Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1920 / 2025    (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1920/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μιχαήλ Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα - Εισηγητή, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου Ευαγγελία Γίτση, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Ν. Μ. του Α., κατοίκου ..., 2) Χ. Α. του Γ., κατοίκου ..., 3) Ρ. Γ. του Χ., κατοίκου ..., 4) Ν. Μ. του Μ., κατοίκου ... και 5) Φ. Ξ. του Ι., κατοίκου ... Άπαντες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Νικολιδάκη.
Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΜΑΡΙ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Ο.Τ.Α." και τον διακριτικό τίτλο "ΑΜΑΡΙ ΑΕ ΟΤΑ", που εδρεύει στη Σχολή Ασωμάτων Δήμου Αμαρίου Ρεθύμνου και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Χριστοδουλάκη.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 02-05-2017 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ρεθύμνου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 252/2018 του ίδιου Δικαστηρίου και 82/2022 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 28-07-2022 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 495 παρ. 3 ΚΠολΔ (όπως ίσχυε από 23-01-2017 δυνάμει των άρθρων 35 παρ. 2 και 45 Ν. 4446/2016 και εφαρμόζεται, εν προκειμένω, ενόψει του χρόνου άσκησης της ένδικης αίτησης αναίρεσης, στις 29-7-2022) και 577 παρ. 1 και 2 του ιδίου Κώδικα, προκύπτει ότι, εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο της αναίρεσης κατά απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου, υποχρεούται να καταθέσει παράβολο ποσού τριακοσίων(300) ευρώ, το οποίο επισυνάπτεται στην έκθεση, που συντάσσει ο γραμματέας, κατ' άρθρο 496 παρ. 2 ΚΠολΔ, καθώς και ότι, σε περίπτωση που δεν κατατεθεί το παράβολο, το ένδικο αυτό μέσο απορρίπτεται από το δικαστήριο και αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτο. Με την μη καταβολή παραβόλου ισοδυναμεί και η κατάθεση ελλιπούς παραβόλου, για την ταυτότητα του νομικού λόγου(ΑΠ 153/2025). Με βάση τα ανωτέρω η κατάθεση του παραβόλου συνιστά τυπική προϋπόθεση του παραδεκτού της αναίρεσης (ΑΠ 153/2025, ΑΠ 164/2017). Περαιτέρω, εφόσον ορίζεται ότι το απαράδεκτο γεννάται "αν δεν κατατεθεί το παράβολο" και όχι αν αυτό δεν κατατεθεί εμπροθέσμως, η κατάθεση αυτού μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και πριν από τη συζήτησή της δεν συνεπάγεται το απαράδεκτο αυτής (ΑΠ 153/2025, ΑΠ 995/2020, ΑΠ 933/2019). Ως συζήτηση της υπόθεσης για τη δυνατότητα καταβολής του απαιτούμενου παραβόλου, όταν τούτο δεν έχει κατατεθεί ή έχει κατατεθεί ελλιπές κατά την κατάθεση του σχετικού δικογράφου αναίρεσης στη γραμματεία του δικαστηρίου, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, λαμβάνεται υπόψη η ημέρα και η ώρα η οποία ορίστηκε να εκδικαστεί με την αναγραφή της στο πινάκιο την αντίστοιχη ημέρα και ώρα με βάση τις οποίες κλητεύεται να παραστεί και ο αναιρεσίβλητος κατ' εφαρμογή του άρθρου 498 ΚΠολΔ για λόγους διαδικαστικής ασφάλειας ως προς την κρίση του παραδεκτού του ενδίκου μέσου (ΑΠ 153/2025). Η θέσπιση παραβόλου για την άσκηση ενδίκου μέσου, αποσκοπεί στην εύρυθμη λειτουργία των δικαστηρίων και στην ταχεία και αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, δια της περιστολής της προπετούς άσκησης αβασίμων ενδίκων μέσων, κυρίως έφεσης και αναίρεσης, χωρίς να θίγεται το ατομικό δικαίωμα προσφυγής στη δικαιοσύνη, αφού το ύψος του καταβλητέου ποσού, και υπό την παρούσα οικονομική συγκυρία, δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλο και σε περίπτωση νίκης (ολικής ή μερικής) επιστρέφεται στον καταθέσαντα διάδικο, σε κάθε περίπτωση δε, η οικονομική αδυναμία καταβολής του, μπορεί να αντιμετωπισθεί με το θεσμό του ευεργετήματος της πενίας (άρθρα 194 επ. ΚΠολΔ). Έτσι, με τη ρύθμιση αυτή δεν παραβιάζονται οι διατάξεις των άρθρων 20 παρ. 1 του Συντάγματος και 6 παρ. 1 της από 4-11-1950 Ευρωπαϊκής Σύμβασης της Ρώμης "Για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών"(ΕΣΔΑ), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Ν.Δ. 53/1974, που προστατεύουν το δικαίωμα πρόσβασης στο δικαστήριο, καθόσον το Σύνταγμα ή η ΕΣΔΑ δεν υποχρεώνει την θέσπιση ένδικων μέσων ή την καθιέρωση πλειόνων βαθμών δικαιοδοσίας (ΟλΣτΕ 331/2021, ΑΠ 153/2025, ΑΠ 1137/2018), η δε θέσπιση της επίμαχης ρύθμισης της υποχρέωσης καταβολής παραβόλου δεν υπερβαίνει τα όρια, πέρα από τα οποία η εφαρμογή της ισοδυναμεί με κατάλυση, άμεση ή έμμεση, του προαναφερθέντος ατομικού δικαιώματος της προσφυγής στο δικαστήριο (ΑΠ 153/2025, ΑΠ 995/2020).
Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, προκύπτουν τα ακόλουθα ως προς το παραδεκτό της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης: Με την αίτηση αυτή οι αναιρεσείοντες ζητούν να αναιρεθεί η υπ' αρ. 82/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνου, με την οποία απορρίφθηκε η έφεση τους κατά της υπ' αρ. 252/2018 απόφασης του Ειρηνοδικείου Ρεθύμνου, που είχε κάνει δεκτή την κατ' αυτών αγωγή της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας, στηριζόμενη σε αδικαιολόγητο πλουτισμό τους σε βάρος της περιουσίας της. Κατά την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης, στις 29-7-2022, ενώπιον της αρμοδίας γραμματέως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνου Μ. Σ., οι αναιρεσείοντες, όπως προκύπτει από την σχετική από 29-7-2022 βεβαίωση της ιδίας ανωτέρω γραμματέως, κατέθεσαν τα παράβολα Δημοσίου με αριθμούς ..., ..., ... και ... συνολικού ποσού 150 ευρώ, αντί του οφειλομένου παραβόλου ποσού 300 ευρώ, αφού ζήτησαν την αναίρεση απόφασης Μονομελούς Πρωτοδικείου, το δε ελλιπές αυτό παράβολο δεν συμπλήρωσαν ούτε έστω μέχρι την συζήτηση της αίτησης αναίρεσης στην αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης δικάσιμο(29-9-2025), αφού προσκομίζουν και πάλι μόνο τα αποκόμματα των ιδίων ανωτέρω παραβόλων, τα οποία κατέχουν. Επομένως, όπως αναφέρθηκε στην προηγηθείσα μείζονα σκέψη, η αίτηση αναίρεσης πρέπει, μετά από αυτεπάγελτη κατά το άρθρο 577 παρ. 2 ΚΠολΔ έρευνα, να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να διαταχθεί η εισαγωγή του (ελλιπούς)παραβόλου αυτής στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματός της, πρέπει να επιβληθούν στους αναιρεσείοντες λόγω της ήττας τους (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
- Απορρίπτει την από 28-7-2022 αίτηση των 1) Ν. Μ., 2) Χ. Α., 3) Ρ. Γ., 4) Ν. Μ. και 5) Φ. Ξ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 82/2022 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρεθύμνου.
- Διατάσσει την εισαγωγή του ελλιπούς παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.
Και
- Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Οκτωβρίου 2025.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Νοεμβρίου 2025.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ