Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1225 / 2025    (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
ΑΡΙΘΜΟΣ 1225/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Παναγιώτη Λυμπερόπουλο Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Τσούμαρη, Αγαθή Δερέ, Σπυριδούλα Λιάτη - Εισηγήτρια και Νικόλαο Κουτσούκο (σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 282/2025 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αρεοπαγίτες.
Με την παρουσία και της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ελένης Ράϊκου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χ. Α.
Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 10 Οκτωβρίου 2025, προκειμένου να αποφανθεί για την υπ' αριθμ. πρωτ. 2215/7-10-2025 δήλωση αποχής της Αρεοπαγίτου Παναγιώτας Γκουδή-Νινέ, ως μέλους της σύνθεσης του Ε' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, που θα εκδικάσει κατά τη δικάσιμο της 17-10-2025, την υπ' αριθμ. εκθεμ. 10 υπόθεση, με αναιρεσείοντα τον Β. Κ., κατά της υπ' αριθμ. 168/2024 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου κακουργημάτων (Β' βαθμού) Θεσσαλονίκης.
Έπειτα η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ελένη Ράϊκου εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την υπ' αριθμ. πρωτ. 228/9-10-2025 πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Καλλιόπης Βαρδάκη στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:
"Εισάγω, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 23 του ΚΠΔ, ενώπιον του Δικαστηρίου Σας, που συνεδριάζει ως Συμβούλιο, την από 8-10-2025 δήλωση της Παναγιώτας Γκουδή-Νινέ, Αρεοπαγίτη, υποβληθείσα, προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου και διαβιβασθείσα, προς την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με το υπ' αριθμ. πρωτοκόλλου 2234/8-10-2025 έγγραφο της Προέδρου του Αρείου Πάγου, με την οποία η ανωτέρω δηλώνει γνωστό, σ' αυτήν, λόγο, για τον οποίο αποκλείεται, από τα καθήκοντά της, σε ορισμένη υπόθεση, σύμφωνα με το άρθρο 14§1 του ΚΠΔ, με σκοπό να της επιτραπεί η αποχή, ο οποίος συνιστά και σοβαρό λόγο ευπρέπειας, που επιβάλλει την αποχή της, από την άσκηση των καθηκόντων της, σύμφωνα με το άρθρο 23§2 του ΚΠΔ και εκθέτω τα ακόλουθα:
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 ΚΠΔ, "1. Εκτός οπό όσα ορίζονται ειδικά στον κώδικα οργανισμού δικαστηρίων και κατάστασης δικαστικών λειτουργών και στον κώδικα αυτόν, δεν μπορούν στην ίδια ποινική υπόθεση να ασκήσουν έργα ανακριτή, δικαστή, εισαγγελέα ή γραμματέα όσοι είναι μεταξύ τους συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας έως και τον τρίτο βαθμό. Ο λόγος αποκλεισμού που οφείλεται στη σχέση από γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης και στην αγχιστεία εξακολουθεί να υπάρχει και μετά τη λύση του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης. 2. Από την άσκηση των παραπάνω έργων σε ποινική υπόθεση αποκλείεται επίσης: α) όποιος αδικήθηκε από το έγκλημα, β) όποιος είναι σύζυγος του κατηγορουμένου ή του υπόπτου ή εκείνου που αδικήθηκε από το έγκλημα ή συνδέεται με αυτούς με σύμφωνο συμβίωσης. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που κάποιος είναι συγγενής εξ αίματος με τα πρόσωπα αυτά σε ευθεία γραμμή απεριόριστα και εκ πλαγίου έως και τον τέταρτο βαθμό ή συγγενής εξ αγχιστείας έως και το δεύτερο βαθμό. Ο λόγος αποκλεισμού που οφείλεται στη σχέση από γόμο ή σύμφωνο συμβίωσης και στην αγχιστεία εξακολουθεί να υπάρχει και μετά τη λύση του γόμου ή του συμφώνου συμβίωσης. Αποκλείεται επίσης εκείνος που είναι ή ήταν επίτροπος ή κηδεμόνας των ίδιων προσώπων ή που συνδέεται μαζί τους με υιοθεσία, γ) όποιος ήταν συνήγορος του κατηγορουμένου ή του υποστηρίζοντας την κατηγορία στην ίδια υπόθεση, δ) όποιος εξετάστηκε ως μάρτυρας ή γνωμοδότησε ως πραγματογνώμονας ή τεχνικός σύμβουλος στην ίδια υπόθεση, ε) ο ανακριτής, στ) ο δικαστής που έχει συμπράξει στην έκδοση του παραπεμπτικού βουλεύματος ειδικά στη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, εκτός αν δεν είναι εφικτή η συγκρότηση του δικαστηρίου από άλλα πρόσωπα. 3. Ο δικαστής που έχει συμπράξει στην έκδοση απόφασης, κατά της οποίας ασκήθηκε έφεση ή αναίρεση, αποκλείεται να δικάσει στις δύο τελευταίες περιπτώσεις.".
Σύμφωνα, δε, με τις διατάξεις του άρθρου 15 του ΚΠΔ, "Όλα τα δικαστικό πρόσωπα του προηγούμενου άρθρου είναι εξαιρετέα, αν συντρέχουν οι λόγοι αποκλεισμού του άρθρου αυτού ή αν προκάλεσαν ή προκαλούν υπόνοιες μεροληψίας, δηλαδή αν υπάρχουν γεγονότα που μπορούν να δικαιολογήσουν εμφανώς δυσπιστία για την αμεροληψία τους.".
Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 23 ΚΠΔ, "1. Κάθε δικαστικός λειτουργός που αναφέρεται στο όρθρο 14 οφείλει να δηλώσει αμέσως στον πρόεδρο του δικαστηρίου όπου υπηρετεί, τον γνωστό σε αυτόν λόγο για τον οποίο αποκλείεται ή εξαιρείται από τα καθήκοντά του σε ορισμένη υπόθεση, σύμφωνα με τα άρθρα 14 και 15, με σκοπό να του επιτραπεί η αποχή.... 2. Τα δικαστικά πρόσωπα που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο οφείλουν να δηλώσουν με τον ίδιο τρόπο τυχόν σοβαρούς λόγους ευπρέπειας που επιβάλλουν την αποχή τους από την άσκηση των καθηκόντων τους; ακόμη και αν δεν υπάρχουν οι λόγοι της παρ. 1. 3. Η δήλωση αποχής πρέπει να είναι αιτιολογημένη και να στηρίζεται σε συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικό. 4. Σε όλες τις περιπτώσεις του άρθρου αυτού το δικαστήριο συνεδριάζοντας ως συμβούλιο, αφού ακούσει τη γνώμη του εισαγγελέα, χωρίς την παρουσία διαδίκων, αποφασίζει αν εκείνος που υπέβαλε τη δήλωση πρέπει να απέχει ή όχι από την άσκηση των καθηκόντων του.".
Στην προκείμενη περίπτωση, η δηλούσα, Παναγιώτα Γκουδή-Νινέ, Αρεοπαγίτης, με την ανωτέρω δήλωσή της, αιτείται να της επιτραπεί η αποχή, από τα καθήκοντά της, ως μέλους της σύνθεσης του Ε' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, επί της υπ' αριθμ. εκθέματος 10 υποθέσεως, που συζητείται κατά τη δικάσιμο της 17-10-2025, στο ανωτέρω Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου και αφορά αίτηση - αναίρεση με αναιρεσείοντα τον Β. Κ., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 168/2024 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Β βαθμού Θεσσαλονίκης , για τις δικές του ενέργειες, για το λόγο ότι, όπως η ανωτέρω δηλούσα να διαπίστωσε, από τη μελέτη των εγγράφων της δικογραφίας με τον αναιρεσείοντα ο σύζυγος της Ε. Π., διατηρεί κοινωνικές σχέσεις. Συγκεκριμένα ο Β. Κ. είναι ναυτικός πράκτορας και Πρόεδρος του Συλλόγου Ναυτικών Πρακτόρων Θεσσαλονίκης και λόγω της ιδιότητας του αυτής είχε συχνή επαγγελματική επαφή με τον σύζυγο της, ο οποίος υπηρέτησε επί πολλά έτη ως αξιωματικός του Λιμενικού Σώματος στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης και συνέπεια αυτής της επαγγελματικής τους επαφής δημιουργήθηκαν και κοινωνικές σχέσεις.
Επειδή, υπό τα προεκτεθέντα δεδομένα, η υποβληθείσα δήλωση αποχής είναι νόμιμη και βάσιμη, κατά τα άρθρα 14§1 και 23 του ΚΠΔ και πρέπει να γίνει δεκτή,
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Προτείνω να γίνει δεκτή, η με ημερομηνία 8-10-2025 δήλωση της Παναγιώτας Γκουδή-Νινέ, Αρεοπαγίτη, υποβληθείσα, προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου (έλαβε αριθμό γενικού πρωτοκόλλου 2215/8-10-2025) και διαβιβασθείσα, προς την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με το υπ' αριθμ. πρωτοκόλλου 7951/8-10- 2025 έγγραφο της Προέδρου του Αρείου Πάγου, με την οποία η ανωτέρω αιτείται να της επιτραπεί η αποχή, από την άσκηση των καθηκόντων της, ως μέλους της σύνθεσης του Ε' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, επί της υπ' αριθμ. εκθέματος 10 υποθέσεως, που συζητείται κατά τη δικάσιμο της 17-10-2025, στο ανωτέρω Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου και αφορά την αίτηση - αναίρεση του Β. Κ., κατά της υπ' αριθμ. 168/2024 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων (Β Βαθμού) Θεσσαλονίκης, με την οποία ο ανωτέρω αναιρεσείων κρίθηκε ένοχος.
Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Καλλιόπη Βαρδάκη"
Αφού άκουσε την Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την από 7-10-2025 με αριθμό πρωτ. 2215/7-10-2015, δήλωση αποχής, η οποία απευθύνεται στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου (κατ' άρθρ. 23 παρ. 1 Κ.Ποιν.Δ.), η Αρεοπαγίτης Παναγιώτα Γκουδή - Νινέ, δηλώνει ότι σοβαρός λόγος ευπρεπείας της επιβάλλει να απόσχει από την άσκηση των καθηκόντων της, κατά την εκδίκαση της, υπ' αριθ. εκθέματος (10 ) της δικασίμου 17-10-2025 του Ε' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, αιτήσεως αναιρέσεως του αναιρεσείοντος Β. Κ. κατά της υπ'αριθμ. 168/2024 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων (Β'βαθμού) Θεσσαλονίκης. Η δήλωση αυτή αρμοδίως εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που συνεδριάζει ως Συμβούλιο, κατά το άρθρο 23 παρ. 4 του Κ.Ποιν.Δ., πρέπει δε να εξεταστεί κατ' ουσίαν. Σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ. 2 του ΚΠοινΔ, εκτός των αναφερομένων στο άρθρο 14 του ίδιου Κώδικα λόγων αποκλεισμού, με τη συνδρομή κάποιου των οποίων τα δικαστικά πρόσωπα που αναφέρονται σε αυτό δεν δύνανται να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, ως και του στο επόμενο άρθρο 15 λόγου εξαίρεσης, που επιβάλλει επίσης την αποχή αυτών από την ενάσκηση των καθηκόντων τους σε ορισμένη υπόθεση, περίπτωση αποχής υφίσταται και όταν σοβαροί λόγοι ευπρέπειας την επιβάλλουν. Ο όρος "ευπρέπεια" περιέχει κρίση αντικειμενική. Η εξαντλητική απαρίθμηση των σοβαρών λόγων ευπρεπείας είναι αδύνατη, γιατί το εάν και πότε υπάρχουν τέτοιοι λόγοι είναι ζήτημα πραγματικό, για το οποίο θα κρίνει κάθε φορά το αρμόδιο Δικαστήριο ή Συμβούλιο, που επιλαμβάνεται του θέματος, κατά τις κρατούσες δεοντολογικές αντιλήψεις. Γενικά τέτοιοι λόγοι ευπρεπείας συντρέχουν, όταν η συμμετοχή του δικαστικού λειτουργού στην εκδίκαση συγκεκριμένης υπόθεσης μπορεί να δώσει αφορμή σε δυσμενές για αυτόν σχόλιο για την αντικειμενική και ανεπηρέαστη, από οτιδήποτε και οιονδήποτε, διερεύνησή της, σε τρόπο ώστε να τίθεται σε αμφιβολία η ελεύθερη και μη προκατειλημμένη κρίση του. Η άποψη αυτή συμπορεύεται και με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, με την οποία καθιερώνεται "το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη", όχι με την έννοια της ορθότητας της απόφασης, αλλά της έγκαιρης, ουσιαστικής και αδιάβλητης υπό διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγής της δίκης, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου. Μία από τις εγγυήσεις αυτές είναι η ανεξαρτησία και αμεροληψία του δικαστηρίου, το οποίο λειτουργεί σύμφωνα με τον εθνικό νόμο (ΑΠ 1381/2024, ΑΠ 889/2023, ΑΠ 92/2020).
Στην προκείμενη περίπτωση, η δηλούσα Παναγιώτα Γκουδή - Νινέ, Αρεοπαγίτης, με την ανωτέρω δήλωσή της, αιτείται να της επιτραπεί η αποχή από τα καθήκοντά της, ως μέλους της σύνθεσης του Ε' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, επί της υπ'αριθμ. εκθέματος (10) υποθέσεως, που συζητείται κατά τη δικάσιμο της 17-10-2025, στο ανωτέρω Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου και αφορά αίτηση αναίρεσης με αναιρεσείοντα τον Β. Κ., για αναίρεση της υπ'αριθμ. 168/2024 καταδικαστικής αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων (Β'βαθμού) Θεσσαλονίκης, για το λόγο ότι η ανωτέρω δηλούσα διαπίστωσε από τη μελέτη των εγγράφων της δικογραφίας, ότι με τον αναιρεσείοντα ο σύζυγός της Ε. Π., διατηρεί κοινωνικές σχέσεις. Συγκεκριμένα, ο Β. Κ. είναι ναυτικός πράκτορας και Πρόεδρος του Συλλόγου Ναυτικών Πρακτόρων Θεσσαλονίκης και λόγω της ιδιότητας του αυτής είχε συχνή επαγγελματική επαφή με τον σύζυγο της , ο οποίος υπηρέτησε επί πολλά έτη, ως αξιωματικός του Λιμενικού Σώματος στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης και ως συνέπεια αυτής της επαγγελματικής τους επαφής δημιουργήθηκαν και κοινωνικές σχέσεις.
Συνεπώς, στην παρούσα περίπτωση, ναι μεν δεν υπάρχει λόγος που να επιβάλλει ευθέως τον αποκλεισμό κατ' άρθρο 14 ΚΠοινΔ ή την εξαίρεση κατ' άρθρο 15 ΚΠοινΔ, της εν λόγω δικαστικής λειτουργού από την άσκηση των καθηκόντων της στην ανωτέρω υπόθεση υφίστανται όμως, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην ανωτέρω νομική σκέψη, σοβαροί λόγοι ευπρέπειας, κατά τη διάταξη του άρθρου 23 παρ. 2 ΚΠοινΔ, που επιβάλλουν να απόσχει από την άσκηση των καθηκόντων της ως μέλους της σύνθεσης του Ε' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, κατά την εκδίκαση της ως άνω αιτήσεως αναιρέσεως. Επομένως, η κρινόμενη δήλωση αποχής, πρέπει να γίνει δεκτή κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δέχεται την από 7-10-2025 με αριθμό πρωτ. 2215/7-10-2015 δήλωση αποχής, της Αρεοπαγίτη Παναγιώτας Γκουδή - Νινέ.
Αποφαίνεται ότι η ανωτέρω δικαστική λειτουργός δεν θα συμμετάσχει ως μέλος στη σύνθεση του Ε' Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, που θα εκδικάσει κατά τη δικάσιμο της 17-10-2025, την υπ'αριθμ. εκθεμ. (10) υπόθεση, με αναιρεσείοντα τον Β. Κ., κατά της υπ' αριθμ. 168/2024 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων (Β'βαθμού) Θεσσαλονίκης.
Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 10 Οκτωβρίου 2025.
Και, Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 14 Οκτωβρίου 2025.
- Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ