<< Επιστροφή

Αριθμός 1135/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτα Πασσίση, Κλεόβουλο - Δ. Κοκκορό - Εισηγητή, Λεωνίδα Χατζησταύρου και Παναγιώτη Λυμπερόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Μαΐου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Νικόλαου Δεγαϊτη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χ. Α., για να δικάσει τις αιτήσεις των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1. Ι. Μ. του Α., κατοίκου ... και 2.Θ. Γ. του Ε., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Μίστρα, για αναίρεση της αποφάσεως 490/2024 του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας. Το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και oι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις υπ' αριθμ. 3/6-3-2025 και 4/6-3-2025 αιτήσεις τους αναιρέσεως, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνουν δεκτές εν μέρει οι κρινόμενες αιτήσεις αναίρεσης, κατά παραδοχή ως βάσιμων των υπό στοιχ. Α' Β' και Ε' (άρθρο 510 παρ. 1 - Α, Δ, Ε, σε συνδ. με 171 δ' ΚΠΔ), σχετικών αναιρετικών λόγων και κατ' απόρριψη των λοιπών, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση και τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 6-3-2025 αίτηση του Ι. Μ. του Α., κατοίκου ..., οδός ... και η από 6-3-2025 αίτηση του Θ. Γ. του Ε., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 490/2024 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, με την οποία καταδικάστηκαν για την αξιόποινη πράξη της συνέργειας σε ληστεία, με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ και τους επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης δύο [2] ετών στον καθένα, ασκήθηκε: α] νομότυπα, με δηλώσεις των αναιρεσειόντων ενώπιον του γραμματέα του Εφετείου Λάρισας, για τις οποίες συντάχθηκαν οι σχετικές εκθέσεις [άρθρο 474 παρ. 1 ΚΠΔ], β] εμπρόθεσμα, αφού η απόφαση καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο στις 24-2-2025 και οι δηλώσεις έγιναν στις 6-3-2025, εντός δηλαδή της νόμιμης προθεσμίας των είκοσι [20] ημερών [άρθρο 473 παρ. 1, 2, 3 ΚΠΔ] και γ] παραδεκτά, αφού ασκήθηκαν από δικαιούχους και έχοντες προς τούτο έννομο συμφέρον, στρέφονται κατά υποκείμενης στο ένδικο αυτό μέσο απόφασης και περιέχουν ορισμένους λόγους αναίρεσης [άρθρα 464, 504, 505 παρ. 1 α', 519 παρ. 1 στοιχ. Α' και Δ' ΚΠΔ]. Επομένως, πρέπει να συνεκδικασθούν και να ερευνηθούν περαιτέρω κατ' ουσίαν.
Κατά τη διάταξη του άρθρου 380 παρ. 1 του ισχύοντος από 1-7-2019 ΠΚ, η οποία εφαρμόστηκε στην προκειμένη περίπτωση ως περιέχουσα ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο ως προς την ποινή διατάξεις [άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ], ληστεία διαπράττει όποιος με σωματική βία εναντίον προσώπου ή με απειλές ενωμένες με επικείμενο κίνδυνο σώματος ή ζωής αφαιρεί από άλλον ξένο [ολικά ή εν μέρει] κινητό πράγμα ή τον εξαναγκάζει να του το παραδώσει για να το ιδιοποιηθεί παράνομα [ΑΠ 1266/2022]. Από το προαναφερόμενο άρθρο προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της ληστείας, με την οποία προσβάλλεται, τόσο η προσωπική ελευθερία, όσο και η ατομική ιδιοκτησία, απαιτείται η άσκηση παράνομης βίας κατά προσώπου ή η εκδήλωση απειλών κατ' αυτού, που μπορούν να κάμψουν την αντίστασή του, ενωμένων με άμεσο κίνδυνο για τη ζωή και την υγεία του και η ταυτόχρονη αφαίρεση με τη βία από την κατοχή εκείνου ξένου [ολικά ή μερικά] κινητού πράγματος ή ο εξαναγκασμός του προσώπου σε παράδοση του πράγματος, για να το ιδιοποιηθεί παράνομα ο δράστης. Η ληστεία είναι έγκλημα σύνθετο, αποτελούμενο από την αντικειμενική υπόσταση της κλοπής και της παράνομης βίας, η οποία, ως μέσον, άγει στην ικανοποίηση του σκοπού [ΑΠ 98/2022].

Εξάλλου, με το άρθρο 47 του ίδιου ΠΚ, που φέρει το γενικό τίτλο <<Συνεργός>>, ορίζεται ότι: <<Όποιος, εκτός από την περίπτωση της παρ. 1 του προηγούμενου άρθρου, προσέφερε με πρόθεση σε άλλον οποιαδήποτε συνδρομή πριν από την τέλεση της άδικης πράξης που διέπραξε, τιμωρείται ως συνεργός με ποινή ελαττωμένη [άρθρο 83]. Το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει την ποινή του αυτουργού αν ο υπαίτιος προσφέρει άμεση συνδρομή κατά την τέλεση και την εκτέλεση της πράξης, θέτοντας το αντικείμενο της προσβολής στη διάθεση του φυσικού αυτουργού>>. Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, άμεση συνέργεια είναι η συνδρομή που παρέχεται στο δράστη της αξιόποινης πράξης κατά τη διάρκειά της και στην εκτέλεσή της, μάλιστα δε κατά τέτοιο τρόπο, ώστε χωρίς αυτή τη συνδρομή δεν θα ήταν δυνατή με βεβαιότητα η διάπραξη του εγκλήματος, υπό τις περιστάσεις που τελέστηκε, ενώ οποιαδήποτε άλλη συνδρομή και ιδίως η συνδρομή που παρέχεται στο δράστη της αξιόποινης πράξης πριν από την τέλεσή της, είναι απλή συνέργεια. Για την πράξη της απλής συνέργειας, υποκειμενικά απαιτείται δόλος του συνεργού, ο οποίος συνίσταται στη γνώση της τέλεσης από τον αυτουργό ορισμένης αξιόποινης πράξης και στη βούληση ή αποδοχή να συμβάλει με τη συνδρομή του στην πραγμάτωσή της διευκολύνοντας τον αυτουργό. Η συνδρομή του απλού αυτουργού μπορεί να είναι είτε υλική είτε ψυχική. Η ψυχική συνδρομή μπορεί να παρασχεθεί με την ενεργό παρουσία του απλού συνεργού στον τόπο της πράξης, με την ενίσχυση της απόφασης του αυτουργού για την τέλεση της πράξης, καθώς και με την ενθάρρυνση αυτού με οποιοδήποτε τρόπο, όπως αυτή, που γίνεται με φωνές, χειρονομίες, με την παρότρυνση για την τέλεση της πράξης ή την παροχή υπόσχεσης για τη συγκάλυψη του εγκλήματος ή για την απομάκρυνση τοτ αυτουργού από τον τόπο του εγκλήματος. Η υλική συνδρομή συντελείται με υλικές πράξεις, όπως η μεταφορά του αυτουργού στον τόπο του εγκλήματος ή η παραχώρηση μεταφορικού μέσου [ΑΠ 1266/2022].

Εξάλλου, κατά το άρθρο 211 ΚΠΔ [Ν. 4620/2019], όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 117 Ν. 4855/2021 και ήταν σε ισχύ κατά τον χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης <<η μαρτυρική κατάθεση ή η παροχή εξηγήσεων ή η απολογία προσώπου συγκατηγορουμένου για την ίδια πράξη δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την καταδίκη του κατηγορουμένου αν δεν υπάρχει και άλλο ρητά κατονομαζόμενο στην απόφαση αποδεικτικό μέσο>>. Με βάση τη διάταξη αυτή απαγορεύεται η αποδεικτική αξιοποίηση για την καταδίκη του κατηγορουμένου μόνης της μαρτυρικής κατάθεσης ή της απολογίας του, καθώς και της μαρτυρικής κατάθεσης άλλου προσώπου που έχει ως μοναδική πηγή της πληροφόρησής του τον συγκατηγορούμενο [ΑΠ 9/2023, ΑΠ 471/2016, ΑΠ 1278/2012]. Ως συγκατηγορούμενος για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης πρέπει να θεωρηθεί όχι μόνο με την έννοια των άρθρων 45 έως 49 ΠΚ συναυτουργός, ηθικός αυτουργός, συνεργός, αλλά και κάθε άλλος του οποίου η αξιόποινη πράξη στηρίζεται στο ίδιο βιοτικό συμβάν, όπως η κατάθεση ή η απολογία του κατηγορουμένου, οπότε ανεξάρτητα αν χωρίσθηκε η δίκη γι' αυτούς, λόγω διαφορετικής αρμοδιότητας των δικαστηρίων, που είναι αρμόδια για να δικάσουν τις κατηγορίες εκάστου, δεν παύει η ιδιότητά τους, ως συγκατηγορουμένων [ΑΠ 9/2023, ΑΠ 908/2023, ΑΠ 300/2014].

Ειδικότερα, από τη διάταξη αυτή, η παράβαση της οποίας επιφέρει απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, κατά τα άρθρα 510 παρ. 1 στοιχ. Α' και 171 παρ. 1 περ. δ' ΚΠΔ, προκύπτει ότι αποκλείεται η στήριξη της καταδίκης κατηγορουμένου σε μόνη τη μαρτυρική κατάθεση ή την παροχή εξηγήσεων ή την απολογία συγκατηγορουμένου, αλλά δεν αποκλείεται η συνεκτίμηση της μαρτυρικής κατάθεσης ή της απολογίας συγκατηγορουμένου μαζί με τις άλλες αποδείξεις. Ειδικότερα, το ανωτέρω άρθρο 211 ΚΠΔ δεν εισάγει ευθεία αποδεικτική απαγόρευση, αλλά στην πραγματικότητα είναι κανόνας αξιολόγησης των αποδεικτικών στοιχείων, ο οποίος λειτουργεί διευκρινιστικά και συμπληρωματικά στη βασική αρχή του άρθρου 177 ΚΠΔ, την οποία δεν καταλύει, ούτε άλλωστε απαγορεύει την αξιοποίηση της απολογίας ή της μαρτυρικής κατάθεσης του συγκατηγορουμένου, η οποία δεν παύει να αποτελεί αποδεικτικό μέσο, απλώς παρέχεται οδηγία στο δικαστήριο να μην αρκείται στη μαρτυρία ή απολογία του συγκατηγορουμένου για την αναζήτηση της αλήθειας, αλλά να επεκτείνει την αναζήτησή του και σε άλλα στοιχεία και να προσπαθεί να τεκμηριώσει όσο το δυνατόν καλύτερα τη δικανική του πεποίθηση. Δεν παραβιάζεται όμως η ανωτέρω διάταξη, όταν το δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσης του για την ενοχή του κατηγορουμένου, δεν στηρίζεται αποκλειστικά στη μαρτυρική κατάθεση ή στην απολογία του συγκατηγορουμένου, αλλά συνδυαστικά τόσο σ' αυτή όσο και σε άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία πρέπει να κατονομάζονται ρητά στην απόφασή του. Η κατά παραβίαση του άρθρο 211 ΚΠΔ, κρίση του δικαστηρίου, που στηρίζεται σε μη επιτρεπόμενο αποδεικτικό μέσο, οδηγεί επίσης σε ελλιπή αιτιολογία της απόφασης και ίδρυση λόγου αναίρεσης για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας [άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ], καθόσον με τον ως άνω λόγο αναίρεσης ελέγχεται αναιρετικώς το παραδεκτό των αποδεικτικών μέσων από τα οποία προέκυψαν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος. Εάν όμως, η περί ενοχής κρίση του δικαστηρίου στηρίζεται, εκτός από τέτοια μαρτυρική κατάθεση ή απολογία και σε άλλες αποδείξεις, η συνεκτίμηση απλώς μαρτυρικής κατάθεσης ή απολογίας συγκατηγορουμένου για την πράξη δεν δημιουργεί έλλειψη αιτιολογίας της απόφασης [ΑΠ 908/2023, ΑΠ 653/2022, ΑΠ 10/2022, ΑΠ 1312/2022, ΑΠ 726/2021, ΑΠ 25/2020].

Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας, που δίκασε ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την προσβαλλομένη υπ' αριθ. 490/2024 απόφασή του, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη του και μνημονεύει κατ' είδος, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: <<Περίπου στις αρχές του 2018, ο τρίτος κατηγορούμενος, Τ. Δ., κάτοικος ..., ο οποίος γνώριζε τον πρώτο κατηγορούμενο Κ. Γ. από πολλών ετών και τους συνέδεε η ενασχόληση με άλογα, συναντήθηκαν και ο πρώτος ανέφερε στον δεύτερο ένα σχέδιο οργάνωσης ληστείας που είχε σκεφτεί στην Τράπεζα Πειραιώς στον Αμπελώνα. Αυτό το σχέδιο Αυτό το σχέδιο αρχικά ο πρώτος κατηγορούμενος το απέρριψε, στη συνέχεια όμως μετά από αλλεπάλληλες συναντήσεις των δύο ανδρών και παροτρύνσεις του Τ., στις αρχές Οκτωβρίου του 2018, αφού προηγήθηκε ανάλυση του σχεδίου του, ο τρίτος κατηγορούμενος, έπεισε τον πρώτο να υλοποιήσουν το σχέδιο αναφέροντάς του και τα υπόλοιπα πρόσωπα και τους ρόλους που θα είχαν στη διάπραξη της ληστείας. Επίσης αποδείχθηκε ότι ο τρίτος κατηγορούμενος, στις 4-10-2018, επιχειρώντας να διατρέξει το δρομολόγιο προσέγγισης και διαφυγής από την Τράπεζα, ώστε να είναι έτοιμο για τη ληστεία, στον επαρχιακό δρόμο Τυρνάβου - Αμπελώνα, κινούμενος με τη μηχανή του, και προσπαθώντας να αποφύγει αστυνομικό έλεγχο στην περιοχή, εισήλθε σε χωματόδρομο, όμως, λόγω των κραδασμών της μηχανής, του έπεσε το περίστροφο που είχε μαζί του και έχασε τη γεμιστήρα με τα φυσίγγια. Την ίδια ημέρα μία γεμιστήρα με δέκα πέντε φυσίγγια βρέθηκε από αστυνομικούς στο τέρμα της οδού ... και κατασχέθηκε. Επίσης την ίδια ημέρα ο τρίτος κατηγορούμενος σε έλεγχο αστυνομικών συνελήφθη ενώ οδηγούσε τη μηχανή του γιατί έφερε στο τιμόνι ένα μαχαίρι στρατιωτικού τύπου. Λόγω της απώλειας της γεμιστήρας ο Τ. έδωσε το ποσό των 100 ευρώ στον Γ., ο οποίος αγόρασε σε κατάστημα στη Λάρισα επί της οδού ... μία νέα γεμιστήρα μεγαλύτερων διαστάσεων από την κανονική του περιστρόφου, για 99 ευρώ. Στις 24-11-2018, ο Τ., αφού είχαν ειδοποιηθεί και οι λοιποί δύο συνεργοί συγκατηγορούμενοί τους, ενημέρωσε τον Γ. ότι την επόμενη ημέρα θα υλοποιούνταν το σχέδιό τους. Πράγματι, προκειμένου μα μεταβούν στο χώρο της Τράπεζας στον Αμπελώνα και να μην γίνουν αντιληπτοί σχεδίασαν εικονική κλοπή του με αριθμό ... ΙΧΦ μάρκας ISUZU χρώματος κόκκινου που ανήκε στον δεύτερο κατηγορούμενο Μ. Ι., το οποίο ο τελευταίος μετακίνησε έξω από την αυλή του πατρικού σπιτιού του στον Τύρναβο, με το κλειδί επί του διακόπτη. Το σχέδιο διαφυγής περιλάμβανε εγκατάλειψη του ως άνω φορτηγού και μετεπιβίβαση σε επιβατηγό όχημα του τέταρτου κατηγορουμένου Θ. Γ., που θα τους περίμενε σε προκαθορισμένο σημείο. Ωστόσο, στις 25-11-2018, οι πρώτος και τρίτος των κατηγορουμένων, και ενώ ήταν ακόμη νύχτα, αφού παρέλαβαν το φορτηγό αυτοκίνητο του πατέρα Μ. από το συμφωνηθέν σημείο, κατευθύνθηκαν σε αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας του Γ., όπου θα ανέμεναν μέχρι το ξημέρωμα για να αναχωρήσουν για τον Αμπελώνα. Πλην όμως το φορτηγό παρουσίασε μηχανική βλάβη και το σχέδιο αναβλήθηκε εκ νέου. Ο Μ. ενημερώθηκε και πήγε στο σημείο όπου παρέλαβε το φορτηγό και στη συνέχεια, αυτός ενημέρωσε τον Τ. ότι το φορτηγό επισκευάστηκε και ήταν διαθέσιμο για την επόμενη ημέρα. Ενημερώθηκε και ο Γ. με τον Γ. και έτσι στις 27-11-2018, οι Γ. και Τ. πήγαν και παρέλαβαν το φορτηγό από το ίδιο σημείο, [σημειωτέον ότι είχε δηλωθεί πριν κλοπή του φορτηγού στην αστυνομία την συγκεκριμένη ημέρα], και κατευθύνθηκαν στον Αμπελώνα με οδηγό τον Τ. και συνοδηγό τον Γ. Οι δύο συγκατηγορούμενοι στάθμευσαν λίγο πιο έξω από την Τράπεζα Πειραιώς, σε παρακείμενη οδό, και ο Γ. κατέβηκε από το φορτηγό, ενώ ο Τ. παρέμεινε εντός αυτού αναμένοντας τον Γ. Ο πρώτος από αυτούς Κ. Γ. αφού εισήλθε στο επί της οδού ..., υποκατάστημα της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία <<ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α. Ε.>>, με την απειλή πιστολιού, μαύρου χρώματος, μη εξακριβωθέντων λοιπών στοιχείων, το οποίο προέταξε αρχικώς προς τους πελάτες και τους υπαλλήλους του καταστήματος, απευθύνοντάς τους τη λέξη <<ληστεία>> και εν συνεχεία προς την εργαζόμενη στο ταμείο της τράπεζας Α. Γ., απευθύνοντάς της τη φράση <<γρήγορα, βάλε μέσα τα λεφτά, τελείωνε>>, εκδηλώνοντας έτσι την απειλή ότι σε περίπτωση αντίστασης ή άρνησης συμμόρφωσής τους στις εντολές θα αντιμετώπιζαν όλοι άμεσο κίνδυνο για τη σωματική ακεραιότητα και τη ζωή τους, εξανάγκασε την ως άνω υπάλληλο να του παραδώσει από το ταμείο της Τράπεζας το συνολικό χρηματικό ποσό των [17.380] ευρώ, για να το ιδιοποιηθεί παράνομα, όπως πράγματι έκανε. Ακολούθως, ο ως άνω κατηγορούμενος εξερχόμενος επιβιβάσθηκε σε σταθμευμένο, πλησίον του τραπεζικού καταστήματος επί της οδού ..., υπ' αριθ. ... ΙΧΦ, μάρκας ISUZU, ιδιοκτησίας του δεύτερου συγκατηγορουμένου του, Ι. Μ., όπου τον ανέμενε ο τρίτος συγκατηγορούμενός τους Δ. Τ. και με οδηγό τον τελευταίο κατευθύνθηκαν με το όχημα σε μέρος έξω από το χωριό του Αμπελώνα, κοντά στα φανάρια του Βρυότοπου, όπου τους ανέλαβε ο τέταρτος κατηγορούμενος Θ. Γ., και αφού εγκατέλειψαν το αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του Ι. Μ., επιβιβάστηκαν στο αυτοκίνητο ιδιοκτησίας Θ. Γ., μάρκας PEUGEOT, χρώματος γκρι, τύπου <<CARAVAN>>, και κατευθύνθηκα διερχόμενοι έξω από το αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας του Γ. σε χώρο ιδιοκτησίας του Τ., που είναι ένα παλαιό συσκευαστήριο με λάδια, όπως χαρακτηριστικά περιέγραψε ο Γ. στον αστυνομικό και μάρτυρα Τ., μετά την απολογία του στην Ανακρίτρια τον Αύγουστο του 2019 για μία ακόμη ληστεία στο Συκούριο Λάρισας. Εκεί ο Τ. που είχε ήδη παραλάβει το πιστόλι πυροβόλο και τα χρήματα, παρέδωσε στον Γ. το ποσό των 2.000 ευρώ για τη συμμετοχή του, στον Μ. έδωσε το ποσό των 1.000 ευρώ για την παροχή του οχήματος και θα του όφειλε άλλα τόσα σύμφωνα με τη συμφωνία τους. Τα υπόλοιπα χρήματα της ληστείας κράτησε ο Τ., και τα μοιράστηκε, κατά τη συμφωνία τους, με το Γ. Όλα τα παραπάνω διηγήθηκε ο Γ. στον αστυνομικό Τ., και μάλιστα του ανέφερε και το σχέδιό τους να κάνουν τη ληστεία στο Συκούριο. Η μάρτυρας υπάλληλος της Τράπεζας ανέφερε στο ακροατήριο αυθόρμητα ότι ο ληστής ήταν μετρίου ύψους και μελαχροινός, όπως αντικειμενικά είναι και ο Γ. [πρώτος κατηγορούμενος], ενώ ανέφερε πως το όπλο δεν καλυπτόταν από την παλάμη του ληστή, αλλά προεξείχε λίγο προς τα κάτω, και αυτό συνέβη, διότι η νέα γεμιστήρα ήταν μεγαλύτερη της απολεσθείσας. Επομένως, οι παραπάνω κατηγορούμενοι πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι όπως κατηγορούνται>>. Στη συνέχεια, το ανωτέρω Δικαστήριο κήρυξε τους κατηγορουμένους - αναιρεσείοντες ενόχους της αξιόποινης πράξης της συνέργειας της ληστείας, που τέλεσαν μαζί με τους άλλους δύο συγκατηγορούμενούς τους Κ. Γ. και Δ. Τ. και αφού τους αναγνώρισε την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 α' ΠΚ, επέβαλε σε καθέναν από αυτούς ποινή φυλάκισης δύο [2] ετών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε επί μία τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό: <<Δικάζοντας με παρόντα τον κατηγορούμενο Κ. Γ. του Ι. ... και με παρόντες δια πληρεξουσίου δικηγόρου τους κατηγορουμένους: 1] Ι. Μ. του Α. ... 2] Δ. Τ. του Α. ... και 3] Θ. Γ. του Ε. ...
Κηρύσσει ενόχους τους ως άνω κατηγορουμένους, του ότι: Στον παρακάτω τόπο και χρόνο με μία αλλά και περισσότερες πράξεις τέλεσαν περισσότερα αδικήματα, τα οποία προβλέπονται από το νόμο και τιμωρούνται με στερητικές της ελευθερίας ποινές και χρηματική ποινή. Ειδικότερα: Ο πρώτος από αυτούς Κ. Γ. Α1] στον Αμπελώνα Λάρισας, στις 27-11-2018 και ώρα 08.05' περίπου, με απειλές ενωμένες με επικείμενο κίνδυνο σώματος ή ζωής, εξανάγκασε άλλον να του παραδώσει ξένο κινητό πράγμα, για να το ιδιοποιηθεί παράνομα και συγκεκριμένα στον ανωτέρω αναφερόμενο τόπο και χρόνο, αφού εισήλθε στο επί της οδού ... και ... αριθ. ... υποκατάστημα της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία <<ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α. Ε.>>, με την απειλή πιστολιού, μαύρου χρώματος, μη εξακριβωθέντων λοιπών στοιχείων, το οποίο προέταξε αρχικώς προς τους πελάτες και τους υπαλλήλους του καταστήματος, απευθύνοντάς τους τη λέξη <<ληστεία>> και εν συνεχεία προς την εργαζομένη στο ταμείο της Τράπεζας Α. Γ., απευθύνοντάς τη φράση <<γρήγορα, βάλε τα λεφτά, τελείωνε>>, εκδηλώνοντας έτσι την απειλή ότι σε περίπτωση αντίστασης ή άρνησης συμμόρφωσής τους στις εντολές θα αντιμετώπιζαν όλοι άμεσο κίνδυνο για τη σωματική ακεραιότητα και τη ζωή τους, εξανάγκασε την ως άνω υπάλληλο να του παραδώσει από το ταμείο της Τράπεζας το συνολικό χρηματικό ποσό των [17.380] ευρώ, για να το ιδιοποιηθεί παράνομα, όπως πράγματι έκανε. Ακολούθως, ο κατηγορούμενος εξερχόμενος επιβιβάσθηκε σε σταθμευμένο, πλησίον του τραπεζικού καταστήματος, επί της οδού ..., υπ' αριθ. ... ΙΧΦ, μάρκας ISUZU, ιδιοκτησίας του δεύτερου συγκατηγορουμένου του Ι. Μ., όπου το ανέμενε ο τρίτος συγκατηγορούμενός τους, Δ. Τ. και με οδηγό τον τελευταίο κατευθύνθηκαν με το όχημα έξω από το χωριό του Αμπελώνα, κοντά στα φανάρια του Βρυότοπου, όπου τους ανέλαβε ο τέταρτος κατηγορούμενος Θ. Γ., και αφού εγκατέλειψαν το αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του Ι. Μ., επιβιβάσθηκαν στο αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του Θ. Γ., μάρκας PEUGEOT, χρώματος γκρι, τύπου <<CARAVAN>>, και κατευθύνθηκαν προς άγνωστη κατεύθυνση. Α2] ..., Α3 ... Β] Ο δεύτερος, τρίτος και τέταρτος κατηγορούμενος Ι. Μ., Δ. Τ. και Θ. Γ. με πρόθεση τέλεσαν έγκλημα, το οποίο προβλέπεται από το νόμο και τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή και ειδικότερα στον Αμπελώνα Λάρισας κατά το χρονικό διάστημα από 21.00 της 26 ης -11-2018 έως την 08.00 της 27 ης-11-2018, με πρόθεση παρείχαν στον πρώτο συγκατηγορούμενό τους Κ. Γ., οποιαδήποτε συνδρομή πριν από την τέλεση της άδικης πράξης που διέπραξαν και συγκεκριμένα ο Ι. Μ. στον ανωτέρω αναφερόμενο τόπο και χρόνο, παραχώρησε στον άνω συγκατηγορούμενό του, το κλειδί του υπ' αριθ. κυκλοφορίας ... ΙΧΦ αυτοκινήτου, μάρκας ΙΣΟΥΖΟΥ, ερυθρού χρώματος, ιδιοκτησίας του, προκειμένου αυτό να χρησιμοποιηθεί ως μέσο μεταφοράς και ασφαλούς διαφυγής κατά την τέλεση της άδικης πράξης της ληστείας, παρέχοντας κατ' αυτόν τον τρόπο συνδρομή στον Κ. Γ. του Ι. και της Δ. πριν από την τέλεση της υπό στοιχείο Α1 πράξης, την οποία κατά τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα τέλεσε. Παρείχε δε την ανωτέρω συνδρομή στον ανωτέρω συγκατηγορούμενό του γνωρίζοντας την τέλεση από αυτόν της εν λόγω αξιόποινης πράξης και με τη βούληση και αποδοχή να συμβάλει με τη συνδρομή του στην πραγμάτωσή της, ενώ με την ίδια γνώση και βούληση παρείχαν συνδρομή κατά την τέλεση της πράξης οι Δ. Τ. και Θ. Γ., καθώς ο Δ. Τ. ανέμενε εντός του αυτοκινήτου του Ι. Μ. τον Κ. Γ. να τελέσει την ανωτέρω ληστεία, ενισχύοντας με την παρουσία του τη βούληση του αυτουργού να πραγματώσει την αξιόποινη πράξη και στη συνέχεια, αφού ο Κ. Γ. επιβιβάσθηκε στο ως άνω όχημα, ο Δ. Τ. οδήγησε το όχημα αυτό μέχρι το σηματοδότη Βρυότοπου, όπου όλοι επιβιβάσθηκαν σε αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του Θ. Γ., ο οποίος ανέμενε για το λόγο αυτό στο σημείο και απομακρύνθηκαν από την περιοχή. Γ] ...>>. Με τις παραδοχές αυτές η προσβαλλόμενη απόφαση δεν διέλαβε την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αλλά περιέχει ελλείψεις που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο. Ειδικότερα: α] στήριξε την καταδικαστική κρίση, ως προς τους δεύτερο και τέταρτο των κατηγορουμένων και ήδη αναιρεσειόντων, αποκλειστικά και μόνο στις καταθέσεις των αστυνομικών Χ. Κ. και ιδίως του Γ. Τ., οι οποίοι επανειλημμένως δήλωσαν, απαντώντας σε επίμονες ερωτήσεις των μελών της συνθέσεως του Δικαστηρίου και των Δικηγόρων, ότι τα όσα κατέθεσαν σχετικά με την εμπλοκή των ήδη αναιρεσειόντων στην ένδικη ληστεία, προέρχονται αποκλειστικά από αφηγήσεις του Κ. Γ. και όχι από δικές τους παράλληλες συμπληρωματικές έρευνες, που ποτέ δεν διενεργήθηκαν, αφετέρου τα όσα κατέθεσαν σχετικά με την ανεύρεση των αυτοκινήτων των αναιρεσειόντων σε σημεία που πιθανολογούν τη χρήση τους στη διάπραξη της ληστείας, είναι ασαφή και αόριστα, παντελώς ατεκμηρίωτα και ενίοτε αντιφατικά, όπως ειδικότερα προκύπτει από την επισκόπηση των υπ' αριθ. 8, 10, 17, 22, 33, 34, 37, 40, 41 των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, β] οι λοιποί εξετασθέντες μάρτυρες κατηγορίας αναφέρθηκαν μόνο στις περιστάσεις τέλεσης της ληστείας και δεν γνώριζαν τίποτε για την συμμετοχή των αναιρεσειόντων, με οποιοδήποτε τρόπο, στην διάπραξη της ληστείας, γ] επιπλέον, η διάταξη του άρθρου 211 ΚΠΔ, που απαγορεύει τη στήριξη της καταδικαστικής απόφασης αποκλειστικά και μόνο στην μαρτυρία συγκατηγορουμένου και των μαρτύρων που καταθέτουν μόνο στα όσα έμαθαν από τον συγκατηγορούμενο, παρατέθηκε και ερμηνεύθηκε εσφαλμένως με την παλαιότερη μορφή της, δηλαδή εκείνη που είχε πριν από την τροποποίησή της με το άρθρο 117 Ν. 4855/2021, όταν δηλαδή δεν είχε προστεθεί η φράση <<... αν δεν υπάρχει και άλλο, ρητά κατονομαζόμενο στην απόφαση, αποδεικτικό μέσο>>, και στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει στην προσβαλλόμενη απόφαση τέτοιο ρητά κατονομαζόμενο αποδεικτικό μέσο, ώστε σε συνδυασμό με τις καταθέσεις των αστυνομικών, στηρίξει το καταδικαστικό πόρισμα της προσβαλλόμενης απόφασης, όσον αφορά τους αναιρεσείοντες. Επομένως, οι πρώτος, δεύτερος και πέμπτος λόγοι των αιτήσεων αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' και Δ' ΚΠΔ, για απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο και για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, είναι βάσιμοι. Μετά την παραδοχή των ανωτέρω λόγων που κρίθηκαν βάσιμοι και αφού, λόγω της αναιρετικής εμβέλειάς του, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων των αναιρέσεων, πρέπει να γίνουν δεκτές οι υπό κρίση αιτήσεις αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τους ανωτέρω αναιρεσείοντες και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, που θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή, εκτός από εκείνον που την εξέδωσε [άρθρο 519 ΚΠΔ].

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 490/2024 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας ως προς τους αναιρεσείοντες Ι. Μ. του Α., κάτοικο ..., οδός ... και Θ. Γ. του Ε., κατοίκου ....

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, που θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή, εκτός από εκείνον που την εξέδωσε.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Ιουνίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή