Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1883 / 2025    (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1883/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
A1' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βαρβάρα Πάπαρη - Εισηγήτρια, Μαρία Πετσάλη, Στυλιανή Μπλέτα και Δέσποινα Βασιλοδημητράκη, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειουσών: 1) Ε. Β. του Β., κατοίκου ..., 2) Δ. Μ. του Δ., κατοίκου ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευτύχιο Νικόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσαν προτάσεις.
Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η ΕΘΝΙΚΗ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μεντή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4/12/2016 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 13867/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5650/2022 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 16/5/2023 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Με την κρινόμενη από 16-5-2023 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η 5650/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Η τελευταία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία. Με αυτήν το Εφετείο, δέχθηκε τυπικά και ουσιαστικά την από 16-05-2019 έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της 13867/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η αγωγή των εναγουσών και ήδη αναιρεσειουσών από σύμβαση ασφαλίσεως του αποβιώσαντος ασφαλισμένου, πατέρα και συζύγου τους, και ακολούθως, αφού εξαφανίσθηκε η ως άνω πρωτόδικη απόφαση και κρατήθηκε και εκδικάστηκε η αγωγή, απορρίφθηκε ως ουσιαστικά αβάσιμη. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 αριθ.3 ΚΠολΔ).
2. Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11γ` του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη υποστατά και αναλόγως έγκυρα αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά επικαλέσθηκε ο αναιρεσείων και νόμιμα προσκόμισε ο ίδιος ή οποιοσδήποτε από τους λοιπούς διαδίκους προς άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή ισχυρισμών, δηλαδή λυσιτελών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, διαμορφώνοντας το διατακτικό της απόφασης (ΟλΑΠ 42/2002), το οποίο θα ήταν διαφορετικό χωρίς τη σχετική παράλειψη. Κατά την έννοια αυτή ο ισχυρισμός, για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου έγινε η προσκόμιση και η επίκληση του κρισίμου αποδεικτικού μέσου, πρέπει να είναι νόμιμος και να προτάθηκε παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας. Για την ίδρυση πάντως του παραπάνω λόγου αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων, τα οποία όφειλε αυτό να λάβει υπόψη σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, υπό την προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός, για την απόδειξη του οποίου ο διάδικος επικαλείται το φερόμενο ως αγνοηθέν αποδεικτικό μέσο, ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 674/2023).
Ωστόσο, στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση κάθε αποδεικτικού μέσου, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, έστω και αν στην απόφαση έχει γίνει ιδιαίτερη αναφορά σε ορισμένα μόνον από τα αποδεικτικά μέσα, επειδή θεωρήθηκαν μεγαλύτερης σημασίας κατά την ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου (ΑΠ 466/2019, ΑΠ 1557/2018, ΑΠ 1349/2017). Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο έγγραφο, στοιχειοθετείται ο από το άρθρο 559 αρ.11 περ. γ ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης (ΑΠ 674/2023). Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη έγγραφο, αλλά του προσέδωσε αποδεικτική βαρύτητα διαφορετική από εκείνη που ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι αυτό έχει, αφού η σχετική εκτίμηση δεν υπόκειται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ.1 ΚΠολΔ, στον αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 674/2023, ΑΠ 1047/2018, 569/2017, ΑΠ 967/2015).
Εξάλλου, οι γνωμοδοτήσεις προσώπων με ειδικές γνώσεις (άρθ. 390 του ΚΠολΔ), όπως είναι οι εκθέσεις ιδιωτικής πραγματογνωμοσύνης, δεν συνιστούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, αλλά έγγραφο με ειδική ρύθμιση από το νόμο, το οποίο εκτιμάται ελεύθερα από το δικαστήριο της ουσίας και, κατά συνέπεια, δεν απαιτείται να μνημονεύεται ειδικά από το εν λόγω δικαστήριο, ούτε ν` αντιδιαστέλλεται από τα άλλα αποδεικτικά έγγραφα και γενικότερα από τα άλλα αποδεικτικά μέσα, που λήφθηκαν υπόψη για το σχηματισμό της κρίσης αυτού (ΟλΑΠ 848/1981, ΑΠ 1114/2008), σε αντίθεση προς τις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης που διατάχθηκαν από το δικαστήριο, στο πλαίσιο της ανοιγείσας δίκης (άρθ. 368 επ. του ΚΠολΔ), που συνιστούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο και πρέπει να μνημονεύονται ειδικά στην απόφαση (ΑΠ 1215/2020, ΑΠ 445/2019). Η ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη λαμβάνεται υπόψη ως απλό έγγραφο, το οποίο το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα (άρθρο 340 ΚΠολΔ), καθώς και ως στοιχείο που μπορεί να χρησιμεύσει ως βάση για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, σε συνδυασμό με άλλα αποδεικτικά μέσα.
3. Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, οι αναιρεσείουσες προβάλλουν την αιτίαση από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του, για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, την από 9 Απριλίου 2021 ιατρική γνωμοδότηση του ιατρού πνευμονολόγου, την οποία νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, κατ'άρθρο 529 ΚΠολΔ, ως εφεσίβλητες κατά τη συζήτηση της έφεσης της αναιρεσίβλητης ενώπιον του Εφετείου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, προς απόδειξη του ουσιώδους, αγωγικού, ισχυρισμού τους, ότι ο αποβιώσας ασφαλισμένος δεν έπασχε από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (Χ.Α.Π.) και πληρούσε τις προϋποθέσεις ασφάλισης.
Στην προκειμένη περίπτωση, από την, κατ` άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση του περιεχομένου των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, ήτοι α)της αγωγής και β)των εφετειακών προτάσεων των εναγουσών-εφεσιβλήτων-αναιρεσειουσών, προκύπτει ότι οι τελευταίες α)εξέθεταν στην αγωγή τους ότι: είναι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος, πατέρα και συζύγου αντίστοιχα, Β. Β., που απεβίωσε την ...-2015 χωρίς να αφήσει διαθήκη. Ότι την ...-2010 ο αποβιώσας και η δεύτερη ενάγουσα, σύζυγός του, είχαν συνάψει από κοινού με την ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." δύο (2) συμβάσεις στεγαστικού δανείου, ήτοι την υπ' αριθ. ... για ποσό (100.000) ευρώ και την υπ' αριθ. ... για ποσό (90.000) ευρώ. Ότι την ίδια ημέρα (...-2010), ο αποβιώσας, που τότε διήγε το 62° έτος της ηλικίας του προέβη στις υπ' αριθ. ... και ... αιτήσεις συμμετοχής στο υπ' αριθ. .../08 συμβόλαιο ομαδικής ασφάλισης δανειοληπτών και εγγυητών στεγαστικών δανείων, που είχε συναφθεί μετά της εναγόμενης και ήδη αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η ΕΘΝΙΚΗ" και της άνω τραπεζικής εταιρείας. Ότι για τη συμμετοχή στο άνω ασφαλιστήριο συμβόλαιο ο αποβιώσας απάντησε σε ένα υποχρεωτικό ερωτηματολόγιο υγείας σχετικά με το εάν έπασχε από τις ασθένειες που αναφέρονται σ' αυτό, μεταξύ των οποίων και η αποφρακτική πνευμονοπάθεια, καθώς και εάν είχε κάποιο φυσικό ελάττωμα ή εάν είχε υποστεί κάποιο ατύχημα ή ασθένεια που του προκάλεσε αναπηρία. Ότι κατά τη σύναψη της σύμβασης ασφάλισης ο αποβιώσας ήταν απολύτως υγιής, δεν λάμβανε φαρμακευτική αγωγή, δεν είχε εμφανίσει ύποπτα συμπτώματα για κάποια ασθένεια και ότι ως εκ τούτου απάντησε αρνητικά στις ερωτήσεις που του έγιναν και έτσι έγινε δεκτή η αίτηση συμμετοχής του στο υπ' αριθ. .../8 ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Ότι δυνάμει της άνω ασφάλισης, ο αποβιώσας υποχρεώθηκε να καταβάλλει μηνιαία ως μικτό ασφάλιστρο το 0,285% επί του εκάστοτε άληκτου κεφαλαίου για κάθε δάνειο και ότι σε περίπτωση επέλευσης του θανάτου του ασφαλισμένου η εναγόμενη θα κατέβαλε στην Εθνική Τράπεζα το υπόλοιπο άληκτο κατά την ημερομηνία θανάτου κεφάλαιο των δύο (2) δανείων σε ποσοστό 100%. Ότι έως το έτος 2013 κατέβαλαν τις δόσεις των δανείων και του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και την ...-2013 προέβησαν σε αναδιάρθρωση των δύο (2) στεγαστικών δανείων ανοίγοντας δύο (2) νέους λογαριασμούς δια την εξυπηρέτηση αυτών και την ίδια ημέρα (...-2013), ο αποβιώσας, που ήταν ήδη 65 ετών, αιτήθηκε με τις υπ' αριθ. ... και ... αιτήσεις του να συμμετάσχει στο υπ' αριθ. .../6 συμβόλαιο ομαδικής ασφάλισης, χωρίς να συμπληρώσει εκ νέου σχετικό ερωτηματολόγιο. Ότι στις ...-2015 απεβίωσε αιφνιδίως ο ασφαλισμένος. Ότι ο συντάξας το πιστοποιητικό θανάτου γενικός ιατρός δεν γνώριζε την ακριβή κατάσταση της υγείας του και έγραψε ως αιτία θανάτου την Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια ως αρχική αιτία πρόκλησης του πνευμονικού οιδήματος από το οποίο πράγματι απεβίωσε. Ότι μετά το θάνατό του έστειλαν τα δικαιολογητικά έγγραφα στην εναγομένη για την καταβολή ων άληκτων κεφαλαίων των στεγαστικών δανείων ύψους 91.732, 31 ευρώ και 82.447, 08 ευρώ και τους απάντησε ότι δεν θα προβεί στην αποπληρωμή των ποσών αυτών, διότι ο αποβιώσας δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις ασφάλισης, αφού απάντησε αρνητικά στο ερωτηματολόγιο, ενώ η αλήθεια ήταν ότι έφερε πάθηση, που αν ήταν γνωστή στην εναγομένη δεν θα γινόταν αποδεκτή η προσχώρησή του τόσο στην αρχική, όσο και στη μεταγενέστερη σύμβαση. Ισχυριζόμενες δε ότι ο αποβιώσας ασφαλισμένος δεν απέκρυψε την πραγματική κατάσταση της υγείας του από την εναγομένη αφού ουδέποτε είχε διαγνωσθεί με ΧΑΠ, ζήτησαν να αναγνωρισθεί η υποχρέωση της εναγομένης να τους καταβάλει τα παραπάνω ποσά. β)Επικαλέστηκαν στις από ...-2022 προτάσεις τους ενώπιον του Εφετείου και προσκόμισαν την από ...-2021 ιατρική γνωμοδότηση του ιατρού πνευμονολόγου Ι. Σ., στην οποία διαλαμβάνονται τα εξής: "... Στην περίπτωση του Β. Β., σύμφωνα με τα έγγραφα του ιατρικού του φακέλου, φαίνεται ότι το έτος 2007 υποβλήθηκε σε σπιρομέτρηση από την ιατρό Κ. Α. χωρίς όμως να υποβληθεί σε τεστ αντιστρεψιμότητας. Παρόλα αυτά, το αποτελέσματα της εν λόγω σπιρομέτρησης αναγνωρίζονται καθ' όλα φυσιολογικά, διότι, όπως καταγράφηκε από την ίδια την ιατρό, ο δείκτης Tiffeneau (FEV1%) ήταν εντός των φυσιολογικών, ήτοι 84%. Επομένως, αφού ο εν λόγω δείκτης διαπιστώθηκε φυσιολογικός (για να ήταν παθολογικό το αποτέλεσμα, θα έπρεπε η τιμή του να ήταν κατώτερη του 0, 7 δηλαδή κατώτερη του 70%), δεν μπορούμε να στοιχειοθετήσουμε υποψία απόφραξης των αεραγωγών τύπου ΧΑΠ. Επίσης, φαίνεται ότι πέραν των φυσιολογικών αποτελεσμάτων της σπιρομέτρησης στην περίπτωση του συγκεκριμένου ασθενή, καταγράφεται βελτίωση της αναπνευστικής του λειτουργία με τη χορήγηση βρογχοδιασταλτικών φαρμάκων, γεγονός το οποίο οδηγεί και πάλι στο συμπέρασμα ότι έπασχε από αναστρέψιμη αναπνευστική διαταραχή (βρογχικό άσθμα) και όχι από ΧΑΠ. Το ως άνω συμπέρασμα προκύπτει και από το έγγραφο του νοσοκομείου 424, στο οποίο καταγράφεται ότι ο Β. Β. το έτος 2013 υποβλήθηκε σε προληπτικές εξετάσεις προκειμένου να υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή, από τις οποίες προέκυψε και πάλι η διάγνωση του βρογχικού άσθματος και όχι του ΧΑΠ, ενώ μετά τη λήψη Seretide diskus, δηλαδή βρογχοδιασταλτικού φαρμάκου, η αναπνευστική του λειτουργία διαπιστώνεται ότι βελτιώθηκε. Άρα, σύμφωνα με τα ανωτέρω δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση ότι ο Β. Β. έπασχε από ΧΑΠ αλλά από βρογχικό άσθμα. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγουμε λαμβάνοντας υπόψη μας και ότι δεν ελάμβανε ποτέ σε μόνιμη βάση αγωγή ΧΑΠ, ήτοι βρογχοδιασταλτικά φάρμακα, οξυγονοθεραπεία ή αντιβιοτικά σχήματα, ενώ δεν είχε λάβει ποτέ κορτιζόνη (ένα από τα κυριότερα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται στην διαχείριση των συγκεκριμένων ασθενών). Για την αντιμετώπιση της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας υπάρχουν φαρμακευτικές θεραπείες για τη βελτίωση των συμπτωμάτων και τη μείωση των εξάρσεων της νόσου και συγκεκριμένα χορηγούνται φαρμακευτικές ουσίες και εισπνεόμενα σκευάσματα κορτιζόνης ή κορτιζόνη από του στόματος, ενίοτε αντιβίωση και στα προχωρημένα στάδια οξυγονοθεραπεία. Οι ασθενείς, οι οποίοι πάσχουν από ΧΑΠ, οφείλουν να προσέχουν ιδιαίτερα την υγεία τους, τη διατροφή τους, να υποβάλλονται σε καθημερινή άσκηση, να μην καπνίζουν και γενικότερα να ακολουθούν έναν πολύ υγιεινό τρόπο ζωής. Τέλος, η νόσος ΧΑΠ είναι μία βραδέως εξελισσόμενη πάθηση, η οποία καταλήγει σταδιακά σε σοβαρότατη μείωση του επιπέδου ποιότητας της ζωής του ασθενή, με σημαντική έως και ολική μείωση των καθημερινών του δραστηριοτήτων. Στο τελικό στάδιο ο ασθενής εμφανίζει έντονα συμπτώματα, όπως έντονο βήχα με παραγωγή πτυέλων, σοβαρή δύσπνοια με συριγμό και βρίσκεται μόνιμα εξαρτώμενος από την χρήση οξυγόνου, ενώ τελικά υποβάλλεται σε επαναλαμβανόμενες νοσηλείες σε νοσοκομειακά ιδρύματα και τελικά επέρχεται ο θάνατος από αναπνευστική ανεπάρκεια ή πνευμονική καρδιά. Ο θάνατος, ο οποίος προέρχεται από τη νόσο ΧΑΠ εξαιτίας υποξίας ή ανοξίας φέρει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Ο ασθενής εκδηλώνει βαριά συμπτωματολογία μέρος της οποίας είναι η σοβαρότατη δύσπνοια, η σύγχυση, η δυσφορία, η εφίδρωση, η αδυναμία συγκέντρωσης, ο αποπροσανατολισμός και το κώμα, συμπτώματα τα οποία διαρκούν αρκετές ημέρες πριν την επέλευση του θανάτου".Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα: Με την από 05-03-2010 και αριθμό ... σύμβαση συμφωνήθηκε μεταξύ της ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. ως δανείστριας και των Β. Β. και Δ. Μ. (δεύτερη ενάγουσα- εφεσίβλητη)-ήδη δεύτερη αναιρεσείουσα, ως οφειλετών, η χορήγηση στεγαστικού τοκοχρεωλυτικού δανείου ποσού (100.000) ευρώ, με ημερομηνία ανοίγματος δανείου την ...-2010, προς εξασφάλιση του οποίου ενεγράφη προσημείωση υποθήκης, δυνάμει της υπ' αριθ. 8792/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, σε ακίνητο ιδιοκτησίας των οφειλετών για ποσό (130.000) ευρώ.
Περαιτέρω, με την από 05-03-2010 με αριθμό ... σύμβαση μεταξύ των ιδίων ως άνω συμβαλλομένων συμφωνήθηκε η χορήγηση τοκοχρεωλυτικού δανείου ποσού (90.000) ευρώ, με ημερομηνία ανοίγματος δανείου την ...-2010, προς εξασφάλιση του οποίου ενεγράφη προσημείωση υποθήκης δυνάμει της ίδιας ως άνω απόφασης για ποσό (117.000) ευρώ. Κατά την κατάρτιση των ανωτέρω συμβάσεων ο Β. Β., σύζυγος της δεύτερης ενάγουσας και πατέρας της πρώτης ενάγουσας-ήδη πρώτης αναιρεσείουσας, ηλικίας τότε 62 ετών, υπέβαλε τις υπ' αριθ. ... και ... αιτήσεις ασφάλισης, με τις οποίες ζητούσε να ασφαλιστεί με το υπ' αριθ. .../2008 ομαδικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής δανειοληπτών και εγγυητών στεγαστικών δανείων που είχε συνάψει η εναγομένη-ήδη αναιρεσίβλητη με την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. Κατά την υποβολή της αίτησης ομαδικής ασφάλισης ο Β. Β. συμπλήρωσε το προδιατυπωμένο έντυπο στο οποίο αναγράφονταν οι όροι του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, καθώς και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του ασφαλισμένου. Στη θέση με αριθμό 4 του άνω εντύπου με την ένδειξη: "4. Ερωτηματολόγιο Υγείας", απευθύνονταν στον ασφαλισμένο οι ερωτήσεις: 1) εάν πάσχει, έχει υποστεί, νοσηλεύεται ή έχει νοσηλευθεί για σακχαρώδη διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγχείρηση by pass, εγκεφαλικό επεισόδιο, καρκίνο, κακοήθεις αιματολογικές παθήσεις, σκλήρυνση κατά πλάκας, ρευματοειδή αρθρίτιδα, συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, συστηματικό σκληρόδερμα, αγκυλωτική σπονδυλοαρθρίτιδα, αποφρακτική πνευμονοπάθεια, πνευμονική ίνωση, αγγειίτιδα, νεφρική ανεπάρκεια, μεταμόσχευση οργάνων και 2) εάν έχει κάποιο φυσικό ελάττωμα ή έχει υποστεί κάποιο ατύχημα ή ασθένεια, που του άφησε κάποια αναπηρία. Παραπλεύρως των ανωτέρω ερωτήσεων υπήρχαν δύο (2) στήλες με τις πιθανές απαντήσεις ΝΑΙ, ΟΧΙ και ο αιτών έπρεπε να θέσει το σημείο V, στη στήλη που ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Ο αιτών έθεσε το σημείο V στη στήλη με την απάντηση ΟΧΙ, απαντώντας δηλαδή ότι δεν έπασχε ούτε είχε διαγνωστεί ούτε είχε νοσηλευτεί ποτέ για καμία από τις ανωτέρω αναφερόμενες παθήσεις, ούτε είχε αναπηρία συνεπεία φυσικού ελαττώματος ή πάθησης ή ατυχήματος. Στην παράγραφο 6 του ανωτέρω ασφαλιστηρίου ο αιτών δήλωσε υπεύθυνα ότι οι απαντήσεις που έδωσε είναι ορθές και πλήρεις και ότι δεν παρέλειψε να δηλώσει κάτι σχετικό με την κατάσταση της υγείας του ή της σωματικής του ακεραιότητας, καθώς και ότι αποδέχεται πως οποιαδήποτε ψευδής δήλωσή του ιδιαίτερα σε ό, τι αφορά την κατάσταση της υγείας του και κάθε απόκρυψη γνωστών σε αυτών στοιχείων αποτελεί λόγο για να θεωρηθεί η ασφάλιση ζωής εξ υπαρχής άκυρη. Η εναγομένη, λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω αρνητικές απαντήσεις, δέχθηκε την αίτηση και υπήγαγε τον Β. Β. στο υπ' αριθ. .../2008 ομαδικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο με ημερομηνία ένταξης την ...-2010. Σύμφωνα με τους όρους του ανωτέρω ασφαλιστηρίου συμβολαίου σε περίπτωση θανάτου του ασφαλιζόμενου από οποιαδήποτε αιτία κατά τη διάρκεια ισχύος της ασφαλιστικής κάλυψης η εναγομένη αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλει το ανάλογο ασφάλισμα (παροχή) στην ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε., το οποίο ισούται με το υπόλοιπο του δανείου (ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής στην ασφάλιση) κατά την ημερομηνία θανάτου του ασφαλιζόμενου. Εξάλλου, αποδείχθηκε, ότι την ...-2013 ο Β. Β. αιτήθηκε προς την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. και πέτυχε την αναδιάρθρωση των ανωτέρω δανείων. Για το πρώτο δάνειο με αριθμό ... ανοίχθηκε ο υπ' αριθ. ... λογαριασμός και για το δάνειο με αριθμό ... ανοίχθηκε ο υπ' αριθ. ... λογαριασμός. Εν συνεχεία, αναφορικά με τα ανωτέρω αναδιαρθρωμένα δάνεια, ο Β. Β. υπέβαλε αίτηση για να υπαχθεί στο υπ' αριθ. .../6 ομαδικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο, που ομοίως είχε καταρτίσει η εναγομένη με την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. Στο ανωτέρω ασφαλιστήριο συμβόλαιο οριζόταν ρητά ότι ισχύει το ερωτηματολόγιο που είχε συμπληρωθεί με την από ...-2010 αίτηση ασφάλισης στο προγενέστερο υπ' αριθ. .../8 συμβόλαιο ομαδικής ασφάλισης ζωής. Στην παράγραφο 6 της αίτησης και βεβαίωσης συμμετοχής στο άνω υπ' αριθ. .../6 ομαδικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο οριζόταν: "Παρέχεται Ασφάλιση ζωής στο υπ' αριθ. .../6 Ομαδικό Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο Ζωής αποκλειστικά για τους δανειολήπτες ή και εγγυητές στεγαστικών δανείων της Ε.Τ.Ε. Α.Ε., οι οποίοι κατά την υποβολή του παρόντος δεν έχουν συμπληρώσει το 65° έτος της ηλικίας τους. Ειδικά συμφωνείται ότι οι ασφαλισμένοι δανειολήπτες/εγγυητές στο υπ' αριθ. .../8 Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο Ομαδικής Ασφάλισης, των οποίων τα δάνεια υπόκεινται σε ρύθμιση, δικαιούνται να ασφαλιστούν σύμφωνα με τους όρους του παρόντος ομαδικού ασφαλιστηρίου, εφόσον η ηλικία τους δεν υπερβαίνει το 70° έτος, υποβάλλουν αίτηση συμμετοχής για το παρόν πριν την παρέλευση δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία της ρύθμισης και η ασφάλισή τους ήταν ενεργή κατά την ημερομηνία αυτή. Η ασφάλιση ισχύει μόνο εφόσον κατά την ημερομηνία έναρξής της το πρόσωπο αυτό δεν νοσηλεύεται σε νοσοκομείο, στο σπίτι ή οπουδήποτε αλλού για οποιαδήποτε αιτία. Περαιτέρω δε, στον ίδιο ως άνω όρο με τίτλο: "ΑΣΦΑΛΙΖΟΜΕΝΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΖΩΗΣ" οριζόταν ότι σε περίπτωση απώλειας ζωής του ασφαλιζόμενου από ασθένεια ή ατύχημα κατά τη διάρκεια ισχύος της ασφαλιστικής κάλυψης, η Α.Ε.Ε.Γ.Α. "ΕΘΝΙΚΗ" αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλει το ανάλογο ασφάλισμα στην Ε.Τ.Ε. Α.Ε. Το ποσό που θα καταβληθεί στην Τράπεζα είναι ίσο με το οφειλόμενο άληκτο κεφάλαιο του δανείου και μέχρι τρεις (3) τυχόν ανεξόφλητες τοκοχρεωλυτικές δόσεις του δανείου, κατά την ημερομηνία θανάτου του ασφαλιζόμενου (ανάλογα με το ποσό της ασφάλισης). Κατά την παράγραφο 6 του ιδίου ως άνω ασφαλιστηρίου συμβολαίων υπό τον τίτλο: "ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ-ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ" ορίστηκε ότι δεν θα καλύπτονται με την παρούσα ασφάλιση απαιτήσεις που προέρχονται άμεσα ή έμμεσα, ολικά ή μερικά από οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιστάσεις/καταστάσεις: "α) Προΰπάρχουσες της ημερομηνίας ασφαλίσεως παθήσεις ή ανικανότητες τις οποίες γνώριζε ο ασφαλισμένος και για τις οποίες ήταν ενήμερος και έχει λάβει ιατρική συμβουλή ή έχει ακολουθήσει θεραπεία πριν την ημερομηνία της αίτησης ασφάλισης, β)..., γ)...κλπ.". Κατά την παράγραφο 7 του ιδίου ως άνω υπ' αριθ. .../6 ομαδικού ασφαλιστηρίου συμβολαίου με τίτλο: "7. ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ", υπήρχε όρος, όπου αναγραφόταν ότι ο ασφαλισμένος ότι οι απαντήσεις του είναι αληθείς, ορθές και πλήρεις και ότι δεν παρέλειψε να δηλώσει κάθε στοιχείο ή περιστατικό σχετικό με την κατάσταση της υγείας του ή της σωματικής του ακεραιότητας και ότι δηλώνει υπεύθυνα ότι αποδέχεται πως κάθε ψευδής δήλωσή του, ιδιαίτερα σε ό, τι αφορά τις απαντήσεις του στο ερωτηματολόγιο υγείας και κάθε απόκρυψη γνωστών στον δηλούντα στοιχείων ή περιστατικών αποτελεί ουσιώδη λόγο καταγγελίας από την Α.Ε.Ε.Γ.Α. "Η ΕΘΝΙΚΗ".
Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο Β. Β. απεβίωσε την ...-2015 στην κατοικία του στις Συκεές Νεάπολης Θεσσαλονίκης σε ηλικία 66 ετών, η οποία αποτελούσε τη δεύτερη οικία του αποβιώσαντος και της δεύτερης ενάγουσας και στην οποία είχαν μεταβεί την ίδια ως άνω ημεροχρονολογία (...-2015), αφού αποχώρησαν από την κύρια κατοικία τους στην Περαία Θεσσαλονίκης.... Αφού έφτασαν στην άνω οικία και ολοκλήρωσαν τις απαραίτητες εργασίες, ώστε να καταστεί η οικία τους κατάλληλη για διαμονή, η δεύτερη ενάγουσα επισκέφθηκε γειτονική κατοικία, αφήνοντας τον σύζυγό της να ξεκουράζεται στο σαλόνι. Μετά από είκοσι (20) λεπτά η δεύτερη ενάγουσα επέστρεψε στην άνω οικία, κτύπησε το κουδούνι, αλλά ο σύζυγός της δεν αντέδρασε, οπότε κοιτώντας από το παράθυρο, διαπίστωσε, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή ...ότι ο σύζυγός της βρισκόταν ξαπλωμένος στο κρεβάτι και εν συνεχεία με τη βοήθεια ενός γείτονα έσπασαν την πόρτα και διαπίστωσαν τον ξαφνικό και αιφνίδιο θάνατο του συζύγου της. Ωστόσο, στην προσκομιζόμενη ...από τις ενάγουσες από 25-07-2016 Ιατροδικαστική Γνωμάτευση του Ιατρού-Ειδικού Ιατροδικαστή, Γ. X. Δ., που διενεργήθηκε με βάση τον ατομικό ιατρικό ιστορικό του Β. Β. και κατόπιν προφορικής εντολής της πληρεξούσιας δικηγόρου της οικογένειας Β., αναγράφεται ότι: "...Στις ...-2015 ο Β. Β. κατέληξε έπειτα από αιφνίδια απώλεια συνείδησης και πτώση επί του εδάφους εξ ιδίου ύψους ...", .... Η αμέσως προηγούμενη αναφορά στην από 25-07-2016 Ιατροδικαστική Γνωμάτευση του Ειδικού Ιατροδικαστή περί πτώσης του αποβιώσαντος επί του εδάφους έρχεται σε αντίφαση με τον ισχυρισμό των εναγουσών ότι η δεύτερη ενάγουσα διαπίστωσε κατά τα προεκτεθέντα, ότι κατά το χρόνο θανάτου του ο σύζυγός της βρισκόταν ξαπλωμένος στο κρεβάτι. Ο αποβιώσας δεν κατέλειπε διαθήκη και κατά το χρόνο του θανάτου του είχε πλησιέστερες εξ αδιαθέτου συγγενείς την πρώτη ενάγουσα θυγατέρα του και τη δεύτερη ενάγουσα σύζυγό του, οι οποίες υπεισέρχονται στην κληρονομιά του αποβιώσαντος ως μοναδικές εξ αδιαθέτου κληρονόμοι κατά ποσοστό 3/4 και 1/4, εξ αδιαιρέτου, αντίστοιχα.... Οι ενάγουσες γνωστοποίησαν το γεγονός του θανάτου του ασφαλισμένου στην εναγόμενη, ως όφειλαν δυνάμει των σχετικών όρων για την αναγγελία επέλευσης του κινδύνου, που εμπεριέχονται σε αμφότερα τα ανωτέρω ασφαλιστήρια συμβόλαια και υπέβαλαν τα δικαιολογητικά έγγραφα, προκειμένου να προβεί η εναγόμενη στην καταβολή του άληκτου οφειλόμενου κεφαλαίου των δανείων, που είχε συνάψει ο αποβιώσας προς την ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε., ως δικαιούχο του ασφαλίσματος δυνάμει του όρου 3 του μέρους Δεύτερου των Γενικών Όρων των υπ.' αριθ. .../8 και .../6 ομαδικών ασφαλιστηρίων συμβολαίων, το οποίο για το δάνειο με αριθμό ... ανερχόταν σε ποσό (91.732, 31) ευρώ και για το δάνειο με αριθμό ... ανερχόταν σε ποσό (82.447, 08) ευρώ και συγκεκριμένα οι ενάγουσες παρέδωσαν στην εναγόμενη το βιβλιάριο ασθένειας του αποβιώσαντος ασφαλισμένου, στο οποίο υπήρχαν εγγραφές από το έτος 2006 και μετέπειτα, οπότε η εναγόμενη πληροφορήθηκε για πρώτη φορά και μετά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου το ιατρικό ιστορικό του αντισυμβαλλομένου της, που είχε ήδη αποβιώσει. Από τις εγγραφές στο βιβλιάριο υγείας του αποβιώσαντος, αποδεικνύεται ότι ο αποβιώσας είχε εξεταστεί, μεταξύ και άλλων ειδικοτήτων ιατρών, από τον Ειδικό Παθολόγο, Ε. Σ. σε διάφορες ημερομηνίες, κατά τις οποίες είχε διαγνωστεί με διάφορες παθήσεις και κατά περίπτωση του είχαν γραφεί και διάφορες εξετάσεις (αιματολογικές κλπ.) και δη: 01-11 -2006 με διάγνωση ΧΑΠ, 15-01-2007, με διάγνωση ΧΑΠ-Δυσουρία, 10-01-2008, με διάγνωση ΧΑΠ, 17-03-2009 με διάγνωση ΧΑΠ, 25-05-2009 με διάγνωση ΧΑΠ-δυσουρία, 30-06-2009 με διάγνωση ΧΑΠ, 03-07-2009 με διάγνωση ΧΑΠ, 28-06-2010 με διάγνωση ΧΑΠ, και 29-10-2010 με διάγνωση ΧΑΠ- Υποθυρ/σμός. Ο ίδιος ως άνω ιατρός σε άλλες ημερομηνίες προέβη σε άλλη διάγνωση και κατά περίπτωση σε εγγραφή εξετάσεων και δη: 19-10-2006, διάγνωση Υπερθυρ/σμός-Δυσουρία, 25-10-2007, οσφυαλγία, 13-12-2007, διάγνωση ιγμορίτις, 4ος/2009 (δυσανάγνωστη ημερομηνία και παθήσεις) και 27-04-2009 (δυσανάγνωστες διαγνώσεις). Από τα ανωτέρω εκτιθέμενα αποδεικνύονται διαφορετικές διαγνώσεις του ιδίου ως άνω ιατρού, ο οποίος εν συνεχεία προέβαινε και στην εγγραφή ιατρικών εξετάσεων και συνεπώς ο ισχυρισμός των εναγουσών ότι αναγραφόταν στο βιβλιάριο υγείας η διάγνωση ΧΑΠ, προκειμένου να δικαιολογείται η εγγραφή ιατρικών εξετάσεων από τον ιατρό, πρέπει ν' απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος.
Εξάλλου, η Ιατρός Κ. Α., Πνευμονολόγος, προέβη στη διάγνωση ΧΑΠ στις 09-06-2007 και στις 20-07-2007, ενώ ο αποβιώσας εξεταζόταν με διάγνωση ΧΑΠ άλλοτε στο ιατρείο και άλλοτε στην οικία του (20-09-2007).Κατά την εξέτασή του στις 20-09-2007 η ανωτέρω Ιατρός (Πνευμονολόγος) συνταγογράφησε τη διενέργεια βρογχοσπιρομέτρησης, η οποία και διενεργήθηκε και σημειώθηκε στο βιβλιάριο υγείας του αποβιώσαντος η ένδειξη FEVI 68%, ήτοι μη φυσιολογική (επηρεασμένη), καθώς με το FEVI μετράται ο όγκος του αέρα που εκπνέεται σε ένα δευτερόλεπτο και με το FVC όλη η ποσότητα του εκπνεόμενου αέρα, αφού ο ασθενής εισπνεύσει τη μεγαλύτερη κατά το δυνατό ποσότητα αέρα και εν συνεχεία εκπνεύσει αυτή με μεγάλη δύναμη, ελάττωση δε του % του FEVI κάτω από 70% σημαίνει ότι υπάρχει απόφραξη, δηλαδή η ποσότητα του εκπνεόμενου αέρα είναι μικρότερη από του εισπνεόμενου. Ως αναφερόμενη αιτία θανάτου στην με στοιχεία 11/1/2015 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου Δ.Ε. Μηχανιώνας του Δήμου Θερμαϊκού Θεσσαλονίκης αναγράφεται η αναπνευστική ανεπάρκεια, οξύ πνευμονικό οίδημα Κ.Α. ΧΑΠ. Οι ενάγουσες ισχυρίζονται στην αγωγή τους... ότι η διάγνωση της ΧΑΠ απαιτεί οπωσδήποτε να λάβει χώρα σπιρομέτρηση με τεστ αντιστρεψιμότητας στο οποίο ουδέποτε υποβλήθηκε ο αποβιώσας και επομένως, κατά τους αγωγικούς ισχυρισμούς ουδέποτε διαγνώστηκε ότι ο αποβιώσας πάσχει από ΧΑΠ. Ο όρος ΧΑΠ (χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια) αφορά στη νοσολογική οντότητα που περιλαμβάνει τη χρόνια βρογχίτιδα, ή το πνευμονικό εμφύσημα ή και τα δύο. Η διάγνωση ΧΑΠ μπορεί να διαγνωστεί και από τον εξετάζοντα ειδικό ιατρό (π.χ. πνευμονολόγο) και με την κλινική εικόνα του ασθενούς (βήχας, απόχρεμψη, δύσπνοια) σε συνδυασμό με τις λειτουργικές δοκιμασίες των πνευμόνων, με εξέχουσα την σπιρομέτρηση. Μία από τις κύριες αιτίες του ΧΑΠ είναι το κάπνισμα, καθώς και η επαγγελματική δραστηριότητα (π.χ. έκθεση σε χημικές ουσίες, καύση βιομάζας, π.χ. ξύλο, κάρβουνο) ή γενετικά αίτια. Κατά το χρόνο σύναψης των ένδικων ομαδικών ασφαλιστηρίων ο αποβιώσας, ο οποίος ήταν καπνιστής..., γνώριζε ότι κατ' επανάληψη και ήδη από το έτος 2006 και συνολικά δέκα (10) φορές πριν την κατάρτιση των συμβολαίων είχε εξεταστεί από ειδικό παθολόγο και πνευμονολόγο, που διέγνωσαν σ' αυτόν νόσημα ΧΑΠ και καταχώρισαν τούτο στο βιβλιάριο υγείας του, ενώ υποβλήθηκε και στην εξέταση που προεκτέθηκε.
Εξάλλου, όπως προκύπτει και από τις καταχωρισθείσες εγγραφές στο βιβλιάριο υγείας του, ο αποβιώσας επισκεπτόταν συχνά ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων, οι οποίοι καταχωρούσαν στο βιβλιάριο υγείας του διάφορα νοσήματα και υποβαλλόταν σε εξετάσεις, ήτοι αποδεικνύεται ότι ήταν επιμελής ως προς τα ζητήματα της υγείας του... Ο αποβιώσας στο σχετικό ερωτηματολόγιο του ένδικου ασφαλιστηρίου συμβολαίου που περιείχε, μεταξύ άλλων, και την ερώτηση εάν ο αϊτών (μετέπειτα αποβιώσας) τη σύναψη ασφαλιστηρίου συμβολαίου πάσχει από αποφρακτική πνευμονοπάθεια, απάντησε αρνητικά, προβαίνοντας μάλιστα και σε υπεύθυνη δήλωση επί του αυτού ασφαλιστηρίου συμβολαίου ότι οι απαντήσεις του είναι ορθές και πλήρεις και ότι δεν παρέλειψε να δηλώσει κάτι σχετικό με την κατάσταση της υγείας του. Ωστόσο, ο αποβιώσας αν και κατά τη σύναψη των ένδικων ασφαλιστηρίων συμβολαίων γνώριζε τις διαγνώσεις των ιατρών ΧΑΠ, που είχαν καταχωριστεί στο βιβλιάριο υγείας του, καθώς και ότι είχε προβεί στην άνω εξέταση με το αποτέλεσμα που προεκτέθηκε, με δόλο απέκρυψε τα άνω περιστατικά, δηλαδή τις κατ' επανάληψη διαγνώσεις ΧΑΠ στο βιβλιάριο υγείας του και τη διενεργηθείσα εξέταση, που αφορούν σε συγκεκριμένο ζήτημα της υγείας του και μάλιστα για ασθένεια που ρητά διαλαμβανόταν στο ερωτηματολόγιο και του ήταν γνωστό με βάση την κλινική του εξέταση από δύο (2) ιατρούς (ειδικό παθολόγο και πνευμονολόγο). Το γεγονός αυτό είναι αντικειμενικά ουσιώδες για την εκτίμηση της κατάστασης της υγείας του αιτούντος (μετέπειτα αποβιώσαντος) και ως εκ τούτου και για την κατάρτιση ή μη των ένδικων συμβάσεων ασφάλισης ή για την κατάρτισή τους με διαφορετικούς όρους, δεδομένου ότι η αποφρακτική πνευμονοπάθεια ρητά περιεχόταν στο άνω ερωτηματολόγιο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ενώ στο άρθρο 5 τόσο του υπ' αριθ. .../8 όσο και του υπ.' αριθ. .../6 ασφαλιστηρίου συμβολαίου υπό τον τίτλο: "ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ" ρητά οριζόταν ότι κάθε πρόσωπο που δικαιούται ν' ασφαλιστεί σύμφωνα με τους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου είναι υποχρεωμένο να συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο υγείας που συμπεριλαμβάνεται στην αίτηση ασφάλισης (το οποίο ειδικότερα ανωτέρω στην παρούσα εκτίθεται) για τον έλεγχο της ασφαλισιμότητάς του με τις επισημάνσεις ότι: α) σε περίπτωση θετικής απάντησης στα ανωτέρω υπό στ. (1) και (2) ερωτήματα ή και μόνο στο υπό στ. (1) ερώτημα, ο δανειολήπτης δεν θα γίνεται δεκτός στην ασφάλιση, β) ότι σε περίπτωση αρνητικής απάντησης και στα δύο ερωτήματα θα ασφαλίζεται με τις καλύψεις της Κατηγορίας "Πρώτη" και γ) ότι σε περίπτωση αρνητικής απάντησης στο Α ερώτημα και θετικής απάντησης στο Β ερώτημα, θα ασφαλίζεται με τις καλύψεις της Κατηγορίας "Δεύτερη". Ενόψει δε του ότι κατ' επανάληψη είχε διαγνωστεί κατά την κλινική του εξέταση με ΧΑΠ δεν αποδείχθηκε ότι η ως άνω παράλειψη του ασφαλιζόμενου να γνωστοποιήσει το άνω γεγονός οφείλεται σε αμέλειά του, απορριπτόμενου ως αβάσιμου του σχετικού αγωγικού ισχυρισμού. Ο ισχυρισμός των εναγουσών ότι ουδέποτε ο αποβιώσας υποβλήθηκε σε σπιρομέτρηση με τεστ αντιστρεψιμότητας, ώστε να διαγνωστεί ότι πάσχει από ΧΑΠ, δεν αναιρεί όσα ανωτέρω εκτέθηκαν και αποδείχθηκαν, ενόψει του ότι στο βιβλιάριο υγείας του κατ' επανάληψη είχε διαγνωστεί από την κλινική του εξέταση η νόσος ΧΑΠ και είχε διενεργηθεί και εξέταση βρογχοσπιρομέτρησης, γεγονός αντικειμενικά ουσιώδες για τη εκτίμηση της κατάστασης της υγείας του και για την μη κατάρτιση των ένδικων ασφαλιστηρίων συμβάσεων, γεγονός που δεν γνωστοποίησε στην αντισυμβαλλόμενη, ούτε αποδείχθηκε ότι κατά το χρόνο υποβολής του ερωτηματολογίου ισχυρίστηκε ότι οι εγγραφές ΧΑΠ στο βιβλιάριο υγείας του καταχωρούνται για να δικαιολογηθεί η διενέργεια εξετάσεων και ότι δεν πάσχει από ΧΑΠ, διότι δεν είχε προβεί σε εξέταση σπιρομέτρησης με τεστ αντιστρεψιμότητας.
Εξάλλου, οι ενάγουσες δεν επικαλούνται στην αγωγή, ότι όσα ανωτέρω επικαλούνται με την αγωγή τους, τα έθεσαν υπόψη του Ιατρού Ε. Γ. που προσήλθε στην οικία τους για να πιστοποιήσει το θάνατο του αποβιώσαντος, ώστε ο Ιατρός να εκτιμήσει και αυτά τα στοιχεία ως αφορώντα το ιατρικό ιστορικό του αποβιώσαντος κατά το χρόνο σύνταξης του πιστοποιητικού θανάτου και της αναγραφόμενης σε αυτά αιτίας θανάτου. Ενόψει, όσων ανωτέρω εκτέθηκαν και αποδείχθηκαν, αποδείχθηκε ότι ο ασφαλιζόμενος (μετέπειτα αποβιώσας) δόλια απέκρυψε από την ασφαλίστρια εταιρεία το γεγονός της κατάστασης της υγείας του που με βάση την κλινική του εξέταση είχε κατ' επανάληψη διαγνωστεί ως ΧΑΠ και είχε προβεί και σε εξέταση βρογχοσπιρομέτρησης με ένδειξη μη φυσιολογική, γεγονός που ήταν αντικειμενικά ουσιώδες για την εκτίμηση της κατάστασης της υγείας του και για τη σύναψη ή όχι της σύμβασης, αφού παρείχε στον ασφαλιστή το δικαίωμα για μη κατάρτιση ασφαλιστικής σύμβασης, καθώς και το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης. Επομένως, η υπό κρίση αγωγή, πρέπει ν' απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη, γενομένης ως ουσιαστικά βάσιμης της ένστασης απαλλαγής της εναγόμενης....". Ενόψει, όμως, του ότι ο ανωτέρω ιατρός ειδικός πνευμονολόγος Ι. Σ., στην από ...-2021 ιατρική γνωμοδότησή του, επισημαίνει ότι όταν ο αποβιώσας ασφαλισμένος υποβλήθηκε το έτος 2007 σε σπιρομέτρηση, το αποτέλεσμα του δείκτη FEV 1% ήταν 84%, δηλαδή, απολύτως φυσιολογική, αποκλείοντας έτσι την υποψία απόφραξης των αεραγωγών, και ότι για τη διάγνωση της νόσου ΧΑΠ, καταρχήν, πρέπει να διενεργηθεί σπιρομέτρηση με τεστ αντιστρεψιμότητας, ακτινογραφία θώρακα, αιματολογικός έλεγχος και τεστ κοπώσεως, οξυμετρία σε ηρεμία και κόπωση και μόνο εφόσον προκύψουν συγκεκριμένα ευρήματα, μπορεί να τεθεί η διάγνωση της ΧΑΠ, δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν το δικαστήριο της ουσίας, κατά το σχηματισμό της απορριπτικής αποδεικτικής του κρίσης επί της ένδικης αγωγής, έλαβε υπόψη και το πιο πάνω αποδεικτικό μέσο που νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι αναιρεσείουσες με τις εφετειακές προτάσεις τους.
Συνεπώς, ο τέταρτος λόγος αναίρεσης από τον αριθ.11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος. 4. Μετά από αυτά, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, λόγω της αναιρετικής εμβέλειας του ως άνω λόγου αναίρεσης στο σύνολο της προσβαλλόμενης απόφασης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλον δικαστή, εκτός από αυτόν που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στις αναιρεσείουσες (αρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα σε βάρος της αναιρεσίβλητης κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος των αναιρεσεισουσών (άρθ. 176, 183, 189 παρ.1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
- Αναιρεί την υπ` αριθμ. 5650/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.
- Διατάζει την απόδοση στις αναιρεσείουσες του παραβόλου, το οποίο κατέθεσαν, για την άσκηση της αναίρεσης.
- Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή από αυτόν, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.
- Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Απριλίου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Νοεμβρίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου