<< Επιστροφή

Αριθμός 669/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ελένη Μπερτσιά-Εισηγήτρια, Διονύσιο Παλλαδινό και Παναγιώτα Πασσίση, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Μαρίας Γκανέ (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χ. Α., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ι. Μ. του Μ., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Σπυρόπουλο, για αναίρεση της αποφάσεως 47/2021 του Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου. Το Τριμελές Αναθεωρητικό Δικαστηρίο με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19-7-2023 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 19-7-2023 και υπ' αριθμ. 5/2023 αίτηση του Ι. Μ. του Μ., κατοίκου ... για αναίρεση της υπ' αριθμ. 47/2021 τελεσίδικης καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάστηκε για την αξιόποινη πράξη της απώλειας αεροσκάφους από αμέλεια σε ειρηνική περίοδο, με τις ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 παρ. 2 περ. α' , β' και ε' του ΠΚ σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών με τριετή αναστολή, που καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο στις 30-6-2023, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (466 παρ.1, 473 παρ.2, 3, 474 παρ.1, 504 παρ.1) και είναι παραδεκτή, καθόσον περιέχει σαφείς και ορισμένους λόγους (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ', Ε' του ΚΠΔ) και ως εκ τούτου πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω, ως προς τη βασιμότητα των προβαλλόμενων αναιρετικών της λόγων.

Κατά το άρθρο 103 παρ.2 Σ.Π.Κ., κυβερνήτης ή ο χειριστής αεροσκάφους που προκαλεί απώλεια, ή αιχμαλωσία του αεροσκάφους ή βλάβη που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη μαχητική ικανότητα ή την ασφάλεια του αεροσκάφους ή των επιβατών του τιμωρείται σε ειρηνική περίοδο με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, ενώ κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου αν η πράξη της ανωτέρω παραγράφου τελέστηκε από αμέλεια επιβάλλεται σε ειρηνική περίοδο φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 28 ΠΚ, "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν προέβλεψε το αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Αμέλεια είναι α)η μη καταβολή από το δράστη της επιβαλλόμενη κατ` αντικειμενική κρίση προσοχής, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις να καταβάλει, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε αυτός, με βάση τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και κυρίως εξαιτίας της υπηρεσίας του ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε (μη συνειδητή αμέλεια), είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν (ενσυνείδητη αμέλεια) και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε. (ΑΠ 160/2023, ΑΠ 114,2018).

Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' Κ.Π.Δ., όταν εκτίθενται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελίωσαν και οι νομικοί συλλογισμοί υπαγωγής των αποδειχθέντων περιστατικών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. Ειδικώς, ως προς τα αποδεικτικά μέσα που ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο για την καταδικαστική του κρίση, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους, χωρίς να απαιτείται και αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τι προκύπτει από το καθένα χωριστά, πρέπει, όμως, να προκύπτει, ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο μερικά από αυτά. Ακόμη, δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους, όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν ελήφθησαν υπόψη τα άλλα, ούτε προκύπτει ανάγκη αιτιολογήσεως γιατί δεν εξαίρονται τα άλλα. Δεν αποτελεί, όμως, λόγο αναιρέσεως η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, η παράλειψη αξιολογήσεως και αναφοράς κάθε αποδεικτικού μέσου και η παράλειψη συσχέτισης αυτών, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της ελλείψεως αιτιολογίας πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Εξάλλου, λόγο αναίρεσης της απόφασης συνιστά, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠοινΔ, και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει, όταν το δικαστήριο αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή, όταν το δικαστήριο, χωρίς να παρερμηνεύσει το νόμο, δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στη διάταξη που εφαρμόσθηκε ,ενώ περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, που ιδρύει τον αναιρετικό λόγο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠοινΔ, συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διάταξης αυτής, η οποία υπάρχει, όταν στο πόρισμα της απόφασης, που προκύπτει από την αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού και του διατακτικού της και ανάγεται στα στοιχεία και στην ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης του, το Τριμελές Αναθεωρητικο Δικαστήριο που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων, τα οποία προσδιορίζονται κατ'είδος σ'αυτή (τις επ' ακροατηρίω καταθέσεις των εξετασθέντων μαρτύρων, την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης, τα αναγνωσθέντα στο ακροατήριο έγγραφα που αναφέρονται στα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης και την απολογία του κατηγορουμένου) δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη, περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο κατηγορούμενος Σγός (Ι) Μ. Ι. το επίδικο χρονικό διάστημα υπηρετούσε στην 115 ΠΜ/340 Μ. Είχε κριθεί υγειονομικά κατάλληλος για ιπτάμενος και είχε ολοκληρώσει επιτυχώς την σχετική εκπαίδευση για ανάληψη υπηρεσίας ετοιμότητας (readiness). Πρωινή ώρα της 2-11-2016 διετάχθη αρμοδίως από τον Διοικητή της Μοίρας του Ασμχο(Ι) Ε. Χ. να αναλάβει υπηρεσία ετοιμότητας 15 λεπτών σε Εθνικό και Νατοϊκό επίπεδο μαζί με τον Επγό (I) Π. Ι. No 1 του σχηματισμού ορίστηκε ο ανωτέρω Επγός(Ι) και No 2 ο κατηγορούμενος. Η συγκεκριμένη πτήση για τον Σγό(Ι) Μ. Ι. ήταν η τρίτη τα τελευταία δύο έτη για Εθνικό ή Νατοϊκό επίπεδο και η δεύτερη με την συγκεκριμένη διαμόρφωση του Αφους Ε-16Ω (όπως η διαμόρφωση αυτή θα αναφερθεί λεπτομερώς κατωτέρω). Κατ' επέκταση σύμφωνα με την ΒαΔ 3-1/2015 χαρακτηριζόταν ως "ενδιάμεσης" εμπειρίας ιπτάμενος. Η ανάληψη της ετοιμότητας πραγματοποιήθηκε την 11.40 ώρα. Ο Επγός (I) Π. Ι. ήταν χειριστής του αεροσκάφους F-16CBIk 52+ της 115ΠΜ/340Μ που βρισκόταν στον χώρο στάθμευσης των Αφων της συγκεκριμένης Μοίρας και ο κατηγορούμενος του αεροσκάφους F-16C 52+ με S/N 99-1512 και Τ/Ν 512. Το συγκεκριμένο Αφος ανήκε στην 343Μ και βρισκόταν στο καταφύγιο No 1 της Μοίρας. Το Αφος είχε ετοιμαστεί σύμφωνα με τις σχετικές διαταγές και τα τεχνικά εγχειρίδια για την ανάληψη ετοιμότητας από το αρμόδιο τεχνικό προσωπικό της 343 Μοίρας και συγκεκριμένα από τον εκτελεστή επιπέδου 3, από τον επιθεωρητή γραμμής επιπέδου 5 και τον τεχνικό οπλουργό εκτελεστή επιπέδου 3. Δεν εντοπίστηκε κάποιο πρόβλημα ή δυσλειτουργία του Αφους ή των όπλων που έφερε. Επίσης δεν εκκρεμούσε κάποια εργασία που έπρεπε να γίνει προ της πτήσεως. To Αφος του κατηγορουμένου την συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ενόψει της υπηρεσίας ετοιμότητας είχε δύο εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου από μία σε κάθε πτέρυγα 2.500 lbs έκαστη, δύο σύμμορφες δεξαμενές καυσίμου στη ράχη συνολικού καυσίμου 3.000 lbs και εσωτερικό καύσιμο στην άτρακτο και στις πτέρυγες συνολικού βάρους 7.100 lbs. Δηλαδή έφερε συνολικά καύσιμο 15.100 lbs. Επίσης έφερε δύο πυραύλους αέρος-αέρος σε εκάστη πτέρυγα, δηλαδή ένα πύραυλο αέρος- αέρος AIM 120C σε κάθε ακροπτερύγιο και ένα πύραυλο αέρος-αέρος AIM 2000 σε κάθε πτέρυγα, 60 αναλώσιμα ηλεκτρονικού πολέμου (chaffs),30 πυροφορικά (flares) και 510 φυσίγγια ασκήσεων. Κατόπιν το Αφος αποδόθηκε για ανάληψη της ετοιμότητας στους Ασμία(ΤΜΑ) Β. Ι. Επιθεωρητή 1ου βαθμού, Εσμία(ΤΟΠ) Β. Μ. Εκτελεστή Οπλουργό 1ου βαθμού και Σμία(ΟΤΑΦ) Α. Α. Εκτελεστή 1ου βαθμού, άπαντες του προσωπικού της 343 Μοίρας. Την 15.24 τοπική ώρα το Νατοϊκό Κέντρο Αεροπορικών Ασκήσεων στην Ισπανία μετά από έγκριση του Εθνικού Κέντρου Αεροπορικών Επιχειρήσεων (ΕΚΑΕ) έδωσε εντολή για ταχεία απογείωση. Τότε οι δύο προαναφερθέντες ιπτάμενοι μετέβησαν στα Αφη τους προκειμένου σε εκτέλεση της διαταγής να απογειωθούν εντός χρόνου 15 λεπτών. Ο No 1 σχηματισμού Επγός (I) Π. Ι. εκκίνησε άμεσα το Αφος του και στη συνέχεια τροχοδρόμησε προς την αρχή του διαδρόμου έντεκα (11) όπου και στάθμευσε αναμένοντας το Αφος No 2 σχηματισμού ώστε να εκτελέσουν τις διαδικασίες απογείωσης. Ο Σγός(Ι) Μ. Ι. εκκίνησε και εκτέλεσε όλες τις προβλεπόμενες ενέργειες για την αποστολή χωρίς να εντοπιστεί τόσο από αυτόν όσο και από τους προαναφερθέντες τρεις τεχνικούς Υπξκούς, που εκτέλεσαν όλους τους λειτουργικούς ελέγχους πριν την τροχοδρόμηση, κάποιο πρόβλημα. Επίσης ο Επόπτης Πτήσεων του Πύργου Ελέγχου Σγός(Ι) Ζ. Ι. και ο Διοικητής της Μοίρας Ασμχος(Ι) Ε. Χ. δεν παρατήρησαν κάτι αντικανονικό. Αφού εξήλθε από το καταφύγιο τροχοδρόμησε στον διάδρομο απογείωσης ένδεκα(11). Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην διάταξη της παρ. 3περ.α' της ΒαΔ 3-11/2016 του ΑΤΑ, η οποία έχει τον χαρακτήρα της στρατιωτικής εντολής, η ταχύτητα των αεροσκαφών κατά τη τροχοδρόμηση δεν πρέπει να ξεπερνά τα 25 knots στον τροχόδρομο και τα 10 knots στις στροφές. Ωστόσο σύμφωνα με τον καταγραφέα πτήσεων ο κατηγορούμενος ανέπτυξε κατά την τροχοδρόμηση μέγιστη ταχύτητα 42,36 Knots. Αν και γνώριζε ότι στο Αφος του υπάρχει σύστημα με το οποίο μπορεί να ελέγχει την ταχύτητα τροχοδρόμησης του Άφους του εν τούτοις αφενός δεν επέλεξε τη συγκεκριμένη χρήση του συστήματος του Αφους και αφετέρου προσπαθούσε οπτικά να βρει την θέση που βρισκόταν ο No 1 σχηματισμού. Επιπλέον σαφώς γνώριζε ότι ο νότιος τροχόδρομος ως το σημείο του συμβάντος με δυτικές πορείες παρουσιάζει ελαφρά κατωφέρεια και η ποιότητα της ασφάλτου δεν είναι η καλύτερη δυνατή. Προσεγγίζοντας από το νότιο τροχόδρομο με δυτική πορεία την είσοδο του συνδετήριου τροχόδρομου για τον διάδρομο ένδεκα(11) ελάττωσε την ταχύτητα σε 28,43 Knots που όμως ήταν άνω της διπλάσιας από την μεγίστη επιτρεπομένης των 10 Knots στις στροφές. Στην προσπάθεια του να στρίψει δεξιά παίρνοντας βόρεια πορεία ώστε να ακολουθήσει τον No 1 σχηματισμού, το Αφος αρχικά ολίσθησε αριστερά και στη συνέχεια λόγω της ιδιαίτερα αυξημένης ταχύτητας έλαβε αριστερή κλίση. Αρχικά στηρίχθηκε στον αριστερό κύριο τροχό και στον ρινιαίο τροχό, ενώ ο δεξιός κύριος τροχός δεν είχε επαφή με το έδαφος. Στη συνέχεια όμως η αριστερή πτέρυγα ήρθε σε επαφή με το έδαφος με αποτέλεσμα να αποκολληθούν τα βλήματα αέρος -αέρος που ήταν αναρτημένα σε αυτήν. Παράλληλα αποκολλήθηκε και τμήμα της αριστερής εξωτερικής δεξαμενής καυσίμου με αποτέλεσμα την διαφυγή αυτού. Με την στάση αυτή το Αφος του κατηγορουμένου σύρθηκε για μερικά μέτρα και βγήκε εκτός τροχοδρόμου στη ζώνη ασφαλείας. Η επαφή της αριστερής πτέρυγας και της εξωτερικής δεξαμενής με την ασφαλτοστρωμένη επιφάνεια στη ζώνη ασφαλείας μείωσε την ταχύτητα του Αφους το οποίο περιστράφηκε προς τα αριστερά δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να έλθει σε επαφή με το έδαφος και ο δεξιός τροχός. Τότε ακινητοποιήθηκε με πορεία δυτική- νοτιοδυτική. Ταυτόχρονα εκδηλώθηκε πυρκαγιά αρχικά στο έδαφος η οποία επεκτάθηκε στο Αφος. Αμέσως σύμφωνα με αναφορά της DepotFieldTeam (DFT) της USAF τo Αφος κρίθηκε ως μη επισκευάσιμο καθώς η έκθεσή του σε υψηλές θερμοκρασίες έχει υποβαθμίσει την δομική ακεραιότητα αρκετών τμημάτων του καθιστώντας αδύνατη την εξασφάλιση της αξιοπλοϊμότητας του. Αρκετά από τα δομικά τμήματα βρέθηκαν εκτός ορίων κατά τον έλεγχο σκληρότητας/αγωγιμότητας, ενώ ο έλεγχος συνέχειας των καλωδιώσεων κατέδειξε ότι οι περισσότερες εξ' αυτών χρήζουν πλήρους αντικατάστασης. Το γεγονός ότι σύμφωνα με την ίδια αναφορά κρίνεται δυνατή η διάσωση και η εκμετάλλευση μειζόνων τμημάτων και εξαρτημάτων του Αφους τούτο ουδόλως αναιρεί ότι το συγκεκριμένο Αφος έχει απωλεσθεί οριστικά. Απολογούμενος ο κατηγορούμενος ισχυρίστηκε ότι το Αφος ανήκε σε άλλη Μοίρα, ότι "με ένοιαζε να ακούω τις οδηγίες του Πύργου και να βρω τον Νο1 γιατί δεν ήξερα που ήταν" , "δεν ήθελα να αργήσω"," "δεν έλεγξα ποτέ την ταχύτητα, η ένδειξη μου έδειχνε ότι τροχοδρομούσα κανονικά", "πάτησα φρένο κρίνοντας ότι η ταχύτητα που είχα ήταν η κανονική", "δεν ήξερα που είναι ο No 1", "εκείνη την ώρα μιλούσε ο πύργος Ελέγχου" και "δεν σκέφτηκα να ελέγξω την ταχύτητα γιατί εκείνη την ώρα είχα άλλες προτεραιότητες για να απογειωθεί με ασφάλεια το Αφος". Όσον αφορά στον αυτοτελή ισχυρισμό περί συγγνωστής νομικής πλάνης (άρθρο 31 παρ.2 ΠΚ, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο τελέσεως της πράξης) που ουσιαστικά αποτελεί λόγο αποκλεισμού του καταλογισμού:

Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο κατηγορούμενος δεν ισχυρίζεται ότι είχε δικαίωμα να υπερβεί την μεγίστη επιτρεπομένη ταχύτητα κατά την τροχοδρόμηση και κυρίως στην στροφή του Αφους, ούτε αγνοούσε την ύπαρξη της σχετικής διαταγής του ΑΤΑ. Το γεγονός ότι ήταν χειριστής Αφους άλλης Μοίρα και κατά την άποψή του ήταν μικρό το χρονικό διάστημα των 15 λεπτών για την απογείωση του, δεν οδηγούν σε θεμελίωση νομικής πλάνης καθόσον δεν επικαλείται πεποίθηση ότι συντρέχει λόγος που αποκλείει το αξιόποινο ή έστω εσφαλμένη ερμηνεία κανόνα δικαίου. Με αυτά τα δεδομένα δεν προέκυψε ότι ο κατηγορούμενος είχε πεποίθηση ότι είχε δικαίωμα να επιδείξει τέτοια συμπεριφορά που αιτιακά προκάλεσε αποκλειστικά το αποτέλεσμα και κατ' επέκταση παρέλκει η εξέταση του εάν η πλάνη του είναι συγγνωστή.

Συνεπώς κατ' ομόφωνη άποψη των μελών του Δικαστηρίου ο αυτοτελής ισχυρισμό περί εφαρμογής του άρθρου 31 παρ.2 ΠΚ πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Αντίθετα προέκυψε: α) ότι το Αφος του την συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ενόψει της υπηρεσίας ετοιμότητας είχε δύο εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου από μία σε κάθε πτέρυγα 2.500 lbs εκάστη, δύο σύμμορφες δεξαμενές καυσίμου στη ράχη συνολικού καυσίμου 3.000 lbs και εσωτερικό καύσιμο στην άτρακτο και στις πτέρυγες συνολικού βάρους 7.100 lbs. Δηλαδή έφερε συνολικά καύσιμο 15.100 lbs. Επίσης έφερε δύο πυραύλους αέρος-αέρος σε εκάστη πτέρυγα, δηλαδή ένα πύραυλο αέρος- αέρος AIM 120C σε κάθε ακροπτερύγιο και ένα πύραυλο αέρος-αέρος AIM 2000 σε κάθε πτέρυγα, 60 αναλώσιμα ηλεκτρονικού πολέμου (chaffs),30 πυροφορικά (flares) και 510 φυσίγγια ασκήσεων, δηλαδή ήταν ιδιαίτερα φορτωμένο πράγμα που απαιτούσε ιδιαίτερη προσοχή στους ελιγμούς, β) ο ίδιος παρέβη τα οριζόμενα στην διάταξη της παρ. 3περ.α'της ΒΑΔ 3-11/2016 του ΑΤΑ, που έχει τον χαρακτήρα της στρατιωτικής εντολής και κατά την οποία η ταχύτητα των αεροσκαφών κατά τη τροχοδρόμηση δεν πρέπει να ξεπερνά τα 25 knots στον τροχόδρομο και τα 10 knots στις στροφές, αναπτύσσοντας κατά την τροχοδρόμηση μέγιστη ταχύτητα 42,36 Knots και προσεγγίζοντας από το νότιο τροχόδρομο με δυτική πορεία την είσοδο του συνδετήριου τροχόδρομου για τον διάδρομο ένδεκα(11) ελάττωσε την ταχύτητα σε 28,43 Knots που όμως ήταν ανώτερη της διπλάσιας από την μεγίστη επιτρεπομένης των 10 Knots στις στροφές, γ) γνώριζε ότι στο σημείο εκείνο υπάρχει ελαφρά κατωφέρεια του τροχόδρομου και η ποιότητα ασφάλτου στο συγκεκριμένο σημείο δεν ήταν και καλλίτερη δυνατή γεγονότα που σε συνδυασμό με την υπερβολική ταχύτητα και το φορτίο του Αφους ήταν δυνατό να επηρεάσουν την ευστάθεια αυτού και δ) ουδόλως ενεργοποίησε το σύστημα ελέγχου τροχοδρόμησης του Αφους έτσι ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να γνωρίζει ποια ταχύτητα έχει αναπτύξει αλλά ενώ είχε περιορισμένη εμπειρία καθόσον στην συγκριμένη άσκηση έχει κριθεί ως ενδιάμεσης εμπειρίας ιπτάμενος, προσπαθούσε οπτικά να βρει την θέση που βρισκόταν ο No 1 σχηματισμού. Με βάση τα ανωτέρω εκτεθέντα κατά την πλειοψηφούσα άποψη των μελών του Δικαστηρίου ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος της πράξης της απώλειας αεροσκάφους από αμέλεια σε ειρηνική περίοδο, πράξη που τελέστηκε στην 115 ΠΜ την 2-11-2016". Ένα μέλος του Δικαστηρίου είχε την άποψη ότι ο κατηγορούμενος έπρεπε να κηρυχθεί αθώος για την ανωτέρω πράξη λόγω αμφιβολιών ως προς τη στοιχειοθέτηση του αδικήματος αυτού. Ακολούθως το Δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο κατά πλειοψηφία(2-1) της αξιόποινης πράξης της απώλειας αεροσκάφους από αμέλεια σε ειρηνική περίοδο και αφού του αναγνώρισε τις ελαφρυντικές περιστάσεις του άρθρου 84 παρ. 2 περ. α' ,β'και ε' του ΠΚ του επέβαλε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών με τριετή αναστολή, με το ακόλουθο διατακτικό:

"Κηρύσσει τον κατηγορούμενο Ι. Μ. του Μ. κατοίκου ... του ότι ενώ ήταν στρατιωτικός, δηλαδή Σμηναγός (I) και υπηρετούσε στην 115 ΠΜ, στο στρατόπεδο της Μονάδας του την 2- 11-2016 σε ειρηνική περίοδο ενώ ήταν χειριστής πολεμικού αεροσκάφους, από αμέλεια δηλαδή από έλλειψη προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του και προκάλεσε την απώλεια του αεροσκάφους του, ειδικότερα ενώ πρωινή ώρα της ανωτέρω ημερομηνίας διετάχθη αρμοδίως από τον Διοικητή της Μοίρας του Ασμχο(Ι) Ε. Χ. να αναλάβει υπηρεσία ετοιμότητας 15 λεπτών σε Εθνικό και Νατοϊκό επίπεδο μαζί με τον Επγό(Ι) Π. Ι., ως χειριστής του Αφους F-16C 52+ με S/N 99-1512 και Τ/Ν 512 που ανήκε στην 343Μ και βρισκόταν στο καταφύγιο No 1 της Μοίρας, αν και γνώριζε ότι είχε περιορισμένη εμπειρία σε παρόμοιες ασκήσεις καθόσον είχε κριθεί αρμοδίως ως ενδιάμεσης εμπειρίας ιπτάμενος, το Αφος του είχε δύο εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου από μία σε κάθε πτέρυγα 2.500 lbs εκάστη, δύο σύμμορφες δεξαμενές καυσίμου στη ράχη συνολικού καυσίμου 3.000 lbs και εσωτερικό καύσιμο στην άτρακτο και στις πτέρυγες συνολικού βάρους 7.100 lbs, δηλαδή έφερε συνολικά καύσιμο 15.100 lbs, επίσης έφερε δύο πυραύλους αέρος-αέρος σε εκάστη πτέρυγα, δηλαδή ένα πύραυλο αέρος- αέρος AIM 120C σε κάθε ακροπτερύγιο και ένα πύραυλο αέρος-αέρος AIM 2000 σε κάθε πτέρυγα, 60 αναλώσιμα ηλεκτρονικού πολέμου (chaffs), 30 πυροφορικά (flares) και 510 φυσίγγια ασκήσεων δηλαδή ήταν ιδιαίτερα φορτωμένο πράγμα που απαιτούσε ιδιαίτερη προσοχή στους ελιγμούς, γνώριζε την ελαφρά κατωφέρεια του τροχόδρομου και ότι η ποιότητα της ασφάλτου στο συγκεκριμένο σημείο δεν είναι η καλλίτερη δυνατή, όταν την 15.24 τοπική ώρα το Νατοϊκό Κέντρο Αεροπορικών Ασκήσεων στην Ισπανία μετά από έγκριση του Εθνικού Κέντρου Αεροπορικών Επιχειρήσεων (ΕΚΑΕ) έδωσε εντολή για ταχεία απογείωση αφού εξήλθε από το καταφύγιο τροχοδρόμησε στον διάδρομο απογείωσης ένδεκα (11) με ταχύτητα που έφτασε τους 42,36 Knots αντί της μεγίστης επιτρεπομένης των 25 Κnots σύμφωνα με τα οριζόμενα στην διάταξη της παρ. 3περ.α'της ΒαΔ 3-11/2016 του ΑΤΑ, έπραξε δε τούτο χωρίς να θέσει σε λειτουργία το σύστημα με το οποίο ο ιπτάμενος μπορεί να ελέγχει την ταχύτητα τροχοδρόμησης του Άφους και επιπλέον προσπαθούσε οπτικά να βρει την θέση που βρισκόταν ο No 1 σχηματισμού και τέλος προσεγγίζοντας από το νότιο τροχόδρομο με δυτική πορεία την είσοδο του συνδετήριου τροχόδρομου για τον διάδρομο ένδεκα(11) ελάττωσε την ταχύτητα σε 28,43 Knots του που όμως ήταν άνω της διπλάσιας από την μεγίστη επιτρεπομένης των 10 Κnots στις στροφές, σύμφωνα με την παραπάνω ΒαΔ, και δε πρόβλεψε ότι από την συμπεριφορά του αυτή ήταν δυνατόν να προκαλέσει την απώλεια του Αφους, αν και μπορούσε να το πράξει όπως θα έπραττε και οποιοσδήποτε άλλος ιπτάμενος αναλόγου εμπειρίας και ικανοτήτων με την δική του, γεγονός που συνέβη όταν στην προσπάθεια του να στρίψει δεξιά παίρνοντας βόρεια πορεία ώστε να ακολουθήσει τον No 1 σχηματισμό, το Αφος αρχικά ολίσθησε αριστερά και στη συνέχεια λόγω της ιδιαίτερα αυξημένης ταχύτητας έλαβε αριστερή κλίση. Αρχικά το Αφος στηρίχθηκε στον αριστερό κύριο τροχό και στον ρινιαίο τροχό, ενώ ο δεξιός κύριος τροχός δεν είχε επαφή με το έδαφος. Στη συνέχεια όμως η αριστερή πτέρυγα ήρθε σε επαφή με το έδαφος με αποτέλεσμα να αποκολληθούν τα βλήματα αέρος -αέρος που ήταν αναρτημένα σε αυτήν. Παράλληλα αποκολλήθηκε και τμήμα της αριστερή εξωτερικής δεξαμενής καυσίμου με αποτέλεσμα την διαφυγή αυτού. Με την στάση αυτή το Αφος σύρθηκε για μερικά μέτρα και βγήκε εκτός τροχοδρόμου στη ζώνη ασφαλείας. Η επαφή της αριστερής πτέρυγας και της εξωτερικής δεξαμενής με την ασφαλτοστρωμένη επιφάνεια στη ζώνη ασφαλείας μείωσε την ταχύτητα του Αφους το οποίο περιστράφηκε προς τα αριστερά δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να έλθει σε επαφή με το έδαφος και ο δεξιός τροχός. Τότε ακινητοποιήθηκε με πορεία δυτική- νοτιοδυτική. Ταυτόχρονα εκδηλώθηκε πυρκαγιά αρχικά στο έδαφος η οποία επεκτάθηκε στο Αφος. Σύμφωνα με αναφορά της DepotFieldTeam (DFT) της USAF,τo Αφος κρίθηκε ως μη επισκευάσιμο καθώς η έκθεσή του σε υψηλές θερμοκρασίες έχει υποβαθμίσει την δομική ακεραιότητα αρκετών τμημάτων του καθιστώντας αδύνατη την εξασφάλιση της αξιοπλοϊμότητας του" Με τις παραδοχές αυτές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά αλληλοσυμπληρώνονται, η εν λόγω απόφαση περιέχει την επιβαλλόμενη κατά τα άνω, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία ως προς την ενοχή του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος, αφού αναφέρονται σ' αυτή, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος της απώλειας αεροσκάφους από αμέλεια σε ειρηνική περίοδο, για την οποία καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, με παράθεση όλων των στοιχείων, που απαρτίζουν τη νομοτυπική μορφή του εγκλήματος αυτού, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν, καθώς και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση τους οποίους το δικαστήριο της ουσίας έκανε την υπαγωγή των περιστατικών αυτών διατάξεις των άρθρων 103 παρ.2,3 ΣΠΚ, σε συνδ. με τις διατάξεις των άρθρων 5 παρ.1 περ ε' και θ' ΣΠΚ,12, 14παρ1,16, 17, 18 εδα',γ', 26 παρ 1β, 28, 51, 53, 84 παρ.2α,β και ε' ΠΚ., και την παρ.3 περ.α' της ΒαΔ3-11/2016 του ΑΤΑ., τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου, δηλαδή με ασαφείς, ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες και έτσι δεν στέρησε την απόφαση από νόμιμη βάση. Ειδικότερα, για την κατάφαση της ενοχής του αναιρεσείοντος εκτίθενται με αιτιολογική επάρκεια όλα τα στοιχεία που απαρτίζουν τη νομοτυπική υπόσταση του εγκλήματος της απώλειας αεροσκάφους από αμέλεια σε ειρηνική περίοδο, και ειδικότερα προσδιορίζονται τα πραγματικά περιστατικά που αναφέρονται α)στην ιδιότητα που είχε ο κατηγορούμενος, β)στην υπηρεσία που του ανετέθη ως χειριστής αεροσκάφους F-16C 52, γ) στις ειδικότερες συνθήκες και περιστάσεις που γνώριζε, όπως την κατάσταση του αεροσκάφους που ήταν ιδιαίτερα φορτωμένο, είχε δύο εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου από μία σε κάθε πτέρυγα 2.500 lbs εκάστη, δύο σύμμορφες δεξαμενές καυσίμου στη ράχη συνολικού καυσίμου 3.000 lbs και εσωτερικό καύσιμο στην άτρακτο και στις πτέρυγες συνολικού βάρους 7.100 lbs, δηλαδή έφερε συνολικά καύσιμο 15.100 lbs,επίσης έφερε δύο πυραύλους αέρος-αέρος σε εκάστη πτέρυγα, δηλαδή ένα πύραυλο αέρος- αέρος AIM 120C σε κάθε ακροπτερύγιο και ένα πύραυλο αέρος-αέρος AIM 2000 σε κάθε πτέρυγα, 60 αναλώσιμα ηλεκτρονικού πολέμου (chaffs), 30 πυροφορικά (flares) και 510 φυσίγγια ασκήσεων πράγμα που απαιτούσε ιδιαίτερη προσοχή στους ελιγμούς, την ελαφρά κατωφέρεια του τροχόδρομου και ότι η ποιότητα της ασφάλτου στο συγκεκριμένο σημείο δεν είναι η καλύτερη δυνατή, δ)προσδιορίζεται επίσης η αμέλειά του που συνίσταται στην έλλειψη της προσοχής που όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει και συγκεκριμένα αναφέρεται ότι όταν του δόθηκε εντολή για ταχεία απογείωση ,αφού εξήλθε από το καταφύγιο τροχοδρόμησε στον διάδρομο απογείωσης ένδεκα (11)με ταχύτητα που έφτασε τους 42,36 Knots αντί της μεγίστης επιτρεπομένης των 25 Κnots σύμφωνα με τα οριζόμενα στην διάταξη της παρ. 3περ.α'της ΒαΔ 3-11/2016 του ΑΤΑ, έπραξε δε τούτο χωρίς να θέσει σε λειτουργία το σύστημα με το οποίο ο ιπτάμενος μπορεί να ελέγχει την ταχύτητα τροχοδρόμησης του Άφους και επιπλέον προσπαθούσε οπτικά να βρει την θέση που βρισκόταν ο No 1 σχηματισμός χωρίς να ελέγχει την ταχύτητά του και ότι προσεγγίζοντας από το νότιο τροχόδρομο με δυτική πορεία την είσοδο του συνδετήριου τροχόδρομου για τον διάδρομο ένδεκα(11) ελάττωσε την ταχύτητα σε 28,43 Knots του που όμως ήταν άνω της διπλάσιας από την μεγίστη επιτρεπομένης των 10 Κnots στις στροφές, σύμφωνα με την παραπάνω ΒαΔ, και δεν πρόβλεψε ότι από την συμπεριφορά του αυτή ήταν δυνατόν να προκαλέσει την απώλεια του αεροσκάφους, αν και μπορούσε να το πράξει όπως θα έπραττε και οποιοσδήποτε άλλος ιπτάμενος αναλόγου εμπειρίας και ικανοτήτων με την δική του. Προσδιορίζεται συνεπώς επαρκώς η μορφή της υπαιτιότητάς του, που περιγράφεται αναλυτικά στην προσβαλλομένη απόφαση, ως μη συνειδητή αμέλεια αφού κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης δεν προέβλεψε το ανωτέρω αξιόποινο αποτέλεσμα που προήλθε από τις πράξεις και παραλείψεις του , ενώ αναφέρεται και η δυνατότητα αυτού, να προβλέψει το αποτέλεσμα αυτό, τέλος δε αιτιολογείται πλήρως ο αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ανωτέρω αμελούς συμπεριφοράς του αναιρεσείοντος και του επελθόντος αποτελέσματος της αιτιατής παράλειψής του, ήτοι της απώλειας αεροσκάφους σε καιρό ειρήνης.Οι λοιπές, αιτιάσεις, που περιλαμβάνονται στους λόγους αναίρεσης και αναφέρονται σε εσφαλμένη αξιολόγηση των ως άνω αποδεικτικών στοιχείων, με παράθεση σκέψεων και συλλογισμών του αναιρεσείοντος, που, κατά την άποψή του, οδηγούν σε διαφορετικά συμπεράσματα από εκείνα, στα οποία κατέληξε το Δικαστήριο της ουσίας και αιτιάσεων που αποτελούν απλώς επιχειρήματα προς απόσειση της ενοχής του και αμφισβήτηση των σε βάρος του ουσιαστικών παραδοχών της προσβαλλόμενης καταδικαστικής απόφασης και της ορθότητας του αποδεικτικού πορίσματός της, απαραδέκτως προβάλλονται, αφού με την επίφαση της έλλειψης αιτιολογίας, πλήττουν την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας. Ενόψειτων ανωτέρω, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους γίνεται επίκληση των πλημμελειών της ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, εκ του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ.Δ` ΚοινΔ, ως και της εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ιδίου Κώδικα, με τις ως άνω ειδικότερες αιτιάσεις, είναι αβάσιμοι.
Μετά από αυτά και μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως. και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της ποινικής διαδικασίας(άρθρο 578 του Κ.Π.Δ.) κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-7-2023 και υπ' αριθμ. 5/2023 αίτηση του Ι. Μ. του Μ. κατοίκου ... για αναίρεση της υπ' αριθμ. 47/2021 απόφασης του Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσείοντος τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας, που ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Ιουνίου 2024.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Απριλίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή