Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1181 / 2025    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
Αριθμός 1181/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτα Πασσίση, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου-Εισηγητή και Παναγιώτη Λυμπερόπουλο, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαρτίου 2025, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευσταθίας Καπαγιάννη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χ. Α., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Θ. Μ. του Α., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Γαβαλά, για αναίρεση της υπ'αριθ. 2759, 2787/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών. Με υποστηρίζοντα την κατηγορία τον Η. Σ. του Ε., κάτοικο ..., που παρέστη με τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Παναγιώτη Δικαίο και Ελευθέριο Μοίρα.
Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από 29-10-2024 αίτηση αναίρεσης, καθώς και στους από 27-2-2025 προσθέτους λόγους, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...
Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η υπό κρίση, από 29-10-2024, δήλωση του Θ. Μ. του Α., κατοίκου ..., που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 29-10-2024, για αναίρεση της υπ` αριθμ. 2759, 2787/24-6-2022 απόφασης του Α' Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 2Α, 4, 504 παρ. 1 και 505 ΚΠΔ). Είναι, συνεπώς, αυτή παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν, συνεκδικαζόμενη, λόγω της πρόδηλης συνάφειας, με το παραδεκτώς ασκηθέν από 19-2-2025 δικόγραφο πρόσθετων λόγων του αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στις 27-2-2025 ενώπιον της αρμόδιας γραμματέως της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου (άρθρ. 509 ΚΠΔ).
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 302 παρ. 1 του προϊσχύσαντος ΠΚ, όποιος επιφέρει από αμέλεια το θάνατο άλλου τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Σύμφωνα δε με το ταυτάριθμο άρθρο του νέου ΠΚ, στο οποίο διατηρήθηκε αναλλοίωτη η διάταξη του παραπάνω άρθρου του προϊσχύσαντος ΠΚ (βλ. σχετικά Αιτιολογική Έκθεση επί του σχεδίου "Κύρωση του Ποινικού Κώδικα"), όποιος από αμέλεια σκότωσε άλλον, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 28 του ίδιου Κώδικα, από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν. Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι, για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, απαιτείται α) πρόκληση της θανάτωσης άλλου, β) μη καταβολή από τον δράστη της επιβαλλόμενης κατ' αντικειμενική κρίση προσοχής, την οποία οφείλει να καταβάλλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, γ) δυνατότητα αυτού, σύμφωνα με τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και ιδίως εξαιτίας της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και αποφύγει το επελθόν αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε (μη συνειδητή αμέλεια) είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε, όμως, ότι δεν θα επερχόταν (ενσυνείδητη αμέλεια) και δ) αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε ως επακόλουθο της αμέλειάς του (Ολ. ΑΠ 4/2010, ΑΠ 1482/2019).
Εξάλλου, για τη θεμελίωση της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται επιπλέον και η συνδρομή των όρων του άρθρου 15 ΠΚ, κατά το οποίο η μη αποτροπή του ορισμένου αποτελέσματος, που θέτει ο νόμος, τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια όταν ο υπαίτιος είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Πρόκειται για ειδική μορφή εγκλήματος, όπου η επέλευση του εγκληματικού αποτελέσματος εξαιτίας της παράλειψης ισοδυναμεί νομικώς με την με ενέργεια παραγωγή αυτού, εφόσον συντρέχει η προβλεπόμενη από τον νόμο ιδιαίτερη νομική υποχρέωση. Από την ως άνω διάταξη συνάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης, δηλαδή ειδικής και όχι γενικής, υποχρέωσης του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η ιδιαίτερη αυτή νομική (όχι απλώς ηθική) υποχρέωση προς παρεμπόδιση της επέλευσης του βλαπτικού για ορισμένο έννομο αγαθό αποτελέσματος, συνιστά πρόσθετο στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος, που τελείται με παράλειψη και δύναται να πηγάζει: α) από ρητή, επιτακτικού χαρακτήρα, διάταξη του νόμου, β) από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου προς ενέργεια, γ) από ειδική σχέση, που θεμελιώνεται είτε σε συμβατικό δεσμό, είτε και σε προηγουμένη ενέργεια του υπαιτίου της παράλειψης, δια της οποίας αυτός αναδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή κινδύνων στο μέλλον, δ) από ορισμένη προηγηθείσα συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος. Ήδη, στο άρθρο 15 του ισχύοντος από 1-7-2019 νέου ΠΚ (ν. 4619/2019), που συμπορεύεται με την μέχρι τούδε νομολογία, σε σχέση με το στοιχείο της ιδιαίτερης νομικής υποχρεώσεως του δράστη δια παραλείψεως τελούμενου εγκλήματος, ορίζεται ότι: "1. Όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε ενέργεια για την αποτροπή του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει από νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη επικίνδυνη ενέργεια του υπαιτίου. 2. Στις περιπτώσεις των εγκλημάτων με παράλειψη ο δικαστής μπορεί να επιβάλλει μειωμένη ποινή (άρθρ. 83)". Σε αυτήν την περίπτωση, πρέπει στην αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης να αναφέρεται και η συνδρομή αυτής της υποχρέωσης, να εκτίθενται, δηλαδή, τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προσδιορίζεται η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του υπαιτίου να ενεργήσει, επιπροσθέτως δε, αν πηγάζει από επιτακτικό κανόνα δικαίου, να προσδιορίζεται και ο κανόνας αυτός, ήτοι η νομική διάταξη, στην οποία θεμελιώνεται η ιδιαίτερη υποχρέωση προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, ενώ, εάν η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση προκύπτει από την ιδιότητα του υπαιτίου, δεν είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός αυτής από ειδική διάταξη νόμου (Ολ. ΑΠ 4/2010, ΑΠ 691/2023, ΑΠ 1476/2019). Η πράξη ή η παράλειψη του δράστη τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με το αποτέλεσμα που επήλθε, όταν αυτή, κατά την κοινή αντίληψη, είναι εκείνη που άμεσα προκάλεσε το αποτέλεσμα και, συνεπώς, βρίσκεται σε άμεση αιτιότητα προς αυτό. Αρκεί, για τη θεμελίωση της ευθύνης, η πράξη ή η παράλειψη να ήταν ένας από τους ενεργούς παραγωγικούς όρους του αποτελέσματος, χωρίς τον οποίο δεν θα επερχόταν αυτό, είναι δε αδιάφορο αν συνέβαλαν και άλλοι όροι, αμέσως ή εμμέσως, διότι η κρατούσα στο ποινικό δίκαιο άποψη ακολουθεί τα πορίσματα της θεωρίας του ισοδυνάμου των όρων, με την παραλλαγή της ενεργού αιτίας, σε αντίθεση με τη θεωρία της πρόσφορης αιτιότητας, η οποία επικρατεί ως προς την αστική ευθύνη. Η τυχόν συντρέχουσα υπαιτιότητα του παθόντος ή και τρίτου, δεν αναιρεί την ύπαρξη αμέλειας του δράστη και την ποινική του ευθύνη, εκτός εάν αυτή συνετέλεσε αποκλειστικώς στο αποτέλεσμα που επήλθε, οπότε αίρεται ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή της παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος (ΑΠ 971/2024, ΑΠ 356/2022, ΑΠ 412/2021). Ειδικότερα, στα εγκλήματα που τελούνται με παράλειψη, θεωρείται ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράλειψης και του επελθόντος εγκληματικού αποτελέσματος στην περίπτωση, κατά την οποία, αν δεν είχε συντρέξει η παράλειψη του υπαιτίου, αν γινόταν, δηλαδή, η επιβεβλημένη ενέργεια, που τελικά δεν έγινε, τότε με μεγάλη πιθανότητα, η οποία εγγίζει τα όρια της βεβαιότητας, θα αποτρεπόταν το συγκεκριμένο εγκληματικό αποτέλεσμα (ΑΠ 928/2024, ΑΠ 691/2023, ΑΠ 129/2023). Διακοπή δε της αιτιώδους συνάφειας υπάρχει μόνο στις περιπτώσεις εκείνες, στις οποίες η παρεμβαλλόμενη συμπεριφορά του παθόντος ή τρίτου εξουδετερώνει και καθιστά ανενεργή την αρχική συμπεριφορά του δράστη (ΑΠ 532/2024, ΑΠ 1476/2022, ΑΠ 940/2015, ΑΠ 808/2015). Ενόψει αυτών, ποινική ευθύνη ιατρού για σωματική βλάβη από αμέλεια, κατά την άσκηση του επαγγέλματός του, υπάρχει στις περιπτώσεις εκείνες που το σχετικό αποτέλεσμα οφείλεται σε παράβαση από τον ιατρό των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της ιατρικής επιστήμης, για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση και εφόσον η σχετική ενέργεια ή παράλειψή του δεν ήταν σύμφωνη με το αντικειμενικώς επιβαλλόμενο καθήκον επιμέλειας, που απορρέει από την άσκηση του επαγγέλματός του και ανάγεται σε νομική υποχρέωση αυτού από επιτακτικούς νομικούς κανόνες, όπως είναι ο α.ν. 1565/1939 "περί κώδικος ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος" και τον ν. 3418/2005 (Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας), καθώς και την εγγυητική θέση αυτού απέναντι στην ασφάλεια της ζωής ή της υγείας του ασθενούς, η οποία δημιουργείται κατά την εκτέλεση της ιατρικής πράξης (ΑΠ 1287/2023, ΑΠ 270/2023, ΑΠ 326/2021). Ειδικότερα, κατά το άρθρο 24 του α.ν. 1565/1939, που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ με το άρθρο 47 ΕισΝΑΚ και εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση (ήδη καταργήθηκε με το άρθρο 341 του ν. 4512/2018), "Ο ιατρός οφείλει να παρέχει μετά ζήλου, ευσυνειδησίας και αφοσιώσεως την ιατρικήν αυτού συνδρομήν, συμφώνως προς τας θεμελιώδεις αρχάς της ιατρικής επιστήμης και της κτηθείσης πείρας, τηρώντας τας ισχυούσας διατάξεις περί διαφυλάξεως της υγείας των ασθενών και προστασίας των υγιών". Επίσης, στον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας (ν. 3418/2005), στις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 3 εδ. α', 3 παρ. 2 και 3 και 10 παρ. 1, 2 και 3 ορίζεται ότι: "Το ιατρικό λειτούργημα ασκείται σύμφωνα με τους γενικά αποδεκτούς και ισχύοντες κανόνες της ιατρικής επιστήμης" (άρθρο 2 παρ. 3 εδ. α'), "Ο ιατρός ενεργεί με βάση: α) την εκπαίδευση που του έχει παρασχεθεί κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών του σπουδών, την άσκησή του για την απόκτηση τίτλου ιατρικής ειδικότητας και τη συνεχιζόμενη ιατρική του εκπαίδευση, β) την πείρα και τις δεξιότητες που αποκτά κατά την άσκηση της ιατρικής και γ) τους κανόνες της τεκμηριωμένης και βασισμένης σε ενδείξεις ιατρικής επιστήμης" (άρθρο 3 παρ. 2). "Ο ιατρός, κατά την άσκηση της ιατρικής, ενεργεί με πλήρη ελευθερία, στο πλαίσιο των γενικά αποδεκτών κανόνων και μεθόδων της ιατρικής επιστήμης, όπως αυτοί διαμορφώνονται με βάση τα αποτελέσματα της εφαρμοσμένης σύγχρονης επιστημονικής έρευνας. Έχει δικαίωμα για επιλογή μεθόδου θεραπείας, την οποία κρίνει ότι υπερτερεί σημαντικά έναντι άλλης, για τον συγκεκριμένο ασθενή, με βάση τους σύγχρονους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και παραλείπει τη χρήση μεθόδων που δεν έχουν επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση" (άρθρο 3 παρ. 3). "Η άσκηση της ιατρικής γίνεται σύμφωνα με τους γενικά παραδεκτούς κανόνες της ιατρικής επιστήμης. Ο ιατρός έχει υποχρέωση συνεχιζόμενης δια βίου εκπαίδευσης και ενημέρωσης σχετικά με τις εξελίξεις της ιατρικής επιστήμης και της ειδικότητάς του" (άρθρο 10 παρ. 1). "Η υποχρέωση αυτή περιλαμβάνει όχι μόνο τις ιατρικές γνώσεις, αλλά και τις κλινικές δεξιότητες, καθώς και τις ικανότητες συνεργασίας σε ομάδα, οι οποίες είναι απαραίτητες για την παροχή ποιοτικής φροντίδας υγείας ...." (άρθρο 10 παρ. 2). "Ο ιατρός οφείλει να αναγνωρίζει τα όρια των επαγγελματικών του ικανοτήτων και να συμβουλεύεται τους συναδέλφους του" (άρθρο 10 παρ. 3). Επομένως, ο ιατρός ενεργεί με αμέλεια αν, από επιπολαιότητα ή άγνοια των πραγμάτων, που έπρεπε κατά την επιστήμη του να γνωρίζει ή απρονοησία, δεν ακολούθησε γενικά παραδεκτές αρχές της ιατρικής επιστήμης ή αναγνωρισμένες σύγχρονες μεθόδους και η άγνοια ή επιπολαιότητα ή απρονοησία του τον οδήγησαν σε εσφαλμένη διάγνωση ή θεραπευτική αγωγή ή σε επέμβαση ή σε μη επέμβαση και μη λήψη μέτρων για να αποτραπούν προσβολές ή κίνδυνοι κατά της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας ή της ζωής του ασθενούς που επιλήφθηκε. Έτσι, ελέγχεται ο κατηγορούμενος ιατρός για κάθε ενέργεια ή παράλειψή του, υπό την ανωτέρω ιδιότητά του, ως προς την παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς που επιμελήθηκε, δηλαδή εάν ενήργησε την ακολουθητέα ιατρική αγωγή και τις επιβαλλόμενες εξετάσεις ή και άλλες επεμβατικές ιατρικές πράξεις, προς αντιμετώπιση της παρενέργειας ή επιπλοκής, που θα μπορούσε να επιφέρει βλάβη της υγείας του ασθενούς, όπως κάθε μέσος ιατρός της ειδικότητάς του θα έπραττε υπό τις ίδιες περιστάσεις, έχοντας γνώση του ιστορικού και των συμπτωμάτων του ασθενούς και έχοντας τη δυνατότητα και την εμπειρία να προβλέψει τα δυσμενή αυτά συμπτώματα και τις επακολουθούσες βλάβες, που μπορεί να εμφανίσουν ασθενείς, υποβαλλόμενοι σε ιατρική επέμβαση (ΑΠ 648/2024, ΑΠ 1380/2019, ΑΠ 107/2019, ΑΠ 1057/2016).
Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία όταν αναφέρονται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη (Ολ. ΑΠ 1/2005). Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας, είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της απόφασης, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. Σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα, που λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο, προκειμένου να μορφώσει την καταδικαστική του κρίση, όπως επιβάλλουν οι διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 του ΚΠΔ, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τί προέκυψε από το καθένα χωριστά. Πρέπει, όμως, να προκύπτει με βεβαιότητα ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά κατ' επιλογή, ενώ δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους και δεν απαιτείται να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για τον σχηματισμό της δικανικής κρίσης, ούτε χρειάζεται να διευκρινίζεται από ποιο ή ποια αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή. Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άλλα, ούτε ανακύπτει ανάγκη αιτιολόγησης γιατί δεν εξαίρονται τα λοιπά. Δεν αποτελεί δε λόγο αναίρεσης η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και, ειδικότερα, η εσφαλμένη εκτίμηση και αξιολόγηση των μαρτυρικών καταθέσεων και των εγγράφων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού στοιχείου χωριστά και η παράλειψη συσχέτισης των αποδεικτικών μέσων μεταξύ τους, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της έλλειψης αιτιολογίας, πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (ΑΠ 482/2023, ΑΠ 452/2023).
Εξάλλου, ενόψει της διάκρισης της αμέλειας σε μη συνειδητή και ενσυνείδητη, το δικαστήριο της ουσίας, όταν απαγγέλλει καταδίκη για έγκλημα από αμέλεια, πρέπει να εκθέτει στην απόφασή του με σαφήνεια ποιο από τα δύο είδη της αμέλειας αυτής συνέτρεξε στην συγκεκριμένη περίπτωση, διότι, αν δεν εκθέτει αυτό με σαφήνεια ή δέχεται και τα δύο είδη, δημιουργείται ασάφεια και αντίφαση, η οποία καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή της σχετικής ουσιαστικής ποινικής διάταξης και ιδρύεται εντεύθεν λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ (ΑΠ 1066/2018, ΑΠ 768/2018, ΑΠ 933/2017).
Στην προκείμενη περίπτωση, το Α' Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την προαναφερόμενη υπ` αριθμ. 2759, 2787/24-6-2022 απόφασή του, αφού εκτίμησε και αξιολόγησε τα αναφερόμενα, ως προς το είδος τους, αποδεικτικά μέσα (ανωμοτί κατάθεση του παριστάμενου προς υποστήριξη της κατηγορίας, καταθέσεις μαρτύρων, αναγνωσθείσες πρωτόδικη απόφαση και υπ' αριθμ. 74/2022 προηγουμένως αναιρεθείσα απόφαση του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, αναγνωσθέντα έγγραφα και απολογία του κατηγορουμένου), δέχτηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: "Στις 9-7-2014 η Ε. Σ., ηλικίας 25 ετών (γεννηθείσα στις ...-1989 στο Μαρούσι Αττικής), έγγαμη από το έτος 2008 με τον Γ. Μ., χωρίς να έχουν αποκτήσει τέκνο, συνοδευόμενη από τον σύζυγό της, επισκέφθηκε τον κατηγορούμενο, ιατρό-μαιευτήρα γυναικολόγο στο ιδιωτικό ιατρείο του στην Αθήνα, διότι εμφάνιζε αμηνόρροια (καθυστέρηση στην έμμηνο ρύση της), αναφέροντας ως έναρξη της τελευταίας την 23-5-2014, και για να υποβληθεί συγχρόνως στον ετήσιο γυναικολογικό της έλεγχο. Ο κατηγορούμενος απολάμβανε της ιδιαίτερης εμπιστοσύνης τόσο της εν λόγω ασθενούς του, όσο και της μητέρας της Ι. Τ., την οποία παρακολουθούσε όσον αφορά την ειδικότητά του από το έτος 2010, ενώ από το έτος 2011 την ακολούθησαν οι θυγατέρες της Ε. και εν συνεχεία και η μικρότερη σε ηλικία Α. Κατά την επίσκεψη στο ιατρείο του ο κατηγορούμενος διενήργησε στην Ε. Σ. γυναικολογική εξέταση, γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων καθώς και υπερηχογράφημα μαστών και προέβη στην λήψη κυτταρολογικού υλικού για την διενέργεια τέστ Παπανικολάου από άλλον ειδικό ιατρό. Με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα ο κατηγορούμενος διαπίστωσε εκκριτικού τύπου ενδομήτριο πάχους 15,41 χιλιοστών, πρόσφατο ωχρό σωμάτιο στην αριστερή ωοθήκη, ινομύωμα μήτρας διαστάσεων 3,66 Χ 4,45 εκατοστά και μικροπολυκυστικής υφής ωοθήκες. Με το υπερηχογράφημα μαστού διαπίστωσε ινοαδένωμα μεγίστης διαμέτρου 2,80 Χ 1,59 εκατοστά στην 1η-2η ώρα αριστερού μαστού. Μετά την εξέταση ο κατηγορούμενος ενημέρωσε την Ε. Σ., παρουσία του συζύγου της, για τα ευρήματα των ανωτέρω εξετάσεων και της παρείχε οδηγίες για περαιτέρω ενέργειες. Επειδή η καθυστέρηση στην έμμηνο ρύση της, η διαπίστωση εκκριτικού τύπου ενδομητρίου και πρόσφατου ωχρού σωματίου - ευρήματα, τα δύο τελευταία, ενδεικτικά πρόσφατης ωοθυλακιορρηξίας- σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η Ε. Σ. και ο σύζυγός της επιθυμούσαν την απόκτηση παιδιού και είχαν ελεύθερες γενετήσιες επαφές χωρίς τη λήψη προφυλακτικών μέτρων, όπως και ενημέρωσαν τον κατηγορούμενο, έθεταν την υποψία εγκυμοσύνης, ο τελευταίος, προκειμένου να ελεγχθεί εάν υπήρχε ή όχι εγκυμοσύνη, συνέστησε σε αυτήν τη διενέργεια εξέτασης β-χοριακής γοναδοτροπίνης, και συνταγογράφησε τρεις εξετάσεις β-χοριακής γοναδοτροπίνης με δυνατότητα από το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης να εκτελεσθούν μέχρι την 8-8-2014 και της ανέφερε ότι, σε περίπτωση αρνητικού αποτελέσματος της ανωτέρω εξετάσεως, μπορεί να λάβει το φαρμακευτικό σκεύασμα duphaston προκειμένου να επανέλθει η έμμηνος ρύση της. Την επομένη ημέρα (10-7-2014) η Ε. Σ. έκανε την εξέταση β-χοριακής γοναδοτροπίνης στο διαγνωστικό κέντρο "ΕΥΡΩΙΑΣΗ" στον Άγιο Στέφανο Αττικής, στο οποίο υπεύθυνη ήταν η πρωτοδίκως αθωωθείσα ιατρός-βιοπαθολόγος Μ. Κ. και το αποτέλεσμα της εξετάσεως ήταν αρνητικό (0,10 mlU/mL). Την ίδια ημέρα (10-7-2014) η Ε. Σ. ενημέρωσε τηλεφωνικά τον πρώτο κατηγορούμενο για το αποτέλεσμα της εξετάσεως, ο οποίος της απέκλεισε την πιθανότητα εγκυμοσύνης και της έδωσε οδηγία να λάβει το σκεύασμα duphaston. Επίσης, ο κατηγορούμενος της συνέστησε να κάνει μία εξέταση για το ινοαδένωμα του μαστού και συνταγογράφησε το ίδιο βράδυ (10-7-2014) μία αιματολογική εξέταση για μονοκλωνικό αντίσωμα μαστού Ca 15-3 και της είπε ότι θα τα πουν για όλα από Σεπτέμβριο, διότι όπως της είχε εξηγήσει και το προηγούμενο βράδυ, ούτε το ινομύωμα ούτε το ινοαδένωμα ήταν ανησυχητικά. Τον φάκελο με το σχετικό παραπεμπτικό για την εξέταση Ca 15-3 παρέδωσε στην Ε. Σ. η μαία και γραμματέας του ιατρείου του κατηγορουμένου Α. Α., η οποία διέμενε κοντά στην κατοικία της Ε. Σ. Η εν λόγω μαία, εξετασθείσα ως μάρτυρας στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, ανέφερε ότι δεν θυμόταν πότε παρέδωσε τον φάκελο, ισχυρίσθηκε δε ότι τον παρέδωσε στον σύζυγο και την αδελφή της Ε. Σ., πράγμα που οι τελευταίοι αρνούνται. Για το περιεχόμενο της ανωτέρω συνομιλίας της στις 10-7-2014 με τον κατηγορούμενο, η Ε. Σ. ενημέρωσε τηλεφωνικά αμέσως τον σύζυγό της και την ίδια ημέρα την μητέρα της και την αδερφή της. Τις επόμενες ημέρες η Ε. Σ. έλαβε το σκεύασμα duphaston και λίγες ημέρες αργότερα, μεταξύ 20-25 Ιουλίου είχε κολπική αιμόρροια και θεώρησε ότι επανήλθε η έμμηνος ρύση της. Κατά το χρονικό διάστημα από 10-7-2014 έως 11-8-2014 δεν παραπονέθηκε ότι είχε κάποια ενόχληση και στις 2-8-2014 ξεκίνησε τις διακοπές της, μεταβαίνοντας με τον σύζυγό της στο Πήλιο μέχρι τις 9-8-2014 και στη συνέχεια στο εξοχικό των γονέων της στο Δήλεσι Βοιωτίας. Τις πρώτες πρωινές ώρες της 12ης-8-2014 ευρισκόμενη με τον σύζυγό της στην ως άνω εξοχική κατοικία των γονέων της στο Δήλεσι, ξύπνησε αισθανόμενη έντονους πόνους στην κοιλιακή χώρα, μεγάλη αδιαθεσία, έκανε εμετό και είχε διάρροια. Λόγω της ανωτέρω καταστάσεώς της ξύπνησε τον σύζυγό της, ο οποίος αφού είδε ότι αυτή βρισκόταν σε άσχημη κατάσταση, αναζήτησε βοήθεια τηλεφωνώντας πρώτα στο Κέντρο Υγείας Σχηματαρίου και αφού οι κλήσεις του δεν απαντήθηκαν, επικοινώνησε αμέσως με τον πεθερό του Η. Σ., που βρισκόταν μαζί με την σύζυγό του, και μητέρα της ασθενούς Ι. Τ., στην Πρέβεζα για διακοπές, ο οποίος, αναζητώντας τηλεφωνικώς τοπικό ιατρό για να επέμβει αμέσως, βρήκε τον ιδιώτη ιατρό-παθολόγο Ι. Ο. στο Χαλκούτσι Αττικής και του ζήτησε να μεταβεί στην εξοχική κατοικία του για να επιληφθεί του περιστατικού. Ο εν λόγω ο ιατρός, φθάνοντας στο Δήλεσι στην οικία της ασθενούς και αντιλαμβανόμενος την κρισιμότητα της καταστάσεως της υγείας της, ειδοποίησε ασθενοφόρο, παράλληλα αυτός μαζί με τον σύζυγό της προσπάθησαν να της κάνουν καρδιοαναπνευστική ανάνηψη, καθώς ήδη αυτή είχε αρχίσει να χάνει τις αισθήσεις της. Στη συνέχεια, η ασθενής μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του Δήμου Ωρωπού στο "ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ" στα Μελίσσια Αττικής, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος της, με αναγραφόμενη ώρα θανάτου της 13.45'. Κατόπιν εντολής του Αστυνομικού Τμήματος Σχηματαρίου διενεργήθηκε ιατροδικαστική και ιστολογική εξέταση. Στην ...-2014 έκθεση ιστολογικής εξέτασης του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, που διενεργήθηκε από τον Δ. Β., Επίκουρο Καθηγητή ιατροδικαστικής, αναγράφονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: "... 1) Μήτρα με τα εξαρτήματα ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: - Μήτρα με τα εξαρτήματα διαστάσεων 8,5X5X2 εκ. Στις διατομές στην περιοχή σύμφυσης της ΔΕ σάλπιγγας με τη μήτρα παρατηρείται ενδοαυλική λευκόφαιη ή ερυθρόφαιη προβάλλουσα αλλοίωση, λαχνώδους εν μέρει όψεως, μδ 0,7 εκ. Στην ίδια περιοχή στο (ΔΕ) κέρας της μήτρας αναγνωρίζεται λευκωπή δεσμιδωτή αλλοίωση μδ 4 εκ. - Το ενδομήτριο διαγράφεται ελαφρώς παχυσμένο και ο τράχηλος περικλείει κυστικούς σχηματισμούς μδ 0,4 εκ. - Οι ωοθήκες άμφω περικλείουν κυστικούς σχηματισμούς. ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: - Η περιγραφόμενη λαχνώδης αλλοίωση στην (ΔΕ) σάλπιγγα περικλείει τροφοβλαστικά στοιχεία και χοριακές λάχνες (εικόνα λαχνών 1 τριμήνου κυήσεως) με πυκνές αιμορραγικές διηθήσεις και παρουσία εξιδρωματικών στοιχείων. - Το ενδομήτριο παρουσιάζει εικόνα εκκριτικής φάσης. Η δεσμιδωτή αλλοίωση στο (ΔΕ) κέρας της μήτρας εμφανίζει εικόνα λειομυώματος μδ 4 εκ. - Στην ωοθήκη αναγνωρίζεται ευμέγεθες ωχρό σωμάτιο (ωχρό σωμάτιο κυήσεως). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: - Εικόνα ως επί ρήξεως εξωμήτριου κυήσεως (ΔΕ) σάλπιγγος...". Περαιτέρω, στην ...-2014 ιατροδικαστική έκθεση νεκροψίας-νεκροτομής του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, που διενήργησε η Καθηγήτρια ιατροδικαστικής και τοξικολογίας Χ. Σ., αναγράφονται, μεταξύ άλλων, τα κάτωθι: "... Θώρακας: Κάταγμα σώματος στέρνου κατά τη μεσότητα. με ελάχιστη συνοδό αιμορραγική διήθηση των μαλακών μορίων (συμβατά με προσπάθεια καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης). ..... Κοιλία: Κατά τη διάνοιξη του κοιλιακού κύτους διαπιστώνεται πολύ μεγάλη συλλογή ελεύθερου αίματος και αιματοπηγμάτων (διάχυτη ενδοκοιλιακή αιμορραγία)..... Έσω γεννητικά όργανα: Κατά την επισκόπηση ανευρίσκεται ρήξη μήκους 0,7 εκ στην αριστερή σάλπιγγα και λάχνη προβάλλουσα από τη ρήξη (ρήξη εξωμήτριας κύησης). Στο δεξιό κέρας της μήτρας ανευρίσκεται ευμέγεθες μόρφωμα λευκωπής χροιάς και σκληρής συστάσεως, μεγίστης διαμέτρου 4 εκ. Η αλλοίωση αυτή είναι συμβατή με λειομύωμα..... Γ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ: Ελήφθησαν η μήτρα και τα εξαρτήματα για ιστολογική εξέταση. Σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 2230 έκθεση ιστολογικής εξέτασης (επισυνάπτεται) διαπιστώνονται συμφύσεις μεταξύ της δεξιάς σάλπιγγας και της μήτρας. Στην περιοχή αυτή της σύμφυσης, παρατηρείται ενδοαυλική ερυθρόφαιη προβάλλουσα λάχνη. Στην ίδια περιοχή στο δεξιό κέρας της μήτρας αναγνωρίζεται λευκωπή δεσμιδωτή αλλοίωση μεγίστης διαμέτρου 4 εκ. (λειομύωμα). Ιστολογικώς διαπιστώνεται ότι η λαχνώδης αλλοίωση στη δεξιά σάλπιγγα (διαμέτρου 0,7 εκ.) περικλείει τροφοβλαστικά στοιχεία και χοριακές λάχνες (εικόνα λαχνών 1ου τριμήνου κυήσεως) με πυκνές αιμορραγικές διηθήσεις και παρουσία εξιδρωματικών στοιχείων. Το ενδομήτριο παρουσιάζει εικόνα εκκριτικής φάσης. Στην ωοθήκη αναγνωρίζεται ευμέγεθες ωχρό σωμάτιο κυήσεως. Η εικόνα αυτή αντιστοιχεί σε ρήξη εξωμήτριου κυήσεως δεξιάς σάλπιγγας. Δ. ΑΙΤΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ: Ο θάνατος της Σ. Ε. επήλθε λόγω ενδοκοιλιακής αιμορραγίας συνεπεία ρήξεως εξωμήτριας κύησης.". Η Ιατροδικαστής Χ. Σ., κατά την ένορκη κατάθεσή της στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου διευκρίνισε ότι εκ παραδρομής παρεισέφρησε σφάλμα κατά την σύνταξη της ανωτέρω ιατροδικαστικής εκθέσεως στα χωρία "έσω γεννητικά όργανα" και "εργαστηριακές εξετάσεις" και συγκεκριμένα στα σημεία όπου αναφέρεται ότι όργανα και ευρήματα βρίσκονται δεξιά ισχύει ότι αυτά βρίσκονται αριστερά, η ίδια δε επισήμανση αφορά και την ...-2014 έκθεση ιστολογικής εξετάσεως καθώς και την 146/2015 ιστολογική εξέταση του Καθηγητή Ε. Α., που αναφέρεται αμέσως κατωτέρω (βλ. σελίδες 193 και 194 της έκθεσης πρακτικών της εκκαλουμένης: " ....Ναι, ναι στην αριστερή. Από δω και κάτω υπάρχουν γραμμένες 4 φορές η λέξη δεξιά που αυτό πρέπει να γραφτεί αριστερά.....το ινομύωμα ήταν στο αριστερό κέρας. Η ρήξη είναι αριστερά..... Είναι όλα αριστερά κ. Πρόεδρε...., υποθέτω ότι ο κ. Α. πήρε την ιστολογική τη δική μας και θεώρησε και εκείνος ότι είναι δεξιά βλέποντας την ιστολογική του κ. Β.", και σελ. 201 των ίδιων πρακτικών.). Στην 146/15 ιστολογική εξέταση, που διενεργήθηκε κατόπιν παραγγελίας του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, από το Α' Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπογεγραμμένη από τον Καθηγητή Ε. Α., με ανασκόπηση ιστολογικών πλακιδίων και επανεξέταση υλικού (μήτρας μετά των εξαρτημάτων) της Ε. Σ., αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: "Συναπεστάλη σε πλαστικό δοχείο με διάλυμα φορμόλης η μήτρα με τα εξαρτήματα διαστάσεων 8,5X5X2,5 εκ. Στην περιοχή σύμφυσης της δεξιάς σάλπιγγας με τη μήτρα παρατηρείται εξωτερικά αιμορραγική διήθηση του περιτοναίου μ.δ. 1,5 εκ. Η διάμετρος αμφότερων των σαλπίγγων σε όλο της το μήκος ανέρχεται σε 0,3-0,4 εκ. Στο δεξιό κέρας της μήτρας αναγνωρίζεται λειομύωμα διαμ. 4 εκ. Το ενδομήτριο αντιστοιχεί σε παρατεταμένη εκκριτική φάση με φαινόμενο Arias-Stella. Ο τράχηλος είναι καλά επιθηλιωμένος χωρίς ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις. Ωοθήκες κ.φ. Η επανεκτίμηση των ιστολογικών πλακιδίων έδειξε εικόνα ραγείσας παλίνδρομης κοιλιακής (περιτοναϊκής) εξωμήτριας κύησης. Στα τριχοειδή αγγεία των χοριακών λαχνών (αίμα του εμβρύου) αναγνωρίζονται ώριμα ερυθρά αιμοσφαίρια. Μέχρι την ηλικία των 8-9 εβδομάδων κύησης στα τριχοειδή αγγεία των χοριακών λαχνών ανευρίσκονται και εμπύρηνα ερυθρά αιμοσφαίρια. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: - Εξωμήτριος κοιλιακή (περιτοναϊκή) κύηση, ραγείσα - Με βάση τα ανωτέρω ευρήματα η ηλικία της κύησης τοποθετείται μεταξύ 9ης -12ης εβδομάδας".
Συνεπώς ο θάνατος της Ε. Σ. επήλθε λόγω ενδοκοιλιακής αιμορραγίας συνεπεία ρήξεως εξωμήτριας κύησης στην αριστερή σάλπιγγα, γεγονός που δεν αμφισβητείται από τον κατηγορούμενο. Ο χαρακτηρισμός "εξωμήτριος κοιλιακή (περιτοναϊκή) κύηση" που αναγράφεται στην προμνησθείσα 146/2015 ιστολογική εξέταση είναι εσφαλμένος, όπως κατηγορηματικώς βεβαιώθηκε από τους εξετασθέντες μάρτυρες υπερασπίσεως ιατρούς Γ. Β., Τακτικό Καθηγητή μαιευτικής-γυναικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, και Λ. Ι.-Μ., Επίκουρη Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, χειρουργό-γυναικολόγο-μαστολόγο-ογκολόγο καθώς και από την μάρτυρα Κ. Δ., παθολογοανατόμο, Επιμελήτρια Β', τεχνική σύμβουλο της οικογένειας της θανούσας, η οποία κατέθεσε ότι ο ανωτέρω Καθηγητής (Ε. Α.) σε σχετική ερώτησή της γιατί το έγραψε έτσι της απάντησε ότι εννοεί ότι "η κύηση ήταν στην περιοχή της κοιλίας και όχι ενδομητρίως και η σάλπιγγα στην περιοχή της κοιλίας είναι. Μου είπε ότι το έγραψα έτσι γιατί δεν είναι ενδομητρική κύηση" (σελ. 228 των πρακτικών της εκκαλουμένης αποφάσεως). Περαιτέρω, σύμφωνα με την ίδια έκθεση (146/2015) η ηλικία της κυήσεως κατά τον χρόνο του θανάτου της Ε. Σ. προσδιορίζεται μεταξύ 9ης-12ης εβδομάδας με βάση το γεγονός ότι στα τριχοειδή αγγεία των χοριακών λαχνών (αίμα του εμβρύου) αναγνωρίσθηκαν ώριμα ερυθρά αιμοσφαίρια ενώ μέχρι την ηλικία των 8-9 εβδομάδων της κύησης στα τριχοειδή αγγεία των χοριακών λαχνών ανευρίσκονται και εμπύρηνα ερυθρά αιμοσφαίρια. Ωστόσο, σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου της Καθηγήτριας Ιατροδικαστή Χ. Σ., Διευθύντριας του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που διενήργησε και την νεκροψία-νεκροτομή της θανούσας, το συμπέρασμα αυτό, ότι δηλαδή από την ύπαρξη στο παρασκεύασμα μόνο ώριμων ερυθρών συνάγεται ότι η ηλικία της κυήσεως ήταν μεταξύ 9ης-12ης εβδομάδας, δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά. Τούτο διότι, αφού περιήλθε σε γνώση τους η ανωτέρω έκθεση του Ε. Α., μετά από έρευνα που διενήργησαν ο ανωτέρω παθολογοανατόμος Δ. Β., με έναν ακόμη ιατροδικαστή τού ως άνω εργαστηρίου, στην βιβλιογραφία και στις επιστημονικές δημοσιεύσεις, διαπίστωσαν ότι πράγματι με το που ξεκινάει η κυκλοφορία του αίματος του εμβρύου, γύρω στην 8η εβδομάδα τα ερυθρά αιμοσφαίρια του εμβρύου είναι άγουρα αιμοσφαίρια και έχουν πυρήνα, είναι δηλαδή εμπύρηνα, γύρω στην 10η εβδομάδα με 12η τα εμπύρηνα έχουν πια μειωθεί πάρα πολύ, είναι κάτω από 10% και τα υπόλοιπα είναι ώριμα ερυθρά και από την 20η εβδομάδα και μετά έχουμε μόνο ώριμα ερυθρά, χωρίς πυρήνα δηλαδή, όμως μπορεί να υπάρχουν άωρα ερυθρά και αργότερα λόγω υποξίας του εμβρύου στην εξωμήτριο κύηση και διαταραχής της αιμοποίησης, με συνέπεια από τα ερυθρά και μόνο να μην είναι δυνατόν κατ' απόλυτο τρόπο να εξαχθεί συμπέρασμα σχετικά με την ηλικία της κυήσεως (σελ. 197 -198 των πρακτικών της εκκαλουμένης), ενώ σε άλλο σημείο της καταθέσεώς της απέδωσε την ολοσχερή απουσία εμπύρηνων στην συγκεκριμένη εξέταση, στην απουσία αυτών από τα συγκεκριμένα πλακάκια που εξετάσθηκαν (σελ. 202 των πρακτικών της εκκαλουμένης: "- Ναι και σας λέει τώρα εδώ απουσιάζουν εντελώς τα εμπύρηνα. - μάρτυρας: Απουσιάζουν από τα συγκεκριμένα πλακάκια που εξετάστηκαν"). Στην πρωτόδικη κατάθεσή της η ίδια μάρτυρας ανέφερε επίσης ότι ζήτησε από τους παθολογοανατόμους του εργαστηρίου, το οποίο διευθύνει, να προσδιορίσουν την ηλικία της κυήσεως και της απάντησαν ότι είναι κύηση πρώτου τριμήνου, επισημαίνοντας η ίδια ότι τούτο είναι προφανές διότι οι ρήξεις της εξωμήτριου κυήσεως, η οποία (εξωμήτριος) σε ποσοστό 98% είναι σαλπιγγική, ως εν προκειμένω, απ' ό,τι γνωρίζει και από όσα περιστατικά έχει εξετάσει συμβαίνουν γύρω στην 8η, 9η εβδομάδα κύησης. Ότι, επειδή η οικογένεια της θανούσας ενδιαφερόταν για πιο συγκεκριμένο προσδιορισμό της ηλικίας κυήσεως, η ίδια επικοινώνησε με την υπεύθυνη του Παθολογοανατομικού του Νοσοκομείου "ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ", όπου έχουν πάρα πολλά περιστατικά, η οποία της απάντησε ότι μπορεί να προσδιορισθεί ιστολογικά η ηλικία κυήσεως μόνο σε φυσιολογική κύηση, αλλά δεν μπορεί σε εξωμήτριο διότι είναι άτυπη η ανάπτυξη και δεν έχουν πίνακες σαν αυτούς που έχουν για την φυσιολογική κύηση, όπου, με βάση το μήκος του κυήματος, ανατρέχουν στους σχετικούς πίνακες και βλέπουν την ηλικία της κυήσεως και ότι με βάση τα παθολογοανατομικά δεδομένα, στην προκειμένη περίπτωση το μόνο που μπορούσαν να πουν είναι σε σχέση με την εκφύλιση των χοριακών λαχνών που βλέπουν στο παρασκεύασμα (δηλαδή το λαχνωτό κομμάτι απ' το οποίο τροφοδοτείτο ουσιαστικά το έμβρυο) ότι είναι κύηση του 1ου τριμήνου γενικά. Επίσης, η μάρτυρας ανέφερε ότι κυρίως αμφισβητεί ότι η κύηση ήταν 12 εβδομάδων, διότι στην περίπτωση αυτή το έμβρυο είναι αρκετά μεγάλο και δεν θα μπορούσε στο σημείο αυτό να αναπτυχθεί και να φθάσει τις 12 εβδομάδες (σελ. 196 της εκκαλουμένης: " η σάλπιγγα είναι πάρα πολύ στενή, η διάμετρός της δηλαδή είναι περίπου τρία-τέσσερα χιλιοστά, για να αναπτυχθεί εκεί το κύημα και για να σπάσει και να βγει από τα 0,7 εκατοστά, που βρέθηκε η ρήξη, δηλαδή επτά χιλιοστά, σημαίνει ότι είχε ένα αντίστοιχο μέγεθος, ώστε να περάσει από εκεί, δεν ήταν δηλαδή τρία εκατοστά ή πέντε εκατοστά, διότι θα είχε σχιστεί όλη η σάλπιγγα", και σελ. 200 ), προσθέτοντας ότι κατά τη νεκροψία - νεκροτομή, που διενήργησε, δεν κατέστη εφικτό να βρεθεί το κύημα ("με την έξοδο και με την ρήξη των αγγείων συμπαρασύρθηκε και πιθανότατα, πώς να το πούμε, όχι καταστράφηκε, διαλύθηκε μέσα σε αυτήν την ποσότητα του αίματος.", σελ. 196 της εκκαλουμένης). Την άποψη ότι δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένος διεθνώς ο προσδιορισμός της ηλικίας κυήσεως μόνο από την παρουσία ή απουσία εμπύρηνων ερυθρών και ότι η ηλικία κυήσεως της θανούσας κατά τον χρόνο του θανάτου της δεν ήταν 9-12 εβδομάδες επιβεβαίωσαν και οι μάρτυρες Γ. Β. και Λ. Ι.-Μ. Ειδικότερα, σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου του μάρτυρα υπερασπίσεως Γ. Β., ο οποίος έλαβε γνώση των στοιχείων της δικογραφίας και επισκόπησε φωτογραφική απεικόνιση της μήτρας και των εξαρτημάτων της θανούσας από σχετική εργασία, δημοσιευμένη στο διαδίκτυο με τίτλο "θάνατος λόγω εκτόπου κυήσεως. Πόσο ακριβείς μπορούν να είναι οι εκτιμήσεις της ηλικίας κυήσεως", που αναγνώσθηκε, η εν λόγω εξωμήτριος κύηση ήταν ισθμική σαλπιγγική, δηλαδή η θέση της εξωμήτριου κυήσεως και η ρήξη της ήταν στον ισθμό της σάλπιγγας, δηλαδή στο τμήμα πλησίον της μήτρας που είναι το πιο στενό σημείο της σάλπιγγας, όπου η ρήξη συμβαίνει στην 6η με 7η εβδομάδα (σελ. 343 των πρακτικών της εκκαλουμένης). Σε ερώτηση σε ποια εβδομάδα κυήσεως ήταν η θανούσα κατά τον χρόνο της ρήξης της εξωμήτριου κυήσεως και του θανάτου της απάντησε ότι:" Από τη φωτογραφία του σημείου ρήξης, η απάντησή μου είναι, χωρίς να είναι ακριβής περί την 7η εβδομάδα κυήσεως, χωρίς αυτό να είναι το κέντρο του στόχου. Δεν μπορώ να είμαι ακριβής σε αυτό (σελ. 360 των πρακτικών της εκκαλουμένης). Τα ίδια ανέφερε ο εν λόγω μάρτυρας στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου, καταθέτοντας συγκεκριμένα: "Απόλυτος κανείς δεν είναι. Η εκτίμησή μου είναι ότι είναι πολύ νωρίς, διότι η ρήξη έγινε στον ισθμό της σάλπιγγας....Αρχή ακόμα. Γύρω στις 7-8 εβδομάδες συν, πλην, δεν μπορώ να ξέρω ακριβώς πόσο." (σελ. 215 των πρακτικών της παρούσας αποφάσεως). Ο ίδιος ιατρός κατέθεσε ενόρκως, ως μάρτυρας ανταποδείξεως, στις 18-1-2018, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά την συζήτηση της από 8-9-2015 αγωγής των οικείων της θανούσας κατά του κατηγορουμένου, για επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης, και είπε ότι η εξωμήτριος ήταν σαλπιγγική εκεί που είναι πιο στενή η σάλπιγγα, εκεί που μπαίνει στην μήτρα και στο σημείο αυτό η κύηση ρήγνυται περί την 7η εβδομάδα της κυήσεως "και μόνο από τη θέση της ξέρουμε πότε έσπασε", γιατί σε περίπτωση που είχε κρατηθεί περισσότερο η εξωμήτριος η σάλπιγγα θα έπρεπε να έχει μεγαλύτερη διάταση και θα ήταν σαν λουκάνικο", προσδιόρισε δε την ηλικία της κυήσεως της θανούσας κατά τον χρόνο που επισκέφθηκε τον κατηγορούμενο και υποβλήθηκε στον υπερηχογραφικό έλεγχο (ήτοι 9-7-2014) σε "λίγων ημερών, κάτω από 10 ημέρες" και κατά τον χρόνο του θανάτου της (12-8-2014) "7 εβδομάδες και κάτι ημέρες. 7 και δύο, δεν μπορώ να το ... πρέπει να πάρω μολύβι και χαρτί" (σελ. 28-29 των πρακτικών 4795/27-11-2018 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών). Ομοίως και ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ο εν λόγω μάρτυρας κατέθεσε ότι από τη φωτογραφία της σάλπιγγος της θανούσας προκύπτει σαφώς ότι υπήρχε μία ρήξη με τις λάχνες και τίποτα άλλο, ενώ απαντώντας στην ερώτηση ποια είναι η διαφορά μιας αρχόμενης κυήσεως 6-7 εβδομάδων και μιας 9-12 εβδομάδων κατέθεσε ότι στην πρώτη περίπτωση είναι μία φυσιολογική σάλπιγγα και μία φυσιολογική μικρή ρήξη με τις λάχνες και τίποτα άλλο, όπως φαίνεται και στην προμνησθείσα φωτογραφική απεικόνιση της μήτρας και των εξαρτημάτων της θανούσας, ενώ 9 με 12 εβδομάδες η σάλπιγγα θα ήταν σαν λουκάνικο, επίσης θα είχε σχηματισθεί ο πλακούντας στις 12 εβδομάδες και επιπλέον θα είχε βρεθεί έμβρυο ("Η τοποθέτησή μου είναι ότι δεν υπήρχε έμβρυο, διότι ταυτόχρονα θα είχανε και ένα λουκάνικο και θα μας το είχανε φωτογραφίσει. Έχει μία φωτογραφία που τα λέει όλα...Ακόμα και την εβδομάδα της ρήξεως λέει. Σαφέστατα είναι τόσο λεπτοκαμωμένη η σάλπιγγα, φυσιολογική με μία ρηξούλα. Δυστυχώς πήγε και κόλλησε το γονιμοποιημένο ωάριο στον ισθμό. Εάν έμενε πιο ψηλά που είναι σαν χωνί, στον κώδωνα εκεί θα έσπαζε σε 9-12 εβδομάδες. Γιατί οι ρήξεις εξαρτάται από που έγινε...", σελ. 232 των πρακτικών της παρούσας). Επίσης ο εξετασθείς στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου μάρτυρας υπερασπίσεως Γ. Δ., μαιευτήρας-χειρουργός, γυναικολόγος Τακτικός Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών στην ερώτηση πότε γίνεται η ρήξη της εξωμήτριας σαλπιγγικής κυήσεως απάντησε όταν η εμφύτευση γίνεται στον ισθμό ή στην λήκυθο η ρήξη γίνεται γύρω στην έβδομη με ένατη εβδομάδα χωρίς αυτό να είναι στάνταρ (σελ. 312 των πρακτικών της εκκαλουμένης).
Περαιτέρω, και η ως άνω μάρτυρας υπερασπίσεως ιατρός Λ. Ι.-Μ., η οποία είχε διορισθεί ως πραγματογνώμονας με την 3765/2020 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που εκδόθηκε επί της ανωτέρω αγωγής των οικείων της θανούσας κατά του κατηγορουμένου, με την 129/3-5-2022 έκθεση ιατρικής πραγματογνωμοσύνης, την οποία προσκόμισε ο κατηγορούμενος και αναγνώσθηκε, κατέληξε στο πόρισμα ότι "το πιο πιθανό σενάριο είναι να έμεινε έγκυος λίγες ημέρες πριν την επίσκεψή της στο ιατρείο του θεράποντος Γυναικολόγου της (τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου), άρα στις 12-8-2014 να βρισκόταν ανάμεσα στην 7η με 8η εβδομάδα κυήσεως". Ειδικότερα, αμφισβητώντας την ορθότητα του πορίσματος της εκθέσεως του Ε.. Α., ότι η θανούσα διήνυε την 9η με 12η εβδομάδα της κυήσεώς της κατά τον χρόνο του θανάτου της, αναφέρει στην ανωτέρω έκθεσή της (σελ. 7): α) Εάν η ηλικία της εξωμήτριου κυήσεως αντιστοιχούσε σε 9-12 εβδομάδες θεωρητικά το μέγεθος της σάλπιγγας θα έπρεπε να ήταν τεράστιο και όχι φυσιολογικού μεγέθους (ενώ στην επίμαχη έκθεση του Ε. Α. περιγράφεται ότι "η διάμετρος αμφοτέρων των σαλπίγγων σε όλο το μήκος ανέρχεται σε 0,3-0,4 εκ."), άρα ήταν η ίδια και όχι διατεταμένη, β) σε 9-12 εβδομάδες το σημείο ρήξης στην σάλπιγγα θα ήταν μεγάλο και όχι μόλις 7 χιλιοστών, γ) το κύημα ακόμη και αν μεγάλωνε σε εξωμήτριο χώρο, στις 9-12 εβδομάδες θα ήταν περίπου 3-5 εκ. και θα είχε ανευρεθεί κατά την ιατροδικαστική εξέταση και το ξέπλυμα των αιματοπηγμάτων από την κοιλιακή χώρα της θανούσας, καθώς ένα τέτοιο έμβρυο είναι ορατό με γυμνό οφθαλμό, δεν διαλύεται, δεν χάνεται και δεν περνάει απαρατήρητο με την ιατροδικαστική μελέτη, δ) πλακούντας δεν βρέθηκε κατά την ιατροδικαστική εξέταση, ενώ στις 9-12 εβδομάδες έχει ήδη σχηματισθεί σχεδόν πλήρως και δεν αποκολλάται εύκολα από το σημείο εμφύτευσής του, ε) στην ιατροδικαστική έκθεση περιγράφεται μία τρύπα 7 χλσ στην αριστερή σάλπιγγα με λάχνες να προβάλλουν μέσα από αυτήν, οι λάχνες όμως στην κύηση αναγνωρίζονται στις 6 με 7 εβδομάδες κυήσεως, ενώ μετά τις 8 εβδομάδες δεν υπάρχουν λάχνες αλλά πλακούντας, και τέλος στ) σε καμία μελέτη παγκοσμίως δεν αναφέρεται προσδιορισμός ηλικίας κυήσεως, μόνο με την παρουσία ή απουσία των εμπύρηνων ερυθρών και το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν εμπύρηνα στο υλικό που εξέτασε ο Ε. Α. σημαίνει ότι στα πλακίδια που εξέτασε δεν υπήρχαν εμπύρηνα. Τα ίδια συμπεράσματα διαλαμβάνονται και στην από 28-...022 τεχνική έκθεση του Καθηγητή Γ. Β.
Εξάλλου, σύμφωνα με τις ίδιες γνωμοδοτήσεις των ιατρών Γ. Β. και Λ. Ι.-Μ., η ημερομηνία ενάρξεως της τελευταίας εμμήνου ρύσεως (ΤΕΡ) της θανούσας (23-5-2014) δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ως σημείο ενάρξεως της μετρήσεως για τον υπολογισμό του χρόνου κυήσεώς της, όπως συμβαίνει επί γυναικών με σταθερό κύκλο 28-30 ημερών, διότι αυτή είχε ασταθή κύκλο με καθυστέρηση στην εμφάνιση της περιόδου (αραιομηνόρροια) καθώς και ωοθήκες μικροπολυκιστικής μορφολογίας, όπως διαπιστώθηκε από την ιατροδικαστική εξέταση, όπου αναφέρεται ότι οι ωοθήκες της άμφω περιέχουν κυστικούς σχηματισμούς, από μία παλίνδρομη κύηση που είχε η θανούσα το έτος 2012, κατά την οποία υπήρχε απόκλιση 4-5 εβδομάδων μεταξύ της ημερολογιακής κυήσεως, που προέκυπτε από την τελευταία έμμηνο ρύση της, και της πραγματικής ηλικίας κυήσεως, που είχε το έμβρυο με τις υπερηχογραφικές μετρήσεις (ήτοι η ημερολογιακή ήταν μεγαλύτερη της πραγματικής κατά 4-5 εβδομάδες), καθώς και από τους υπερηχογραφικούς ελέγχους, που είχε διενεργήσει ο κατηγορούμενος στις 11-1-2012, 26-6-2013 και 9-7-2014, με τους οποίους διαπιστώθηκαν ωοθήκες μικροπολυκυστικής υφής. Στις περιπτώσεις αυτές, λόγω των διαταραχών της περιόδου και αδυναμίας προσδιορισμού της ημερομηνίας της ωορρηξίας - ενώ στις γυναίκες που έχουν σταθερό κύκλο 28-30 ημερών η ωορρηξία γίνεται 14 ημέρες από την έναρξη της επόμενης εμμήνου ρύσεως - επειδή δεν είναι γνωστό πόσο καθυστερημένα έγινε η ωορρηξία, η ηλικία κυήσεως προσδιορίζεται υπερηχογραφικά με βάση το μήκος του εμβρύου, το οποίο εμφανίζεται και είναι ορατό στο υπερηχογράφημα στις 5 εβδομάδες και 4 ημέρες, ενώ στις 6 εβδομάδες ακούγεται και ο καρδιακός παλμός. Επί εξωμήτριου κυήσεως, πολλές φορές, όχι πάντα, το κύημα είναι μικρότερο σε διαστάσεις από το αντίστοιχο έμβρυο ενδομητρίου κυήσεως της ίδιας ηλικίας. Η διάγνωση της εγκυμοσύνης στο αρχικό στάδιο, κατά το οποίο δεν μπορεί να αποδειχθεί υπερηχογραφικά, γίνεται με την μέτρηση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης (β-hCG), η οποία είναι ορμόνη που παράγεται από την τροφοβλάστη μετά την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωραρίου στην μήτρα, περίπου 10-11 ημέρες μετά την σύλληψη. Έτσι κατά το διάστημα των 10-11 ημερών μπορεί να υπάρχει αρχόμενη εγκυμοσύνη, αλλά οι τιμές της εν λόγω ορμόνης δεν θα έχουν ακόμη θετικοποιηθεί. Για να είναι θετική η εξέταση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα, τα επίπεδα της ορμόνης πρέπει να υπερβαίνουν τις 5 μονάδες mlU/mL. Η ανίχνευσή της γίνεται και με την εξέταση ούρων, το κοινώς γνωστό τεστ κυήσεως, το οποίο θετικοποιείται λίγες ημέρες αργότερα σε σύγκριση με την εξέταση αίματος. Η τιμή της β- χοριακής θετικοποιείται αμέσως ταυτόχρονα την ίδια ημέρα, δηλαδή 10-11 ημέρες μετά την σύλληψη, τόσο επί ενδομητρίου όσο και επί εξωμήτριου κυήσεως. Κατά τον μάρτυρα υπερασπίσεως Καθηγητή, μαιευτήρα - γυναικολόγο, Γ. Δ., η διαφορά μπορεί να είναι μία ακόμη ημέρα (σελ. 314 των πρακτικών της εκκαλουμένης). Η διαφορά τους έγκειται στον ρυθμό που αυξάνεται η χοριακή τις επόμενες ημέρες. Στην ενδομήτριο κύηση η τιμή της β- χοριακής διπλασιάζεται ανά 48-72 ώρες, ενώ στην εξωμήτριο, μετά την αρχική αύξηση, δεν αυξάνεται ή αυξάνεται αργά, ή επιπεδώνεται (κάνει πλατό). Έτσι με την πρώτη θετική εξέταση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης διαπιστώνεται η αρχόμενη εγκυμοσύνη, ενώ με τις επόμενες διαδοχικές μετρήσεις μπορεί να ερευνηθεί η καλή ή κακή εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Με τα δεδομένα αυτά, εφόσον η θανούσα ήταν αναμφίβολα έγκυος κατά τον χρόνο του θανάτου της (12-8-2014) και η εξέταση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης, στην οποία υποβλήθηκε στις 10-7-2014 είχε αρνητικό αποτέλεσμα, συνάγεται ότι αυτή κατά τον χρόνο της εξετάσεως ήταν έγκυος από 2-3 έως 9 ημέρες (με σημείο έναρξης τη σύλληψη) και γι' αυτό η εξέταση της β- χοριακής ήταν αρνητική (βλ. και ένορκη κατάθεση ιατρού Δ. Γ.: "Άρα η γυναίκα αυτή πήγε στο ιατρείο του κ. Μ., εκείνη την ημέρα, πιθανότατα ήταν έγκυος λίγων ημερών, γιατί αν η σύλληψη είχε γίνει πάνω από 10, θα είχε την επόμενη ημέρα βγει θετική η χοριακή. Ήταν αρνητική. Άρα, δεν είχαν περάσει 10 ημέρες από τη σύλληψη. Άρα είχε μείνει έγκυος στην απώτερη περίπτωση στις 2-3 του μηνός Ιουλίου. Πήγε στις 9 Ιουλίου. Άντε να είχε μείνει ας πούμε 1, 2 Ιουλίου", σελ. 315 πρακτικών της εκκαλουμένης). Κατά τον χρόνο της ρήξεως (12-8-2014), μετά δηλαδή από 33 ημέρες, η θανούσα ήταν έγκυος 35-36 έως 42 ημερών. Το ενδεχόμενο να έμεινε η θανούσα έγκυος την 10η-7-2014 τα ξημερώματα μετά την επίσκεψή της στον κατηγορούμενο (η εξέτασή της έγινε τις νυχτερινές ώρες περί 11.30, από τα υπερηχογραφήματα και την απολογία του κατηγορουμένου, σελ. 371 πρακτικών εκκαλουμένης), αποκλείσθηκε κατηγορηματικά από τον μάρτυρα υπερασπίσεως Καθηγητή Γ. Β., ο οποίος στην ερώτηση αυτή απάντησε αρνητικά με απόλυτο τρόπο, λέγοντας ότι κατά το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από 10-7-2014 έως 12-8-2014 δεν επέρχεται ρήξη (βλ. σελ. 230 των πρακτικών της παρούσας αποφάσεως: "σε 32 ημέρες δεν σπάζει"). Επομένως, με βάση όσα προεκτέθηκαν αποδείχθηκε ότι η θανούσα, κατά το χρόνο εξετάσεώς της στις 9-7-2014 και στις 10-7-2014, είχε αρχόμενη εγκυμοσύνη (εξωμήτριο κύηση). Ωστόσο, ο κατηγορούμενος στις 10-7-2014, όταν η θανούσα τού ανακοίνωσε τηλεφωνικώς το προαναφερόμενο αρνητικό αποτέλεσμα της εξετάσεως β- χοριακής γοναδοτροπίνης, στην οποία είχε υποβληθεί την ίδια ημέρα, δεν της συνέστησε να επαναλάβει την εξέταση αυτή, με το παραπεμπτικό που της είχε ήδη συνταγογραφήσει, προκειμένου να ελέγξει την θετικοποίηση της εξετάσεως μετά από 10 περίπου ημέρες που θα έδειχνε την αρχόμενη εγκυμοσύνη, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, αλλά διέγνωσε εσφαλμένα με βάση το αρνητικό αυτό αποτέλεσμα και το ιστορικό αραιομηνόρροιας της θανούσας ότι αυτή δεν ήταν έγκυος και ότι είχε απλή διαταραχή (καθυστέρηση) της εμμήνου ρύσεώς της και της συνέστησε να λάβει το φαρμακευτικό σκεύασμα duphaston, που είναι χορήγηση προγεστερόνης, προκειμένου μετά την λήψη και την διακοπή του να της επανεμφανισθεί η έμμηνος ρύση και της ανέφερε ότι για τα υπόλοιπα θέματα της υγείας της, ήτοι το ινομύωμα και το ινοαδένωμα που είχε διαγνώσει με τον υπέρηχο στήθους, θα τα πουν από τον Σεπτέμβριο. Ο κατηγορούμενος αποδέχεται ότι κατά την ανωτέρω ημερομηνία (10-7-2014) συνομίλησε τηλεφωνικά με την θανούσα, ισχυρίζεται όμως ότι της συνέστησε να προχωρήσει στην διενέργεια και 2ης εξετάσεως β- χοριακής, αλλά αυτή με δική της πρωτοβουλία δεν ακολούθησε την εν λόγω οδηγία του, επειδή πίστεψε η ίδια ότι δεν ήταν έγκυος (βλ. απολογία του στα πρακτικά της 74/2022 αποφάσεως του Δικαστηρίου τούτου, σελ. 82: "Εγώ πιστεύω ότι η κοπέλα αυτή πίστεψε ότι δεν ήταν έγκυος και δεν τις έκανε αυτές τις εξετάσεις. Το μόνο που μπορώ να πω είναι αυτό. Γνωρίζοντας το ιστορικό της"), ή επειδή απογοητεύθηκε διότι δεν ήταν έγκυος παρά τις πολλές προσπάθειές της (σελ. 241 των πρακτικών της παρούσας). Ωστόσο, οι ισχυρισμοί του αυτοί δεν επιβεβαιώνονται από κανένα αποδεικτικό μέσο, αλλ' αντιθέτως αντικρούονται πειστικά από τις ένορκες καταθέσεις του συζύγου, της μητέρας και της αδελφής της θανούσας, στους οποίους η τελευταία είχε μεταφέρει κατά την ίδια ημέρα το περιεχόμενο της τηλεφωνικής συνομιλίας της με τον κατηγορούμενο. Ειδικότερα, οι μάρτυρες αυτοί σε όλες τις ένορκες καταθέσεις τους ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου καθώς και ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου επαναλαμβάνουν πανομοιότυπα και κατηγορηματικά, με τον ίδιο απόλυτο τρόπο, ότι ο κατηγορούμενος είπε στην θανούσα ότι δεν ήταν έγκυος, να πάρει το φάρμακο duphaston για να της έρθει η περίοδος, ότι θα της γράψει μία εξέταση για το στήθος και ότι θα τα πουν από Σεπτέμβρη. Οι ανωτέρω ισχυρισμοί του κατηγορουμένου κρίνονται αβάσιμοι και με βάση το γεγονός ότι η θανούσα, αμέσως μετά τη λήψη του αποτελέσματος της εξετάσεώς της, παρότι είδε ότι τούτο ήταν αρνητικό, όπως αναγραφόταν στην εξέταση, τηλεφώνησε στον κατηγορούμενο για να τον ενημερώσει και να λάβει τις οδηγίες του. Από την ενέργειά της αυτή συνάγεται ότι δεν είχε κανένα λόγο για να μην τηρήσει τις εντολές του κατηγορουμένου, αφού η ίδια επεδίωξε να τις λάβει τηλεφωνώντας του και μιλώντας μαζί του, πολύ περισσότερο που, όπως και αυτός ανέφερε κατά την απολογία του, τού είχε απόλυτη εμπιστοσύνη, μιλούσε μαζί του άνετα αποκαλώντας τον με το μικρό του όνομα και του τηλεφωνούσε, όποτε είχε ανάγκη, για να τον συμβουλευθεί για τα γυναικολογικά της θέματα, ενώ το έτος 2012 είχε και μία παλίνδρομη κύηση (αποβολή), που σίγουρα την καθιστούσε πιο ευαίσθητη και προσεκτικότερη με τα προβλήματά της αυτά. Εξάλλου, λίγες ημέρες αργότερα στις 29-7-2014 επισκέφθηκε το ιατρείο του κατηγορουμένου η αδελφή της θανούσας Α. Σ. για τον ετήσιο έλεγχο της, διατηρώντας την εμπιστοσύνη τους σε αυτόν, αφού και το πρόβλημα αμηνόρροιας της αδελφής της είχε αποκατασταθεί, όπως θεωρούσαν, με τη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής. Εάν ο κατηγορούμενος είχε συστήσει ρητώς στην θανούσα ότι η πρώτη εξέταση δεν αρκούσε και ότι έπρεπε να επαναληφθεί μέσα στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα που θα της όριζε, αυτή, στερούμενη ιατρικών γνώσεων, δεν θα μπορούσε να παρερμηνεύσει μόνη της αυθαίρετα το αποτέλεσμα της εν λόγω εξετάσεως και θεωρώντας ότι δεν είναι έγκυος, να παρακούσει τις αντίθετες οδηγίες και εντολές του θεράποντος ιατρού της για επανάληψη της εξετάσεως. Αντιθέτως, θα είχε ενθαρρυνθεί με τις συστάσεις του να επαναλάβει την εξέταση, επειδή μπορεί να ήταν έγκυος και να μην είχαν ακόμη ανέβει οι μονάδες της χοριακής, και θα προχωρούσε στην πραγματοποίηση της εξετάσεως προσδοκώντας τα πιθανόν θετικά, νεότερα αποτελέσματα, δεδομένου μάλιστα ότι από τους οικείους της περιγράφεται ως άτομο, το οποίο παρά το νεαρό της ηλικίας της, επιμελείτο με άκρα φροντίδα τα θέματα της υγείας της και δεν παραμελούσε τίποτε (βλ. την κατάθεση του συζύγου της, σελ. 38, στα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης: "Ήταν σίγουρο ότι άμα της έλεγε να κάνει κάποια εξέταση περαιτέρω, θα την έκανε. Ήταν πολύ προσεκτική.", και την κατάθεση της μητέρας της, σελ. 47 των πρακτικών της 74/2022 αποφάσεως, όπου την χαρακτηρίζει πολύ υπεύθυνη από παιδί, κυρίως φοβητσιάρα και υποχόνδρια με τα θέματα της υγείας της σε σημείο που γελούσαν μεταξύ τους και την κορόιδευαν, λέγοντας ότι λόγω του χαρακτήρα της δεν υπήρχε καμία περίπτωση να μην ακολουθήσει τις οδηγίες που είχε πάρει από τον γιατρό της). Η άκρα επιμέλειά της για τα θέματα της υγείας της προκύπτει και από το ότι έκανε συστηματικά ετήσιο γυναικολογικό έλεγχο, η ίδια με την αυτοεξέταση του στήθους της ανακάλυψε το ινοαδένωμα και ενημέρωσε για αυτό τον κατηγορούμενο, καθώς και από το γεγονός ότι μετά την παλίνδρομη κύηση που είχε το 2012, του ζήτησε να της γράψει εξετάσεις για να διερευνηθεί γιατί είχε αυτήν την δυσμενή εξέλιξη η εγκυμοσύνη της και, λόγω της επιμονής της, ο κατηγορούμενος συνταγογράφησε γενικές εξετάσεις αίματος και θρομβοφιλίας, τις οποίες αυτή εκτέλεσε (βλ. προσκομιζόμενα αντίγραφα των εξετάσεων), παρότι της είχε εξηγήσει ότι το περιστατικό ήταν τυχαίο και ότι η εξέταση για θρομβοφιλία συνιστάται ιατρικώς μετά από δεύτερη παλίνδρομη κύηση. Την ανωτέρω εικόνα της προσωπικότητας της θανούσας δεν αναιρεί η κατάσταση που έχει εκδοθεί στο όνομά της από το σύστημα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως 12-8-2014, την οποία προσκόμισε ο κατηγορούμενος, επικαλούμενος ότι είχε και άλλες εξετάσεις που είχαν συνταγογραφηθεί και δεν είχαν εκτελεσθεί και δη μία εξέταση βιολογικών υλικών στις 7-5-2014 και φυσικοθεραπείες στις 1...-2013, αφού από κανένα στοιχείο δεν προκύπτουν οι περιστάσεις που φέρονται ως μη εκτελεσθείσες, ενώ συνεδρίες φυσικοθεραπείας εκτέλεσε η θανούσα αργότερα στις 10-9-2013, όπως φαίνεται από την ίδια κατάσταση. Περαιτέρω, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος την ίδια ημέρα (10-7-2014) έσπευσε να παραδώσει στην θανούσα το παραπεμπτικό για την εξέταση καρκινικού δείκτη (Ca 15-3), συνηγορεί στο συμπέρασμα ότι την είχε παραπέμψει πράγματι σε επόμενη συνάντησή τους για τον Σεπτέμβριο, όπως κατέθεσαν οι οικείοι της, γιατί δεν ανέμενε άλλη επικοινωνία τους στον ενδιάμεσο χρόνο. Για τον λόγο αυτό φρόντισε να της παραδώσει στις 10-7-2014 το παραπεμπτικό ώστε να έχει εκτελεσθεί η εν λόγω εξέταση μέχρι τον Σεπτέμβριο που της όρισε να την ξαναδεί. Σημειωτέον ότι το παραπεμπτικό για την εν λόγω εξέταση, που βρέθηκε από τους οικείους της θανούσας στα πράγματά της και προσκομίζεται σχετικό αντίγραφο (αναγνωστέο 61) αναγράφεται μόνο η ημερομηνία εκδόσεως (10-7-2014), ενώ δεν φέρει συμπληρωμένη ημερομηνία λήξεως. Σε αντίγραφο, το οποίο προσκόμισε ο κατηγορούμενος ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (σχετ. 3 των αναγνωσθέντων εγγράφων του), και το οποίο έχει εξαχθεί μετά τον θάνατο της Ε. Σ., αφού σε αυτό υπάρχει η πρόσθετη σημείωση, μη περιλαμβανόμενη στο πρώτο αντίγραφο, "ΑΣΦΑΛ. ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ: Μη διαθέσιμη-Ελέγξτε τη θεώρηση του βιβλιαρίου", αναγράφεται ως ημερομηνία λήξης: "31/07/2014 ή 04/09/2014", με την επεξήγηση στο κάτω μέρος του εγγράφου ότι "Η ημ/νία λήξης για εκτέλεση σε ιδιώτες συμβεβλημένους παρόχους είναι 31/07/2014, ενώ για δημόσιες δομές 04/09/2014".
Συνεπώς, και με βάση το νεότερο αυτό έγγραφο η εν λόγω εξέταση μπορούσε να εκτελεσθεί έως 4-9-2014 σε δημόσιες δομές και δεν είχε λήξει έως τον Ιούλιο, όπως ισχυρίζεται ο κατηγορούμενος. Επιπλέον ο ίδιος ανέφερε κατά την απολογία του ότι την εν λόγω εξέταση (Ca 15-3) συνταγογράφησε από άκρα επιμέλεια και όχι διότι είχε επείγοντα χαρακτήρα που να δικαιολογεί την σπουδή του για την άμεση παράδοση του παραπεμπτικού στις 10-7-2014 μέσω της γραμματέως του και εκτός του ιατρείου του (βλ. απολογία του ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, σελ. 378: " Δεν ήταν σημαντική εξέταση. Το κάναμε από υπερβάλλοντα ζήλο", και σελ. 379: "Δεν ήταν κρίσιμη για την ζωή της, δεν ήταν απαραίτητη δηλαδή".). Μάλιστα από την κατάθεση της πλέον ειδικής ιατρού, μαστολόγου-ογκολόγου Λ. Ι.-Μ., Επίκουρης Καθηγήτριας Ιατρικής Σχολής Αθηνών, προέκυψε ότι η εν λόγω εξέταση δεν ήταν ενδεδειγμένη ιατρικώς για την περίπτωση της θανούσας λόγω της νεαρής ηλικίας της (βλ. ένορκη κατάθεσή της ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, σελ. 185: "Ο μαστός απ' ό,τι ξέρω δεν είχε τίποτα, σε μια κοπέλα ένα ινοαδένωμα είναι καλοήθης. Δεν ήταν κάτι σημαντικό...μπορεί με την εγκυμοσύνη να αυξάνει το μέγεθός του, όχι να γίνεται κακοήθης", επίσης είπε ότι το εύρημα αυτό αξιολογείται σε μία γυναίκα μεγαλύτερη των 40 ετών που θέλει να μείνει έγκυος και όχι σε μία νεαρή κοπέλα όπως η θανούσα, και σε άλλο σημείο, σελ. 201-202: "Η Ca 15-3 είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που βγαίνει θετικό κάποιες φορές στον καρκίνο του μαστού. Πάντως δεν έχει καμία σημασία στην συγκεκριμένη τη γυναίκα...Αν έκανε την εξέταση ή αν δεν την κάνει, δεν θα έβγαινε θετική ...Δεν έχει σχέση αυτό με την εξωμήτρια ούτε με την ενδομήτρια"). Αν ήταν βάσιμος ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου ότι συνέστησε στην θανούσα να εκτελέσει δεύτερη εξέταση β-χοριακής γοναδοτροπίνης, αυτός θα ανέμενε τα αποτελέσματα της εν λόγω εξετάσεως και την εκ νέου επικοινωνία του μαζί της, οπότε θα μπορούσε να της παραδώσει και το παραπεμπτικό για την εξέταση του μονοκλωνικού αντισώματος για το στήθος της, η οποία δεν είχε κανένα επείγοντα χαρακτήρα, πολύ περισσότερο που υπήρχε και το ενδεχόμενο ενός θετικού αποτελέσματος β- χοριακής, το οποίο θα οδηγούσε την θανούσα για επανεξέταση στο ιατρείο του εντός των επόμενων 10-20 ημερών. Με βάση τα δεδομένα αυτά συνάγεται πέραν πάσης αμφιβολίας το συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος κατά την τηλεφωνική τους συνομιλία δεν συνέστησε στην θανούσα να επαναλάβει την διενέργεια β- χοριακής γοναδοτροπίνης, αλλά την προέτρεψε να λάβει το φαρμακευτικό σκεύασμα duphaston. Το σκεύασμα αυτό δεν χρειάζεται συνταγογράφηση για την αγορά του, είναι φθηνό (περίπου 6 ευρώ), οι οδηγίες για την λήψη του είναι απλές (βλ. ένορκη κατάθεση μάρτυρα υπερασπίσεως Χ. Γ., ιατρού μαιευτήρα - γυναικολόγου, σελ. 177 πρακτικών εκκαλουμένης: "Το δίνεις για 5 ημέρες και περιμένεις μία βδομάδα να έρθει η περίοδος. Εάν δεν έρθει η περίοδος την ξαναβλέπεις και ξανακάνεις β- χοριακή." και η θανούσα γνώριζε την χρήση του, όπως ομολογεί ο κατηγορούμενος στην απολογία του ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (βλ. σελ. 250). Επίσης ομολογεί ότι είχε συστήσει στην θανούσα τη λήψη του εν λόγω φαρμάκου, ισχυριζόμενος περαιτέρω ότι της είπε να το λάβει εφόσον και οι τρεις εξετάσεις β- χοριακής ήταν αρνητικές, ισχυρισμός όμως που δεν αποδείχθηκε βάσιμος. Η ταυτόχρονη έκδοση από τον κατηγορούμενο, κατά το προηγούμενο βράδυ, τριών παραπεμπτικών για την διενέργεια της β-χοριακής δεν μπορεί να οδηγήσει το Δικαστήριο σε αντίθετη κρίση, όπως ο κατηγορούμενος επικαλείται, δεδομένου ότι την επόμενη ημέρα (10-7-2014) δεν έδωσε, όπως όφειλε, προφορικά ρητή οδηγία στην θανούσα για επανάληψη της εξετάσεως. Έστω δε και αν αναλυτικά της είχε εξηγήσει το προηγούμενο βράδυ της 9ης-7-2014 ότι επί θετικού αποτελέσματος θα έπρεπε να επαναλάβει τις επόμενες δύο εξετάσεις μετά από 48-72 ώρες, επί αρνητικού αποτελέσματος μετά από 10 ημέρες, όπερ και αρνείται ο μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας, σύζυγος της θανούσας, λέγοντας ότι για μία εξέταση μόνο τούς είπε, το χρονοδιάγραμμα αυτό δεν είναι εύκολα κατανοητό από μία ασθενή, όπως προκύπτει από την ένορκη κατάθεση στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου του μάρτυρα υπερασπίσεως Γ. Β., ο οποίος ανέφερε: "Της εξηγείς ότι επειδή μπορεί να μην έχει θετικοποιηθεί το τεστ, διότι κάνει ορισμένες μέρες, δεν κάθεσαι εκεί να πεις 10 μέρες, να εξηγήσεις στην ασθενή το χρονοδιάγραμμα, γιατί δεν μπορεί να γίνει κατανοητό πολλές φορές, θα της πεις κυρία μου θα έρθεις, θα κάνεις τεστ κυήσεως. Μάλιστα. Εάν είναι αρνητικό, λες στη γραμματέα γράφτους τεστ κυήσεως να το επαναλάβει, μήπως και μείνει πρόσφατα έγκυος και είναι αρνητικό" (βλ. σελ. 347 των πρακτικών του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου), αλλά και από την απολογία του κατηγορουμένου ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (βλ. σελ. 80 των πρακτικών της 74/2022 αποφάσεως), ο οποίος είπε: "Είπαμε τα πάντα. Πότε θα τις κάνει. Το ανέλυσα...Δεν μπορεί να μην τους ανάλυσα. Εγώ τους ανάλυσα τί πρέπει να κάνουν. Δεν ξέρω αν το κατάλαβαν τα παιδιά γιατί δεν είναι γιατροί.". Για τον λόγο αυτό θα έπρεπε ο κατηγορούμενος την επόμενη ημέρα που η θανούσα τον ενημέρωσε για το αρνητικό αποτέλεσμα να της δώσει ρητή οδηγία για επανάληψη της εξετάσεως εντός 10 περίπου ημερών, πράγμα όμως που αυτός δεν έπραξε, όπως προελέχθη, με συνέπεια η θανούσα να μην εκτελέσει κανένα από τα άλλα δύο παραπεμπτικά, τα οποία της χορήγησε, όπως προκύπτει από τους σχετικούς πίνακες του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ΗΔΙΚΑ. Ο εφοδιασμός της θανούσας με τρία παραπεμπτικά αποσκοπούσε μόνο στο να την διευκολύνει να αποφύγει περισσότερες επισκέψεις στο ιατρείο του κατηγορουμένου μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα (βλ. καταθέσεις Χ. Γ. και Λ. Ι.-Μ. - σελ. 74 και 185 αντιστοίχως στα πρακτικά της παρούσας), καθώς η επανάληψη της εν λόγω εξετάσεως είναι απαραίτητη ιατρικά όχι μόνο επί αρνητικού αλλά και επί θετικού αποτελέσματος για την παρακολούθηση της αύξησης των τιμών και της φυσιολογικής εξελίξεως της εγκυμοσύνης, αφού κατά τις πρώτες πέντε εβδομάδες η κύηση δεν μπορεί να διαγνωσθεί υπερηχογραφικά, αλλά μόνο με την μέτρηση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης. Δηλαδή, όταν ο κατηγορούμενος συνταγογράφησε τα 3 παραπεμπτικά δεν γνώριζε εάν η πρώτη εξέταση θα ήταν αρνητική ή θετική, οπότε στη δεύτερη περίπτωση θα έπρεπε να επαναληφθεί ανά 48-72 ώρες για να διερευνηθεί ο διπλασιασμός των τιμών της χοριακής και η φυσιολογική πορεία της εγκυμοσύνης. Επομένως, το εάν η θανούσα θα έπρεπε να επαναλάβει τις εξετάσεις και κάθε πότε θα έπρεπε να πράξει τούτο εναπόκειτο αποκλειστικώς στις προφορικές οδηγίες και εντολές του κατηγορουμένου προς αυτήν, γι' αυτό άλλωστε της έδωσε προφορική εντολή, αφού εκτελέσει την πρώτη εξέταση την επόμενη ημέρα, να επικοινωνήσει μαζί του, ώστε να της δώσει με βάση τα αποτελέσματα που θα του γνωστοποιούσε περαιτέρω οδηγίες. Έτσι, όταν ενημερώθηκε για το αρνητικό αποτέλεσμα της β- χοριακής στις 10-7-2014, ο κατηγορούμενος διέγνωσε ότι τούτο οφειλόταν στα συνήθη προβλήματα αραιομηνόρροιας της θανούσας και ότι αυτή δεν ήταν έγκυος, και δεν της συνέστησε να επαναλάβει την εξέταση, παραβλέποντας εξ αμελείας του ότι αυτή είχε πρόσφατη ωορρηξία και σύγχρονες γενετήσιες επαφές, χωρίς προφυλακτικά μέτρα, με τον σύζυγό της και ότι υπάρχει το κρίσιμο διάστημα των 10-11 ημερών, κατά το οποίο μπορεί η εν λόγω εξέταση να μην έχει ακόμη θετικοποιηθεί. Τούτο προκύπτει και από την απολογία του ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, όπου μεταφέροντας εκείνη την διάγνωσή του και πεποίθησή του επανέλαβε "Κυρία Πρόεδρε, στις 10 του μήνα η Λίλιαν δεν ήταν έγκυος." (βλ. σελ. 83 των πρακτικών της 74/2022 αποφάσεως). Επιβεβαιώνεται όμως και από την μάρτυρα κατηγορίας Α. Φ., η οποία κατέθεσε ότι έμαθε ότι απεβίωσε η Ε. Σ. την ίδια ημέρα του θανάτου της ενώ βρισκόταν στην Πάρο, ότι επέστρεψε αμέσως στην Αθήνα και την επομένη (13-8-2014) τηλεφώνησε στον κατηγορούμενο και τον ενημέρωσε για το συμβάν επειδή γνώριζε ότι είχαν "φιλική σχέση μεταξύ τους ο κύριος Μ. με το κορίτσι" και επειδή δεν είχαν ακόμη ολοκληρωθεί και γίνει γνωστά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής εξετάσεως και το οικογενειακό περιβάλλον θεωρούσε ότι ο θάνατος οφειλόταν σε ανακοπή, του είπε ότι "έφυγε από ανακοπή", όταν όμως έμαθε αργότερα την ίδια ημέρα την πραγματική αιτία, τηλεφώνησε αμέσως στον κατηγορούμενο και του είπε: "Θ. έχει φύγει από εξωμήτριο κύηση, πάγωσε ο Θ. δεν ήξερε τί να πει" και μετά της απάντησε αυθόρμητα, διατυπώνοντας τη διάγνωση που είχε κάνει σχετικά με τη θανούσα, μόλις πριν από ένα περίπου μήνα, λέγοντάς της: "Δεν ήταν σε μένα έγκυος" (βλ. σελ. 160 της παρούσας αποφάσεως). Η κατάθεση της εν λόγω μάρτυρος κρίνεται αξιόπιστη διότι συνδέεται εξίσου και με τις δύο διάδικες πλευρές, είναι εργοδότρια της μητέρας της θανούσας Ι. Τ. από το έτος 1998, είχαν και φιλικές σχέσεις, γνώριζε τις δύο θυγατέρες της και ήταν αυτή που της συνέστησε τον κατηγορούμενο ως γιατρό, με τον οποίο η ίδια συνδεόταν ιδιαίτερα μέσω του αδελφού του πρώην συζύγου της, είχε φιλικές και κοινωνικές σχέσεις μαζί του και του χρωστάει ευγνωμοσύνη διότι με την ιατρική παρακολούθησή του έχει αποκτήσει μετά από δυσκολίες το τέκνο της. Ο κατηγορούμενος αντιλαμβανόμενος αμέσως το λάθος του και επιχειρώντας να καλύψει τις ευθύνες του ανέγραψε στο χειρόγραφο σημείωμά του, το οποίο είχε συμπληρώσει στις 9-7-2014 με τις παρατηρήσεις του από τις διενεργηθείσες εξετάσεις της θανούσας "2b-HCG Αρνητικές". Το εν λόγω σημείωμα έχει προσκομισθεί και χωρίς την εν λόγω προσθήκη. Κατά την απολογία του ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου ισχυρίσθηκε ότι στην ενέργειά του αυτή προέβη όταν τον Αύγουστο έμαθε ότι το κορίτσι αυτό απεβίωσε και συγκλονισμένος πήγε στο ιατρείο και μίλησε με την γραμματέα που είχε και της είπε: "ρε κορίτσι μου, σ' αυτή την κοπέλα είχαμε γράψει τρεις χοριακές, τις έκανε τις χοριακές αυτές; Την πρώτη την ξέρω ότι την έκανε, γιατί μιλήσαμε μαζί στο τηλέφωνο. Τις άλλες τις ξέρουμε;" και το κορίτσι αυτό του είπε "ναι γιατρέ, με πήρε και μου είπε ότι έχει κάνει και τη δεύτερη" και τότε έγραψε αυτός στο χαρτί ότι είχε κάνει και τη δεύτερη και είναι αρνητική. Μετά όμως "την επομένη ημέρα μπήκα στον ΗΔΙΚΑ και δεν του έκανε εκτέλεση, γι' αυτό το διέγραψα, γιατί ήταν μία λάθος πληροφορία που πήρα από την γραμματέα μου" (σελ. 242 των πρακτικών της παρούσας). Ωστόσο, στο μεταγενέστερο από 28-6-2016 υπόμνημα παροχής εξηγήσεων προς τον Πταισματοδίκη (14° Προανακριτικό Τμήμα) Αθηνών συμπεριέλαβε αναληθώς ότι η θανούσα, τηλεφωνικά, σε σχετική ερώτησή του είχε αναφέρει ότι είχε εκτελέσει και τη δεύτερη φορά με αρνητικό αποτέλεσμα και ότι η λήψη του duphaston συνιστάται για να προκαλέσει περίοδο σε μη έγκυες γυναίκες, όπως και η θανούσα, όπως προέκυπτε από τα σχετικά ευρήματα "από την μία εκτελεσμένη β- χοριακή γοναδοτροπίνη και από τον σχετικό υπέρηχο καθώς και από την δήλωση της αποβιωσάσης περί υπάρξεως και δεύτερης εκτελεσμένης β- χοριακής με αρνητικό αποτέλεσμα". Η ανωτέρω μαία και γραμματέας του κατηγορουμένου Α. Α. εξετάσθηκε ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και κατέθεσε ότι η θανούσα είχε μόνο μία τηλεφωνική επικοινωνία με το ιατρείο μέχρι τον θάνατο της, ότι ενημέρωσε μόνο την ίδια (τη μαία) για την πρώτη αρνητική β- χοριακή, ότι μίλησε μόνο μαζί της και αυτή μίλησε με τον γιατρό και του μετέφερε τα αποτελέσματα (βλ. σελ. 237 των πρακτικών της εκκαλουμένης), πράγμα που ο τελευταίος αρνείται κατηγορηματικά λέγοντας, όπως και οι οικείοι της θανούσας, ότι αυτή συνομίλησε μαζί του, αμφισβήτησε δε στο σύνολό της την ορθότητα της καταθέσεως αυτής λέγοντας: "Η μαία χθες είπε πολλές ανακρίβειες και εγώ δεν μπορώ να καταλάβω γιατί τα είπε αυτά χθες. Δηλαδή πραγματικά έμεινα άναυδος και εγώ μ' αυτά που ανέφερε το κορίτσι αυτό... Η Α. δεν ξέρει τί της γίνεται κυρία Πρόεδρε. Λυπάμαι που το λέω αλλά με αυτά που άκουσα χθες" (σελ. 382 και 385 των πρακτικών εκκαλουμένης). Η εν λόγω κατάθεση είναι ασαφής και αντιφατική και ως προς τις προφορικές οδηγίες που έδωσε ο κατηγορούμενος στην θανούσα κατά το προηγούμενο βράδυ σχετικά με τον χρόνο εκτελέσεως και επαναλήψεως των εξετάσεων και για το λόγο αυτό κρίνεται μη αξιόπιστη. Σε όλα τα ανωτέρω πρέπει να προστεθεί ότι ο κατηγορούμενος στις απολογίες του επαναλαμβάνει και τονίζει ότι συνταγογράφησε και έγραψε τρεις χοριακές, στην ερώτηση όμως τί ακριβώς είπε στην θανούσα κατά την τηλεφωνική επικοινωνία τους στις 10-7-2014 απάντησε στην μεν πρωτόδικη απολογία του γενικά και αόριστα: "Άρα λογικά της είπα να κάνει έλεγχο σε 10 μέρες και να με πάρει τηλέφωνο. -Περιμένετε γατί λέτε λογικά και δεν λέτε αν της το είπατε ή όχι; - Γιατί αυτή είναι η λογική ιατρική σκέψη" (σελ. 377 της εκκαλουμένης) και ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου απάντησε ότι δεν θυμόταν τα λόγια του ακριβώς αλλά ξέρει τί λέει σε όλες τις γυναίκες (σελ. 240 πρακτικών της παρούσας).
Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι εάν ο κατηγορούμενος είχε συστήσει στις 10-7-2014 στη θανούσα να επαναλάβει την εξέταση σε 10 ημέρες, σε αυτόν το δεύτερο επανέλεγχο το αποτέλεσμα θα έβγαινε ασθενώς θετικό ή θετικό, με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί η αρχόμενη εγκυμοσύνη. Μετά το πρώτο θετικό αποτέλεσμα θα παρακολουθούσε την εξέλιξη αύξησης της β- χοριακής και θα διερευνούσε υπερηχογραφικά εάν εμφανιζόταν ενδομητρίως σάκος κυήσεως όταν οι μονάδες της β- χοριακής θα είχαν φθάσει τις 1500-2000 (βλ. κατάθεση μάρτυρα υπερασπίσεως Γ. Β. στη σελ. 218 στα πρακτικά της παρούσας: "Η χοριακή είναι αυτή που θα σου πει ότι είναι έγκυος αυτή, ψάξε να βρεις πού είναι το έμβρυο."). Εφόσον όμως οι μονάδες της β- χοριακής εμφάνιζαν σταθερότητα (επιπέδωση) και δεν αυξάνονταν και με μήτρα στο υπερηχογράφημα χωρίς περιεχόμενο, θα είχε ανακαλυφθεί εγκαίρως η εξωμήτριος κύηση, με αποτέλεσμα να αντιμετωπισθεί εγκαίρως είτε με φαρμακευτική αγωγή είτε με χειρουργική επέμβαση, ώστε να αποφευχθεί η ρήξη. Το συμπέρασμα τούτο επιβεβαιώνεται από τις καταθέσεις όλων των ιατρών που εξετάσθηκαν και τις ιατρικές γνωμοδοτήσεις που αναγνώσθηκαν. Αντιθέτως η σύστασή του να λάβει η θανούσα το φάρμακο duphaston, είχε ως συνέπεια να παραπλανηθεί αυτή όταν της εμφανίσθηκε κολπική αιμόρροια μετά τη λήψη του, θεωρώντας ότι της επανήλθε η έμμηνος ρύση, ενώ η πραγματική αιτία ήταν η εξωμήτριος κύηση (βλ. κατάθεση Γ. Β.: "Μα θα μου πεις είχε αιματάκι πού οφειλόταν; Στην εξωμήτριο. Η ίδια η εξωμήτριος, είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα... Είναι στα κλασσικά συμπτώματα" και κατάθεση μάρτυρα υπερασπίσεως Χ. Γ., "(Φέρνει το ίδιο το εξωμήτριο την αιμόρροια...Το εξωμήτριο είναι πάρα πολύ ύπουλο.....Γιατί αυτή η παλιοψευδοπερίοδος καμιά φορά ξεγελάει τις γυναίκες και λέει α να ωραία, εντάξει, μου ήρθε μία ωραία περίοδος, είμαι εντάξει", βλ. σελ. 215, 65 και 79 αντιστοίχως πρακτικών παρούσας). Επειδή, η θανούσα είχε καθησυχάσει με την περίοδό της, όταν εμφανίσθηκαν οι έντονοι πόνοι στην κοιλιά, έμετος και διάρροια συνέδεσε τα συμπτώματα αυτά με τροφική δηλητηρίαση ή γαστρενερίτιδα και όχι με γυναικολογικά προβλήματα, αφού δεν είχε και μητρορραγία (βλ. κατάθεση ιατροδικαστού Χ. Σ. σελ. 196 και 200 της εκκαλουμένης), ώστε να σκεφθεί να επικοινωνήσει με τον κατηγορούμενο ιατρό της. Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει επίσης ότι δεν είχε πάρει με δική της πρωτοβουλία την απόφαση να μην εκτελέσει δεύτερη β- χοριακή, γιατί αλλιώς, θα ήξερε ότι δεν έπραξε ό,τι την συμβούλευσε ο θεράπων ιατρός της και πιθανόν να είχε επικοινωνήσει αμέσως μαζί του. Επομένως, με βάση όσα προαναφέρθηκαν αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος, αν και γνώριζε ότι η θανούσα είχε μεγάλη καθυστέρηση στην έμμηνο ρύση της, καθόσον η έναρξη της τελευταίας εμμήνου ρύσεώς της ήταν στις 23-5-2014, ότι με βάση το γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων που διενεργήθηκε στις 9-7-2014 αυτή είχε εκκριτικού τύπου ενδομήτριο πάχους 15,41 χιλιοστών και πρόσφατο ωχρό σωμάτιο στην αριστερή ωοθήκη, δηλαδή είχε πρόσφατα ωορρηξία, καθώς και ελεύθερες, χωρίς προφυλακτικά μέτρα, γενετήσιες επαφές με τον σύζυγο της, ότι η εξέταση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα θετικοποιείται 10-11 ημέρες μετά τη σύλληψη και ότι η υπερηχογραφική αποτύπωση της κύησης γίνεται από τις 1500 μονάδες β- χοριακής γοναδοτροπίνης περίπου και μετά και αν και δεν είχε διαπιστώσει με εξετάσεις την αιτία της αμηνόρροιάς της στο συγκεκριμένο κύκλο, από αμέλειά του, ήτοι από έλλειψη της προσοχής που όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, μολονότι εκ της ιδιότητάς του ως ιατρού, μαιευτήρα γυναικολόγου, ήταν υπόχρεος να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή και να τηρεί όλους τους αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση και να ενεργεί κατά τρόπο σύμφωνο με το αντικειμενικώς επιβαλλόμενο καθήκον επιμέλειας, το οποίο απορρέει από το νόμο, τον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας και την εγγυητική θέση αυτού απέναντι στην ασφάλεια της ζωής και της υγείας της θανούσας και μολονότι μπορούσε να καταβάλει την απαιτούμενη προσοχή που υποδεικνύουν οι κοινά αποδεκτοί ιατρικοί κανόνες, αφού είναι έμπειρος ιατρός με σωστή επιστημονική κατάρτιση, ενεργώντας από απερισκεψία εσφαλμένα διέγνωσε διαταραχή εμμήνου ρύσεως και συνέστησε στην θανούσα να λάβει άμεσα το σκεύασμα duphaston και δεν της συνέστησε με βάση τους αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης επανάληψη κατά τις επόμενες ημέρες της εξετάσεως β- χοριακής γοναδοτροπίνης, η θετικοποίηση της οποίας σε συνδυασμό με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων, θα οδηγούσε στη διάγνωση της εξωμήτριας κύησης στην αριστερή σάλπιγγα και στη συνέχεια αυτή είτε θα λάμβανε την ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή, είτε θα υποβαλλόταν σε επέμβαση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί επιτυχώς η εξωμήτρια κύηση και δεν θα επερχόταν ο θάνατός της εκ μόνης ενεργού αιτίας της ρήξεως της εξωμήτριου κυήσεως, η οποία προκάλεσε ακατάσχετη αιμορραγία στις 12-8-2014, αποτέλεσμα το οποίο δεν προέβλεψε ο κατηγορούμενος. Εάν αυτός είχε ενεργήσει επιμελώς και σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης δεν θα επερχόταν το εγκληματικό αποτέλεσμα, ήτοι ο θάνατος της Ε. Σ. και τα ιατρικά σφάλματα του κατηγορουμένου οδήγησαν αιτιωδώς και ως μόνες ενεργές αιτίες στο θάνατο αυτής. Επομένως, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος για την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, όπως και πρωτοδίκως, με τις ελαφρυντικές περιστάσεις του σύννομου βίου και της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη (άρθρα 524 παρ. 2 και 470 ΚΠοινΔ)". Στη συνέχεια, το παραπάνω Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τον κατηγορούμενο, ήδη αναιρεσείοντα, ένοχο για την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια από υπόχρεο (άρθρ. 28, 302 ΠΚ) και, αφού του αναγνώρισε τα ελαφρυντικά του πρότερου σύννομου βίου και της μεταγενέστερης καλής συμπεριφοράς (άρθρ. 84 παρ. 2 στοιχ. α', ε' ΠΚ), του επέβαλε ποινή φυλάκισης είκοσι (20) μηνών, που ανέστειλε επί τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό: "Στην Αθήνα και στο Δήλεσι Βοιωτίας, την 9-7-2014 και εντεύθεν, ειδικότερα στις 10-7-2014 από αμέλεια του, ήτοι από έλλειψη της προσοχής που όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, χωρίς να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η εν συνεχεία περιγραφόμενη πράξη του, επέφερε το θάνατο άλλου, αν και ήταν υπόχρεος εκ της ιδιότητάς του ως επιλαβών και θεράπων ιατρός, φέρων την ειδικότητα του μαιευτήρα γυναικολόγου, να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή και να τηρεί όλους τους κοινώς αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση και να ενεργεί κατά τρόπο σύμφωνο με το αντικειμενικώς επιβαλλόμενο καθήκον επιμέλειας, που απορρέει από το νόμο, τον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας και την εγγυητική θέση του κατηγορουμένου απέναντι στην ασφάλεια της ζωής και της υγείας της θανούσας, προκειμένου να παρεμποδίσει το αποτέλεσμα αυτό. Συγκεκριμένα, στον ανωτέρω τόπο και χρόνο, αυτός ενεργώντας από απερισκεψία προκάλεσε αιτιωδώς τον θάνατο της Ε. Σ., καθώς από έλλειψη της προσοχής που όφειλε από τις περιστάσεις, αφού ανέλαβε την αποκατάσταση της υγείας της θανούσας, η οποία είχε εξωμήτρια κύηση στην αριστερή σάλπιγγα, η οποία, εφόσον διαπιστωνόταν, θα αποφευγόταν η ρήξη της εξωμήτριας κύησης και η εν συνεχεία ακατάσχετη αιμορραγία και η οποία (εξωμήτρια κύηση) συνετέλεσε αιτιωδώς και ως μόνη ενεργός αιτία στο θάνατο της ανωτέρω στις 12-8-2014, εξαιτίας ενδοκοιλιακής αιμορραγίας, οφειλόμενης σε ρήξη εξωμήτριας κύησης στην αριστερή σάλπιγγα της θανούσας, η οποία έχρηζε εκ της εν γένει σωματικής της κατάστασης και των συμπτωμάτων που επεδείκνυε φροντίδας και προσοχής, την οποία αυτός μπορούσε να καταβάλει, αφού είναι έμπειρος ιατρός με σωστή επιστημονική κατάρτιση, εξ απροσεξίας δεν επέδειξε τη δέουσα επιμέλεια που υποδεικνύουν οι κοινά αποδεκτοί ιατρικοί κανόνες με αποτέλεσμα να προκαλέσει αιτιωδώς τον θάνατο της ανωτέρω, αποτέλεσμα το οποίο δεν προέβλεψε ο κατηγορούμενος. Ειδικότερα η αμέλεια του κατηγορουμένου συνίσταται στα ακόλουθα: Η θανούσα παρουσίασε καθυστέρηση της εμμήνου ρύσεως με έναρξη της τελευταίας εμμήνου ρύσεως στις 23-5-2014 και στις 9-7-2014 απευθύνθηκε σε αυτόν (μαιευτήρα-γυναικολόγο), ο οποίος διενήργησε στο ιατρείο του στην Αθήνα γυναικολογική εξέταση, με τεστ Παπανικολάου και γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων και επειδή με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα διαπιστώθηκε εκκριτικού τύπου ενδομήτριο πάχους 15,41 χιλιοστών και πρόσφατο ωχρό σωμάτιο στην αριστερή ωοθήκη, ινομύωμα μήτρας και μικροπολυκυστικής υφής ωοθήκες, αυτός συνέστησε τη διενέργεια εξέτασης β- χοριακής γοναδοτροπίνης, για αποκλεισμό εγκυμοσύνης, η οποία (εξέταση) διενεργήθηκε από τη Μ. Κ., ιατρό βιοπαθολόγο στο διαγνωστικό κέντρο "ΕΥΡΩΙΑΣΗ" στον Άγιο Στέφανο Αττικής στις 10-7-2014 και της οποίας εξέτασης το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό, αφού δεν ανιχνεύθηκε β-χοριακή γοναδοτροπίνη στο αίμα της Ε. Σ., καθόσον στις 10-7-2014 αυτή βρισκόταν στην 2η έως 9η ημέρα της κύησής της και η εξέταση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα, η οποία είναι ορμόνη που παράγεται σε περίπτωση εμφύτευσης του γονιμοποιημένου ωαρίου, θετικοποιείται τη δέκατη έως την ενδέκατη ημέρα μετά τη σύλληψη. Μετά το αρνητικό αποτέλεσμα της διενεργηθείσας εξέτασης β-χοριακής γοναδοτροπίνης από τη βιοπαθολόγο ενημερώθηκε ο κατηγορούμενος, ο οποίος εσφαλμένα και εξ απερισκεψίας παραλείποντας να επιδείξει τη δέουσα προσοχή, την οποία όφειλε και μπορούσε να καταβάλει, διέγνωσε διαταραχή εμμήνου ρύσεως και συνέστησε στη θανούσα φαρμακευτική αγωγή και συγκεκριμένα ορμονικό σκεύασμα duphaston, προκειμένου να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα η έμμηνος ρύση της. Ωστόσο, ο κατηγορούμενος ενήργησε εσφαλμένα, διότι αν είχε αξιολογήσει ορθά το υπό αυτού αρχικό διενεργηθέν γυναικολογικό υπερηχογράφημα, στο οποίο είχε διαπιστώσει εκκριτικού τύπου ενδομήτριο πάχους 15,41 χιλιοστών και ωχρό σωμάτιο στην αριστερή ωοθήκη, ενδείξεις συμβατές με πρόσφατη ωορρηξία και είχε λάβει υπόψη του ότι η θανούσα είχε ελεύθερες, χωρίς προφυλακτικά μέτρα, γενετήσιες επαφές με τον σύζυγό της, ότι η έναρξη της τελευταίας εμμήνου ρύσεώς της ήταν στις 23-5-2014 και ότι συνακόλουθα αυτή είχε μεγάλη καθυστέρηση στην έμμηνο ρύση της, ότι η εξέταση της β-χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα θετικοποιείται τη δέκατη έως την ενδέκατη ημέρα μετά τη σύλληψη και ότι η υπερηχογραφική αποτύπωση της κύησης γίνεται από τις 1500 μονάδες β-χοριακής γοναδοτροπίνης περίπου και μετά, θα έπρεπε να συστήσει με βάση τους αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης τη μετά από δέκα ημέρες επανάληψη της εξέτασης της β-χοριακής γοναδοτροπίνης, η θετικοποίηση της οποίας, σε συνδυασμό με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων, και την παρακολούθηση της εξέλιξης των τιμών της β- χοριακής γοναδοτροπίνης, η οποία επί ενδομητρίου κυήσεως διπλασιάζεται ανά 48 με 72 ώρες, ενώ επί εξωμήτριου κυήσεως μετά την αρχική αύξηση δεν αυξάνεται ή αυξάνεται αργά ή επιπεδώνεται (κάνει πλατό), θα οδηγούσε στην διαπίστωση της ύπαρξης εξωμήτριας κύησης στην αριστερή σάλπιγγα αυτής. Ο κατηγορούμενος εξ αμελείας του προέβη σε εσφαλμένη διάγνωση διαταραχής της εμμήνου ρύσεώς της και χορήγησε την ανωτέρω φαρμακευτική αγωγή χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί, με την επανάληψη της β-χοριακής γοναδοτροπίνης, ότι η θανούσα δεν ήταν έγκυος, με αποτέλεσμα να μην διαγνωσθεί έγκαιρα η εξωμήτρια κύησή της στην αριστερή σάλπιγγα, με συνέπεια εν συνεχεία τη ρήξη της εξωμήτριας κύησης, την ακατάσχετη αιμορραγία και τον θάνατο αυτής, η οποία στις 12-8-2014 βρισκόταν στην τριακοστή πέμπτη έως την τεσσαρακοστή δεύτερη ημέρα της κύησής της και διακομίσθηκε αιμορραγούσα την ημέρα αυτή από το Δήλεσι Βοιωτίας στο νοσοκομείο "ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ" στα Μελίσσια Αττικής ότε και όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος αυτής. Εάν ο κατηγορούμενος είχε ενεργήσει επιμελώς και σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, δεν θα επερχόταν το εγκληματικό αποτέλεσμα, ήτοι ο θάνατος της Ε. Σ. και τα ιατρικά σφάλματα του κατηγορουμένου οδήγησαν αιτιωδώς και ως μόνες ενεργές αιτίες στο θάνατο αυτής". Με αυτά που δέχτηκε, το Δικαστήριο της ουσίας, δεν διέλαβε στην απόφασή του την απαιτούμενη από τις ως άνω διατάξεις του Συντάγματος και του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκτίθενται σε αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά και κατά τρόπο επιτρέποντα τον αναιρετικό έλεγχο, τα πραγματικά περιστατικά, που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του ένδικου εγκλήματος. Ειδικότερα, δεν καθίσταται σαφής από τα εκτεθέντα, τόσο στο σκεπτικό όσο και στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, η πλημμελής εκ μέρους του κατηγορουμένου εκτέλεση του ιατρικού του καθήκοντος, καθώς και η συνδρομή αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ των παραλείψεων που του αποδίδονται και της επέλευσης του ως άνω εγκληματικού αποτελέσματος, δηλαδή του θανάτου της Ε. Σ. Πράγματι, όπως γίνεται δεκτό στην απόφαση, ενόσω η θανούσα είχε μεγάλη καθυστέρηση στην έμμηνη ρύση της, καθόσον η έναρξη της τελευταίας έμμηνης ρύσης της ήταν στις 23-5-2014, ο κατηγορούμενος, όταν ενημερώθηκε για το αρνητικό αποτέλεσμα της β- χοριακής γοναδοτροπίνης, που της είχε συστήσει, στις 10-7-2014, ενεργώντας από απερισκεψία, εσφαλμένα διέγνωσε ότι τούτο οφειλόταν στα συνήθη προβλήματα αραιομηνόρροιας της θανούσας και ότι αυτή δεν ήταν έγκυος και της συνέστησε να λάβει άμεσα το σκεύασμα duphaston (προγεστερόνη), ώστε να επανέλθει και να ομαλοποιηθεί η έμμηνη ρύση της, ενώ δεν της συνέστησε, με βάση τους αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, επανάληψη, κατά τις επόμενες ημέρες, της εξέτασης β- χοριακής γοναδοτροπίνης, η θετικοποίηση της οποίας, σε συνδυασμό με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων, θα οδηγούσε στη διάγνωση της εξωμήτριας κύησης στην αριστερή σάλπιγγα και, στη συνέχεια, αυτή είτε θα ελάμβανε την ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή, είτε θα υποβαλλόταν σε επέμβαση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί επιτυχώς η εξωμήτρια κύηση και δεν θα επερχόταν ο θάνατός της εκ μόνης ενεργού αιτίας της ρήξης της εξωμήτριας κύησής της, η οποία προκάλεσε ακατάσχετη αιμορραγία στις 12-8-2014, αποτέλεσμα το οποίο δεν προέβλεψε ο κατηγορούμενος. Δηλαδή, κατά τις παραδοχές της απόφασης, εμφανίζεται ότι, ενόψει των συγκεκριμένων συνθηκών της υπό κρίση υπόθεσης, με βάση τους αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, η μόνη ενδεδειγμένη ιατρική ενέργεια, που θα έπρεπε να διενεργήσει ο κατηγορούμενος, ήταν να συστήσει στη θανούσα την επανάληψη, κατά τις επόμενες ημέρες, της εξέτασης β- χοριακής γοναδοτροπίνης. Όμως, κατ' αυτόν τον τρόπο, ουδόλως εξετάζεται, ούτε αιτιολογείται, εάν και η σύσταση, εκ μέρους του κατηγορουμένου προς την Ε. Σ., να λάβει το σκεύασμα duphaston (προγεστερόνη) συνιστά μία εξίσου ενδεδειγμένη ιατρική ενέργεια ή έστω αποδεκτή ιατρική πρακτική, σύμφωνα με τους αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, μολονότι περί αυτού κατέθεσαν, τόσο πρωτοδίκως, όσο και κατ' έφεση, ειδικοί επιστήμονες, όπως οι γυναικολόγοι-μαιευτήρες Χ. Γ. και Ν. Γ., καθώς και ο τακτικός καθηγητής ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Δ., μαιευτήρας-χειρουργός-γυναικολόγος, οι καταθέσεις των οποίων, ως προς το ζήτημα αυτό, όπως συνάγεται, δεν λήφθηκαν υπόψη. Συγκεκριμένα, όπως κατέθεσε ο πρώτος, Χ. Γ., ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου (Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών), απαντώντας σε σχετική ερώτηση, αν θα ήταν λάθος η χορήγηση του σκευάσματος duphaston, απάντησε: "Όχι κύριε, ακόμη και αυτό να ήτανε, αυτό θα ήταν σημαντικό εύρημα αν δικάζαμε ένα γεγονός το οποίο είχε συμβεί μια εβδομάδα πριν το τραγικό συμβάν. Όχι 45 μέρες πριν. Έτσι; Δηλαδή, ακόμα και ΝΤΟΥΦΑΣΤΟΝ να είχε δώσει ένας γιατρός, τί θα είχε συμβεί; Το δίνεις για 5 μέρες και περιμένεις μία βδομάδα να έρθει η περίοδος. Εάν δεν έρθει η περίοδος, την ξαναβλέπεις και ξανακάνεις β-χοριακή. Δεν θέλει πολλή σκέψη. Άρα, σε 5 και 7, σε 12 μέρες, ακόμα και με ΝΤΟΥΦΑΣΤΟΝ θα είχαμε λύση. Έτσι, δεν θα ήταν λάθος ούτε και αυτό" (σελ. 177). Επίσης, ενώπιον του Εφετείου, ο ίδιος μάρτυρας, σε σχετικές ερωτήσεις, κατέθεσε τα ακόλουθα: "--Γιατί τότε το πήρε το φάρμακο; --- Το duphaston πρώτον, εάν το πήρε, το πήρε για να της έρθει περίοδος. Και εμμέσως είναι και ένας έλεγχος αν υπάρχει εγκυμοσύνη. --- Δηλαδή; --- Ένα η προγεστερόνη, εάν της έρθει περίοδος, κατά πάσα πιθανότητα, πλην εξαιρετικών γεγονότων και περιπτώσεων, δεν θα έρθει περίοδος αν είναι έγκυος. Αν δεν είναι έγκυος, θα έρθει περίοδος εκ της διακοπής του duphaston. Εάν όμως είναι έγκυος, δεν θα έρθει περίοδος" (σελ. 65). Εξάλλου, ο δεύτερος, Ν. Γ., ενώπιον του Εφετείου, κατέθεσε: "Τώρα, το duphaston το δίνουμε για να αποκλείσουμε ή να επιβεβαιώσουμε την εγκυμοσύνη, ένα τεστ εγκυμοσύνης. Αν η γυναίκα έχει αμηνόρροια και δώσουμε αυτό, αν της έρθει αίμα, πάει να πει ότι η γυναίκα δεν είναι έγκυος. Ήρθε η κανονική περίοδος. Αν όμως είναι έγκυος η γυναίκα, δεν θα της κάνει κακό το duphaston, αλλά μπορεί όμως να της κάνει σαν ψευδοπερίοδο. Κακό δεν θα της κάνει" (σελ. 105).
Περαιτέρω, οι σχετικές ερωτήσεις και απαντήσεις της κατάθεσης του τρίτου, Γ. Δ., ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, έχουν ως ακολούθως: "Αν είναι 45 μέρες (εννοείται από την τελευταία περίοδο) το ίδιο θα κάνω, θα ζητήσω μια β-χοριακή, αν είναι αρνητική και η γυναίκα δεν έχει άλλα συμπτώματα, ας πούμε αν έχει έρθει για αμηνόρροια, θα της ζητήσω μια β-χοριακή. Αν μου τη φέρει και είναι αρνητική, το πλέον σύνηθες είναι να μην ζητάμε επόμενη χοριακή και να της λέμε ότι έχεις.....κύκλο, πάρε ένα χάπι, περίμενε, θα σου έρθει η επόμενη. -- Το πλέον σύνηθες είναι να συσταθεί να μην συσταθεί να γίνει δεύτερη φορά η β-χοριακή; --- Δεύτερη χοριακή μόνο επί υποψίας ότι υπάρχει εγκυμοσύνη. Την οποία δεν την, δεν μπορούμε να την διαγνώσουμε. Ειδάλλως, δεν κάνουμε ποτέ.....μία β-χοριακή κάνουμε. -- Άρα δεν ξεκινάτε να της πείτε θα κάνεις τρεις β-χοριακές.--- Σαν πρωτόκολλο να κάνει τρεις β-χοριακές όχι. Μία χοριακή κάνουμε.......--- Σε περίπτωση που η β-χοριακή είναι αρνητική, συστήνετε επανεξέταση; Υπερηχογραφική; --- Ανάλογα το ιστορικό, ανάλογα τί, για ποιον λόγο έχει έρθει η γυναίκα. Αν έχει έρθει για πόνο είναι κάτι διαφορετικό, αν έχει έρθει για κολπική.....Αν έχει έρθει για αμηνόρροια...Αν έχει έρθει για αμηνόρροια όχι. Δεν συστήνουμε ξανά επανεξέταση. Μόνο αν μας πει ότι πήρα εγώ τα φάρμακα που μου δώσατε αλλά δεν αδιαθέτησα, οπότε θα της πούμε έλα να σε ξαναδούμε, θα της δώσουμε δεύτερη χοριακή κα πάει λέγοντας.--- Τί φάρμακα συστήνετε σε περίπτωση...Με τί σύσταση; Πόσες μέρες να ληφθούν; --- Συνήθως για μία βδομάδα. Από πέντε μέρες ως μια βδομάδα. --- Και τί οδηγίες, δηλαδή τί θα πρέπει να περιμένει μετά τη....--- Θα πρέπει να περιμένει ότι μέσα στις επόμενες πέντε-έξι μέρες θα δει περίοδο. Και της λέμε ότι αν δεν δεις περίοδο θα πρέπει να επικοινωνήσεις μαζί μας" (σελ. 310-311). Πέραν αυτού, στην αιτιώδη πορεία προς τη μη διάγνωση της εξωμήτριας κύησης της θανούσας στην αριστερή της σάλπιγγα και την επακολουθήσασα ρήξη αυτής, από την αιμορραγία της οποίας προκλήθηκε ο θάνατός της, κατά τα ανωτέρω, μεσολαβεί η εμφάνιση ή όχι έμμηνης ρύσης της, μετά τη λήψη του σκευάσματος duphaston (προγεστερόνης), εφόσον αυτή δεν ήταν ή ήταν έγκυος αντιστοίχως. Κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, μετά τη λήψη του duphaston από την Ε. Σ., αυτή παρουσίασε κολπική αιμόρροια, κατά το χρονικό διάστημα από 20-25 Ιουλίου, εξαιτίας της οποίας παραπλανήθηκε, καθόσον θεώρησε ότι επανήλθε η έμμηνη ρύση της, ενώ η πραγματική αιτία της αιμόρροιας ήταν η εξωμήτρια κύησή της. Οι ανωτέρω αιτιολογίες είναι ανεπαρκείς, καθόσον ουδεμία αναφορά γίνεται για τα χαρακτηριστικά της αιμόρροιας, που παρουσίασε η θανούσα (ποσότητα αίματος, χρώμα αίματος, συνοδεία ή όχι άλγους κλπ), σε σχέση και με τις έμμηνες ρύσεις, που αυτή είχε κατά το παρελθόν, έτσι ώστε, σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι η ανωτέρω δεν επικοινώνησε με τον κατηγορούμενο για να τον συμβουλευτεί σχετικά, όπως θα έπρεπε, να μπορεί να κριθεί αν θεμελιώνεται αιτιωδώς η ευθύνη του τελευταίου για τη μη διάγνωση της εξωμήτριας, σαλπιγγικής κύησης της Ε. Σ., από τη ρήξη της οποίας προκλήθηκε ο θάνατός της.
Συνεπώς, ο πρώτος λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και ο σχετικός λόγος του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχείο Δ' του ΚΠΔ, για έλλειψη της απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, είναι βάσιμοι. Κατά παραδοχή δε των λόγων αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης ως αλυσιτελής.
Κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του ΠΚ, το αξιόποινο των εγκλημάτων εξαλείφεται με παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμελήματα είναι πέντε έτη και αρχίζει από τότε που τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη. Η προθεσμία της παραγραφής αναστέλλεται για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, όχι όμως πέραν των τριών ετών για τα πλημμελήματα. Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 368 εδ. β' του ΚΠΔ, προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημοσίας τάξης, εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ακόμη και από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση της παραγραφής μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, οφείλει, εφόσον κριθεί και ένας λόγος βάσιμος, να αναιρέσει την προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη (άρθρ. 511 ΚΠΔ).
Στην προκείμενη περίπτωση, η αποδιδόμενη με την προσβαλλόμενη απόφαση στον αναιρεσείοντα αξιόποινη πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια από υπόχρεο (άρθρ. 28, 302 ΠΚ) έχει πλημμεληματικό χαρακτήρα και φέρεται ότι τελέσθηκε στις 10-7-2014. Από τον χρόνο τέλεσής της μέχρι τη συζήτηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης (18-3-2025) έχει παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας, με συνέπεια να έχει εξαλειφθεί το αξιόποινό της λόγω παραγραφής. Με τα δεδομένα αυτά και, εφόσον έγιναν δεκτοί ως βάσιμοι οι παραπάνω λόγοι της αίτησης αναίρεσης και του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη, που ασκήθηκε κατά του αναιρεσείοντος για την ως άνω πράξη, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό της απόφασης αυτής αναφερόμενα.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 2759, 2787/24-6-2022 απόφαση του Α' Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών.
Παύει οριστικά την ποινική δίωξη κατά του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου, Θ. Μ. του Α., κατοίκου ..., λόγω παραγραφής, του ότι: "Στην Αθήνα και στο Δήλεσι Βοιωτίας, την 9-7-2014 και εντεύθεν, ειδικότερα στις 10-7-2014 από αμέλεια του, ήτοι από έλλειψη της προσοχής που όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, χωρίς να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η εν συνεχεία περιγραφόμενη πράξη του, επέφερε το θάνατο άλλου, αν και ήταν υπόχρεος εκ της ιδιότητάς του ως επιληφθείς και θεράπων ιατρός, φέρων την ειδικότητα του μαιευτήρα γυναικολόγου, να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή και να τηρεί όλους τους κοινώς αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση και να ενεργεί κατά τρόπο σύμφωνο με το αντικειμενικώς επιβαλλόμενο καθήκον επιμέλειας, που απορρέει από το νόμο, τον κώδικα ιατρικής δεοντολογίας και την εγγυητική θέση του κατηγορουμένου απέναντι στην ασφάλεια της ζωής και της υγείας της θανούσας, προκειμένου να παρεμποδίσει το αποτέλεσμα αυτό. Συγκεκριμένα, στον ανωτέρω τόπο και χρόνο, αυτός ενεργώντας από απερισκεψία προκάλεσε αιτιωδώς τον θάνατο της Ε. Σ., καθώς από έλλειψη της προσοχής που όφειλε από τις περιστάσεις, αφού ανέλαβε την αποκατάσταση της υγείας της θανούσας, η οποία είχε εξωμήτρια κύηση στην αριστερή σάλπιγγα, η οποία, εφόσον διαπιστωνόταν, θα αποφευγόταν η ρήξη της εξωμήτριας κύησης και η εν συνεχεία ακατάσχετη αιμορραγία και η οποία (εξωμήτρια κύηση) συνετέλεσε αιτιωδώς και ως μόνη ενεργός αιτία στο θάνατο της ανωτέρω στις 12-8-2014, εξαιτίας ενδοκοιλιακής αιμορραγίας, οφειλόμενης σε ρήξη εξωμήτριας κύησης στην αριστερή σάλπιγγα της θανούσας, η οποία έχρηζε εκ της εν γένει σωματικής της κατάστασης και των συμπτωμάτων που επεδείκνυε φροντίδας και προσοχής, την οποία αυτός μπορούσε να καταβάλει, αφού είναι έμπειρος ιατρός με σωστή επιστημονική κατάρτιση, εξ απροσεξίας δεν επέδειξε τη δέουσα επιμέλεια που υποδεικνύουν οι κοινά αποδεκτοί ιατρικοί κανόνες με αποτέλεσμα να προκαλέσει αιτιωδώς τον θάνατο της ανωτέρω, αποτέλεσμα το οποίο δεν προέβλεψε ο κατηγορούμενος. Ειδικότερα η αμέλεια του κατηγορουμένου συνίσταται στα ακόλουθα: Η θανούσα παρουσίασε καθυστέρηση της εμμήνου ρύσεως με έναρξη της τελευταίας εμμήνου ρύσεως στις 23-5-2014 και στις 9-7-2014 απευθύνθηκε σε αυτόν (μαιευτήρα-γυναικολόγο), ο οποίος διενήργησε στο ιατρείο του στην Αθήνα γυναικολογική εξέταση, με τεστ Παπανικολάου και γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων και επειδή με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα διαπιστώθηκε εκκριτικού τύπου ενδομήτριο πάχους 15,41 χιλιοστών και πρόσφατο ωχρό σωμάτιο στην αριστερή ωοθήκη, ινομύωμα μήτρας και μικροπολυκυστικής υφής ωοθήκες, αυτός συνέστησε τη διενέργεια εξέτασης β- χοριακής γοναδοτροπίνης, για αποκλεισμό εγκυμοσύνης, η οποία (εξέταση) διενεργήθηκε από τη Μ. Κ., ιατρό βιοπαθολόγο στο διαγνωστικό κέντρο "ΕΥΡΩΙΑΣΗ" στον Άγιο Στέφανο Αττικής στις 10-7-2014 και της οποίας εξέτασης το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό, αφού δεν ανιχνεύθηκε β-χοριακή γοναδοτροπίνη στο αίμα της Ε. Σ., καθόσον στις 10-7-2014 αυτή βρισκόταν στην 2η έως 9η ημέρα της κύησής της και η εξέταση της β- χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα, η οποία είναι ορμόνη που παράγεται σε περίπτωση εμφύτευσης του γονιμοποιημένου ωαρίου, θετικοποιείται τη δέκατη έως την ενδέκατη ημέρα μετά τη σύλληψη. Μετά το αρνητικό αποτέλεσμα της διενεργηθείσας εξέτασης β-χοριακής γοναδοτροπίνης από τη βιοπαθολόγο ενημερώθηκε ο κατηγορούμενος, ο οποίος εσφαλμένα και εξ απερισκεψίας παραλείποντας να επιδείξει τη δέουσα προσοχή, την οποία όφειλε και μπορούσε να καταβάλει, διέγνωσε διαταραχή εμμήνου ρύσεως και συνέστησε στη θανούσα φαρμακευτική αγωγή και συγκεκριμένα ορμονικό σκεύασμα duphaston, προκειμένου να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα η έμμηνος ρύση της. Ωστόσο, ο κατηγορούμενος ενήργησε εσφαλμένα, διότι αν είχε αξιολογήσει ορθά το υπό αυτού αρχικό διενεργηθέν γυναικολογικό υπερηχογράφημα, στο οποίο είχε διαπιστώσει εκκριτικού τύπου ενδομήτριο πάχους 15,41 χιλιοστών και ωχρό σωμάτιο στην αριστερή ωοθήκη, ενδείξεις συμβατές με πρόσφατη ωορρηξία και είχε λάβει υπόψη του ότι η θανούσα είχε ελεύθερες, χωρίς προφυλακτικά μέτρα, γενετήσιες επαφές με τον σύζυγό της, ότι η έναρξη της τελευταίας εμμήνου ρύσεώς της ήταν στις 23-5-2014 και ότι συνακόλουθα αυτή είχε μεγάλη καθυστέρηση στην έμμηνο ρύση της, ότι η εξέταση της β-χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα θετικοποιείται τη δέκατη έως την ενδέκατη ημέρα μετά τη σύλληψη και ότι η υπερηχογραφική αποτύπωση της κύησης γίνεται από τις 1500 μονάδες β-χοριακής γοναδοτροπίνης περίπου και μετά, θα έπρεπε να συστήσει με βάση τους αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης τη μετά από δέκα ημέρες επανάληψη της εξέτασης της β-χοριακής γοναδοτροπίνης, η θετικοποίηση της οποίας, σε συνδυασμό με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων, και την παρακολούθηση της εξέλιξης των τιμών της β- χοριακής γοναδοτροπίνης, η οποία επί ενδομητρίου κυήσεως διπλασιάζεται ανά 48 με 72 ώρες, ενώ επί εξωμήτριου κυήσεως μετά την αρχική αύξηση δεν αυξάνεται ή αυξάνεται αργά ή επιπεδώνεται (κάνει πλατό), θα οδηγούσε στην διαπίστωση της ύπαρξης εξωμήτριας κύησης στην αριστερή σάλπιγγα αυτής. Ο κατηγορούμενος εξ αμελείας του προέβη σε εσφαλμένη διάγνωση διαταραχής της εμμήνου ρύσεώς της και χορήγησε την ανωτέρω φαρμακευτική αγωγή χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί, με την επανάληψη της β-χοριακής γοναδοτροπίνης, ότι η θανούσα δεν ήταν έγκυος, με αποτέλεσμα να μην διαγνωσθεί έγκαιρα η εξωμήτρια κύησή της στην αριστερή σάλπιγγα, με συνέπεια εν συνεχεία τη ρήξη της εξωμήτριας κύησης, την ακατάσχετη αιμορραγία και τον θάνατο αυτής, η οποία στις 12-8-2014 βρισκόταν στην τριακοστή πέμπτη έως την τεσσαρακοστή δεύτερη ημέρα της κύησής της και διακομίσθηκε αιμορραγούσα την ημέρα αυτή από το Δήλεσι Βοιωτίας στο νοσοκομείο "ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ" στα Μελίσσια Αττικής ότε και όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος αυτής. Εάν ο κατηγορούμενος είχε ενεργήσει επιμελώς και σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, δεν θα επερχόταν το εγκληματικό αποτέλεσμα, ήτοι ο θάνατος της Ε. Σ. και τα ιατρικά σφάλματα του κατηγορουμένου οδήγησαν αιτιωδώς και ως μόνες ενεργές αιτίες στο θάνατο αυτής".
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και ταύτης αποχωρήσασας από την υπηρεσία η αρχαιότερη της συνθέσεως Αρεοπαγίτης
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Οκτωβρίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ