Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1095 / 2025 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
Αριθμός 1095/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου-Εισηγητή, Παναγιώτη Λυμπερόπουλο και Ελένη Θεοδωρακοπούλου, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Απριλίου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευάγγελου Μπακέλα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Α. Κ. του Λ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Δάφνη, για αναίρεση της υπ'αριθ. 256/2023 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με υποστηρίζοντες την κατηγορία τους: 1) Σ. Ι. του Α., κατ. Πυλαίας, 2) Α. Ε. του Ι., κατ. Βέροιας, 3) Α. Χ. του Χ., κατ. Θεσσαλονίκης, 4) εταιρία "...", 5) εταιρία "... Ε.Ε.", 6) Α. Σ. του Ι., ως νομ. εκπρ. της εταιρίας "... Ε.Ε.", κατ. Θεσσαλονίκης, 7) Δ. Α. του Ν., κατ. Ξάνθης, 8) Π. Κ. του Ν., κατ. Ξάνθης, 9) Β. Π. του Π., 10) Δ. Σ. του Κ./νου, κατ. Ορεστιάδας, 11) Α. Σ. του Ν., κατ. Θεσσαλονίκης, 12) Α. Β. του Α., κατ. Ξάνθης, 13) Σ. Ζ. του Δ., κατ. Πυλαίας, 14) Β. Σ. του Ι. κατ. Αρναίας Χαλκιδικής, 15) Σ. Γ. του Ι., ως νομ. εκπρ. της εταιρίας "... Ο.Ε.", κατ. Καλαμαριάς Θεσσαλονίκης, 16) Φ. Κ. του Ι., κατ. Ηράκλειας Σερρών, 17) Ε. Ξ. του Ξ., κατ. Καλαμαριάς Θεσσαλονίκης, 18) Δ. Π. του Κ., κατ. Θεσσαλονίκης, 19) Σ. Μ. του Α., κατ. Θεσσαλονίκης, 20) Γ. Μ. του Ε., ως νομ. εκπρ. της εταιρίας, "... Ο.Ε", κατ. Θεσσαλονίκης, 21) Δ. Μ. του Χ., κατ. Θεσσαλονίκης, 22) Ά. Κ. του Θ., κατ. Θεσσαλονίκης και 23) εταιρία "... Ε.Ε.", που δεν εμφανίστηκαν. Το Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην υπ' αριθμ. 26/24-10-2023 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 995/2023.
Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Νόμιμα επαναφέρεται προς συζήτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου η υπ' αριθμ. πρωτ. 26/2023 αίτηση της αναιρεσείουσας Α. Κ. του Λ., με δήλωσή της ενώπιον του γραμματέα του Εφετείου Θεσσαλονίκης, στις 24-10-2023, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 256/2-6-2023 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 1422/2024 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης, λόγω μη νομότυπης κλήτευσης ορισμένων εκ των υποστηριζόντων την κατηγορία. Η ανωτέρω αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1, 4, 504 παρ. 1 και 505 ΚΠΔ). Είναι, συνεπώς, αυτή παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν. Περαιτέρω, η συζήτηση γίνεται σαν να ήταν παρόντες και οι υποστηρίζοντες την κατηγορία, για τους οποίους κρίθηκε με την προαναφερόμενη υπ' αριθμ. 1422/2024 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου ότι διατηρούν την ιδιότητα αυτή, ήτοι α) ο Α. Χ. του Χ., β) η εταιρεία "...", γ) η εταιρεία "... ΕΕ", δ) η εταιρεία "... ΕΕ", ε) η Φ. Κ., στ) η εταιρεία "... Ο.Ε.", ζ) ο Δ. Μ. του Χ., η) η εταιρεία "... Ε.Ε.", αφού αυτοί κλητεύθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με την υπ' αριθμ. 995/2023 κλήση του, προκειμένου να παραστούν διά συνηγόρων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης δικάσιμο, όπως προκύπτει από τα αποδεικτικά επίδοσης α) από 31-1-2025 του αρχιφύλακα Α. Α., β) από 3-2-2025 του ανθυπαστυνόμου Ν. Γ., γ) από 3-2-2025 του ανθυπαστυνόμου Ν. Γ., δ) από 3-2-2025 του ανθυπαστυνόμου Α. Μ., ε) από 31-1-2025 της αρχιφύλακος Σ. Ε., στ) από 31-1-2025 του αρχιφύλακα Κ. Κ., ζ) από 1-2-2025 του αρχιφύλακα Β. Ο. και η) από 3-2-2025 του ανθυπαστυνόμου Α. Μ. αντίστοιχα, πλην όμως αυτοί δεν εμφανίστηκε στο Δικαστήριο τούτο (άρθρ. 515 παρ. 2 ΚΠΔ).
Κατά τη διάταξη του άρθρου 386 παρ. 3-1 του ισχύσαντος μέχρι την 30-6-2019 Ποινικού Κώδικα, η οποία είναι επιεικέστερη έναντι της αντίστοιχης του άρθρου 386 παρ.1 εδ. β' του ισχύοντος από 1-7-2019 νέου Ποινικού Κώδικα (που προβλέπει για την κακουργηματική μορφή της απάτης σωρευτικά με την ποινή κάθειρξης έως δέκα έτη και χρηματική ποινή), όποιος με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος βλάπτει ξένη περιουσία, πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών, αν το περιουσιακό όφελος ή η προκληθείσα ζημία υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 120.000 ευρώ. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, για την στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της απάτης, απαιτούνται: α) σκοπός του δράστη να περιποιήσει στον εαυτό του ή και σε άλλον (τρίτον) παράνομο περιουσιακό όφελος, έστω και αν τελικώς δεν επιτευχθεί το όφελος αυτό β) εν γνώσει, με την έννοια του άμεσου δόλου, παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών, από την οποία, ως παραγωγό αιτία, παραπλανήθηκε κάποιος και προέβη στην επιζήμια για τον ίδιο ή άλλον πράξη, παράλειψη ή ανοχή, η παράσταση δε ψευδών γεγονότων μπορεί να συνίσταται σε οποιαδήποτε ανακοίνωση, δήλωση ή ισχυρισμό, στον οποίο υπάρχει ανακριβής απεικόνιση της πραγματικότητας, μπορεί δε να είναι ρητή ή να συνάγεται και συμπερασματικά από τη συμπεριφορά του δράστη και γ) βλάβη ξένης, κατά το αστικό δίκαιο, περιουσίας, η οποία να τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την απατηλή συμπεριφορά (παραπλανητική ενέργεια ή παράλειψη του δράστη) και τη συνεπεία αυτής πλάνη εκείνου που προέβη στην περιουσιακή διάθεση, χωρίς να απαιτείται ταυτότητα παραπλανηθέντος και ζημιωθέντος. Η κατά τα προεκτεθέντα παραπλάνηση του άλλου πραγματώνεται με τρεις, υπαλλακτικά μικτούς, τρόπους (παράσταση, απόκρυψη, παρασιώπηση), οι οποίοι κατατείνουν σε ένα και το αυτό έγκλημα και διαφέρουν εννοιολογικά μεταξύ τους. Οι δύο πρώτοι συνιστούν περιπτώσεις θετικής απατηλής συμπεριφοράς, ενώ ο τρίτος συνιστά περίπτωση απατηλής συμπεριφοράς με παράλειψη, δηλαδή με την παράλειψη ανακοίνωσης αληθινών γεγονότων, για τα οποία υπήρχε υποχρέωση ανακοίνωσης από το νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη συμπεριφορά του υπαιτίου. Ως γεγονότα, κατά την έννοια του ως άνω άρθρου, νοούνται τα πραγματικά περιστατικά, ήτοι τα συμβεβηκότα του εξωτερικού κόσμου, που απεικονίζουν την πραγματικότητα, τα οποία ανάγονται στο παρελθόν ή στο παρόν και όχι εκείνα που πρόκειται να συμβούν στο μέλλον, όπως είναι οι απλές υποσχέσεις ή οι συμβατικές υποχρεώσεις. Εάν, όμως, οι υποσχέσεις συνοδεύονται από άλλες παραστάσεις ψευδών γεγονότων, κατά τρόπο που να δημιουργείται η εντύπωση μελλοντικής εκπλήρωσής τους με βάση την εμφανιζόμενη ψευδή κατάσταση, τότε οι υποσχέσεις αυτές αποτελούν απατηλή συμπεριφορά. Περιουσιακό όφελος συνιστά η αύξηση της περιουσίας του ίδιου του δράστη ή άλλου, καθώς και η ευνοϊκότερη διαμόρφωση της περιουσιακής κατάστασης οιουδήποτε από αυτούς. Το περιουσιακό αυτό όφελος είναι παράνομο, όταν ο δράστης ή το άλλο πρόσωπο δεν έχει νόμιμη αξίωση κατά του παθόντος, ο δε αξιούμενος, για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος τούτου, σκοπός οφέλους αποτελεί υποκειμενικό στοιχείο του αδίκου (έγκλημα με "υπερχειλή υποκειμενική υπόσταση"). Τέλος, η περιουσιακή βλάβη, που, κατά τα προεκτεθέντα, υπάρχει σε περίπτωση μείωσης ή χειροτέρευσης της περιουσίας του παθόντος, πρέπει, ως στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της απάτης, να είναι άμεσο, αναγκαίο και αποκλειστικό αποτέλεσμα της περιουσιακής διάθεσης, ήτοι της πράξης, παράλειψης ή ανοχής, στην οποία προέβη εκείνος που πλανήθηκε από την απατηλή συμπεριφορά του δράστη. Πρέπει να υπάρχει, δηλαδή, αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της απατηλής συμπεριφοράς και της πλάνης, που προκλήθηκε από αυτήν, καθώς και μεταξύ της πλάνης αυτής και της περιουσιακής βλάβης, η οποία πρέπει να είναι το άμεσο, αναγκαίο και αποκλειστικό αποτέλεσμα της πλάνης και της λόγω αυτής πράξης, παράλειψης ή ανοχής του πλανηθέντος. Χρόνος τέλεσης του εγκλήματος της απάτης θεωρείται, ενόψει του άρθρου 17 ΠΚ, ο χρόνος, κατά τον οποίο ο δράστης, με σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος, ενήργησε και ολοκλήρωσε την απατηλή συμπεριφορά του, προβαίνοντας στην παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή στην αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση των αληθινών, που συνιστούν τους υπαλλακτικώς μικτούς τρόπους τέλεσης της απάτης, είναι δε αδιάφορος ο μεταγενέστερος χρόνος επέλευσης της περιουσιακής βλάβης στον παθόντα, με την οποία ολοκληρώνεται η απάτη, καθώς και ο χρόνος, που επιχειρήθηκε η ζημιογόνος ενέργεια, παράλειψη ή ανοχή του παραπλανηθέντος (Ολ. ΑΠ 1/2020, ΑΠ 892/2021). Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 45 του προϊσχύσαντος ΠΚ, αν δύο ή περισσότεροι τέλεσαν από κοινού την αξιόποινη πράξη, ο καθένας τους τιμωρείται ως αυτουργός, ενώ σύμφωνα με την ίδια διάταξη του νέου, ισχύοντος από 1-7-2019 ΠΚ, "Αν δύο ή περισσότεροι πραγμάτωσαν από κοινού, εν όλω ή εν μέρει, τα στοιχεία της περιγραφόμενης στον νόμο αξιόποινης πράξης, καθένας τους τιμωρείται ως αυτουργός". Με τον όρο "από κοινού", με τον οποίο εκφράζεται η έννοια της συναυτουργίας, νοείται αντικειμενικά μεν η σύμπραξη στην εκτέλεση της κύριας πράξης και υποκειμενικά ο κοινός δόλος, δηλαδή ότι ο κάθε συμμέτοχος θέλει ή αποδέχεται την πραγμάτωση της αντικειμενικής υπόστασης του διαπραττόμενου εγκλήματος, γνωρίζοντας ότι και οι λοιποί συμμέτοχοι πράττουν με δόλο τέλεσης του ίδιου εγκλήματος. Η σύμπραξη στην εκτέλεση της κύριας πράξης μπορεί να συνίσταται ή στο ότι καθένας πραγματώνει την όλη αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος ή ότι το έγκλημα πραγματώνεται με συγκλίνουσες επί μέρους πράξεις των συμμέτοχων, ταυτόχρονες ή διαδοχικές, χωρίς να είναι αναγκαίο να αναφέρονται στην απόφαση και οι επιμέρους υλικές ενέργειες καθενός από τους συναυτουργούς, αλλά, για τον έλεγχο από τον Άρειο Πάγο της ορθής ερμηνείας και εφαρμογής του άρθρου 45 του ΠΚ, πρέπει να αναφέρονται τα πραγματικά περιστατικά, βάσει των οποίων το δικαστήριο δέχθηκε ότι ο δράστης συμμετείχε στην τέλεση του εγκλήματος ως συναυτουργός (Ολ. ΑΠ 1/2020, ΑΠ 607/2023, ΑΠ 3/2023, ΑΠ 1417/2022). Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ, όταν αναφέρονται σε αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας, είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο, δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογίας και στην περίπτωση που αυτή εξαντλείται σε επανάληψη του διατακτικού της απόφασης, το οποίο, όμως, εκτός από τα τυπικά στοιχεία του κατηγορητηρίου, περιέχει και πραγματικά περιστατικά τόσο αναλυτικά και με τόση πληρότητα, ώστε να καθίσταται περιττή η διαφοροποίηση της διατύπωσης του σκεπτικού της. Σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα, που λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο, προκειμένου να μορφώσει την καταδικαστική του κρίση, όπως επιβάλλουν οι διατάξεις των άρθρων 177 παρ.1 και 178 του ΚΠΔ, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τί προέκυψε από το καθένα χωριστά. Πρέπει, όμως, να προκύπτει με βεβαιότητα ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά κατ' επιλογή, ενώ δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους και δεν απαιτείται να προσδιορίζεται ποιό βάρυνε περισσότερο για τον σχηματισμό της δικανικής κρίσης, ούτε χρειάζεται να διευκρινίζεται από ποιό ή ποιά αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή. Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άλλα, αφού δεν εξαιρέθηκαν ρητά, ούτε ανακύπτει ανάγκη αιτιολόγησης, γιατί δεν εξαίρονται τα λοιπά. Εξάλλου, δεν αποτελεί λόγο αναίρεσης η εσφαλμένη εκτίμηση αποδείξεων και, ειδικότερα, η εσφαλμένη εκτίμηση και αξιολόγηση των μαρτυρικών καταθέσεων και των εγγράφων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού στοιχείου χωριστά και η παράλειψη συσχέτισης των αποδεικτικών μέσων μεταξύ τους, καθόσον, στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της έλλειψης αιτιολογίας, πλήττεται ανεπίτρεπτα η περί τα πράγματα κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας. Τέλος, λόγο αναίρεσης της απόφασης συνιστά, κατά το άρθρ. 510 παρ.1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ και η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει στον νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. (Ολ. ΑΠ 2/2019, ΑΠ 1683/2022, ΑΠ 490/2019). Περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, που ιδρύει τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο από το άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' του ΚΠΔ, συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διάταξης αυτής, η οποία υπάρχει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που προκύπτει από την αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού και του διατακτικού της και ανάγεται στα στοιχεία και στην ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση (ΑΠ 622/2023).
Στην προκείμενη περίπτωση, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, με την προαναφερόμενη υπ` αριθμ. 256/2023 απόφασή του, αφού εκτίμησε και αξιολόγησε τα αναφερόμενα, ως προς το είδος τους, αποδεικτικά μέσα (καταθέσεις μαρτύρων κατηγορίας και υπεράσπισης, αναγνωσθέντα έγγραφα, αναγνωσθείσα πρωτόδικη απόφαση), δέχτηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: "Με αφορμή δημοσίευμα της εφημερίδας "..." (αρ. φύλλου 29226 της 6.4.2012) με τίτλο "Απάτη σε βάρος μικροεπενδυτών-Εταιρία έταζε δήθεν επιχορηγήσεις", σύμφωνα με το οποίο, με δέλεαρ τα προγράμματα του ΕΣΠΑ, εταιρία της Θεσσαλονίκης φερόταν να έχει εξαπατήσει δεκάδες μικροεπενδυτές στους οποίους είχε τάξει επιδοτήσεις για εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών και ανάπτυξη σαλιγκαροκαλλιεργειών, αποσπώντας από αυτούς τουλάχιστον 2,5 εκατομμύρια ευρώ για την σύνταξη 70, περίπου, φακέλων που θα κατέθετε στο Υπουργείο Ανάπτυξης, χωρίς όμως να επιτευχθεί η έγκριση και η είσπραξη της επιδότησης, ενώ αγνοούνταν η τύχη τόσο των φακέλων που συντάχθηκαν, όσο και των κεφαλαίων των μικροεπενδυτών, το οποίο (δημοσίευμα) ακολούθησε νεότερο της ίδιας εφημερίδας, με ημερομηνία 25.4.2012, που αύξησε κατακόρυφα τον αριθμό των μικροεπενδυτών και το συνολικό ποσό που αυτοί απώλεσαν, αλλά και την υποβολή μηνύσεων εκ μέρους των φερομένων ως παθόντων, διενεργήθηκε έρευνα του ΣΔΟΕ, η οποία εξελίχθηκε σε διεξαγωγή κυρίας ανακρίσεως και με το 331/2015 βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης παραπέμφθηκαν ως κατηγορούμενοι οι Ν. Χ. του Σ., Β. Σ. του Γ., Κ. Α. του Κ., Α. Κ. του Λ., Γ. Ρ. του Μ. και Π. Ζ. του Θ. για να δικαστούν για τις παρακάτω πράξεις : 1) απάτη κατ' εξακολούθηση και κατά συναυτουργία από υπαίτιους που δρουν κατ' επάγγελμα με συνολικό όφελος και αντίστοιχη ζημία άνω των 30.000 ευρώ αλλά και των 120.000 ευρώ, 2) παράβαση του άρθρου 237 ΠΚ, εμπορία επιρροής-μεσάζοντες κατ' εξακολούθηση και 3) έκδοση ακάλυπτης επιταγής κατ' εξακολούθηση. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την εκκαλούμενη απόφαση του κήρυξε αθώους όλους τους κατηγορούμενους για την παράβαση του άρθρου 237 ΠΚ, αθώους τους κατηγορούμενους Β. Σ., Π. Ζ. και Κ. Α., τον τελευταίο δε τούτων κατά πλειοψηφία, λόγω ισχυρών αμφιβολιών για τη συνδρομή του υποκειμενικού στοιχείου του αδικήματος της απάτης κατ' εξακολούθηση και κατά συναυτουργία από υπαίτιους που δρούν κατ' επάγγελμα με συνολικό όφελος και αντίστοιχη ζημία άνω των 30.000 ευρώ αλλά και των 120.000 ευρώ, στα πρόσωπα αυτών, σε ότι αφορά την περίπτωση του παθόντος Α. Χ., κήρυξε απαράδεκτη την ασκηθείσα ποινική δίωξη σε βάρος του κατηγορουμένου Κ. Α. λόγω δεδικασμένου (έχει απαλλαγεί αμετακλήτως με το υπ' αριθμ. 1095/2015 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης), τον κατηγορούμενο Γ. Ρ. ένοχο, κατ' επιτρεπτή βελτίωση της κατηγορίας, ως απλό συνεργό των μερικότερων πράξεων απάτης που περιγράφονται στο διατακτικό της εκκαλουμένης, τους κατηγορούμενους Ν. Χ. και Α. Κ. ενόχους της απάτης κατ' εξακολούθηση και κατά συναυτουργία από υπαίτιους που δρουν κατ' επάγγελμα με συνολικό όφελος και αντίστοιχη ζημία άνω των 30.000 ευρώ αλλά και των 120.000 ευρώ και τον Κωνσταντίνο, και τέλος αφού κήρυξε απαράδεκτη την ασκηθείσα ποινική δίωξη σε βάρος του Κ. Α. λόγω εκκρεμοδικίας για την επιμέρους υπό στοιχείο ιστ πράξη της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής, και λόγω δεδικασμένου για τις επιμέρους θ, ι, ιβ και ιγ πράξεις της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής, κήρυξε αυτόν ένοχο της πράξης της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής κατ' εξακολούθηση, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο διατακτικό της εκκαλούμενης. Ακολούθως το Δικαστήριο τούτο με την υπ' αριθμ. 482/2020 απόφασή του, κατά τη δικάσιμο της 14.10.2020, με την οποία ανέβαλε την κρινόμενη υπόθεση αναφορικά με την εκκαλούσα-κατηγορουμένη Α. Κ., λόγω κωλύματος (ασθένεια) στο πρόσωπο του συνηγόρου της Α. Δ., για τη δικάσιμο 21.1.2021, έπαυσε την ασκηθείσα ποινική δίωξη σε βάρος του εκκαλούντος-κατηγορουμένου Ν. Χ. λόγω θανάτου αυτού. Περαιτέρω από το σύνολο του αποδεικτικού υλικού αποδείχθηκε ότι με όχημα τρεις εταιρίες, την "...", την "... Ε.Ε.", με τον διακριτικό τίτλο ..., και την "... ΕΠΕ", οι παραπάνω αναφερόμενοι κατηγορούμενοι, εκ των οποίων διάδικος στην παρούσα δίκη είναι μόνο η κατηγορουμένη Α. Κ., με τους διακριτούς ρόλους που θα αναφερθούν στη συνέχεια για τον καθένα και την διαπιστωθείσα ή μη αντίστοιχη ποινική απαξία των πράξεών τους, έπεισαν έναν αριθμό ανθρώπων, ο αναλυτικός κατάλογος των οποίων παρατίθεται παρακάτω, και οι οποίοι ενεργούσαν είτε ως φυσικά πρόσωπα είτε ως εκπρόσωποι νομικών προσώπων, να τους αναθέσουν την υπαγωγή σε αναπτυξιακό νόμο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που τους ενδιέφεραν και αφορούσαν οι περισσότερες σε κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων, ενώ υπήρξαν και 4 περιπτώσεις εγκατάστασης σαλιγκαροτροφείων και 1 περίπτωση ανακαίνισης καταστήματος. Η όλη υπόθεση, κατά την κρίση του δικαστηρίου, εξελίχθηκε ως εξής: Ο Κ. Α., δραστηριοποιούνταν από το έτος 1982 στον κλάδο των οικοδομών ως αρχιτέκτονας διατηρώντας για το λόγο αυτό οργανωμένο αρχιτεκτονικό γραφείο, με προσωπικό, στην οδό ..., στη Θεσσαλονίκη και ασκώντας τη δραστηριότητά του είτε ατομικά είτε μέσω πέντε συνολικά προσωπικών εταιριών, ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων. Από την επαγγελματική του δραστηριότητα κατέστη ως επαγγελματίας φερέγγυος, με καλή φήμη, κοινωνική δράση στον τομέα του αθλητισμού, ακίνητη περιουσία και οικονομική άνεση. Όταν ανέκυψε η γνωστή σε όλους κρίση στον κλάδο των οικοδομών, το γραφείο του εξακολουθούσε να λειτουργεί με παρεμφερείς εργασίες, όπως ανακαινίσεις, εκδόσεις πιστοποιητικών ενεργειακής απόδοσης κλπ, οπωσδήποτε όμως ο κύκλος των εργασιών του είχε σημαντικά μειωθεί, γεγονός που σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος ήταν πρόσφορος σε επιχειρηματικές προτάσεις που θα ενίσχυαν την επιχειρηματικότητά του. Περί τα τέλη του θέρους 2010 ο φίλος του Τ. Τ., μεσίτης στο επάγγελμα, τον έφερε σε επαφή με την κατηγορουμένη, Α. Κ., μοναδική μέτοχο της συμβουλευτικής για επενδύσεις εταιρίας περιορισμένης ευθύνης, με έδρα την Κύπρο και την επωνυμία "...". Κατά τους ισχυρισμούς του Α., οι οποίοι ως προς το προφίλ της Κ. επιβεβαιώθηκαν και από τους μετέπειτα παθόντες που κατέθεσαν ως μάρτυρες στο ακροατήριο, η τελευταία εμφανιζόταν ως άτομο με δυνατότητα να διάγει πολυτελή βίο, είναι δε χαρακτηριστικό ότι κατά την παραμονή της στη Θεσσαλονίκη διέμενε σε σουίτα στο Μακεδονία Παλλάς και ότι διατηρούσε κατοικία και γραφεία πλούσια διακοσμημένα σε πολυώροφη οικοδομή στο Ψυχικό. Ως προς την ιδιότητά της δήλωνε ότι είναι οικονομολόγος, εξειδικευμένη στην υπαγωγή των πελατών της στα επενδυτικά προγράμματα του Υπουργείου Ανάπτυξης, με τη βοήθεια του Ν. Χ., που ήταν υψηλόβαθμο στέλεχος του εν λόγω υπουργείου. Όπως δε θα αναφερθεί στη συνέχεια, ο Ν. Χ., ο οποίος κατά τον κρίσιμο χρόνο τελούσε σε αυτοδίκαιη αργία λόγω της επιβληθείσας σε αυτόν πειθαρχικής ποινής της οριστικής παύσης, επιβεβαίωνε με την παρουσία του τη σημαντική θέση του στο υπουργείο, ενώ χρησιμοποιούσε και άλλα πρόσωπα, δήθεν υπαλλήλους, κατά τη διάρκεια σκηνοθετημένων ελέγχων της πορείας των υποτιθέμενων επιδοτούμενων έργων. Η επίτευξη της συνεργασίας με συμμετοχή του Κ. Α. στην εταιρία της Α. Κ.. δεν ήταν άμεση, αλλά προϊόν συναντήσεων και, κατά τους ισχυρισμούς του Κ. Α., σύμφωνα με την απολογία του στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, συνέπεια ορισμένων διασταυρωτικών πληροφοριών. Η Α. Κ. και ο Ν. Χ. επιθυμούσαν τη συνεργασία του Κ. Α. για να εκμεταλλευτούν την επαγγελματική του φήμη και τις πολλές γνωριμίες του και να προσελκύσουν πελάτες σε επενδυτικά προγράμματα από τη Βόρειο Ελλάδα. Κατά γενική ομολογία, ο τρόπος με τον οποίον εκφραζόταν η Α. Κ., επιβεβαίωνε την άποψη ότι γνώριζε άριστα τη διαδικασία της έγκρισης μιας επιδότησης και ότι της ήταν εύκολο με τις διασυνδέσεις της, δηλαδή τον Ν. Χ. και τις δικές του επαφές, να την εξασφαλίσει. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Κ. Α. στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, οι οποίοι ναι μεν δεν επιβεβαιώθηκαν αλλά και δεν αντικρούσθηκαν από μαρτυρίες τρίτων ή άλλα στοιχεία, όταν κάποτε γνωστός του επιχειρηματίας του ζήτησε να διερευνήσει μέσω της Α. Κ.. για ποιο λόγο δεν εγκρίνεται η εκταμίευση της επιδότησής του για την κατασκευή ξενοδοχειακής μονάδας στο νησί της Κω, η τελευταία τον ενημέρωσε αμέσως ότι το πρόβλημα υφίσταται στον εντοπισμό εικονικών τιμολογίων στον φάκελο του έργου, γεγονός που φέρεται ότι έπεισε τον Κ. Α.. για τις προσβάσεις της Α. Κ.. στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Μετά πάροδο επτά μηνών περίπου και αφού ο Κ. Α. είχε πλέον συναντηθεί με τον Ν. Χ., ο οποίος αναφερόταν διαρκώς στις διασυνδέσεις του με σημαντικά πρόσωπα στον τομέα της ανάπτυξης, αλλά και στο γεγονός ότι ήταν παντρεμένος με την αδελφή του Μ., αρχηγού της Χρυσής Αυγής, ο Κ. Α. εισήλθε ως μέτοχος στην εταιρία της Α. Κ.., την SKS. Το αντικείμενο της συνεργασίας θα ήταν, κυρίως, η εξασφάλιση επιδοτήσεων για την κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων. Στο σχέδιο, το οποίο παρουσιαζόταν στους υποψήφιους επενδυτές διαλαμβανόταν η διαβεβαίωση ότι υπήρχαν αδιάθετα χρήματα, ύψους 1,5 δις ευρώ στο Υπουργείο Ανάπτυξης, που μπορούσαν να επενδυθούν σε επιχειρήσεις πράσινης ενέργειας. Και ότι παρόλο που ο επενδυτικός νόμος 3299/2004, ο οποίος ρύθμιζε τα της υπαγωγής των επιχειρήσεών τους σε επενδύσεις, είχε καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή αιτήσεων την 31.1.2010, υπήρχε τρόπος να ενταχθούν νέες επενδύσεις σε αυτόν με την εξαγορά των αιτήσεων παλαιών υποψήφιων επενδυτών, που για διάφορους λόγους δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στις προϋποθέσεις της επιδότησης, όπως το κατώτατο όριο κόστους του έργου, το οποίο τύχαινε να μειωθεί στο διάστημα από την υποβολή του σχεδίου στο υπουργείο έως την έγκρισή του. Παρουσιαζόταν όμως και η εκδοχή ότι είχε δοθεί μια σιωπηρή παράταση για την υποβολή νέων αιτήσεων. Η Α. Κ., με τη βοήθεια δικών της νομικών συμβούλων, συνέταξε σχέδιο ιδιωτικού συμφωνητικού, το οποίο και χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια στις υπό έρευνα περιπτώσεις, στο οποίο προβλεπόταν ρητά ότι ο συμβαλλόμενος με την SKS θα προκατέβαλε το ποσό των 30.000 ευρώ, το οποίο θα αναλωνόταν στην εξαγορά των ήδη υποψηφίων, τη σύνταξη των νέων αιτήσεων στο υπουργείο, τη σύνταξη της μελέτης και τα έξοδα της εταιρίας. Το δέλεαρ νια όσους συναλλάχθηκαν στη συνέχεια με τους προαναφερόμενους και κατέβαλαν τις προκαταβολές, τις οποίες και απώλεσαν αφού τα έργα δεν υλοποιήθηκαν, ήταν το πολύ χαμηλό ποσό της δικής τους συμμετοχής στο κόστος κατασκευής. Οι κατηγορούμενοι υπόσχονταν ότι με μόνο την προκαταβολή ήταν σε θέση να ολοκληρώσουν τα έργα που αναλάμβαναν στο συμφωνημένο χρόνο. Και ναι μεν η υπόσχεση από μόνη της ως γεγονός που ανάγεται στο μέλλον δεν αρκεί για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα της απάτης, ακόμη και αν υφίσταται η ενδιάθετη βούληση του υποσχόμενου να μην πραγματοποιήσει την υπόσχεση, συνοδευόταν όμως από ψευδή περιστατικά που έπεισαν τους αντισυμβαλλόμενους τους ότι η εκπλήρωση της υπόσχεσης ήταν εφικτή. Ειδικότερα, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχε δυνατότητα να ενταχθούν πλέον αιτήσεις των ενδιαφερομένων στο Υπουργείο Ανάπτυξης για να τύχουν επιδότησης και να εκταμιευθούν τα αντίστοιχα ποσά, οι Α. Κ., Ν. Χ., Κ. Α. και Β. Σ. διαβεβαίωναν ότι ήταν δυνατή η εξαγορά παλαιότερων αιτήσεων και ότι, λόγω των αδιάθετων κονδυλίων από προγράμματα ΕΣΠΑ, είχε δοθεί μια σιωπηρή παράταση, αυτός δε ήταν και ο λόγος που ζητούσαν την προκαταβολή, ενώ κατά τα λεγόμενά τους ο υποψήφιος επενδυτής δεν θα προέβαινε σε κανένα άλλο έξοδο. Για να διαφημίσουν το επιχείρημα αυτό, το οποίο αποδείχθηκε ψευδές, οργάνωναν ημερίδες, όπου, απευθυνόμενοι σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων, μέρος των οποίων έπεισαν, προέβαλαν αναλυτικά και με πειστικότητα τα επιχειρήματά τους για τη βέβαιη ένταξη της αίτησης στο πρόγραμμα επιδότησης. Ταυτόχρονα, ο πολυτελής τρόπος ζωής των Α. Κ.. και Ν. Χ., το περισπούδαστο και αφ' υψηλού ύφος του τελευταίου {είναι χαρακτηριστικό ότι στην πλειοψηφία τους οι μάρτυρες που κατέθεσαν παρατήρησαν ότι κάπνιζε μόνο πούρα), η καλή φήμη του Κ. Α. στην αγορά και η τεχνογνωσία του Β. Σ., τους έπεισαν ότι όντως το σχέδιό τους ήταν βιώσιμο και ότι οι εταιρίες των κατηγορουμένων είχαν την δυνατότητα να ανταπεξέλθουν. Και ναι μεν αρκετοί μάρτυρες κατέθεσαν ότι δεν τους ενδιέφερε εάν η επιδότηση τελικώς θα εγκρινόταν, όμως η δυνατότητα χρηματοδότησης του έργου από το κράτος συνιστούσε ένα αντικειμενικό κριτήριο που τους έπειθε ότι οι ανωτέρω (Ν. Χ., Α. Κ., Κ. Α. και Β. Σ.) με βάσιμα επιχειρήματα και αναφερόμενοι σε σαφείς όρους ήταν σε θέση να ολοκληρώσουν το έργο που υπόσχονταν. Οι προτεινόμενοι δε όροι συνεργασίας ήταν σαφώς ευνοϊκότεροι από τους όρους όλων των ανταγωνιστών κατασκευαστών που, όπως ήταν ευνόητο, ζητούσαν από τους πελάτες να χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι το κόστος του έργου. Ειδικότερα, ο επενδυτής προκατέβαλε το ποσό των 30.000 ευρώ για την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου 100 ΚWρ. Η αξία του κατασκευαστικού έργου όμως ανερχόταν σε 380.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του εργολαβικού οφέλους από 180.000 ευρώ περίπου. Για να ανταπεξέλθει στο κόστος, αλλά και για να έχει κέρδος, ο αντισυμβαλλόμενος του επενδυτή εργολάβος, εκτός της προκαταβολής η οποία θα αναλωνόταν στην εξαγορά υφιστάμενης αίτησης του ήδη υποψηφίου και στο σχηματισμό φακέλου με τις απαραίτητες μελέτες, θα ελάμβανε το ποσό που θα εκταμιευόταν από την έγκριση της επιδότησης, η οποία μπορούσε να φθάσει μέχρι και το 50% της υποβληθείσας δαπάνης, καθώς και το 50% της ετήσιας απόδοσης για τα πρώτα τέσσερα χρόνια, η οποία ετήσια απόδοση ήταν της τάξεως των 80.000 ευρώ περίπου, εφόσον το έργο ανταποκρινόταν στις προδιαγραφές του. Το πλεονέκτημα του προγράμματος που προσέφεραν οι κατηγορούμενοι έγκειτο στο ότι το έργο μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς να καταφύγει ο υποψήφιος επενδυτής σε τράπεζες, με τις γνωστές καθυστερήσεις λόγω του ελέγχου της πιστοληπτικής του ικανότητας και με τις επιβαρύνσεις της διαδικασίας με έξοδα και τόκους. Για την αγορά του εξοπλισμού, που ήταν και τα μεγαλύτερα κονδύλια του προβλεπόμενου κόστους, θα χρησιμοποιούνταν εγγυητικές επιστολές, για τις οποίες θα γίνει λόγος στη συνέχεια. Ο ίδιος ο Κ. Α. εγγυόνταν προσωπικά την εκτέλεση του έργου εκδίδοντας μεταχρονολογημένες επιταγές, ισόποσες της προκαταβολής, οι οποίες έφεραν ημερομηνία έκδοσης την προβλεπόμενη ημερομηνία παράδοσης του έργου. Η προσωπική αυτή εγγύηση ενός γνωστού και φερέγγυου επαγγελματία συνετέλεσε στο να πείθονται οι υποψήφιοι επενδυτές για την ευνοϊκή έκβαση της συμφωνίας, δηλαδή για το εφικτό της πραγμάτωσής της. Την άνοιξη του 2011 ο Κ. Α. μεσίτευσε ώστε η εταιρία "... Ο.Ε." να υπαχθεί στο δήθεν πρόγραμμα επιδότησης για την κατασκευή φωτοβολταΐκού πάρκου στους Γομφούς Τρικάλων. Η εν λόγω εταιρία κατείχε άδεια κατασκευής φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 100 KWp. Η εταιρία συμβλήθηκε με την SKS για την προώθηση του φακέλου και την εταιρία ... ως κατασκευάστρια, στην οποία μετείχαν ο Α. Σ. και ο Β. Σ., που συνέταξε τη μηχανολογική μελέτη. Τα μέλη της εταιρίας, κυρίας του έργου, είχαν σχέση με τον Κ. Α.. φιλική και συναδελφική. Η Α. Κ. έλαβε προκαταβολή 20.000 ευρώ, για την οποία εξέδωσε παραστατικό και απέστειλε στον Κ. Α.. αριθμό πρωτοκόλλου αίτησης περί ένταξης του έργου στον αναπτυξιακό νόμο. Στην υπόθεση αυτή διερευνήθηκε για πρώτη φορά ο τρόπος αντιμετώπισης του κόστους της κατασκευής. Η Α. Κ. αναφέρθηκε στο αξιόχρεό της και στο ότι μπορούσε με τη βοήθεια του Ε. (Ε.) Γ., σε βάρος του οποίου εκκρεμούσε το 27/2014 ένταλμα σύλληψης της Ε' Ανακρίτριας Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης και γι' αυτό δεν εισήχθη η σε βάρος του σχηματισθείσα δικογραφία ως φυγόδικου, ιδιώτη τραπεζίτη (private banker), να εκδώσει εγγυητικές επιστολές υπέρ της SKS και, με τον τρόπο αυτό, να καλύψει τα έξοδα αγοράς του μηχανολογικού εξοπλισμού. Ως προμηθεύτρια αυτού επιλέχθηκε η εταιρία ..., θυγατρική του ομίλου .... Αντιθέτως, η δαπάνη για την αγορά των κινητών βάσεων στήριξης των πάνελ από την εταιρία ... έγινε σε μετρητά που καταβλήθηκαν στην εν λόγω εταιρία. Μετά από συνεχή ηλεκτρονική αλληλογραφία με την εδρεύουσα στην Αθήνα αντιπροσωπεία της ..., εκδόθηκε εγγυητική επιστολή υπέρ της SKS για εμπορεύματα αξίας 555.000 ευρώ, τα οποία η ... τοποθέτησε στο έργο που αποπερατώθηκε. Όπως όμως κατέθεσε ο Α. Σ., η εταιρία του οποίου κατασκεύασε το έργο, αυτό πληρώθηκε τελικά με δόσεις από τους ιδιοκτήτες του πάρκου, αφού η επιδότηση ουδέποτε δόθηκε. Την ίδια ακριβώς εξέλιξη είχαν και τα φωτοβολταϊκά πάρκα των Ι. και Κ., τα οποία, ομοίως, ολοκλήρωσε η ... έως τα μέσα του 2011. Ο Σ. απασχολήθηκε εντατικά στην έκδοση της εγγυητικής επιστολής και στη συνέχεια της έγκρισης της αύξησής της στο ποσό των 1.520.000 ευρώ, έχοντας διαρκή ηλεκτρονική επικοινωνία και τηλεφωνικές επαφές με τους εμπλεκομένους, δηλαδή την αντιπροσωπεία της ... στην Ελλάδα και τις τράπεζες ώστε να διατυπωθεί το επιθυμητό για την προμηθεύτρια εταιρία κείμενο της εγγυητικής επιστολής, η οποία έπρεπε να είναι ανέκκλητη και μεταβιβάσιμη. Η ... απέστειλε στη συνέχεια αντίστοιχης, προς το υπόλοιπο αξίας, εμπορεύματα, τα οποία τοποθετήθηκαν σε αποθηκευτικό χώρο μέχρι την εγκατάστασή τους στα έργα. Στη συνέχεια όταν ανέκυψε θέμα με τις εγγυητικές επιστολές, δηλαδή αποδείχθηκε ότι αυτές δεν εκδόθηκαν από τις φερόμενες ως εκδότριες τράπεζες, αλλά κατασκευάστηκαν ως εξ αρχής πλαστές από τον Έ. Γ., ο ίδιος (Σ.) απέστειλε τα εμπορεύματα πίσω στην .... Σημειώνεται ότι οι εγγυητικές επιστολές, οι οποίες έχουν εκδοθεί στα Αγγλικά, δεν προσκομίζονται σε μετάφραση στην ελληνική γλώσσα. Η πλαστότητα των επιστολών ήταν σε γνώση των Α. Κ.. και Ν. Χ. και ήταν το απαραίτητο μέσο για να ξεκινήσει το πρώτο έργο της "... Ο.Ε.", το οποίο και λειτούργησε ως βιτρίνα για τους λοιπούς επενδυτές. Στο μεταξύ ο Κ. Α. προσέγγιζε φίλους, παλιούς συνεργάτες και συγγενείς και τους έφερνε σε επαφή με την Α. Κ., τόσο σε κατ' ιδίαν συναντήσεις στο γραφείο του, όσο και σε εκδηλώσεις που οργανώνονταν σε δημόσιους χώρους, όπου εμφανιζόταν και ο Ν. Χ.. Η εντυπωσιακή επίδειξη γνώσεων της Α. Κ.. και οι διαβεβαιώσεις του Ν. Χ. σε συνδυασμό με το εξαιρετικά δελεαστικό σχέδιο επένδυσης είχαν ως αποτέλεσμα την προσέλκυση σημαντικού αριθμού επενδυτών. Από τα πρόσωπα αυτά που είτε λειτουργούσαν ατομικά είτε ως εκπρόσωποι νομικών προσώπων ελήφθησαν οι προκαταβολές, οι οποίες αναφέρονται παρακάτω και οι οποίες ουδέποτε επιστράφηκαν, το συνολικό ποσό των οποίων ανέρχεται σε 1.094.500 ευρώ. Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2011 ο Β. Σ. αποχώρησε από την ... και συνήψε με τον Κ. Α.. και την Α. Κ. την ..., με έδρα τη Βουλγαρία και σκοπό την εμπορία του εξοπλισμού των φωτοβολταϊκών πάρκων με βάσεις (τράκερς) και πάνελ. Ταυτόχρονα ο Κ. Α. συνέστησε νέα εταιρία με την Α. Κ. την ..., η οποία αναλάμβανε, αντί της SKS, με τη σύνταξη πανομοιότυπων ιδιωτικών συμφωνητικών, από τον Οκτώβριο και μετά, την κατασκευή των φωτοβολταΐκών πάρκων και των σαλιγκαροτροφείων, για τα οποία ομοίως υπήρχαν διαβεβαιώσεις ότι θα ενταχθούν στο υφιστάμενο πρόγραμμα επιδότησης. Περί τα τέλη του 2011 οι εγκρίσεις δεν είχαν προχωρήσει και οι επιδοτήσεις, φυσικά, δεν εκταμιεύονταν με αποτέλεσμα να βαλτώσουν τα έργα. Ο Κ. Α., που είχε αναλάβει με τα συμφωνητικά και ατομική ευθύνη, ζητούσε από τους συμβεβλημένους πίστωση χρόνου και αντικαθιστούσε τις μεταχρονολογημένες επιταγές με άλλες που φέρουν χρόνο έκδοσης μεταγενέστερο και οι οποίες αναφέρονται στο διατακτικό. Ο Ν. Χ., απέστειλε το από 11.7.2011 έγγραφο με αριθμό πρωτοκόλλου δυσανάγνωστο, το οποίο υποτίθεται ότι είχε εκδοθεί από το Υπουργείο Ανάπτυξης και ειδικότερα το αντίγραφο αυτού, που έφερε στρογγυλή σφραγίδα, από τον προϊστάμενο διεκπεραίωσης Γ. Π., ήταν δε υπογεγραμμένο από τον προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Χ.. Μ.. Το έγγραφο, που, όπως και οι εγγυητικές επιστολές, αποδείχθηκε πλαστό, υποτίθεται ότι συνιστούσε τα πρακτικά συνεδρίασης της επιτροπής αξιολόγησης και αφορούσε στην έγκριση της υπαγωγής των επενδύσεων, στις διατάξεις του νόμου 3851, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί (sic) για 72 περιπτώσεις. Σε όλο αυτό το διάστημα, η Α. Κ. είχε τακτικές επισκέψεις στο γραφείο του Κ. Α., ο οποίος στο μεταξύ το επεξέτεινε ενσωματώνοντας σε αυτό το διπλανό διαμέρισμα και προσλαμβάνοντας προσωπικό για την κατάρτιση των φακέλων και τη σύνταξη των μελετών, στις οποίες προΐστατο ο Β. Σ.. Ο τελευταίος μάλιστα δραστηριοποιήθηκε στην προσέλκυση πελατών και επειδή ήταν γνώστης των τεχνικών στοιχείων, ήταν το πρόσωπο με το οποίο οι επενδυτές έκαναν τις περισσότερες συζητήσεις. Ο Ν. Χ., με τη βοήθεια του Γ. Ρ., και του επίσης Ν. Ν., αγνώστων λοιπών στοιχείων, για τον οποίον η υπόθεση δεν εισάγεται, επισκεπτόταν έργα στα οποία είχαν ξεκινήσει προκαταρκτικές εργασίες, όπως τα χωματουργικά και παριστάνοντας ότι με τους συνοδούς του απαρτίζει κλιμάκιο ελέγχου του Υπουργείου τα περιεργαζόταν και έκανε λεπτομερείς παρατηρήσεις τις οποίες οι συνοδοί του κατέγραφαν σε σημειωματάρια. Ο Ν. Χ. δεν παρέλειπε να τονίζει τη σημαντική του θέση στο Υπουργείο Ανάπτυξης και τούτο, ενώ εξελίσσονταν σε βάρος του πειθαρχικές διώξεις για ενέργειες παρόμοιες με τις εκδικαζόμενες. Ταυτόχρονα στη ΔΕΘ εκείνης της χρονιάς η Α. Κ. εξέθεσε σε περίπτερο, προωθώντας τα εκτροφεία σαλιγκαριών ως κερδοφόρα επιχείρηση. Στο στάδιο αυτό διέδιδε ψευδώς ότι αντιπροσωπεύει την πολύ γνωστή για τη δραστηριότητά της στο αντικείμενο αυτό, εταιρία με την επωνυμία ..., γεγονός το οποίο διαψεύσθηκε αργότερα με ανακοίνωση της εταιρίας αυτής. Η ... συμβλήθηκε σε τέσσερα συνολικά ιδιωτικά συμφωνητικά με ανάλογους όρους (προκαταβολή από τον υποψήφιο επενδυτή, υπόσχεση για την εξασφάλιση επιδότησης κλπ) για την κατασκευή των σαλιγκαροτροφείων μεταξύ δε των συμβαλλομένων, συμμετέχοντας σε εταιρία, ήταν και η κόρη του Κ. Α.. Υπό παρόμοιους όρους και συνθήκες υπογράφηκαν τα ιδιωτικά συμφωνητικά που αναφέρονται στο διατακτικό και επέφεραν την αναλυτικά αναφερόμενη εκεί ζημία σε κάθε παθόντα. Αυτή συνίσταται στις προκαταβολές που έδιδε ο κάθε υποψήφιος επενδυτής ταυτόχρονα με την υπογραφή του συμφωνητικού. Ένα μέρος της προκαταβολής κρατούσε ο Κ. Α.., το μεγαλύτερο όμως μέρος το παρέδιδε στην Α. Κ. και, από το ποσό αυτό, το μεγαλύτερο μερίδιο παραδιδόταν από την Α. Κ. στον Ν. Χ., όπως θα αναφερθεί στη συνέχεια. Την 21.2.2012 ο Β. Σ., μετέβη στην Αθήνα μαζί με τους Ζ., Κ., Μ., Ν., Α. Σ. και Γ., που ήταν όλοι επενδυτές που είχαν δώσει προκαταβολές, χωρίς ωστόσο να έχουν προχωρήσει τα έργα. Στην κάθοδο αυτή, στην οποία συμμετείχε και ο Κ. Α. που έφθασε αργότερα αεροπορικώς, αποκαλύφθηκαν στους επενδυτές κρίσιμα περιστατικά όπως ότι ο Ν. Χ. ουδεμία, πλέον, σχέση διατηρούσε με το Υπουργείο Ανάπτυξης, μάλιστα η επίσκεψη του Β. Σ. στο Υπουργείο για να τον συναντήσει και να πληροφορηθεί την τύχη των φακέλων, έγινε αφορμή να ανοιχθεί το παλιό του γραφείο και στα συρτάρια του να βρεθούν σφραγίδες υπηρεσιακές που δεν δικαιούταν να κατέχει, αλλά ακόμη και ένα περίστροφο. Ο Β. Σ., επιδεικνύοντας το έγγραφο που είχε στείλει ο Ν. Χ. σχετικά με την έγκριση των επιδοτήσεων, σε υπαλλήλους του Υπουργείου, οι οποίοι αντιλήφθηκαν την πλαστότητά του, λίγο έλλειψε να συλληφθεί με εντολή του Υπουργού. Ακολούθησε μια κινηματογραφικού τύπου αναζήτηση της Α. Κ.., η οποία υποχρεώθηκε από τον Β. Σ. και αυτούς που τον συνόδευαν να παγιδέψει τον Ν. Χ. σε δημόσια συνάντηση με τους ανωτέρω, σε εστιατόριο στην Αθήνα. Εκεί οι επενδυτές πληροφορήθηκαν ότι τα χρήματά τους είχαν διαμοιραστεί μεταξύ του Ν. Χ. της Α. Κ.. και του Ν. Α.. σε ποσοστό 60, 20 και 20% αντίστοιχα. Ο Ν. Χ. και η Α. Κ. ομολόγησαν πως δεν είχαν προβεί σε καμία διαδικασία ένταξης των υποψήφιων έργων σε προγράμματα επενδύσεων, ταυτόχρονα δε η Α. Κ. ομολόγησε κλαίγοντας ότι είχε ξοδέψει τα χρήματα, ο Ν. Χ. ότι τα είχε μετατρέψει σε ράβδους χρυσού και ότι δεν ήταν σε θέση να τα ρευστοποιήσει άμεσα, ενώ παράλληλα υπόσχονταν ότι θα έπαιρνε τα χρήματα από τον Γ. Ρ., ενώ ο Κ. Α. δεν αρνήθηκε ότι έλαβε το ανωτέρω ποσοστό. Ο Ν. Χ., για να μπορέσει να τους αποφύγει, κατήγγειλε τους επενδυτές και τον Β. Σ. για εκβίαση, πράξη για την οποία δικάστηκαν και απαλλάχθηκαν τελεσιδίκως, ενώ ταυτόχρονα ένα άλλο πρόσωπο και συνεργός του, υποδυόμενο ανώτερο αξιωματικό της αστυνομίας προσπαθούσε να τους ηρεμήσει με την υπόσχεση ότι θα πάρουν πίσω τα χρήματά τους, επιδεικνύοντας δεσμίδες με χιλιάδες ευρώ αλλά και το όπλο που έφερε. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα η επίσκεψη στην Αθήνα να αποβεί άκαρπη. Εν συνεχεία ο Κ. Α. υποσχέθηκε σε αυτούς και σε άλλους επενδυτές να τους επιστρέψει τα χρήματα που κατέβαλαν, χωρίς όμως να πραγματοποιήσει την υπόσχεσή του, παρά τις συναντήσεις που οργανώθηκαν στο γραφείο του συνηγόρου του με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ αυτού και των παθόντων. Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή ενός εκάστου των κατηγορουμένων στις πράξεις που τους αποδίδονται, στο δικαστήριο δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι η Α. Κ. και ο Ν. Χ., όπως δέχθηκε και η εκκαλούμενη απόφαση ότι είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξαπάτηση των παθόντων με τη επίκληση των ανωτέρω ψευδών περιστατικών (πρωτίστως την ανύπαρκτη δυνατότητα υπαγωγής σε επενδυτικό πρόγραμμα) ως αληθινών.......Από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά στοιχεία προέκυψε ότι η ποινική δίωξη σε βάρος των κατηγορουμένων ασκήθηκε αυτεπαγγέλτως, κατόπιν σχετικής έρευνας του ΣΔΟΕ, η οποία εξελίχθηκε σε διεξαγωγή κύριας ανάκρισης και με το υπ' αριθμ. 331/2015 βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης παραπέμφθηκαν οι κατηγορούμενοι για τις αποδιδόμενες σ' αυτούς πράξεις, μεταξύ των οποίων και η ήδη εκκαλούσα-κατηγορουμένη Α. Κ., η παραπέμφθηκε και με το υπ' αριθμ 672/2017 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης, μεταξύ άλλων και για την πράξη της απάτης κατ' εξακολούθηση και κατά συναυτουργία, που ενδιαφέρει στην προκειμένη περίπτωση........Έγκληση σε βάρος των κατηγορουμένων, για την τελεσθείσα, σε βάρος τους ατομικά ή σε βάρος της εταιρίας της οποίας είναι νόμιμοι εκπρόσωποι, πράξη της απάτης κατ' εξακολούθηση και κατά συναυτουργία (σε κάποιες δε περιπτώσεις που αναφέρονται παρακάτω έχει υποβληθεί έγκληση σε βάρος μόνο κάποιων από τους περισσότερους συμμέτοχους του εγκλήματος - κατηγορούμενους αλλά η ποινική δίωξη ασκήθηκε, κατ' άρθρο 119 του προϊσχύσαντος ΠΚ και ήδη άρθρο 116 ισχύοντος ΠΚ, λόγω του αδιαιρέτου της έγκλησης, εναντίον όλων των συμμετόχων - κατηγορουμένων της αξιόποινης πράξης) υπέβαλαν μόνο οι παθόντες Σ. Ζ. (για ζημία 42.000 ευρώ), Δ. Μ., ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΠΕ" (για ζημία 24.000 ευρώ), η εταιρία με την επωνυμία "... ΟΕ" δια του νομίμου εκπροσώπου της Γ. Μ. (για ζημία 37.000 ευρώ), η εταιρία με την επωνυμία "... ΕΕ" δια της νομίμου εκπροσώπου της Ζ. Θ. (για ζημία 30.000 ευρώ), η εταιρία με την επωνυμία "... ΕΕ" δια του διαχειριστή της Ε. Α. (για ζημία 35.000 ευρώ), η εταιρία με την επωνυμία "... ΕΕ" δια του νομίμου εκπροσώπου της Α. Σ. (για ζημία 22.000 ευρώ), ο Μ. Γ. (για ζημία 10.500 ευρώ), ο Ά. Κ. ατομικά για τον εαυτό του αλλά και για λογαριασμό της εταιρίας "... ΟΕ" (για συνολική ζημία 40.000 ευρώ), η εταιρία με την επωνυμία " ... ΟΕ" δια της νομίμου εκπροσώπου της Σ. Γ. (για ζημία 15.000 ευρώ) (βλ. την από 17.4.2012 έγκληση ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης), Α. Χ. ως νομίμου εκπροσώπου της εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΕ" (για ζημία 33.000 ευρώ) (βλ. την από 28.2.2012 ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης), ο Ζ. Γ. ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ" (για ζημία 53.000 ευρώ) (βλ. την από 28.2.2012 έγκληση ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης), Ε. Ξ. ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ" (για ζημία 33.000 ευρώ) (βλ. την από 29.2.2012 έγκληση ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης), Α. Χ. (για ζημία 140.000 ευρώ (βλ. την από 25.6.2012 έγκληση ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης), ο οποίος όμως δεν παραιτήθηκε από την έγκλησή του όπως ισχυρίζονται οι συνήγοροι υπερασπίσεως της εκκαλούσας-κατηγορουμένης, καθόσον στο φύλλο 29 της υπ' αριθμ. 1602/2018 αναβλητικής τελικά απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων αναφέρεται ότι ο Κ. Τ. ΑΜ 1945 δήλωσε ότι οι εντολείς του Σ. Ι., Α. Ε. και Α. Χ. παρίστανται ως πολιτικώς ενάγοντες στη δίκη αυτή κατά των κατηγορουμένων, πλην του Β. Σ. λόγω ηθικής βλάβης που υπέστησαν από το αδίκημα και ζήτησε να τους καταβάλουν οι κατηγορούμενοι το ποσό των 40 ευρώ, με τη ρητή επιφύλαξη να ασκήσει πλήρως τα δικαιώματά του στα πολιτικά δικαστήρια, Δ. Π. (για ζημία 35.000 ευρώ) (βλ. την από 2.7.2012 έγκληση του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης), Φ. Κ. (για ζημία 35.000 ευρώ) (βλ. την από 13.6.2012 έγκληση ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Σερρών), ο Θ. Μ. ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ" (για ζημία 15.000 ευρώ) (βλ. την από 4.12.2012 έγκληση ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης), οι εταιρίες "..." (για ζημία 90.000 ευρώ) και "... ΕΕ" (για ζημία 60.000 ευρώ) (βλ. την από 21.11.2012 έγκληση ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης) και Θ. Κ. (για ζημία 32.400 ευρώ) (βλ. την από 27.6.2012 ΒΜΔ 2012 Εγχ/634 ΒΩρΔ2012 έγκληση). Για το λόγο αυτό πρέπει η εκκαλούσα-κατηγορουμένη Α. Κ., η οποία, σύμφωνα με όσα αποδείχθηκαν παραπάνω, προέβη στην πράξη αυτή με δόλο, έχοντας πλήρη γνώση ότι εκθέτει ψευδή περιστατικά με σαφή πρόθεση να εξαπατήσει τους παθόντες και να εισπράξει τα χρήματα που συνιστούσαν τις προκαταβολές των μελλοντικών έργων, να κηρυχθεί ένοχη της πράξης της απάτης κατ' εξακολούθηση και κατά συναυτουργία, με συνολικό όφελος και αντίστοιχη ζημία άνω των 120.000 ευρώ, χωρίς τις επιβαρυντικές περιστάσεις της κατ' επάγγελμα τέλεσης των εγκλημάτων, αλλά με βάση τις διατάξεις του άρθρου 386 παρ.1 του ισχύοντος από 1.7.2019 ΠΚ, οι οποίες εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση κατ' άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, ως περιέχουσες ευμενέστερες διατάξεις για την κατηγορουμένη, με συνολικό όφελος και αντίστοιχη ζημία άνω των 120.000 ευρώ και συγκεκριμένα το συνολικό όφελος και η αντίστοιχη ζημία ανέρχεται σε 781.900 ευρώ (=42.000+24.000+37.000+30.000+35.000+22.000+10.500+40.000+15.000+33.000+53.000+33.000+140.000+35.000+35.000+15.000+90.000+60.000+32.400), κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο διατακτικό της παρούσας, όπου αναφέρονται τα προς υλοποίηση έργα, τα ποσά που κατέβαλε ο κάθε υποψήφιος επενδυτής και ο χρόνος καταβολής, συνιστούν δε οι αναφερόμενοι επενδυτές τα παθόντα πρόσωπα, το δε ποσό της προκαταβολής συνιστά και τη ζημία ενός εκάστου". Στη συνέχεια, το ανωτέρω Δικαστήριο κήρυξε την αναιρεσείουσα ένοχη της αποδιδόμενης σ' αυτήν πράξης, της απάτης από κοινού και κατ' εξακολούθηση με ζημία άνω των 120.000 ευρώ (άρθρ. 45, 98 ΠΚ, 386 παρ. 3-1 ΠΚ) και της επέβαλε ποινή κάθειρξης έξι (6) ετών, με το ακόλουθα διατακτικό: Στους παρακάτω τόπο και χρόνους με περισσότερες από μία πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου εγκλήματος, από κοινού με σκοπό να αποκομίσει η ίδια και άλλοι παράνομο περιουσιακό όφελος αποβλέποντας όμως με κάθε μία από τις μερικότερες αυτές πράξεις της στο συνολικό περιουσιακό όφελος που προέκυπτε από αυτές ως αποτέλεσμα, έβλαψε ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη με την εν γνώσει της παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθών και την αθέμιτη απόκρυψη και παρασιώπηση αληθινών γεγονότων, το συνολικό δε σκοπούμενο περιουσιακό όφελος και η αντίστοιχη προκληθείσα στους παθόντες ζημία υπερβαίνει το χρηματικό ποσό των 120.000 ευρώ. Ειδικότερα, στη Θεσσαλονίκη, στα παρακάτω χρονικά διαστήματα, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου αδικήματος, από κοινού και κατόπιν συναπόφασής της, με τους παρακάτω αναφερόμενους συγκατηγορούμενους της στο πρωτόδικο δικαστήριο, οι οποίοι δεν είναι όμως διάδικοι στην παρούσα δίκη, με τις παρακάτω ιδιότητες και ρόλους που είχε ο καθένας, κατά το χρονικό διάστημα από το μήνα Φεβρουάριο του έτους 2011 μέχρι τις αρχές του έτους 2012, εμφανιζόμενοι στους παρακάτω αναφερόμενους εγκαλούντες ως εξής: 1. Ο Κ. Α. του Κ./νου ως α) ομόρρυθμο μέλος κατά ποσοστό 55% της ... ΕΕ (κατασκευαστική εταιρία και εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων) με ετερόρρυθμο εταίρο κατά ποσοστό 45% την εκκαλούσα - κατηγορουμένη Α. Κ., β) διευθυντής της κυπριακής εταιρίας ..., με μοναδική μέτοχο την εκκαλούσα-κατηγορουμένη Α. Κ., και γ) εταίρος κατά ποσοστό 33% στην βουλγαρική εταιρία ... ΕΠΕ (εταιρία παραγωγής εμπορίου και κατασκευής φωτοβολταϊκών πάρκων), με συνεταίρους την εκκαλούσα-κατηγορουμένη Α. Κ. κατά 33%, και τον Β. Σ. κατά 34%, 2. Ο Γ. Ρ. του Μ. και 3. Ν. Ν., εμφανιζότανε ως ελεγκτές του Υπουργείου Ανάπτυξης, επισκεπτόμενοι τα έργα σε κάποιες περιπτώσεις κάνοντας ότι ελέγχουν την πορεία των έργων και τη νομιμότητα υποβολής των δικαιολογητικών τους. 4. Ο Β. Σ. του Γ. εμφανιζότανε ως μηχανικός στον τομέα της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων με ευρύ πελατολόγιο, διαχειριστής και εταίρος κατά ποσοστό 34% στην βουλγαρική εταιρία ... ΕΠΕ (παραγωγή εμπόριο και κατασκευή φωτοβολταϊκών), με συνεταίρους τον Κ. Α.. κατά 33%, και την εκκαλούσα - κατηγορουμένη Α. Κ. κατά 33%, εμφανιζόμενος ως στέλεχος του Υπουργείου Ανάπτυξης. 5. Ο Π. Ζ. του Θ. εμφανιζόταν ως τραπεζικό στέλεχος με πολυετή πείρα στον τομέα των δανείων, των εγγυητικών επιστολών και των εν γένει τραπεζικών χρηματοδοτήσεων - επενδυτικών προγραμμάτων. 6. Ομοίως ο Ε. Γ. του Δ. εμφανιζόταν ως τραπεζίτης (private banker), ειδικός στη διαχείριση κεφαλαίων και τις τραπεζικές εργασίες με έντονη δραστηριότητα στο εξωτερικό, καθώς και ικανότατος στην έκδοση εγγυητικών επιταγών, τις οποίες αναλάμβανε προσωπικά. 7. Η εκκαλούσα- κατηγορουμένη Α. Κ. εμφανιζόμενη ως α) ετερόρρυθμο κατά 45% της ... ΕΕ {κατασκευαστική και φωτοβολταϊκά) με ομόρρυθμο μέλος κατά 55% τον Κ. Α.., β) μοναδική μέτοχος και διευθύντρια της κυπριακής εταιρίας ... και γ) εταίρος κατά ποσοστό 33% στην βουλγαρική εταιρία ... ΕΠΕ (παραγωγή εμπόριο και κατασκευή φωτοβολταϊκών), με συνεταίρους τον Κ. Α.. κατά 33%, και τον Β. Σ. κατά 34% και τέλος 8. O Ν. Χ. του Σ., εμφανιζόταν ως ειδικός στα θέματα χρηματοδοτήσεων και εκταμιεύσεων επιχορηγήσεων ιδιωτικών επενδύσεων, και το σημαντικό πρόσωπο για την έγκριση επιδοτούμενων έργων, στις συναντήσεις με υποψήφιους πελάτες τους ενημέρωνε για τις ευκαιρίες επένδυσης του αναπτυξιακού νόμου και είχε συχνή παρουσία στα γραφεία της ... ΕΕ, ενώ μετέβαινε σε κάποιες περιπτώσεις ο ίδιος στα έργα με τους Ν. Ν. και Γ. Ρ., τους οποίους σύστηνε ως ελεγκτές του Υπουργείου Ανάπτυξης, οι οποίοι έδειχναν να ελέγχουν την πορεία των έργων και τη νομιμότητα υποβολής των δικαιολογητικών τους, παριστάνοντας στους εγκαλούντες ότι είναι ειδήμονες στις επενδύσεις με εμπειρία και γνώσεις στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων - πάρκων και στη δημιουργία και λειτουργία εκτροφείων σαλιγκαριών, ότι έχουν τη δυνατότητα να εντάξουν τις επενδύσεις των εγκαλούντων στον αναπτυξιακό νόμο για τη λήψη επιδοτήσεων καταθέτοντας φακέλους για καθένα από τους παραπάνω παθόντες στο Υπουργείο Ανάπτυξης ώστε να επιδοτηθεί η επένδυσή τους. Ειδικότερα, η εκκαλούσα-κατηγορουμένη από κοινού με τους προαναφερθέντες συγκατηγορουμένους της στην πρωτοβάθμια δίκη, εμφανίζονταν στους εγκαλούντες - παθόντες ότι είναι ειδήμονες στις επενδύσεις με εμπειρία και γνώσεις στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων - πάρκων, και στη δημιουργία και λειτουργία εκτροφείων σαλιγκαριών, ότι έχουν τη δυνατότητα να εντάξουν τις επενδύσεις των εγκαλούντων στον αναπτυξιακό νόμο για τη λήψη επιδοτήσεων καταθέτοντας φακέλους για καθένα από τους παρακάτω παθόντες στο Υπουργείο Ανάπτυξης ώστε να επιδοτηθεί η επένδυσή του, πείθοντας τους τελευταίους ότι, είναι φερέγγυοι επιχειρηματίες, που δραστηριοποιούνται στην κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων (παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκές μονάδες) εκτελώντας τη μελέτη, την προμήθεια του εξοπλισμού και εγκατάσταση σε αγροτεμάχια, καθώς και στην καλλιέργεια σαλιγκαριών με την κατασκευή εκτροφείων σαλιγκαριών και την προμήθεια σαλιγκαριών ότι ασχολούνται με όλες τις διαδικασίες για την κατάθεση των φακέλων στο υπουργείο για την προώθησή τους και την ένταξη της επένδυσης στον αναπτυξιακό νόμο, με μεγάλη οικονομική επιφάνεια, και πελατολόγιο σε όλη την Ελλάδα, με μόνη προϋπόθεση την καταβολή από τους επενδυτές ενός χρηματικού ποσού που αντιστοιχεί στην αμοιβή και στα έξοδα που θα χρειαζόταν για την ολοκλήρωση των έργων, αποκρύπτοντας και παρασιωπώντας ότι στην πραγματικότητα σκοπός των ήταν να χρησιμοποιήσουν τα χρηματικά ποσά που έλαβαν προς ίδιον όφελος των. Με αυτό τον τρόπο και με στόχο την απόσπαση από τους εγκαλούντες των παρακάτω χρηματικών ποσών, με την υπογραφή ιδιωτικών συμφωνητικών για την ανάληψη των έργων κατασκευής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκές μονάδες, καθώς και δημιουργία και λειτουργία εκτροφείων σαλιγκαριών, αλλά και την ανακαίνιση επαγγελματικών χώρων, α) στις 10-3-2011 έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ", Γ. Μ., να υπογράψει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία εκτροφείου σαλιγκαριών σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 37.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. του Κ./νου εξέδωσε δύο τραπεζικές επιταγές β) στις 14-7-2011 έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΠΕ", Δ. Μ., να υπογράψει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία εκτροφείου σαλιγκαριών σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 24.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. του Κ./νου εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, γ) στις 11-3-2011, έπεισαν τον εγκαλούντα Μ. Γ. να υπογράψει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό του ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση του τελευταίου για τη δημιουργία πιτσαρίας - εστιατορίου - αναψυκτηρίου στην ... Χαλκιδικής σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 20.000 ευρώ σε μετρητά, από τα οποία του επέστρεψαν το ποσό των 9.500 ευρώ, δηλαδή παρακράτησαν το ποσό των 10.500 ευρώ, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, δ) στις 30-5-2011 έπεισαν τον εγκαλούντα Σ. Ζ. να υπογράψει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό του ώστε να ενταχθεί η επιχείρησή του για τη δημιουργία εκτροφείου σαλιγκαριών σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση, και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 42.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, ε) στις 27- 7-2011 έπεισαν την νόμιμη εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΕ", Ζ. Θ., να υπογράψει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία φωτοβολταϊκού πάρκου με ισχύ 100 ΚW σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 30.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, στ) στις 29-7-2011, έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ", Ά. Κ., να υπογράψει με την εταιρία ... δύο ιδιωτικά συμφωνητικά συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία δύο φωτοβολταϊκών πάρκων με ισχύ 20 και 100 ΚW αντίστοιχα σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 40.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, ζ) στις 30-5-2011, έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΕ", Α. Σ., να υπογράφει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία φωτοβολταϊκού πάρκου με ισχύ 100 ΚW σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 22.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, ι) στις 24-2-2011, έπεισαν τον ετερόρρυθμο εταίρο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΕ", Α. Χ., να υπογράφει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία φωτοβολταϊκού πάρκου με ισχύ 100 ΚW σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 30.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, ια) στις 22-2-2011 και στις 15-4-2011, έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ", Γ. Ζ., να υπογράψει με την εταιρία ... δύο ιδιωτικά συμφωνητικά συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία τριών φωτοβολταϊκών πάρκων με ισχύ 100, 20 και 20 ΚW αντίστοιχα, σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν ανά συμφωνητικό το ποσό των 30.000 ευρώ και 20.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε δύο τραπεζικές επιταγές, καθώς και το ποσό των 3.000 ευρώ σε μετρητά στις 13-4-2011, συνολικά δηλαδή η εγκαλούσα τους κατέβαλε το ποσό των 53.000 ευρώ, ιβ) στις 21-3-2011, έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΠΕ", Σ. Ι., να υπογράψει με την εταιρία ... δύο ιδιωτικά συμφωνητικά συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία πέντε φωτοβολταϊκών πάρκων με ισχύ 100 ΚW και τέσσερα των 20 ΚW αντίστοιχα, σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 60.000 ευρώ (= 30.000 Χ 2) σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε δύο τραπεζικές επιταγές, ιδ) στις 26-5-2011, έπεισαν τους νόμιμους εκπροσώπους της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΕΕ", Χ. Τ., Α. Α. και Γ. Α., να υπογράψουν με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία δύο φωτοβολταϊκών πάρκων με ισχύ 100 ΚW σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 60.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, ιε) στις 26-5-2011, έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "...", Γ. Α., να υπογράψει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία τριών φωτοβολταϊκών πάρκων με ισχύ 100 ΚW σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 90.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, ιθ) στις 12-7-2011, έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ", Ε. Ξ., να υπογράψει με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της εγκαλούσας ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση της τελευταίας για τη δημιουργία φωτοβολταΐκού πάρκου με ισχύ 100 ΚW σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 30.000 ευρώ σε μετρητά, ως εγγύηση δε τήρησης της συμφωνίας ο Κ. Α. εξέδωσε μία τραπεζική επιταγή, κδ) την 1-11-2011, έπεισαν το νόμιμο εκπρόσωπο της εγκαλούσας εταιρίας με την επωνυμία ".... ΕΕ", Ε. Α., να υπογράψει δύο ιδιωτικά συμφωνητικά με τις εταιρίες με επωνυμίες "... ΕΕ" (... ΕΕ) και "... ΕΠΕ" (... LTD) για την ανάθεση κατασκευής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και φωτοβολταϊκά στοιχεία, με ισχύ 100 ΚW, και για την αγοραπωλησία εμπορευμάτων - μηχανημάτων (ηλεκτρομηχανολογικό και λοστό εξοπλισμό) για την κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού, και να καταβάλει στις 2-11-2011 το ποσό των 35.000 ευρώ σε μετρητά, λγ) στις 6-2- 2012 έπεισαν τη νόμιμη εκπρόσωπο της εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ", Σ. Γ., να υπογράψει δύο ιδιωτικά συμφωνητικά με τις εταιρίες με επωνυμίες "... ΕΕ" (... ΕΕ) και "... ΕΠΕ" (... LTD) για την ανάθεση κατασκευής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και φωτοβολταϊκά στοιχεία, με ισχύ 100 ΚW, και για την αγοραπωλησία εμπορευμάτων - μηχανημάτων (ηλεκτρομηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό) για την κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού, και να καταβάλει στις 7-2-2012 το ποσό των 15.000 ευρώ σε μετρητά, λε) στις 30.11.2011 έπεισαν τον Α. Χ., να υπογράψει τέσσερα ιδιωτικά συμφωνητικά με την εταιρία με την επωνυμία "Κ. Α. Τεχνική-Κατασκευαστική ΕΕ" (... ΕΕ) για την ανάθεση κατασκευής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και φωτοβολταϊκά στοιχεία, με ισχύ 100 ΚW για καθένα από τα τέσσερα αγροτεμάχια, στα οποία θα εγκαθίσταντο τα έργα, και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 140.000 ευρώ σε μετρητά, λθ) στις 20-12-2011, έπεισαν τον Δ. Π. να υπογράφει δύο ιδιωτικά συμφωνητικά με τις εταιρίες με επωνυμίες "... ΕΕ" (... ΕΕ) και "... ΕΠΕ" (... LTD) για την ανάθεση κατασκευής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και φωτοβολταϊκά στοιχεία, με ισχύ 100 ΚW, και για την αγοραπωλησία εμπορευμάτων - μηχανημάτων (ηλεκτρομηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό) για την κατασκευή φωτοβολταΐκού σταθμού, και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 35.000 ευρώ σε μετρητά, μστ) στις 6-12-2011, έπεισαν την Φ. Κ. να υπογράψει δύο ιδιωτικά συμφωνητικά με τις εταιρίες με επωνυμίες "... ΕΕ" (... ΕΕ) και "... ΕΠΕ" (... LTD) για την ανάθεση κατασκευής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και φωτοβολταϊκά στοιχεία, με ισχύ 100 ΚW, και για την αγοραπωλησία εμπορευμάτων - μηχανημάτων (ηλεκτρομηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό) για την κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού, και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 35.000 ευρώ σε μετρητά, μζ) κατά το χρονικό διάστημα από το μήνα Σεπτέμβριο του έτους 2011 έπεισαν τον εγκαλούντα Θ. Κ. να μισθώσει στις 21-11-2011 αγροτικό ακίνητο έναντι μισθώματος του ποσού των 2.000 ευρώ, το οποίο και κατέβαλε στον εκμισθωτή, και να υπογράψει στις 6-12-2011 με την εταιρία ... ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας με την υπό σύσταση εταιρία με την επωνυμία "... ΟΕ" για σύνταξη και υποβολή φακέλου για λογαριασμό της τελευταίας, στην οποία ο εγκαλών θα μετείχε ως ομόρρυθμο εταίρος, ώστε να ενταχθεί η επιχείρηση αυτή για τη δημιουργία εκτροφείου σαλιγκαριών σε αναπτυξιακό νόμο και σε κρατική επιδότηση, να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 32.400 ευρώ σε μετρητά, καθώς επίσης του παρέδωσαν μία ανυπόγραφη σύμβαση της ίδιας ημερομηνίας κατασκευής εκτροφείου σαλιγκαριών και πώλησης "γόνων" σαλιγκαριών και λοιπών σχετικών υλικών και προϊόντων με την κυπριακή εταιρία με την επωνυμία "... LTD", την οποία παρουσίασαν ως εξειδικευμένη επιχείρηση στην εγκατάσταση εκτροφείων σαλιγκαριών, στην παροχή τεχνογνωσίας και στην προμήθεια απαραίτητων σχετικών υλικών, και μη) στις 2-12-2011 έπεισαν τον νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρίας με την επωνυμία "... ΟΕ", Θ. Μ., να υπογράψει δύο ιδιωτικά συμφωνητικά με τις εταιρίες με επωνυμίες "... ΕΕ" (... ΕΕ) και "... ΕΠΕ" (... LTD) για την ανάθεση κατασκευής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και φωτοβολταϊκά στοιχεία, με ισχύ 19,95 ΚW, και για την αγοραπωλησία εμπορευμάτων - μηχανημάτων (ηλεκτρομηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό) για την κατασκευή φωτοβολταΐκού σταθμού, και να καταβάλει αυθημερόν το ποσό των 15.000 ευρώ σε μετρητά, και να αποδεχθεί οκτώ συναλλαγματικές των 6.000 ευρώ, συνολικής αξίας 48.000 ευρώ, με ημερομηνίες λήξης 31-12-2013, 31-12-2014, 31-12-2015, 31-12- 2016, 31-12-2017, 31-12-2018, 31-12-2019, 31-12-2020. Η εκκαλούσα -κατηγορουμένη Α. Κ. μαζί με τους ως άνω συγκατηγορουμένους της δεν εκτέλεσαν τη συμφωνία με τους ανωτέρω εγκαλούντες για τη δημιουργία των έργων και την ένταξη των επενδύσεών τους σε αναπτυξιακό νόμο και κρατική επιδότηση, αλλά καρπώθηκαν τα ανωτέρω χρηματικά ποσά, συνολικού ύφους 781.900 ευρώ με βλάβη της περιουσίας των εγκαλούντων, ενώ συνέχισαν να τους πληροφορούν ότι η συμφωνία των προωθείται, με σκοπό να τους παραστήσουν ψευδώς ότι δεν διατρέχει κάποιο κίνδυνο η επένδυσή τους, και μετά την αποκάλυψη της ματαίωσης της συμφωνίας των με διάφορους τρόπους εν γνώσει των ψευδώς απέφευγαν την επιστροφή των χρηματικών ποσών προς βλάβη των εγκαλούντων. Τα παραπάνω γεγονότα ήταν ψευδή, διότι, δεν είχαν σκοπό να πραγματοποιήσουν την κατασκευή των φωτοβολταΐκών πάρκων, τη δημιουργία εκτροφείων σαλιγκαριών και οποιοδήποτε άλλο έργο ανέλαβαν για τους εγκαλούντες, και ούτε προέβησαν σε οποιαδήποτε ενέργεια για την κατάθεση φακέλων - δικαιολογητικών στο Υπουργείο Ανάπτυξης για την ένταξη των επενδύσεων των εγκαλούντων σε αναπτυξιακό νόμο και κρατική επιδότηση, κατάσταση την οποία αν γνώριζαν οι εγκαλούντες δεν θα παρέδιδαν στην εκκαλούσα-κατηγορουμένη Α. Κ. και στους ως άνω συγκατηγορουμένους της τα ανωτέρω χρηματικά ποσά, συνολικού ύψους 781.900 ευρώ, τα οποία καρπώθηκαν παράνομα".
Με αυτά που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας, κατά παραδεκτή αλληλοσυμπλήρωση αυτών που διαλαμβάνονται στο σκεπτικό με αυτά που αναφέρονται στο διατακτικό, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τις διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αναφέρονται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της απάτης κατ' εξακολούθηση, από κοινού με ζημία άνω των 120.000 ευρώ, για το οποίο καταδικάστηκε η αναιρεσείουσα, οι αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και οι συλλογισμοί, με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις που εφαρμόστηκαν. Συγκεκριμένα, έγινε δεκτό στην απόφαση ότι α) η κατηγορουμένη, με τους αναφερόμενους συγκατηγορουμένους της στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, όπως ο ρόλος του καθενός εξειδικεύεται, παρουσίαζαν στους εγκαλούντες - παθόντες ψευδώς ότι δήθεν ήταν ειδήμονες στις επενδύσεις, με εμπειρία και γνώσεις ιδίως στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων - πάρκων και στη δημιουργία και λειτουργία εκτροφείων σαλιγκαριών, ότι είχαν τη δυνατότητα να εντάξουν τις επενδύσεις αυτών στον αναπτυξιακό νόμο, καταθέτοντας φακέλους στο Υπουργείο Ανάπτυξης, ώστε να επιδοτηθούν οι επενδύσεις τους και ότι είχαν τη δυνατότητα, μόνο με την καταβολή της προκαταβολής εκ μέρους των εγκαλούντων, να ολοκληρώσουν τα έργα που αναλάμβαναν στον συμφωνημένο χρόνο. β) Ότι, στο πλαίσιο της εξαπάτησης των υποψήφιων επενδυτών και προκειμένου να τους πείσουν να προχωρήσουν στις επενδύσεις και στις καταβολές των αιτούμενων ποσών, παρουσίαζαν σ' αυτούς ψευδώς ότι δήθεν στο Υπουργείο Ανάπτυξης υπήρχαν αδιάθετα χρήματα, ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ, που μπορούσαν να επενδυθούν σε επιχειρήσεις πράσινης ενέργειας, ότι, παρόλο που ο επενδυτικός νόμος 3299/2004, ο οποίος ρύθμιζε τα της υπαγωγής των επιχειρήσεών τους σε επενδυτικά προγράμματα, είχε καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή αιτήσεων την 31-1-2010, υπήρχε δήθεν τρόπος να ενταχθούν νέες επενδύσεις σε αυτόν, με την εξαγορά των αιτήσεων παλαιών υποψήφιων επενδυτών, που για διάφορους λόγους δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στις προϋποθέσεις της επιδότησης, καθώς και ότι είχε δοθεί μια σιωπηρή παράταση για την υποβολή νέων αιτήσεων στον επενδυτικό νόμο, παρουσιάζοντας ως βέβαιες τις εντάξεις των αιτήσεων στο πρόγραμμα επιδότησης. Ειδικότερα δε, επισημαίνεται στην απόφαση ότι η αναιρεσείουσα και ο συναυτουργός της Ν. Χ., που διαβιούσαν πολυτελώς και εμφανίζονταν ως πρόσωπα με μεγάλη οικονομική επιφάνεια και εντυπωσιακές γνώσεις στα σχετικά ζητήματα, είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξαπάτηση των παθόντων. γ) Ότι, στην πραγματικότητα, ο σκοπός τους ήταν να χρησιμοποιήσουν τα χρηματικά ποσά, που θα ελάμβαναν από τους υποψήφιους επενδυτές προς ίδιον όφελος, χωρίς να προβούν στην εκτέλεση οποιουδήποτε έργου. δ) Ότι, από τις ως άνω δελεαστικές επενδυτικές προτάσεις, που στηρίζονταν σε ψευδείς παραστάσεις, πείσθηκαν οι αναφερόμενοι υποψήφιοι επενδυτές ότι η κατηγορουμένη και οι αναφερόμενοι συγκατηγορούμενοί της ήταν φερέγγυοι επιχειρηματίες, δραστηριοποιούμενοι στα ανωτέρω πεδία (ιδίως της κατασκευής φωτοβολταϊκών πάρκων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αναλαμβάνοντας τη μελέτη, την προμήθεια του εξοπλισμού και την εγκατάστασή του σε αγροτεμάχια, καθώς και της καλλιέργειας σαλιγκαριών, με την κατασκευή εκτροφείων σαλιγκαριών και την προμήθεια σαλιγκαριών) και ενεργώντας είτε ατομικά είτε ως εκπρόσωποι νομικών προσώπων, κατά τα εκτιθέμενα στην απόφαση, ανέθεσαν στους ανωτέρω την υλοποίηση των αναφερόμενων στην απόφαση έργων, τα οποία θα εντάσσονταν από τους τελευταίους στον αναπτυξιακό νόμο, ώστε να επιδοτηθούν οι επενδύσεις τους. ε) Ότι οι εγκαλούντες κατέβαλαν προς την κατηγορουμένη και τους συγκατηγορούμενούς της, ως προκαταβολές των συμφωνηθέντων έργων, τα αναφερόμενα χρηματικά ποσά, συνολικού ύψους 781.900 ευρώ, τα οποία καρπώθηκαν, παράνομα, η κατηγορουμένη, ο συναυτουργός της Ν. Χ. και ο Κ. Α., με βλάβη των περιουσιών των εγκαλούντων. Σε σχέση δε με τις ειδικότερες αιτιάσεις της αναιρεσείουσας, επισημαίνονται τα ακόλουθα: α) ο περιγραφόμενος στην απόφαση τρόπος εξαπάτησης των παθόντων είναι μόνο αυτός της παράστασης των ως άνω ψευδών γεγονότων ως αληθινών. Με την προσήκουσα δε αιτιολογική επάρκεια αιτιολογείται το στοιχείο του δόλου της κατηγορουμένης και δη η γνώση της ως προς την αναλήθεια των αναφερθέντων στους εγκαλούντες πραγματικών περιστατικών, θεμελιούμενη, όπως προκύπτει από το σύνολο των παραδοχών της προσβαλλόμενης, σε προσωπική αντίληψη αυτής. Η αναφορά δε στην απόφαση ότι η κατηγορουμένη και οι συγκατηγορούμενοί της ενήργησαν "αποκρύπτοντας και παρασιωπώντας" ότι στην πραγματικότητα σκοπός τους ήταν να χρησιμοποιήσουν τα χρηματικά ποσά που έλαβαν προς ίδιον όφελός τους, έγινε εκ περισσού, καθόσον πρόκειται για αναγκαίο στοιχείο της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της απάτης (ο σκοπός του δράστη να αποκομίσει παράνομο περιουσιακό όφελος) και όχι για μορφή απατηλής συμπεριφοράς. β) Οι ως άνω ψευδείς προς τους εγκαλούντες παραστάσεις αναφέρονται σε πραγματικά περιστατικά, που ανάγονται στο παρόν και όχι που πρόκειται να συμβούν στο μέλλον. Όμως και οι αναφερόμενες στην απόφαση υποσχέσεις της κατηγορουμένης και των συγκατηγορουμένων της, εφόσον συνοδεύονταν από τις ως άνω εκτιθέμενες παραστάσεις ψευδών γεγονότων, κατά τρόπο που να δημιουργείται η εντύπωση μελλοντικής εκπλήρωσής τους με βάση την εμφανιζόμενη ψευδή κατάσταση, αποτελούν απατηλή συμπεριφορά (ΑΠ 1077/2022, ΑΠ 346/2021). γ) Διαλαμβάνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση με σαφήνεια και επάρκεια η συναυτουργική και αυτοτελώς αξιόποινη συμπεριφορά της αναιρεσείουσας, ήτοι η εκ μέρους της και από κοινού με τον καταδικασθέντα πρωτοδίκως ως συναυτουργό της Ν. Χ., αλλά και η συμμετοχή του καταδικασθέντος πρωτοδίκως Γ. Ρ., ως απλού συνεργού μερικότερων πράξεων απάτης, ενώ περιγράφεται και ο ρόλος των υπόλοιπων συγκατηγορούμενων της κατηγορουμένης στην πρωτοβάθμια δίκη, οι οποίοι ασχέτως ότι απαλλάχθηκαν, όπως αναλυτικά παρατίθεται στην απόφαση, συνετέλεσαν αντικειμενικά στην εξαπάτηση των παθόντων. Ενόψει των ανωτέρω, οι προβαλλόμενοι, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' ΚΠΔ, λόγοι αναίρεσης, για έλλειψη της απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και έλλειψη νόμιμης βάσης, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι. Κατόπιν αυτών, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να επιβληθούν στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα, κατ' άρθρο 578 παρ. 1 του ΚΠΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 115 ν. 5090/2024, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την υπ' αριθμ. πρωτ. 26/2023 αίτηση της αναιρεσείουσας Α. Κ. του Λ., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 256/2-6-2023 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης.
Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Ιουνίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και τούτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Ιουλίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ