου και ο άλλος την κινητή και ακίνητη περιουσία και όλα πίσω από την πλάτη του Γ. Αυτός ήταν ο λόγος που ο Μ. εμφάνισε το συμβόλαιο μετά τον θάνατο του πατέρα τους και όχι κατά τον χρόνο που συντάχθηκε...". Αλλά και στις υπ' αριθμ. ....2018 ένορκες βεβαιώσεις των Χ. Π., του Ε. και Δ. Π., του Ι., ο μεν πρώτος εκ των ανωτέρω επιβεβαιώνει ότι ο γαμπρός του (εν. ο θανών) μετά το εγκεφαλικό "...δεν ήταν πια όπως πριν...", η δε θυγατέρα του Α. εκμεταλλευόμενη την κατάστασή του "... τον είχε του χεριού της...", μετά δε τον θάνατο της Ε. (συζύγου του θανόντος) "... ο Γ. με ενημέρωσε ότι η Α. με τον τρόπο της δεν άφηνε τη γυναίκα του να περιποιηθεί τον πεθερό της...", ο οποίος "...μετά το εγκεφαλικό συνήλθε, άρχισε να περπατάει και να μιλάει, αλλά είχε πρόβλημα με τη μνήμη του. Δεν ήταν πια ο ίδιος. Όσες φορές μιλούσαμε, θυμόταν καλά τα γεγονότα που συνέβησαν πριν 50 χρόνια, δεν θυμόταν όμως τα κοντινά, άρχισε να μην αναγνωρίζει κόσμο... να χάνει τον προσανατολισμό του...χάθηκε πολλές φορές και τον έψαχναν.. δεν μπορούσε να συζητήσει όπως παλιά...ξεχνούσε τις λέξεις, δεν ολοκλήρωνε την πρότασή του... δεν ήταν για πολλά, πχ δεν θα σκεφτόταν να πωλήσει το μερίδιό του από το λεωφορείο, γιατί αυτό είμαι σίγουρος ούτε καν γνώριζε ότι το κατέχει ο ίδιος...Για έναν άνθρωπο που άρχισε το 2012 να μην αναγνωρίζει τα εγγόνια του....είναι αδύνατον να σκεφθεί να μεταβιβάσει λόγω πώλησης το 20% του λεωφορείου του, να βρει τα χαρτιά του, να πάει σε συμβολαιογράφο, να κάνει υπολογισμούς, να δώσει εντολές, να πει τις σκέψεις του. Αυτά τα έκανε το 2014 όταν ήλθε ο Μ. για το ετήσιο μνημόσυνο της μητέρας του σε συνεργασία με την Α. που έκανε το ίδιο πράγμα μετά ένα μήνα με τη διαθήκη του πατέρα της. Για μένα αυτό είναι "κομπίνα" ανάμεσα στα δύο αδέλφια, τα οποία εκμεταλλεύθηκαν την κατάσταση υγεία του πατέρα τους και ενήργησαν "πίσω απ' τις πλάτες" του Γ....". Ο Δ. Π. (πρώτος εξάδελφος των διαδίκων), στην προαναφερόμενη ένορκη βεβαίωσή του κατέθεσε μεταξύ άλλων, σχετικά "...ο θείος μου μετά το εγκεφαλικό δεν ήταν καλά, δεν οδηγούσε και ποτέ δεν θα σκεφτόταν να ενεργήσει σε βάρος του Μ. και του Γ., γιατί τους αγαπούσε και γνώριζε ότι το λεωφορείο το αγόρασαν οι ίδιοι... ο θείος μου αντί να καλυτερεύει χειροτέρευε, γιατί άρχισε να εμφανίζει απώλεια μνήμης...μετά τον θάνατο της θείας μου έβλεπα τον θείο μου στο minimarket της Α.....φαινόταν ότι έπασχε από άνοια, γιατί όταν τον ρωτούσα "τι κάνεις" μου απαντούσε "καλά", αλλά όταν του μιλούσα για την πολιτική, όπως συζητούσαμε παλιότερα, με κοίταζε χωρίς να μπορεί να απαντήσει. Άλλες φορές ξεκινούσε μία πρόταση, αλλά γρήγορα σταματούσε γιατί ξεχνούσε τι ήθελε να πει... Ο θείος μου στην κατάσταση που ήταν το 2014 αποκλείεται να μπορούσε να κάνει συμβολαιογραφικές πράξεις, να σκεφθεί, να κάνει υπολογισμούς και να πωλήσει, αποκλείεται να πωλούσε το 20% στο Μ., διότι σε όλους έλεγε ότι ήθελε τα παιδιά του να έχουν από 50% στο λεωφορείο. Αγαπούσε πολύ τον Γ. για να θέλει να τον αδικήσει. Αυτά έγιναν απ' τα παιδιά (Μ. και Α.) που ωφελήθηκαν μεταξύ τους. Ποτέ δεν θα πωλούσε το μερίδιό του και ποτέ δεν θα έπαιρνε λεφτά από το παιδί του. Είμαι βέβαιος ότι εικονικά εμφανίζεται να πουλάει και να εισπράττει 20%. Ο θείος μου δεν γνώριζε τι υπέγραφε, ούτε τι έλεγε το προσύμφωνο. Γιατί ο Μ. το κράτησε μυστικό από το 2014 μέχρι τον Αύγουστο του 2017 και δεν εμφάνισε το προσύμφωνο στο ΚΤΕΛ για να ενημερώσει ότι είναι ιδιοκτήτης του 60% ; Γιατί απλά φοβόταν ότι ο Γ. θα πάρει τον πατέρα του να τον πάει σε νευρολόγο, ο οποίος θα διαπίστωνε την άνοιά του και την αδυναμία του να κάνει τέτοιες συμβολαιογραφικές πράξεις. Ο θείος μου στην κατάσταση που ήταν, τον έπαιρνες και τον πήγαινες όπου ήθελες και υπέγραφε ότι ήθελες ...". Τα αυτά καταθέτει, εξάλλου, και ο Θ. Κ., του Ε., στην προσκομιζόμενη με επίκληση από τον ενάγοντα και ήδη εφεσίβλητο υπ' αριθμ. ....2018 ένορκη βεβαίωσή του, που δόθηκε ενώπιον της Ειρηνοδίκη Δράμας, προς αντίκρουση των ισχυρισμών που προβλήθηκαν από την εκεί εναγομένη (εδώ εκκαλούσα) με τις προτάσεις της επί της με αριθμ. .../2018 αγωγής ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Δράμας, σχολιάζοντας, μάλιστα τις δοθείσες ενώπιον του Ειρηνοδίκη Δράμας, υπ' αριθμ. .../2018 ένορκες βεβαιώσεις των Π. Ν. του Κ., Β. Δ. του Γ. και Α. Γ. του Σ. Χαρακτηριστικά, ο ως άνω αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι οι εν λόγω μάρτυρες δεν είχαν καμία σχέση με τον θανόντα αδελφό του, καθώς ο ίδιος μέχρι το 2014 διατηρούσε την ταβέρνα - πιτσαρία στην Αδριανή, την οποία ακολούθως εκμίσθωσε στην ανιψιά του Α., προκειμένου να την λειτουργήσει η τελευταία, καθώς και ότι: "...τον αδελφό μου τον έπαιρνε μαζί της η Α. στο μίνι - μάρκετ για να τον ελέγχει, διότι από το 2010 - 2011 άρχισε να χάνει τον προσανατολισμό του, να χάνεται και να τον ψάχνουν...δεν θέλω να αδικήσω κανέναν, ούτε να βεβαιώσω ψέματα σε βάρος του ενός η του άλλου, γιατί τους αγαπώ εξίσου. Δεν ανέχομαι όμως την αδικία...Είναι βέβαιο ότι όσοι ψώνιζαν από το μίνι - μάρκετ τον ρωτούσαν τι κάνει και ο ίδιος απαντούσε πάντοτε "καλά" ανεξάρτητα αν τους αναγνώριζε η όχι...ο αδελφός μου δεν είχε δική του βούληση, ενεργούσε σύμφωνα με τις εντολές και οδηγίες της Α., η οποία τον είχε πλήρως χειραγωγημένο. Το πόσο καλές ήταν οι σχέσεις του Γ. με τον πατέρα του και πόσο τον φρόντιζε, προκύπτει από τις βόλτες που τον έκανε με το λεωφορείο και από τα έξοδα κηδείας που πλήρωσε...όλοι οι συγγενείς και φίλοι γνωρίζουν για την άνοια του αδελφού μου, για το ότι, μετά το 2008 που έπαθε το εγκεφαλικό ολοένα η υγεία του χειροτέρευε, δεν συνήλθε ποτέ, αντίθετα σταδιακά η κατάστασή του χειροτέρευε...". Σε αντίθεση με τα όσα κατέθεσαν σχετικά στις προσκομιζόμενες με επίκληση από τους εναγόμενους και ήδη εκκαλούντες υπ' αριθμ. .../2018 ένορκες βεβαιώσεις των Π. Ν. του Κ., Β. Δ. του Γ. και Α. Γ. του Σ., που δόθηκαν ενώπιον του Ειρηνοδίκη Δράμας, τα οποία δεν κρίνονται ικανά ως μόνα στοιχεία να πείσουν το παρόν Δικαστήριο για την αλήθεια των ισχυρισμών τους, δεδομένου ότι, η έλλειψη γνωσιακής διαταραχής προκαλούμενης τόσο από άνοια όσο και από τη νόσο Alzxeimer δεν τεκμηριώνεται από την φυσική παρουσία και κίνηση υπογραφής του προσώπου που πάσχει, αφού δεν αποκλείεται ο ασθενής να εκτελεί τις εντολές του συνοδού του, πολλώ δε μάλλον κι εφόσον ανατρέπονται από την εκτίμηση του συνόλου των αποδείξεων. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι, από το έτος 2010, οπότε έγιναν ευχερώς εμφανή τα πρώτα συμπτώματα δυσλειτουργίας της μνήμης του θανόντος, αποπροσανατολισμού, απώλειας ειρμού κατά τη συζήτηση, η κατάσταση της υγείας του επιδεινωνόταν σταθερά μέχρι τον Μάρτιο του έτος 2013, οπότε η ένταση των συμπτωμάτων - που πιθανόν να ενισχύθηκε από την ασθένεια της συζύγου του, η οποία απεβίωσε τον επόμενο μήνα - οδήγησε τους οικείους του στον αγροτικό γενικό ιατρό Χ. Α., ο οποίος, τον εξέτασε κλινικά, και αφού διενήργησε το τεστ MMSE (MiniMentalStateExamination), που ελέγχει τη γνωστική λειτουργία στους τομείς του προσανατολισμού στο χώρο και το χρόνο, προσοχής - συγκέντρωσης, πράξεων, άμεσης και πρόσφατης μνήμης, γλώσσας, ικανότητας εκτέλεσης προφορικής και γραπτής εντολής, γραφής και αντιγραφής, στο οποίο ο θανών βαθμολογήθηκε με 13/30, διαπίστωσε ότι ο ασθενής έπασχε από "σοβαρής μορφής ανοϊκή διαταραχή με έντονα συμπεριφορικά συμπτώματα στα πλαίσια παλαιού εγκεφαλικού επεισοδίου" και του συνταγογράφησε το σκεύασμα Ebixa, το οποίο ανήκει στην κατηγορία των αντιανοϊκών φαρμάκων και χρησιμοποιείται για την θεραπεία των ασθενών με μέτρια έως σοβαρή νόσο Alzheimer, στην μέγιστη ανεκτή δόση (βλ. σχ. την προσκομιζόμενη από τους εναγομένους και ήδη εκκαλούντες χωρίς ημερομηνία έγγραφη δήλωση του ως άνω ιατρού), γεγονός που, κατά την κρίση και του παρόντος Δικαστηρίου, καταδεικνύει την σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Η εξέταση MiniMentalState δεν αμφισβητείται ότι είναι η μέθοδος που χρησιμοποιείται από τους ιατρούς κατά την διάγνωση της άνοιας και την εκτίμηση της έκτασης της διαταραχής που προκαλείται εξαιτίας της, σε συνδυασμό με τα άλλα ευρήματα, διερευνώμενα πάντα σε ένα εξατομικευμένο πλαίσιο της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς κάθε ασθενούς. Έχει δε επικρατήσει η κατάταξη στις κάτωθι κατηγορίες : 1. 24 - 30 φυσιολογική γνωστική λειτουργία, 2. 19-23 ήπιας βαρύτητας γνωστική διαταραχή, 3. 10-18 μέτριας βαρύτητας γνωστική διαταραχή και 4. Κάτω από 9 σοβαρή γνωστική διαταραχή. Αξίζει, στο σημείο τούτο να αναφερθεί πως, το γεγονός ότι, ο ίδιος ιατρός τον Σεπτέμβριο του αυτού έτους, ήτοι 6 μήνες μετά, γνωμάτευσε θετικά για τη χορήγηση δελτίου κατοχής κυνηγετικού όπλου στον ασθενή, δεν καταδεικνύει ότι ο τελευταίος θεραπεύθηκε, ούτε θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο, αφού, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας και της ιατρικής επιστήμης, η άνοια δεν είναι ιάσιμη, ούτε αναστρέψιμη, η δε χορήγηση στους ασθενείς φαρμακευτική αγωγή αποσκοπεί μόνο στην καθυστέρηση της εξέλιξής της. Επίσης, το γεγονός της ανανέωσης της άδειας ικανότητας οδήγησής του, στις 23.11.2011, δεν σημαίνει ότι δεν παρουσίαζε κατά το χρόνο εκείνο συμπτώματα άνοιας, όπως αβασίμως υποστηρίζει η εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα, αφού στα αρχόμενα στάδιά της η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να γίνει ευχερώς αντιληπτή και μάλιστα κατά την ολιγόλεπτη εξέταση από παθολόγο ιατρό που απαιτεί η διαδικασία ανανέωσης άδειας ικανότητας οδήγησης και η οποία εστιάζει κυρίως στα αντανακλαστικά του υποψηφίου.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι, από το Μάρτιο του έτους 2013 και μέχρι τον Μάιο του 2014 η λήψη του Ebixa 10 mg από τον πατέρα των διαδίκων υπήρξε συνεχής, καθώς από το προσκομιζόμενο με επίκληση από τον ενάγοντα αντίγραφο ηλεκτρονικής συνταγογράφησης αποδεικνύεται ότι του χορηγήθηκαν 3 συσκευασίες των 30 χαπιών στις 10.07.2013, 1 συσκευασία των 30 χαπιών στις 23.10.2013, 3 συσκευασίες των 30 χαπιών στις 21.11.2013, 1 συσκευασία των 30 χαπιών στις 09.01.2014 και 1 συσκευασία των 30 χαπιών στις 10.02.2014. Σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα, δεδομένου ότι ο ίδιος αδυνατούσε να φροντίσει τον εαυτό του, τον φρόντιζε αποκλειστικά η εναγομένη - εκκαλούσα θυγατέρα του και περνούσε μαζί του τις περισσότερες ώρες της ημέρας, είτε στο μίνι μάρκετ που η ίδια διατηρούσε στην Αδριανή, είτε στην οικία τους, οπότε είχε τον χρόνο και την ευκαιρία ακριβώς εκμεταλλευόμενη αυτήν τη σχέση εξάρτησης που δημιουργήθηκε μεταξύ τους και την αδυναμία του ηλικιωμένου να σκεφτεί και να ενεργήσει λογικά, δεδομένης της προαναφερθείσας κατάστασης της υγείας του, μετά από συνεννόηση με τον εναγόμενο και ήδη εκκαλούντα αδερφό της Ε., χωρίς να λάβει γνώση ο ενάγων αδελφός τους - ο οποίος ενημερώθηκε σχετικά με το ως άνω προσύμφωνο τον Αύγουστο του 2017, ήτοι μετά τον θάνατο του πατέρα τους - να τον οδηγήσει στο συμβολαιογραφείο του Δ. Φ., συμβολαιογράφου Δράμας στις 02.04.2014, οπότε και συντάχθηκε από τον ως άνω συμβολαιογράφο το υπ' αριθμ. ....2014 προσύμφωνο πωλήσεως ποσοστού εξ αδιαιρέτου οχήματος δημοσίας χρήσεως (υπεραστικού λεωφορείου), με το οποίο ο πατέρας των διαδίκων δήλωσε ότι αναλάμβανε την υποχρέωση και υποσχόταν να πωλήσει και μεταβιβάσει το ανήκον σε αυτόν ποσοστό 20% εξ αδιαιρέτου επί του ως άνω υπεραστικού λεωφορείου στον υιό του Ε., αντί καταβληθέντος σε μετρητά τιμήματος ύψους 10.000 Ευρώ, παρέχοντάς του ανέκκλητη εντολή και πληρεξουσιότητα να υπογράψει το οριστικό πωλητήριο συμβόλαιο και στις 22.05.2014, οπότε και συντάχθηκε η υπ' αρ. ....2014 δημόσια διαθήκη, με την οποία κατέλειπε στην ως άνω θυγατέρα του όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του. Επιπλέον προκύπτει ότι, έχει συντελεστεί η διάγνωση της νόσου από νευρολόγο ιατρό Α. Π. που υπέβαλε τον ασθενή στις αναγκαίες εξετάσεις, για να καταλήξει, την 03.03.2016, σε συγκεκριμένο προσδιορισμό και αποτίμηση της έκτασης της γνωσιακής διαταραχής, ήτοι ότι αυτός πάσχει από σοβαρής μορφής ανοική διαταραχή, όπως εξάλλου επιβεβαιώνει ο ίδιος, τόσο στην από 07.01.2019 "ιατρική γνωμοδότηση", όσο και στην από 24.01.2022 "ιατρική γνωμοδότηση", που προσκομίζει μετ' επικλήσεως ο ενάγων και ήδη εφεσίβλητος. Ειδικότερα, στην από 07.01.2019, ο εν λόγω ιατρός, αφού εξηγεί γενικά τα συμπτώματα, διάγνωση και στάδια της άνοιας, τονίζει ότι "δεν υπάρχει θεραπεία της αγγειακής άνοιας", αλλά ούτε και της νόσου Alzheimer, ότι "η χρήση διαφόρων θεραπειών επιτυγχάνει σε βάθος χρόνου απλά και μόνον την καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου, και τον έλεγχο των ψυχιατρικών συμπτωμάτων της νόσου", αναφέρεται στη συνέχεια στο συγκεκριμένο ασθενή, ο οποίος σύμφωνα με το αρχείο του "... εμφάνιζε σοβαρότατου βαθμού άνοια, με score στο minimentalstateexamination μικρότερου του 10, όπως εμφάνιζε και σε παρόμοια εξέταση από την ψυχολόγο κ. Π. Κ. στο κέντρο αποκατάστασης "ΑΝΑΒΙΩΣΗ" τον Ιανουάριο του 2017...Ήδη από το Μάρτιο του 2013, ο συνάδελφος γενικός ιατρός κ. Α. είχε διαγνώσει αγγειακή άνοια με score 13, κάτι που διαπίστωσα μετά από εξέτασή μου και αποδέχτηκα πλήρως, όπως και την διάγνωσή του, με την επιπρόσθετη διάγνωση της συνύπαρξης και νόσου Alzheimer προχωρημένου βαθμού....η μικτού τύπου αυτή άνοια δεν έχει θεραπεία και εμφανίζει προοδευτική επιδείνωση, ενώ η φαρμακευτική αγωγή απλά επιβραδύνει την εξέλιξη ή βελτιώνει την συμπεριφορά του ασθενή σε συνδυασμό και με την χορήγηση αντιψυχωσικών σκευασμάτων....". Ακόμη, στην από 24.01.2022 "ιατρική γνωμοδότηση", ο παραπάνω ιατρός επαναλαμβάνει τον ισχυρισμό του ότι, η πορεία της νόσου είναι σταθερά επιδεινούμενη, χωρίς διακυμάνσεις, τονίζοντας ότι, αποκλείει τη βελτίωση του ασθενούς Κ. Ι. "με την διενέργεια MMSE μετά 3 μήνες από άλλο γιατρό, διότι η άνοια όποιας μορφής και αν είναι, σταδιακά επιδεινώνεται και δεν βελτιώνεται, ούτε εξαρτάται από συναισθήματα. Δεν αποκλείεται όμως να υπάρχει μικρή απόκλιση στις τιμές του MMSE κατά την διενέργειά του από διαφορετικούς κλινικούς γιατρούς...". Τέλος, και στην από ....2023 γνωμοδότηση (ως τεχνικός σύμβουλος), που συνέταξε ο ανωτέρω νευρολόγος Α. Π., κατόπιν εντολής του ενάγοντος και ήδη εφεσίβλητου, επισημαίνονται το ιστορικό νοσηλείας του ασθενούς λόγω ισχαιμικού επεισοδίου, η κλινική εξέλιξη αυτού, μεταξύ δε άλλων, καταλήγει "...το πότε εμφανίσθηκε η άνοια προκύπτει από το MMSE με score 13/30. Για να εξευρεθεί αυτή η τιμή είναι βέβαιο ότι η έναρξη της άνοιας τοποθετείται 3 - 4 χρόνια νωρίτερα, δεδομένου ότι η φυσιολογική τιμή νοητικής κατάστασης είναι 24/30", σε συνδυασμό δε με τη δική του εξέταση του ασθενούς στις 03.03.2016, με score 8/30 "... δείχνει ότι έχει έναρξη 5-6 χρόνια νωρίτερα. Είναι αδύνατον μέσα σε ένα χρόνο να εμφανίσει κάποιος MMSE 13/30, δηλαδή η νοητική του κατάσταση να μειώθηκε κατά 11 βαθμούς και στις 3 Μαρτίου 2016 το MMSE να έχει εμφανίσει score 13/30...". Η κρίση του παρόντος Δικαστηρίου αναφορικά με την κατάσταση της υγείας του διαθέτη, ο οποίος κατά το χρόνο διενέργειας των ανωτέρω δικαιοπραξιών έπασχε από αγγειακή άνοια σοβαρής μορφής, η οποία δεν του επέτρεπε αφενός μεν να έχει την ικανότητα να διαγνώσει την ουσία και το περιεχόμενο της δικαιοπραξιών στις οποίες προέβαινε, ευρισκόμενος σε διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του, αφετέρου δε δεν του επέτρεπε να μπορεί να προσδιορίσει με λογικούς υπολογισμούς ελεύθερα τη βούλησή του, ώστε να αντισταθεί σε υποβολή ή επιρροή προερχόμενη από τρίτα πρόσωπα, ενισχύεται έτι περαιτέρω από το γεγονός ότι, σε MMSEtest που υποβλήθηκε από την ψυχολόγο υγείας του Κέντρου Αποκατάστασης Δράμας "Αναβίωση" στις 10.01.2017, ήτοι 2,5 χρόνια αργότερα, κι έχοντας στο μεσοδιάστημα ακολουθήσει φαρμακευτική αγωγή, στην οποία περιλαμβάνονταν τα αντιανοϊκά φάρμακα Ebixa, Mentifar, Alemrzac, που ενδείκνυνται για σοβαρής μορφής άνοια, βαθμολογήθηκε με 7/30, γεγονός που καταδεικνύει ότι, κατά το χρόνο σύνταξης των επίδικων δικαιοπραξιών, η κατάσταση της υγείας του ήταν ήδη επιδεινωμένη σε σχέση με τον Μάρτιο του έτους 2013, όταν είχε πραγματοποιηθεί το πρώτο MMSEtest, με βαθμολογία 13/30. Τα συμπτώματα της νόσου του ασκούν επίδραση στις εκδηλώσεις και στην συμπεριφορά του ασθενούς, ώστε είναι αναμενόμενο οι ιατροί του Νοσοκομείου Δράμας που απασχολούνται με την νοσηλεία αυτού από 29.06.2014 έως 03.07.2014 να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν την εμφάνισή της.

Περαιτέρω, οι εναγόμενοι κι εδώ εκκαλούντες επιχειρούν να τεκμηριώσουν τον ισχυρισμό τους ότι, ο πατέρας τους δεν έπασχε από άνοια, επικαλούμενοι ότι, ο προαναφερόμενος μετείχε σε διάφορες συναλλαγές, μάλιστα έθετε την υπογραφή του επί εγγράφων, ωστόσο, είναι βέβαιο ότι η έλλειψη γνωσιακής διαταραχής (προκαλούμενης από την ανοϊκή διαταραχή και τη νόσο Alzheimer) δεν τεκμηριώνεται από την φυσική παρουσία και κίνηση υπογραφής του προσώπου που πάσχει, αφού δεν αποκλείεται ο ασθενής να εκτελεί τις εντολές του συνοδού του. Με τον πρόσθετο λόγο έφεσής τους, οι εκκαλούντες υποστηρίζουν επικουρικά, ότι, η κατάσταση του ασθενούς συγγενούς τους βελτιώθηκε, στηριζόμενοι κυρίως στην από 09.07.2013 μέτρηση MMSEtest, στην οποία προέβη ο νευρολόγος ιατρός Α. Π., με βαθμολογία 15/30.

Πέραν του ότι, εκεί αναφέρει ο εν λόγω ιατρός :

"...φτωχός προσανατολισμός σε χώρο κ χρόνο, ανικανότητα υπολογισμών, αδυναμία (δυσανάγνωση λέξη), αδυναμία ανάγνωσης - γραφής αντιγραφής (δυσκολία στη γλώσσα)", για να καταλήξει στο συμπέρασμα "σοβαρού βαθμού άνοια", ο ισχυρισμός αυτός καταρρίπτεται, προεχόντως, διότι η εν λόγω μέτρηση δεν αποδείχθηκε ότι πράγματι αφορά στον συγκεκριμένο παθόντα, αλλά σε έτερο ασθενή του αυτού ιατρού, το όνομα του οποίου (ασθενούς) σβήστηκε από τον προσκομίσαντα το σχετικό έγγραφο στην πρωτοβάθμια δίκη ενάγοντα, για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων. Τα παραπάνω δεν αναιρούνται ούτε από την από ....2021 ψυχιατρική έκθεση την οποία συνέταξε ο ψυχίατρος Δ. Β., κατόπιν εντολής των εναγομένων και ήδη εκκαλούντων, την οποία προσκομίζουν μετ' επικλήσεως οι τελευταίοι, όπου αναλύει τη συμπτωματολογία και τα κύρια χαρακτηριστικά της αγγειακής εγκεφαλικής νόσου (αγγειακής ανοϊκής συνδρομής), την οποία διακρίνει από την άνοια της νόσου Alzheimer, επιχειρεί να εξηγήσει τις διαφορές που παρουσιάζονται κατά τις ψυχοπαθολογικές εκτιμήσεις του ως άνω διαθέτη σε διάφορους χρόνους, αποδίδοντάς τες σε "γεγονότα σωματικού και ψυχικού stress που επηρεάζουν τις αιμοδυναμικές συνθήκες (όπως πχ ιώσεις, διάρροιες, απρόσμενα δυσάρεστα γεγονότα κοκ), επισημαίνει ότι "... όταν πρόκειται για αποφάσεις που αφορούν την ιστορική συνέχεια του ανθρώπου, η οποία αρρήκτως συνδέεται με την αίσθηση της τελικής ολοκληρώσεως της υπάρξεως, η εκτίμηση της ικανότητος τελικής διαθέσεως περιουσιακών στοιχείων και συντάξεως διαθήκης επηρεάζεται μόνον από την χρόνιο αδυναμία συνειδητοποιήσεως του ιδίου "εγώ" και την βαρεία διαταραχή της γνώσεως των βασικών πλαισίων των σχετικών περιβαλλοντικών δεδομένων...", για να καταλήξει ότι, κατά τον χρόνο σύνταξης της επίμαχης διαθήκης, ο διαθέτης "....υφιστάμενος μετρίαν μόνον έκπτωση των ανώτερων λειτουργιών και διατηρών συνείδηση εαυτού, ήτο ικανός.....να εκφράσει την τελική του βούληση", η οποία μάλιστα στηρίζεται σε δεδομένα κλινικής εξέτασης και άλλου ασθενούς (Γ. Ε.), πολλώ δε μάλλον κι εφόσον ο ανωτέρω ιατρός δεν είχε προβεί σε φυσική εξέταση του πατέρα των διαδίκων, αλλά σε εκτίμηση στοιχείων που τέθηκαν υπόψιν του. Ομοίως και η από ....2023 ιατρική πραγματογνωμοσύνη (με αριθμ.εκθ.καταθ. ....2023) που συνέταξε ο Α. Χ., νευρολόγος - ψυχίατρος, διορισθείς κατά τα ήδη αναφερόμενα πραγματογνώμονας δυνάμει της με αριθμ. 72/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θράκης (σε συνδ. με τη με αριθμ. 105/2022 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης), δεν δύναται να οδηγήσει σε διάφορη κρίση το παρόν Δικαστήριο, πολύ περισσότερο αφού και ο ίδιος ο εν λόγω ιατρός γνωμοδοτεί "...Καταρχάς θεωρώ απαραίτητο να αναφέρω ότι οποιαδήποτε πραγματογνωμοσύνη ψυχικής - νευρολογικής πάθησης μετά θάνατον είναι επισφαλής, δεδομένου ότι λείπει το σημαντικότερο κομμάτι αυτής, που είναι φυσικά η εξέταση του ίδιου του ασθενούς. Ιδιαίτερα όσον αφορά την άνοια η διάγνωση και η αξιολόγηση της βαρύτητάς της προϋποθέτει μια εκτεταμένη συνέντευξη - εξέταση με τον ασθενή, την παρακολούθησή του, ένα λεπτομερές ιστορικό από τους οικείους του, και παράλληλα μια σειρά από απεικονιστικές και εργαστηριακές εξετάσεις... Όσον αφορά τον φάκελο του κ Κ. απουσιάζει οποιαδήποτε απεικονιστική εξέταση του εγκεφάλου (όπως πχ μια αξονική ή μαγνητική τομογραφία), όπως και ένας αναλυτικός εργαστηριακός έλεγχος, στοιχεία, που όπως εξήγησα παραπάνω, θεωρώ απαραίτητα για τη σωστή διάγνωση...", ωστόσο, εσφαλμένα - σύμφωνα με τα όσα πιο πάνω αναλυτικά έχουν εκτεθεί - συμπεραίνει ότι "...η πρώτη καταγραφή ανοικών συμπτωμάτων είναι του Μάρτιο του 2013. Η ακριβής χρονολογική τοποθέτηση έναρξής τους δεν είναι δυνατή (έξι μήνες; ένας χρόνος;), ωστόσο δεν σχετίζονται άμεσα με το ισχαιμικό ΑΕΕ το 2008 (πρόκειται για μεγάλο χρονικό διάστημα από το συμβάν, οπότε θα περίμενε κανείς περισσότερα και εντονότερα συμπτώματα το 2013), για να καταλήξει στη διάγνωση "ανοική συνδρομή αγνώστου αιτιολογίας", περαιτέρω δε, στο συμπέρασμα "...τον Μάρτιο του 2013 ο ασθενής ήταν προσανατολισμένος στον χώρο και τον χρόνο και πιθανότατα και ως προς εαυτόν, δηλαδή γνώριζε ποιος ήταν και ποια θέση είχε στον κόσμο. Οπότε κατά το χρονικό διάστημα αυτό ίσως δεν ήταν σε θέση πχ να θυμηθεί τι φαγητό έφαγε χθες (διαταραχή της πρόσφατης μνήμης) ή να καταλάβει σύνθετους όρους, θεωρώ όμως ότι γνώριζε τι ήθελε και μπορούσε να εκφράσει χωρίς πρόβλημα τη θέλησή του για βασικά πράγματα που τον αφορούσαν. Το ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να δηλώνουν ότι ο ασθενής παρουσίασε ραγδαία επιδείνωση έναν σχεδόν χρόνο αργότερα, σημαίνει ότι, εφόσον είχε το ίδιο γνωσιακό - νοητικό status με τον Μάρτιο του 2013, ήταν σε θέση να εκφράζει τη βούλησή του και ν' αντιληφθεί το νόημα των πράξεών του κατά τη σύνταξη της διαθήκης τον Μάιο του 2014". Συνοψίζοντας, από τον συνδυασμό όλων των προαναφερόμενων αποδεικτικών μέσων και την προσήκουσα και ενδελεχή αξιολόγηση αυτών, ιδιαίτερα δε και από την εκτίμηση του από 29.06.2014 διαγράμματος παρακολούθησης του εν λόγω ασθενούς, όπου στο πεδίο που αναφέρεται στο σύντομο ιστορικό αναγράφεται από το θεράποντα ιατρό, μεταξύ άλλων "άνοια", στο φύλλο ιστορικού ασθενούς στο πεδίο που αναφέρεται στη φαρμακευτική αγωγή, μεταξύ άλλων και "Nootrop" και "Ebixa", τα οποία χορηγούνται σε ανοϊκούς ασθενείς, το από 03.07.2014 εξιτήριο του ασθενούς από το Γενικό νοσοκομείο Δράμας, όπου αναγράφεται "Κ80 χολολιθλίαση - χολοκυστίτιδα - KM - AY - ΚΑ - παλαιό ΑΕΕ - άνοια", το από 02.01.2017 φύλλο ιστορικού ασθενούς του αυτού νοσοκομείου που συντάχθηκε για την εισαγωγή του ανωτέρω στην ορθοπεδική κλινική, όπου στις σημειώσεις για άλλες ασθένειες αναφέρεται και η άνοια και στο πεδίο για τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής εκτός τα προαναφερόμενα "Nootrop" και "Ebixa", επιπλέον "Seroquel" και για τη χορήγηση φαρμάκων το "Mentifar", και δεδομένου, του ότι η ανοϊκή διαταραχή και η νόσος Alzheimer χαρακτηρίζεται από διαταραχές στη μνήμη, την προσοχή, τη συγκέντρωση, την κρίση και τη συμπεριφορά του ατόμου, αποδεικνύεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, ότι η κατάσταση της υγείας του διαθέτη, κατά τον κρίσιμο χρόνο σύνταξης της επίδικων δικαιοπραξιών, είχε ως αποτέλεσμα την έλλειψη συνείδησης των πράξεών του, υπό την έννοια της, σε βαθμό συγχύσεως, αδυναμίας του να διαγνώσει την ουσία και το περιεχόμενο, καθώς και τις συνέπειες αυτών που συνέτασσε και να προσδιορίσει με λογικούς υπολογισμούς ελεύθερα τη βούλησή του, άλλως, τέτοια ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του και ήταν ανίκανος να διαγνώσει την ουσία και το περιεχόμενο του προσυμφώνου που συνέτασσε, ως και να αντισταθεί σε επιρροές ή υποβολή τρίτων προσώπων.". Κατόπιν τούτων, το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση και τους πρόσθετους αυτής λόγους των αναιρεσειόντων και επικύρωσε την υπ' αριθ. 3/2021 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Δράμας, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή του αναιρεσιβλήτου κατά των αναιρεσειόντων και αναγνωρίστηκε η ακυρότητα του υπ' αριθ. ....2014 προσυμφώνου πώλησης ποσοστού εξ αδιαιρέτου οχήματος δημόσιας χρήσης (υπεραστικού λεωφορείου) του συμβολαιογράφου Δράμας Δ. Φ. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 131 παρ. 1 ΑΚ, την οποία ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε. Και τούτο διότι, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη μείζονα σκέψη και τα ως άνω ανελέγκτως δεκτά γενόμενα ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, ο πατέρας των διαδίκων, Ι. Κ. του Ε., που απεβίωσε στη Δράμα στις ....2017, σε ηλικία 88 ετών, κατά τον χρόνο σύνταξης του ως άνω προσυμφώνου πώλησης, (2.4.2014) έπασχε από αγγειακή άνοια, ήτοι σοβαρή, μη ιάσιμη και μόνιμη πνευματική νόσο, συνεπεία της οποίας βρισκόταν σε ψυχική και διανοητική διαταραχή, που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής του και τον καθιστούσε εξαρτημένο από τρίτους, υπό την επιρροή των οποίων ενεργούσε, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προσδιορίσει τη λειτουργία της βούλησής του με λογικούς υπολογισμούς, σε σχέση με τη διάθεση της περιουσίας του και να μην είναι σε θέση να διαγνώσει την ουσία, το περιεχόμενο και τις συνέπειες της πράξης που επιχειρούσε (κατάρτιση του επιδίκου προσυμφώνου) και ως εκ τούτου, η ως άνω συμβολαιογραφική πράξη είναι άκυρη, καθόσον είναι προϊόν μη ελεύθερης βούλησης αυτού. Επομένως, ο αναιρετικός λόγος από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη ευθεία παραβίαση του άρθρου 131 παρ. 1 ΑΚ, είναι αβάσιμος.

Περαιτέρω το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, αφού από το ως άνω αιτιολογικό της προκύπτουν σαφώς όλα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου στη συγκεκριμένη περίπτωση περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 131 παρ. 1 ΑΚ, ενώ έχει τις αναγκαίες αιτιολογίες, οι οποίες είναι σαφείς, πλήρεις και δεν αντιφάσκουν μεταξύ τους, καθιστούν δε εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή υπαγωγή των αποδειχθέντων περιστατικών στην προαναφερθείσα διάταξη. Επομένως, ο αναιρετικός λόγος από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη εκ πλαγίου παραβίαση του άρθρου 131 παρ. 1 ΑΚ, είναι αβάσιμος. Οι ίδιοι λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη τις πλημμέλειες από τους αριθ. 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 1719 αριθ. 3 ΑΚ, είναι αβάσιμοι, αφενός διότι στηρίζονται στην εσφαλμένη προϋπόθεση ότι το Εφετείο εφάρμοσε τις ως άνω διατάξεις, τις οποίες, όμως, όπως προκύπτει από την κατ' άρθρο 561 αριθ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση της προσβαλλόμενης, δεν εφάρμοσε και αφετέρου διότι οι διατάξεις αυτές (που αναφέρονται σε πρόσωπα ανίκανα προς σύνταξη διαθήκης) δεν ήταν εφαρμοστέες εν προκειμένω. Με τις λοιπές στους ίδιους αναιρετικούς λόγους αιτιάσεις, υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελίωσής τους στο άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, πλήττεται η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, που είναι αναιρετικά ανέλεγκτη (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), καθόσον ανάγονται στην εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, την αιτιολόγηση, τον συσχετισμό και την ανάλυση των αποδείξεων. Μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η αίτηση αναίρεσης και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος για την άσκηση αυτής παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσειόντων, λόγω της ήττας τους, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (άρθρ. 106, 176, 183, 189 αρ. 1 και 191 αρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8.5.2024 αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 22/2024 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου.

Επιβάλλει σε βάρος των αναιρεσειόντων τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Οκτωβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή