<< Επιστροφή

Αριθμός 1136/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτα Πασσίση, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου - Εισηγητή και Παναγιώτη Λυμπερόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Μαΐου 2025, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευσταθίας Καπαγιάννη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χ. Α., για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης D. M. του G., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Κωνσταντίνο Ντάλτα και Αριστομένη Τζαννετή, για αναίρεση της αποφάσεως 7/2014 του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Με υποστηρίζον την κατηγορία το Ελληνικό Δημόσιο, νομίμως εκπροσωπούμενο, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Πάρεδρο του ΝΣΚ Χρήστο Πουλάκο.

Το Πενταμελές Εφετείο Δωδεκανήσου με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορούμενη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις υπ' αριθμ. 3/5-3-2024 και υπ' αριθμ. πρωτ. 2236/21-3-2025, δύο, αιτήσεις της αναιρέσεως οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθούν οι κρινόμενες αιτήσεις αναίρεσης και τους πληρεξούσιους δικηγόρους της αναιρεσείουσας που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 589 παρ. 3 του ισχύοντος από 1-7-2019 νέου ΚΠΔ (ν. 4620/2019), "Αποφάσεις και βουλεύματα που εκδόθηκαν μέχρι την έναρξη του παρόντος κώδικα υπόκεινται στα ένδικα μέσα και στις διατυπώσεις άσκησής τους, που προέβλεπε ο καταργούμενος κώδικας ποινικής δικονομίας και εκδικάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 473 παρ. 3 του προϊσχύσαντος ΚΠΔ, που εφαρμόζεται στην κρινόμενη περίπτωση, σύμφωνα με την προαναφερόμενη διάταξη, "Η προθεσμία για την άσκηση αίτησης αναίρεσης αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωρισθεί καθαρογραφημένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου". Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 514 εδ. γ' τόσο του ισχύοντος, όσο και του προϊσχύσαντος ΚΠΔ, δεν επιτρέπεται δεύτερη αίτηση αναίρεσης κατά της ίδιας απόφασης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, προϋπόθεση για την απαγόρευση άσκησης δεύτερης αίτησης αναίρεσης είναι να έχει προηγηθεί κρίση επί της πρώτης. Στην αντίθετη περίπτωση, που η πρώτη εκκρεμεί, παραδεκτώς ασκείται, εντός της νόμιμης προθεσμίας, δεύτερη αναίρεση, η οποία είναι συμπληρωματική της πρώτης και συνεξετάζεται με αυτήν (ΑΠ 1203/2023, ΑΠ 1079/2023, ΑΠ 143/2018).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας, κατά της υπ' αριθμ. 7/17-1-2014 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, με την οποία απορρίφθηκε, ως ανυποστήρικτη, η έφεση της D. M. του G., κατά της υπ' αριθμ. 63/7-4-2011 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Δωδεκανήσου, με την οποία είχε καταδικαστεί ερήμην σε ποινή κάθειρξης επτά (7) ετών, για το αδίκημα της έκδοσης εικονικών φορολογικών στοιχείων κατ' εξακολούθηση, η ανωτέρω άσκησε αρχικά την υπ' αριθμ. 3/5-3-2024 αίτηση, που ασκήθηκε με δήλωσή της ενώπιον της γραμματέως του Εφετείου Δωδεκανήσου, με την οποία ζητούσε την αναίρεση της ως άνω απόφασης, προσβάλλοντας συγχρόνως και την παρεμπίπτουσα απόφαση, με την οποία είχε απορριφθεί σχετικό αίτημά της για αναβολή της εκδίκασης της υπόθεσης. Επί της ανωτέρω αιτήσεως, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 104/2025 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, με την οποία αναβλήθηκε η εκδίκαση της ως άνω αίτησης αναίρεσης, προκειμένου να καθαρογραφηθούν η προαναφερόμενη απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου και τα πρακτικά της, ώστε, στη συνέχεια, μετά την υποβολή εισαγγελικού σημειώματος, να προχωρήσει προσηκόντως η εκδίκαση της υπόθεσης. Μετά την καθαρογραφή της απόφασης και των πρακτικών της και την καταχώριση αυτής στο ειδικό βιβλίο, που έλαβε χώρα στις 6-3-2025, η αναιρεσείουσα άσκησε, με την από 21-3-2025 δήλωσή της, που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, την από 21-3-2025 δεύτερη αίτηση αναίρεσης. Οι ανωτέρω αιτήσεις αναίρεσης είναι παραδεκτές (άρθρα 462, 463, 465, 473 παρ. 2 και 3, 474, 504 παρ. 1 και 4, 505 παρ.1 εδαφ. α' του προϊσχύσαντος ΚΠΔ) και, επομένως, πρέπει να συνεξετασθούν ως προς τη βασιμότητα των λόγων τους.
Κατά το άρθρο 501 παρ. 1 ΚΠΔ, "Αν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ο εκκαλών δεν εμφανιστεί αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου του, αν συντρέχει η περίπτωση της παρ. 3 του άρθρου 340, η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη... Η απόφαση που απορρίπτει την έφεση μπορεί να προσβληθεί μόνο με αναίρεση. Η διάταξη του άρθρου 349 για αναβολή της συζήτησης εφαρμόζεται και υπέρ του εκκαλούντος...". Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι με την αναίρεση, με την οποία μπορεί να προσβληθεί η απόφαση που απορρίπτει την έφεση, συμπροσβάλλεται και η προπαρασκευαστική απόφαση που απέρριψε το αίτημα αναβολής. Η επιβαλλόμενη δε από τις διατάξεις του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος και του άρθρου 139 ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία αφορά όχι μόνο την κύρια απόφαση αλλά και την παρεμπίπτουσα απόφαση, με την οποία το δικαστήριο απέρριψε αίτημα αναβολής της δίκης. Αν δεν υπάρχει αυτή η ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία ιδρύεται λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ, η δε εν συνεχεία απόρριψη της έφεσης ως ανυποστήρικτης ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Η' ΚΠΔ λόγο αναίρεσης. Η ως άνω παρεμπίπτουσα απόφαση είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη όταν αναφέρονται τα πραγματικά περιστατικά, που αποδείχθηκαν κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν, καθώς και οι συλλογισμοί, με τους οποίους κατέληξε το Δικαστήριο στην απορριπτική κρίση του αιτήματος αναβολής (ΑΠ 698/2023, ΑΠ 802/2022).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της υπ' αριθμ. 7/2014 προσβαλλόμενης απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου, που εκδίκασε την υπ' αριθμ. 137/2011 έφεση της D. M. του G., η τελευταία ήταν απούσα. Εμφανίσθηκε, όμως, ως άγγελος, ο δικηγόρος Ρόδου Εμμανουήλ Κουτσούκος, ο οποίος δήλωσε ότι η ως άνω κατηγορουμένη απουσιάζει, διότι της απαγορεύτηκε η είσοδος στη χώρα, γι' αυτό ζήτησε την αναβολή εκδίκασης της υπόθεσης, προκειμένου να μπορέσει η ίδια να προσέλθει ενώπιον του Δικαστηρίου. Ακολούθως, ο ανωτέρω δικηγόρος προσκόμισε στο Δικαστήριο τρία έγγραφα, που αναγνώσθηκαν και, συγκεκριμένα, 1) την από 14-1-2014 εξουσιοδότηση της κατηγορουμένης προς τον δικηγόρο Ρόδου Εμμανουήλ Κουτσούκο, 2) φωτοτυπικό αντίγραφο της υπ' αριθμ. κατάθ. 6462/2-3-2011 αίτησης αναστολής ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και 3) φωτοτυπικό αντίγραφο της υπ' αριθμ. πρωτ. ...-2011 βεβαίωσης της γραμματέως του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών. Ακολούθως, ο ανωτέρω δικηγόρος εξετάσθηκε ενόρκως ως μάρτυρας σχετικά με το προαναφερόμενο αίτημα αναβολής. Στη συνέχεια, το Πενταμελές Εφετείο Δωδεκανήσου με την συμπροσβαλλόμενη παρεμπίπτουσα απόφασή του, μετά από πρόταση του Εισαγγελέα για απόρριψη του αιτήματος της αναβολής, έκρινε απορριπτέο, ως αβάσιμο κατ' ουσίαν, το αίτημα αυτό, με την εξής αιτιολογία: "Επειδή το αίτημα της κατηγορουμένης, το οποίο γνωστοποιήθηκε στο Δικαστήριο τούτο από τον δικηγόρο ΔΣ Ρόδου Εμμανουήλ Κουτσούκο, που εμφανίσθηκε ως άγγελος, πρέπει να απορριφθεί καθόσον από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει η τυχόν ευδοκίμηση της αίτησης αναστολής που έχει καταθέσει η ως άνω κατηγορουμένη ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία ζήτησε την αναστολή της εκτέλεσης της με αρ. πρωτ. ... απόφασης του Διευθυντή της Διεύθυνσης Αλλοδαπών του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία έχει κατατεθεί ήδη από την 2.3.2011, μέχρι σήμερα δε, δεν έχει συζητηθεί. Ως εκ τούτου, δεν προκύπτει πιθανός χρόνος κατά τον οποίο η κατηγορούμενη εκκαλούσα θα βρίσκεται νόμιμα στην Ελλάδα και ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου για την υποστήριξη της έφεσής της για την πράξη της φοροδιαφυγής κατ' εξακολούθηση, τελεσθείσα στη Ρόδο από 4.8.2003 έως και 4.5.2006. Σημειωτέον δε ότι από την ανάγνωση της με αριθ. 122/2012 αναβλητικής απόφασης του Δικαστηρίου τούτου προέκυψε ότι σε προγενέστερο χρόνο η κατηγορουμένη είχε εξουσιοδοτήσει τον ανωτέρω εμφανισθέντα μάρτυρα δικηγόρο ΔΣ Ρόδου για να εμφανισθεί την 12η Νοεμβρίου 2012 για να ζητήσει την αναβολή της συζήτησης της προκείμενης σε βάρος της ποινικής υπόθεσης". Το Δικαστήριο, ακολούθως, απέρριψε το αίτημα αναβολής ως ουσιαστικά αβάσιμο και, κατόπιν τούτου, απέρριψε την έφεση ως ανυποστήρικτη. Η αιτιολογία όμως αυτή της εν λόγω παρεμπίπτουσας απόφασης δεν είναι ειδική και εμπεριστατωμένη, κατά την έννοια των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, διότι δεν μνημονεύονται τα αποδεικτικά μέσα, που έλαβε υπόψη και αξιολόγησε το Δικαστήριο, για να καταλήξει στη σχετική απορριπτική κρίση του, αρκούμενο στην γενική και αόριστη αναφορά της λήψης υπόψη των στοιχείων της δικογραφίας. Η μη μνημόνευση όμως, έστω και κατ' είδος, των αποδεικτικών μέσων στο σκεπτικό της απόφασης δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το αν λήφθηκαν υπόψη και εκτιμήθηκαν, για τον σχηματισμό της δικανικής πεποίθησης του Δικαστηρίου, όλα ανεξαιρέτως τα αποδεικτικά μέσα (κατάθεση μάρτυρα, αναγνωσθέντα έγγραφα) ή ορισμένα μόνο από αυτά. Πέραν αυτού, η απόρριψη του αιτήματος αναβολής στηρίχθηκε στον συλλογισμό ότι η κατατεθείσα στις 2-3-2011 αίτηση της αναιρεσείουσας για αναστολή εκτέλεσης της διοικητικής πράξης απέλασής της δεν είχε συζητηθεί, μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης (17-1-2014), στο αρμόδιο Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών, πλην όμως, ουδόλως αναφέρεται στην απόφαση αν είχε ορισθεί ημερομηνία δικασίμου της υπόθεσης, ενώ δεν αξιολογείται το γεγονός ότι ο προσδιορισμός της δικασίμου ανήκει στο Διοικητικό Δικαστήριο, λαμβανομένου υπόψη και του παρεχόμενου στον κάθε κατηγορούμενο, από τις διατάξεις των άρθρων 340 ΚΠΔ και 6 παρ. 3 περ. γ' της ΕΣΔΑ, δικαιώματος αυτοπρόσωπης εμφάνισής του στο Δικαστήριο, που μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να καμφθεί (ΕΔΔΑ απόφαση Hermi κατά Ιταλίας της 18-10-2006, απόφαση Sejdovic κατά Ιταλίας της 1-3-2006, απόφαση Colozza κατά Ιταλίας της 12-2-1985). Επομένως, είναι βάσιμος ο, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, πρώτος λόγος της από 21-3-2025 αίτησης αναίρεσης και πρέπει, κατά παραδοχή του, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς την απόρριψη του άνω αιτήματος αναβολής. Απορρίπτοντας δε στη συνέχεια το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο την έφεση ως ανυποστήρικτη, παρά το ότι δεν είχε απορρίψει αιτιολογημένα τον προβληθέντα λόγο αναβολής της δίκης για σημαντικά αίτια, υπέπεσε και στον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Η' λόγο αναίρεσης, που εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως (άρθρο 511 ΚΠΔ).
Συνεπώς, πρέπει, να αναιρεθεί εξ ολοκλήρου η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει η εξέταση των υπόλοιπων λόγων, που περιλαμβάνονται στις υπ' αριθμ. 3/5-3-2024 και από 21-3-2025 αιτήσεις αναίρεσης. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 519, 522 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την ως άνω υπ' αριθμ. 7/17-1-2014 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και τούτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή