<< Επιστροφή

Αριθμός 1160/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτα Πασσίση, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου και Ελένη Θεοδωρακοπούλου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Μαΐου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Νικόλαου Δεγαΐτη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χ. Α., για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της υπ'αριθμ. 672,1036/2024 απόφασης του Α' Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Με εκκαλούντες-κατηγορούμενους τους: 1) Α.-Φ. Λ. του Α., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Δημήτραινα, 2) Μ. Χ. του Ν., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Σαξιώνη, 3) Ν. Σ. του Ε., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Τσάκαλη, 4) Π. Μ. του Π., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Ηρειώτη, 5) Α. Α. του Κ., κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Βιτώρο, 6) J. H. του F., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Βασίλειο Καρκαζή και Σωτηρία Ζωγράφου, 7) Γ. Σ. του Π., κάτοικο ..., που παρέστη στο Δικαστήριο χωρίς πληρεξούσιο δικηγόρο, 8) Α. Γ. του Α., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Τζανέτο-Ιωάννη Μπαλιτσάρη, 9) Κ. Γ. του Χ., κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Μηχιώτη, 10) Γ. Α. του Μ., κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πλάτων Νιάδη, 11) Ν. Γ. του Δ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αριστομένη Τζαννετή, 12) Γ. Γ. του Δ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αριστομένη Τζαννετή, 13) Α.-Μ. Γ. του Δ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αριστομένη Τζαννετή, 14) Δ. Κ. του Π., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Αναγνωστόπουλο, 15) Δ. Α. του Γ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία-Πηνελόπη Λιακόγκονα, 16) Α. Α. του Γ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία-Πηνελόπη Λιακόγκονα, 17) Ε. Α. του Γ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία-Πηνελόπη Λιακόγκονα, 18) Ε. Φ. χα Γ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία-Πηνελόπη Λιακόγκονα 19) Π. Ν. του Β., κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Τζανέτο-Ιωάννη Μπαλιτσάρη, 20) Γ. Κ. του Χ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Βασιλακόπουλο, 21) Φ. Λ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Δημήτραινα, 22) Α. Λ. του Φ.-Ν., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Δημήτραινα, 23) Μ. Δ.-Κ. του Β., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Παπαστεριόπουλο, 24) Α. Κ. του Χ., κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Παπαστεριόπουλο και 25) Α. Κ. του Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Δημήτραινα.
Το Α' Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητεί τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό και ημερομηνία 49/21-11-2024 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Ν. Κ. και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των εκκαλούντων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά τη διάταξη του άρθρου 512 παρ. 1 εδ. γ' του ΚΠΔ, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κλητεύει τον αναιρεσείοντα και τους υπόλοιπους διαδίκους, στο ακροατήριο του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου, για να παραστούν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, η κλήση δε αυτή γίνεται με επίδοση σύμφωνα με τα άρθρα 155-162 και μέσα στην προθεσμία του άρθρου 166 του ίδιου Κώδικα. Ως "υπόλοιποι διάδικοι", που πρέπει να καλούνται στη συζήτηση, θεωρούνται όλοι εκείνοι, οι οποίοι απέκτησαν νόμιμα την ιδιότητα του διαδίκου (άρθρ. 70 ΚΠΔ). Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι και ο υποστηρίζων την κατηγορία πρέπει να καλείται, για να παραστεί στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου, κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, που άσκησε ο κατηγορούμενος, ή οποιοσδήποτε άλλος δικαιούμενος προς τούτο, εφόσον αυτός νόμιμα απέκτησε την ιδιότητα του διαδίκου και δεν αποβλήθηκε, ούτε παραιτήθηκε από την ιδιότητα αυτή, καθόσον έχει έννομο συμφέρον να υποστηρίξει το κύρος της προσβαλλόμενης απόφασης έναντι του καταδικασθέντος με αυτήν κατηγορουμένου ή να υποστηρίξει την έφεση του εισαγγελέα κατά του απαλλαγέντος κατηγορουμένου, καθώς και αν ο υποστηρίζων την κατηγορία δεν παραστάθηκε στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, είχε, όμως, νομίμως παραστεί πρωτοδίκως (ΑΠ 592/2022, ΑΠ 310/2022, ΑΠ 1024/2021).

Εξάλλου, εάν ο υποστηρίζων την κατηγορία δεν κλητεύθηκε, ούτε εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου, η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης κηρύσσεται απαράδεκτη (ΑΠ 790/2024, ΑΠ 1024/2021, ΑΠ 1713/2018).

2. Κατά το άρθρο 505 παρ. 2 του ΚΠΔ, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, μπορεί να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε απόφασης μέσα στην προθεσμία του άρθρου 479 παρ.2, δηλαδή μέσα σε τριάντα ημέρες από την καταχώριση της απόφασης καθαρογραφημένης στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ.3 ΚΠΔ. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δικαιούται να ασκεί αναίρεση κατά οποιασδήποτε απόφασης, οποιουδήποτε δικαστηρίου, και κατά παρεμπίπτουσας απόφασης αλλά και κατά του περί αποδόσεως ή δημεύσεως μέρους της αποφάσεως, για όλους τους λόγους του άρθρου 510 παρ.1 ΚΠΔ (ΑΠ 884/2018, ΑΠ 888/2013). Στην προκειμένη περίπτωση, φέρεται προς κρίση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου η από 21-11-2025, με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 49/2024, αίτηση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου (ασκηθείσα με δήλωση ενώπιον της Γραμματέα του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου) για αναίρεση της απόφασης 672,1036/2-7-2024 του Α' Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών, και μόνον κατά το κεφάλαιο αυτής με το οποίο διατάχθηκε η άρση των κατασχέσεων που είχαν επιβληθεί σε βάρος των αναφερομένων στο διατακτικό αυτής προσώπων και η απόδοση σ' αυτούς των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων, κατ' εφαρμογή του άρθρου 372 ΚΠΔ. Από την παραδεκτή, επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, προκύπτουν τα ακόλουθα: Το Α' Πενταμελές Εφετείο Αθηνών με την υπ' αρ. 672,1036/1024 υπό κρίση απόφαση του, έκρινε σε β' βαθμό το ζήτημα των κατασχέσεων που είχαν επιβληθεί σε βάρος των αναφερομένων στο διατακτικό αυτής προσώπων και απέδωσε σ' αυτούς τα κατασχεθέντα περιουσιακά στοιχεία, κατ' εφαρμογή του άρθρου 372 ΚΠΔ. Ειδικότερα, με την υπ' αρ. 5236/2019 απόφαση του Α' Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών, με κατηγορούμενους πρώην υπαλλήλους της Siemens, του ΟΤΕ, αλλά και τρίτα πρόσωπα, οι οποίοι κατηγορήθηκαν για τις αξιόποινες πράξεις της ενεργητικής δωροδοκίας, της παθητικής δωροδοκίας, της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, καθώς και της συμμετοχής σε αυτές, όπου το Ελληνικό Δημόσιο παραστάθηκε ως πολιτικώς ενάγον, κάποιοι εξ αυτών κατεδικάσθησαν, ενώ για κάποιους από αυτούς έπαυσε οριστικώς η κατ' αυτών ποινική δίωξη (είτε λόγω παραγραφής είτε λόγω θανάτου) και το δικαστήριο διέταξε τη δήμευση των δεσμευθέντων περιουσιακών τους στοιχείων και την απόδοση αυτών στο Ελληνικό Δημόσιο, απορριφθείσης της αιτήσεως του ΟΤΕ, κατ' άρ. 373 ΚΠΔ, να αποδοθούν σε εκείνον, ως θύμα των αξιοποίνων πράξεων. Κατά της απόφασης αυτής, οι καταδικασθέντες κατηγορούμενοι καθώς και οι διάδικοι τρίτοι - κύριοι των δημευθέντων αντικειμένων άσκησαν εφέσεις και η υπόθεση ήχθη προς εκδίκαση σε β' βαθμό ενώπιον του Α' Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Επίσης έφεση κατά του κεφαλαίου περί δημεύσεως άσκησε και ο ΟΤΕ ζητώντας να αποδοθούν σ'αυτόν (ΟΤΕ) τα δημευθέντα περιουσιακά στοιχεία των μεταξύ άλλων κατηγορουμένων Μ. Χ., Π. Μ., Α. Α., V. J., Ε. Σ., Α. Λ., Γ. Κ., Γ. Σ., Κ. Γ., Α. Γ., Π. Ν., Γ. Α., Γ. Α., Δ. Γ., Δ. Κ. και Μ. Δ.-Κ., οι οποίοι είτε καταδικάστηκαν είτε η εις βάρος τους ποινική δίωξη έπαυσε λόγω θανάτου ή παραγραφής. Οι εφέσεις αυτές του ΟΤΕ, των καταδικασθέντων κατηγορουμένων, καθώς και των λοιπών κυρίων των δημευθέντων ακινήτων (ως προς τους οποίους η ποινική δίωξη είχε παύσει λόγω παραγραφής) ή των κληρονόμων των αποθανόντων κατηγορουμένων (καθ' ων η δήμευση) ήχθησαν προς εκδίκαση ενώπιον του Α' Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Το Δικαστήριο αυτό, με παρεμπίπτουσα απόφαση του κήρυξε απαράδεκτη την συζήτηση της εφέσεως του ΟΤΕ και της εφέσεως του Α. Φ. Λ., και ανέβαλε την έκδοση απόφασης επ' αυτών, διατάσσοντας τον χωρισμό της δίκης ως προς τις εφέσεις αυτές. Στη συνέχεια το ίδιο Δικαστήριο, με νέα παρεμπίπτουσα απόφαση του, απέβαλε τον ΟΤΕ από την υποστήριξη της κατηγορίας, δεχθέν ότι ο ΟΤΕ δεν ήταν αμέσως ζημιωθείς από το βασικό έγκλημα της δωροδοκίας στον ιδιωτικό τομέα (τα έσοδα εκ της οποίας εφέροντο ότι είχαν νομιμοποιηθεί). Περαιτέρω, το ανωτέρω Δικαστήριο, δικάζοντας επί της ουσίας τις εφέσεις των κατηγορουμένων, με την υπ' αριθ. 1545/2022 απόφαση του, άλλους μεν αθώωσε, δι' άλλους έπαυσε οριστικά την ποινική δίωξη λόγω παραγραφής και τέλος, για κάποιους άλλους, έπαυσε οριστικά την ποινική δίωξη για κάποιο χρονικό διάστημα για το οποίο είχε συμπληρωθεί η παραγραφή, ενώ για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα εξέδωσε αθωωτική απόφαση. Πλην όμως, το Πενταμελές Εφετείο ως προς τους ως άνω κατηγορουμένους, για τους οποίους έπαυσε οριστικά η ποινική δίωξη, δεν εξέδωσε απόφαση περί της τύχης των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων, αλλά με την υπ' αρ. 1580/2022 απόφαση του διέταξε τον χωρισμό του κεφαλαίου περί δημεύσεως και ανέβαλε την λήψη απόφασης για το θέμα αυτό, ώστε το ζήτημα αυτό να συνεκδικαστεί με την συναφή έφεση του ΟΤΕ η οποία εκκρεμούσε. Μετά ταύτα το ζήτημα της τύχης των δεσμευμένων πραγμάτων, καθώς και η ως άνω έφεση του ΟΤΕ ήχθησαν εκ νέου ενώπιον του Α' Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών. Το τελευταίο, με παρεμπίπτουσα απόφαση του, απέρριψε την έφεση του ΟΤΕ ως απαράδεκτη, δεχθέν ότι αυτή είχε ασκηθεί υπό του ΟΤΕ με την ιδιότητα του πολιτικώς ενάγοντος, πλην όμως ο ΟΤΕ είχε ενδιαμέσως αποβληθεί από τη διαδικασία με αμετάκλητη παρεμπίπτουσα απόφαση. Στη συνέχεια, το Α' Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, κρίνοντας το ζήτημα των δημεύσεων, με την αναιρεσιβαλλόμενη υπ' αρ. 672,1036/2024 απόφαση του, αποφάνθηκε την άρση των κατασχέσεων και την απόδοση των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων στα αναφερόμενα στο διατακτικό αυτής πρόσωπα . Όπως όμως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της αναιρεσιβαλλομένης, κατά την εκδίκαση της υπόθεσης ενώπιον του ανωτέρω Δικαστηρίου, εμφανίστηκε ο Πάρεδρος του Ν.Σ.Κ. Χρήστος Πουλάκος, ο οποίος δήλωσε ότι εκπροσωπεί το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο κλητεύθηκε ως διάδικος για να παραστεί ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου, παρασταθέντος πρωτοδίκως ως πολιτικώς ενάγον (σελ. 45 της αναιρεσιβαλόμενης). Από τα έγγραφα της δικογραφίας δεν προκύπτει κλήτευση του Ελληνικού Δημοσίου στην παρούσα δίκη, αν και το τελευταίο είχε την ιδιότητα του διαδίκου στη δίκη επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.
Συνεπώς, ενόψει των προεκτεθέντων, εφόσον δεν έχει γίνει νομότυπη κλήτευση του Ελληνικού Δημοσίου από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, για να παραστεί ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, αν και αυτό παραστάθηκε ως διάδικος και δεν αποβλήθηκε από τη δίκη ενώπιον του Α' Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο εξέδωσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ούτε παραιτήθηκε από την ιδιότητα αυτή, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης κατά της υπ` αριθμ. 672,1036/2024 απόφασης του Α' Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, σύμφωνα με τα ειδικότερα αναφερόμενα στο διατακτικό της παρούσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της υπό κρίση με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 49/2024 αίτησης του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, για αναίρεση της υπ` αριθμ. 672,1036/2024 απόφασης του Α' Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και τούτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Σεπτεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή