Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1872 / 2025    (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1872/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου, Κωνσταντία Π. Εμμανουηλίδου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την Αργυρώ Κουσκουμβεκάκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με την από 18-2-2025 δήλωση του άρθρου 242§2 του ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις ήδη από 8-11-2023.
Του αναιρεσίβλητου: Θ. Μ. Ο. του Μ. και της Ζ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αρ. κατ. ΜΤ 107/5-10-2017 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 87/17-9-2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 209/26-6-2020 τελεσίδικη του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το εναγόμενο-αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με την με αρ. κατ. 28/11-5-2021 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Από το άρθρο 576 §1-2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος ή ο μη νόμιμα παριστάμενος διάδικος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νόμιμα, ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 670/2024, ΑΠ 206/2017).
Περαιτέρω, κατά το άρθρο 6Α του Κώδικα Δικών του Δημοσίου (Διάταγμα της 26 Ιουνίου - 10 Ιουλίου 1944), που προστέθηκε με το άρθρο 46 §3 του ν. 4305/ 2014 "1. Η επίδοση από το Ελληνικό Δημόσιο ή οποιοδήποτε Ν.Π.Δ.Δ. κάθε ενδίκου βοηθήματος και ενδίκου μέσου, οποιασδήποτε κλήσης προς συζήτηση υπόθεσης, οποιασδήποτε δικαστικής απόφασης, προσωρινής διαταγής, για οποιαδήποτε υπόθεση σε οποιονδήποτε βαθμό ή στο πλαίσιο της αναιρετικής δίκης, ενώπιον οποιουδήποτε πολιτικού ή διοικητικού δικαστηρίου, δύναται να γίνει: α) στους αντιδίκους του ή τον αντίκλητο τους, β) στον δικηγόρο, ο οποίος τους εκπροσώπησε κατά την τελευταία συζήτηση της υπόθεσης ή έχει υπογράψει το τελευταίο δικόγραφο που αφορά την υπόθεση, στην τελευταία δηλωθείσα, κατά τις κείμενες διατάξεις, διεύθυνση τους. Ο δικηγόρος στην περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου θεωρείται αντίκλητος και για κάθε μεταγενέστερη επίδοση, εκτός εάν ο διάδικος, κατά περίπτωση, γνωστοποίησε με δήλωση στην Κεντρική Υπηρεσία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ή την έδρα του Ν.Π.Δ.Δ., το διορισμό νέου πληρεξουσίου ή αντικλήτου. Ο δικηγόρος ή ο αντίκλητος οφείλει να παραδίδει αμελλητί το επιδιδόμενο έγγραφο. Επιδόσεις που έχουν διενεργηθεί κατά τα αναφερόμενα στα προηγούμενα εδάφια θεωρούνται νόμιμες και για εκκρεμείς σε οποιοδήποτε στάδιο υποθέσεις." (ΑΠ 124/2025).
Στην προκείμενη περίπτωση, υπόκειται προς κρίση η με αρ. κατ. 28/11-5-2021 αίτηση του εκκαλούντος- εναγομένου για αναίρεση της 209/26-6-2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, που δίκασε αντιμωλία των διαδίκων την με αρ. κατ. 105/7-11-2018 έφεση του νυν αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της 87/17-9-2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, με την οποία (αναιρεσιβαλλομένη) έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση. Με την δε εκκαλουμένη έγινε δεκτή η με αρ. κατ. ΜΤ107/5-10-2017 αγωγή διόρθωσης πρώτων κτηματολογικών εγγραφών του νυν αναιρεσίβλητου κατά του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου. Τόσο στην πρωτοβάθμια δίκη, όσο και στην κατ' έφεση δίκη ο νυν αναιρεσίβλητος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Οζέρ Τελατόγλου (Δ.Σ.Ξάνθης), κάτοικο Ξάνθης (Βενιζέλου 108). Κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, ο αναιρεσίβλητος, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατατέθηκε γι' αυτόν έγγραφη δήλωση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 242 §2 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται, κατά τη διάταξη του άρθρου 573 §1 του ίδιου κώδικα, και στη διαδικασία της αναιρετικής δίκης, το δε αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, που εκπροσωπήθηκε νόμιμα με την από 18-2-2025 δήλωση του άρθρου 242 §2 του ΚΠολΔ, προσκόμισε μαζί με τις προτάσεις την ...-2021 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Ξάνθης Χ. Μ. Από αυτήν (έκθεση επίδοσης) προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με την κάτω από αυτήν πράξη κατάθεσης, πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 11-3-2023, επιδόθηκε νόμιμα στον Οζέρ Τελατόγλου, πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητο του αναιρεσίβλητου κατ' άρθρο 6Α του Κώδικα Δικών του Δημοσίου (παρέλαβε ο ίδιος), με επιμέλεια του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατόπιν έγγραφης παραγγελίας της Μαγδαληνής Καραγιώργου, δικαστικής πληρεξουσίας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Κατά την δικάσιμο της 11-3-2023 η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε εκ του πινακίου κατόπιν αιτήματος του αναιρεσίβλητου (λόγω ασθενείας του πληρεξουσίου δικηγόρου) για την δικάσιμο της 15-11-2023, οπότε και πάλι αναβλήθηκε εκ του πινακίου κατόπιν αιτήματος του αναιρεσίβλητου (αποχή δικηγόρων από δίκες με το Ελληνικό Δημόσιο) για την σημερινή δικάσιμο .
Επειδή η αναγραφή στο πινάκιο κατ' άρθρο 226§ 4 του ΚΠολΔ, στο οποίο παραπέμπει η διάταξη του άρθρου 575 ΚΠολΔ, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, παρά την απουσία του αναιρεσίβλητου, σύμφωνα με το άρθρο 576 §2 ΚΠολΔ. Η δε αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα εντός μηνός από την επίδοσή της στις 26-1-2021 (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564§1, 566§1 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με άρθρα 83 του ν.4790/2021 και 49 του ν. 4963/2022 περί αναστολής προθεσμιών ενδίκων μέσων από 7-11-2020 έως 5-4-2021 λόγω της πανδημίας covid-19). Πρέπει επομένως να ερευνηθεί το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577§3 ΚΠολΔ).
ΙΙ. Η διαδικαστική πορεία της υπόθεσης, κατ' επιτρεπτή κατά το άρθρο 561 §2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων, έχει ως ακολούθως: Ο αναιρεσίβλητος με την με αρ.κατ. ΜΤ 107/5-10-2017 αγωγή του, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης, στρεφόμενος κατά του Ελληνικού Δημοσίου (νυν αναιρεσείοντος), επικαλούμενος εκ διαθήκης κληρονομικό δικαίωμα του αποβιώσαντος στις 27-5-2015 Μούμιν Χουσείν Ογλού, ισχυρίσθηκε ότι ο αποβιώσας, κατά τον κρίσιμο χρόνο έναρξης λειτουργίας του Εθνικού Κτηματολογίου στην περιοχή του δήμου Τοπείρου ν.Ξάνθης δηλ. την 6-11-2003, ήταν αποκλειστικός κύριος ενός αγρού έκτασης 6000 τμ και σύμφωνα με νεώτερη καταμέτρηση 5688 τμ, κειμένου στη θέση "Β.Δ.Αυλές ή Αγίαζ" της αγροτικής περιοχής Αβάτου της ομώνυμης Κοινότητας του Δήμου Τοπείρου της Π.Ε.Ξάνθης, την κυριότητα του οποίου απέκτησε με παράγωγο τρόπο το 1964 εξ αγοράς με νομίμως μεταγραφέν συμβολαιογραφικό έγγραφο από αληθή κυρία, άλλως με τακτική και άλλως επικουρικά με έκτακτη χρησικτησία κατά τα λεπτομερώς εκτιθέμενα στο αγωγικό δικόγραφο. Ότι στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές το ως άνω ακίνητο δεν αποτυπώθηκε ως αυτοτελές γεωτεμάχιο, αλλά ως δύο, δηλ. με ΚΑΕΚ 37 001 11 01 035, εμβαδού 124 τμ με δικαιούχο κυριότητας τον Μουμίν Χουσείν Ογλού και με ΚΑΕΚ 37 001 11 01 079, εμβαδού 5564 τμ με δικαιούχο κυριότητας το Ελληνικό Δημόσιο. Με βάση το ανωτέρω ιστορικό, ο ενάγων- σύμφωνα με την εκτίμηση του αγωγικού δικογράφου από τα δικαστήρια της ουσίας- ζήτησε να αναγνωρισθεί η κυριότητα του κληρονομουμένου Μούμιν Χουσείν Ογλού κατά τον ανωτέρω κρίσιμο χρόνο των πρώτων εγγραφών και να διορθωθούν σχετικά οι πρώτες κτηματολογικές εγγραφές, ώστε να αποτυπωθεί ως ένα αυτοτελές γεωτεμάχιο με δικαιούχο τον ίδιο . Επί της αγωγής αυτής, που δικάσθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, εκδόθηκε η 87/17-9-2018 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, που δέχθηκε την αγωγή, πλην του αιτήματος διόρθωσης χωρικών μεταβολών δηλ. την αποτύπωση ως ενός ενιαίου γεωτεμαχίου, αναγνωρίζοντας τον Μούμιν Χουσείν Ογλού αποκλειστικό κύριο του με ΚΑΕΚ 37 001 11 01 079 γεωτεμαχίου και διέταξε την σχετική διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής στο όνομα του Μούμιν Χουσείν Ογλού. Κατά της απόφασης αυτής το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο άσκησε την με αρ. κατ. 105/7-11-2018 έφεση. Επ' αυτής εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων η 209/26-6-2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης (αναιρεσιβαλλομένη), που δέχθηκε τυπικά την έφεση και την απέρριψε κατ' ουσίαν.
ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ. 13 και ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της απόδειξης. Ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου, αναφορικά με το ρυθμιζόμενο στη διάταξη του άρθρου 338 ΚΠολΔ, βάρος της απόδειξης, σύμφωνα με την οποία (διάταξη) κάθε διάδικος οφείλει να αποδείξει τα πραγματικά γεγονότα που είναι αναγκαία για να υποστηρίξει την αυτοτελή αίτηση ή ανταίτησή του. Το βάρος της απόδειξης διακρίνεται σε υποκειμενικό και αντικειμενικό. Το υποκειμενικό, προσδιορίζει τον διάδικο στον οποίο το δικαστήριο με παρεμπίπτουσα, περί απόδειξης απόφαση, επιβάλλει την ευθύνη προσκομιδής των αποδεικτικών μέσων, προς βεβαίωση στον απαιτούμενο βαθμό απόδειξης των θεμελιωτικών της αξίωσής του πραγματικών γεγονότων. Το πεδίο εφαρμογής του υποκειμενικού βάρους απόδειξης έχει περιορισθεί σημαντικά μετά την κατάργηση της προδικαστικής απόφασης με το ν. 2915/2001. Το αντικειμενικό βάρος προσδιορίζει τον διάδικο που φέρει τον κίνδυνο της αμφιβολίας του δικαστή, ως προς τη συνδρομή των θετικών προϋποθέσεων επέλευσης της επίδικης έννομης συνέπειας. Η εσφαλμένη κατανομή του αντικειμενικού βάρους απόδειξης, με την έννοια εσφαλμένου προσδιορισμού, του φέροντος τον κίνδυνο της αμφιβολίας του δικαστή ως προς τη συνδρομή των θετικών προϋποθέσεων γέννησης της επίδικης έννομης συνέπειας, διαδίκου, στοιχειοθετεί τον παρόντα λόγο αναίρεσης. Ειδικότερα, εσφαλμένη επιβολή του αντικειμενικού βάρους υπάρχει όταν το δικαστήριο από τις προσαχθείσες αποδείξεις δεν σχηματίζει την δικανική πεποίθηση που απαιτεί ο νόμος για την παραδοχή ορισμένου αιτήματος, δηλαδή αμφιβάλλει για την ουσιαστική βασιμότητα κάποιου ισχυρισμού, που κατά νόμο θεμελιώνει το αίτημα της αγωγής, ένστασης κλπ και που οφείλει να αποδείξει ο υποβάλλων το αίτημα διάδικος, οπότε το δικαστήριο θα πρέπει να απορρίψει το σχετικό αίτημα. Εάν δεν το απορρίψει υποπίπτει στη νομική πλημμέλεια της ανωτέρω διάταξης (ΑΠ 771/2021, ΑΠ 535/2019).
Περαιτέρω, οι ισχυρισμοί του Ελληνικού Δημοσίου, που προβάλλονται από αυτό προς αντίκρουση της εναντίον του ασκηθείσας αγωγής, αναγνωριστικής ή διεκδικητικής ή διόρθωσης πρώτων κτηματολογικών εγγραφών (άρθρου 6§2 του ν.2664/1998) αναφορικά με την κυριότητα ακινήτου κείμενου στις Νέες Χώρες, στο καθεστώς των οποίων υπάγεται και η Δυτική Θράκη, α) ότι το επίδικο ως δημόσια γαία κατά την έννοια του άρθρου 3 του Οθωμανικού Νόμου Περί Γαιών της 7ης Ραμαζάν 1274 (χριστ. έτος 1856) περιήλθε στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου κατά διαδοχή του Τουρκικού Δημοσίου, σύμφωνα με το άρθρο 60 §1 της Συνθήκης της Λωζάνης, που κυρώθηκε με το από 25.8.1923 ΝΔ (ΑΠ 9/2025, ΑΠ 1983/2022, 1954/2022) και β) ότι ακριβώς επειδή είναι δημόσιο κτήμα είναι και ανεπίδεκτο χρησικτησίας, συνιστούν ενστάσεις ως γεγονότα διακωλυτικά της γένεσης του δικαιώματος κυριότητας του ενάγοντος και όχι αιτιολογημένη άρνηση μιας τέτοιας αγωγής (ΑΠ 771/2021, ΑΠ 148/2016, ΑΠ 1527/2014). Επομένως, τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την ιστορική βάση των ισχυρισμών (ενστάσεων) αυτών, πρέπει το ενιστάμενο Ελληνικό Δημόσιο να επικαλεσθεί παραδεκτά μετά το ν.4033/2015 με τις προτάσεις ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου κατ' άρθρα 237 και 262 του ΚΠολΔ και να αποδείξει και για το λόγο αυτό τις συνέπειες της αμφιβολίας του δικαστηρίου περί της βασιμότητας των ισχυρισμών αυτών τις φέρει το ενιστάμενο Ελληνικό Δημόσιο και όχι ο ενάγων. Κατά συνέπεια, εάν δεν αποδείχθηκε η ύπαρξη κυριότητας ή άλλου δικαιώματος του Δημοσίου η αγωγή δεν απορρίπτεται ως ουσιαστικά αβάσιμη (ΑΠ 771/2021, ΑΠ 148/2016).
Στην προκείμενη περίπτωση το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο επικαλείται με τον πρώτο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης την πλημμέλεια εκ του αρ.13 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με την αιτίαση ότι αν και επανέφερε ως λόγο έφεσης τον προταθέντα και πρωτοδίκως ισχυρισμό ότι το επίδικο αποτυπώθηκε στις αεροφωτογραφίες του 1945 ως χορτολιβαδική έκταση και κατά συνέπεια είναι δημόσια γαία περιελθούσα στο Ελληνικό Δημόσιο κατά διαδοχή από το Οθωμανικό Κράτος και ως τέτοια ανεπίδεκτη χρησικτησίας, το Εφετείο κακώς τον απέρριψε (το λόγο έφεσης) επιρρίπτοντας το βάρος της απόδειξής του στο εναγόμενο- εκκαλούν Ελληνικό Δημόσιο, ενώ έπρεπε να τον δεχθεί, καθόσον- κατά τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος- δεν πρόκειται για ένσταση, αλλά για αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής και όφειλε ο ενάγων-εφεσίβλητος να αποδείξει ότι το επίδικο είναι δημόσιο κτήμα. Ο λόγος αυτός πέραν του ότι είναι απαράδεκτος, σύμφωνα και με όσα εκτέθηκαν στην προηγηθείσα νομική σκέψη αφού πρόκειται για ένσταση της οποίας το βάρος απόδειξης φέρει το ενιστάμενο, είναι και αβάσιμος, διότι κατ' επιτρεπτή επισκόπηση κατ' άρθρο 561 §2 του ΚΠολΔ των διαδικαστικών εγγράφων, το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο ουδένα τέτοιο ισχυρισμό περί χορτολιβαδικής έκτασης πρότεινε ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ούτε επανέφερε ως λόγο έφεσης. Απεναντίας τόσο με τις προτάσεις του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, όσο και με την έφεση (με την οποία παραπονείται μόνο για κακή εκτίμηση των αποδείξεων), ενσωματώνοντας σε αμφότερα τα ως άνω διαδικαστικά έγγραφα την από 21-12-2017 έκθεση έρευνας της υπαλλήλου του Αυτοτελούς Γραφείου Ξάνθης της Περιφερειακής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας Μακεδονίας -Θράκης Κ. Χ., κατά την οποία "πιθανολογούνται δικαιώματα κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου", ενώ ρητά αναφέρει ότι το επίδικο δεν εμπίπτει σε καταγεγραμμένο δημόσιο κτήμα, ούτε σε εκτάσεις που προστατεύονται από την δασική νομοθεσία, καθώς δεν είναι δασικό, ούτε χορτολιβαδικό ήδη από το 1945, αλλά αγρός. Το πρώτον τον ανωτέρω ισχυρισμό-ένσταση ιδίας κυριότητας επί χορτολιβαδικής έκτασης ήδη σε εκτάσεις που προστατεύονται από την δασική νομοθεσία από το 1945- τον προέβαλλε απαραδέκτως το Ελληνικό Δημόσιο με τις προτάσεις του ενώπιον του Εφετείου.
ΙV. Η νομική αοριστία της αγωγής, που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παραβίαση του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, εάν το δικαστήριο για το σχηματισμό της, περί νομικής επάρκειας της αγωγής, κρίσης του αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα, ενώ η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχεται ως παραβίαση του άρθρου 559 αριθ.8 ή 14 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 4/2024). Σε κάθε όμως περίπτωση η αοριστία του δικογράφου της αγωγής πρέπει να προτείνεται στο δικαστήριο της ουσίας για να δημιουργείται λόγος αναίρεσης σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 562 § 2 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι ο σχετικός ισχυρισμός δεν είναι από εκείνους, οι οποίοι κατ' εξαίρεση λαμβάνονται υπόψη και χωρίς να προταθούν στο δικαστήριο της ουσίας και ειδικώς δεν αφορά τη δημόσια τάξη. Ο ισχυρισμός για αοριστία της αγωγής προτεινόμενος ή επαναφερόμενος ενώπιον του Εφετείου δεν αρκεί να αναφέρει ότι η αγωγή είναι αόριστη, αλλά πρέπει να αναφέρει τις συγκεκριμένες αοριστίες σε σχέση με τα πραγματικά περιστατικά που είναι απαραίτητα για τη στήριξη του αγωγικού δικαιώματος, εξαιτίας των οποίων δεν παρέχεται η δυνατότητα στον εναγόμενο να αμυνθεί (ΑΠ 1521/2021, ΑΠ 740/2020, ΑΠ 966/2019, ΑΠ 462/2019, ΑΠ 1731/2008).
Στην προκείμενη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, νοηματικά εκτιμώμενο, το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο μέμφεται την αναιρεσιβαλλομένη με την αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια εκ του αρ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, επειδή έκρινε την αγωγή ορισμένη και νόμιμη, αρκούμενη σε λιγότερα στοιχεία από όσα απαιτούν οι διατάξεις των άρθρων 1-3, 8,9,20,24,30,36, 61,68,70,71,78 και 97 του Νόμου Περί Γαιών της 7ης Ραμαζάν 1274 (χριστ. έτους 1856), 2 του ν.147/1914, ΝΔ 26.19/10-11-1923, 1041, 1045 και 1094 του ΑΚ, 2§1 του ν.1539/1938 και 58 §1 του ΝΔ 86/1969, ενώ λόγω της "αιτιολογημένης άρνησης" των θεμελιούντων την αγωγή πραγματικών περιστατικών εκ μέρους του, έπρεπε να απορρίψει την αγωγή ως αόριστη, επειδή ο ενάγων δεν επικαλέσθηκε ότι το επίδικο επί τουρκοκρατίας ανήκε στις γαίες καθαρής ιδιοκτησίας ή ότι ανήκε στις δημόσιες γαίες ως καλλιεργήσιμος αγρός επί του οποίου οι απώτεροι δικαιοπάροχοι του Μούμιν Χουσείν Ογλού απέκτησαν δικαίωμα εξουσίασης (τεσσαρούφ). Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, γιατί, παρά τα αντίθετα από το αναιρεσείον υποστηριζόμενα, από τις ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου υποβληθείσες προτάσεις του ως εναγόμενου και το δικόγραφο της έφεσης ως εκκαλούν, δεν προκύπτει ότι τέτοιος ισχυρισμός για αοριστία του δικογράφου της αγωγής προτάθηκε στα δικαστήρια της ουσίας απ' αυτό, αφού σε αμφότερα τα δικόγραφα -όπως ειπώθηκε και στην προηγούμενη παράγραφο της παρούσας- το Ελληνικό Δημόσιο περιορίσθηκε να ενσωματώσει την από 21-12-2017 έκθεση έρευνας της υπαλλήλου του Αυτοτελούς Γραφείου Ξάνθης της Περιφερειακής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας Μακεδονίας -Θράκης Κ. Χ., κατά την οποία όλως αορίστως και ατεκμηρίωτα "πιθανολογούνται δικαιώματα κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου", χωρίς το Ελληνικό Δημόσιο να προβάλει οιονδήποτε αμυντικό ισχυρισμό.
IV. Κατόπιν τούτων, εφόσον δεν υπάρχει προς έρευνα άλλος αναιρετικός λόγος, πρέπει ν' απορριφθεί η με αρ. κατ. 28/11-5-2021 αίτηση για αναίρεση της 209/26-6-2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Δικαστικά έξοδα σε βάρος του αναιρεσείοντος δεν επιβάλλονται, ελλείψει σχετικού αιτήματος λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσιβλήτου.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την με αρ. κατ. 28/11-5-2021 αίτηση για αναίρεση της 209/26-6-2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ