Σύνδεσμος απόφασης
Απόφαση 1512 / 2025    (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
Αριθμός 1512/2025
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΣΤ' Ποινικό Τμήμα - (Σε Συμβούλιο)
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο -Δημήτριο Κοκκορό, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Φλωρίδη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Α. Μ.
Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 18 Νοεμβρίου 2025, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Εφετών Κρήτης, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούντα τον Riccomini Ricardo του Michelangelo και εγκαλουμένη την Λαθήρα Χρυσάνθη, Αντεισαγγελέα Εφετών Κρήτης.
Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 12/5/2025, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...
Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλειος Φλωρίδης εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Μαρίας Α. Γκανέ με αριθμό πρωτ. 127/3-6-2025 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:
"Εισάγω ενώπιον Σας, κατά το άρθρο 136 παράγραφος 1 εδάφιο β' του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (Ν.4620/2019 ), τη με αριθμό ΒΜ: Α24/1502 ποινική δικογραφία , που υποβλήθηκε με την από 12-5-2025 και αρ. πρωτ. εισερχ. ΑΠ. 3759/16-5-2025 αίτηση της Αντεισαγγελέως Εφετών Κρήτης, με την οποία ζητείται ο κανονισμός αρμοδιότητας κατά παραπομπή της διαλαμβανόμενης υπόθεσης κατά της Εισαγγελικής Λειτουργού Χ. Λ., Αντεισαγγελέως Εφετών Κρήτης και εκθέτω τα εξής:
Κατά τις διατάξεις του άρθρου 135 του νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας διατάσσεται η παραπομπή από το αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, δικαστήριο σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές (εκτός από τις άλλες περιπτώσεις) και όταν συντρέχει περίπτωση που αναφέρεται στο άρθρο αυτό (135) με το στοιχείο ε', όταν δηλαδή ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο.
Κατά το άρθρο 136 Κ.Ποιν.Δ. την παραπομπή μπορούν να ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 Κ.Ποιν.Δ. μόνο ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το Συμβούλιο Εφετών αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε Συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση (εκτός από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 499) και πάντοτε όταν ζητείται η παραπομπή για το λόγο που αναφέρεται στο στοιχείο γ' του άρθρου 135 Κ.Ποιν.Δ.
Εξάλλου κατά το άρθρο 134 Κ.Ποιν.Δ., που έχει εφαρμογή αναλογικά, σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ.1 εδάφιο τελευταίο, το δικαστήριο που ορίζεται στο άρθρο 132 γίνεται υποχρεωτικά αρμόδιο και ενεργεί περαιτέρω ως υποκατάστατο του αρχικά αρμοδίου.
Από τις ανωτέρω διατάξεις, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 122-125, 132, 134 Κ.Ποιν.Δ. προκύπτει ότι ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας έχουν δικαίωμα, αν συντρέχει η ανωτέρω περίπτωση, να ζητήσουν την παραπομπή της υποθέσεως από το κατά τόπο αρμόδιο δικαστήριο σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές, όταν δε γίνει δεκτή η αίτηση αυτή, το δικαστήριο που ορίζεται με τη σχετική απόφαση καθίσταται αρμόδιο υποχρεωτικά και ενεργεί περαιτέρω ως υποκατάστατο του αρχικά αρμοδίου και ότι, πριν ζητηθεί από κάποιον δικαιούμενο η παραπομπή και εκδοθεί η σχετική με αυτή του απόφαση του αρμοδίου συμβουλίου (Εφετών ή του Αρείου Πάγου), δεν παύει, ούτε μεταβάλλεται η κατά τόπο αρμοδιότητα του δικαστηρίου, όπως αυτή καθορίζεται με τις διατάξεις των άρθρων 122- 125 Κ.Ποιν.Δ.
Η παραπομπή αυτή της υποθέσεως νοείται όχι μόνο κατά την κύρια διαδικασία (άρθρα 329 επόμενα Κ.Ποιν.Δ.) αλλά και κατά την προδικασία (άρθρα 239 επόμενα Κ.Ποιν.Δ.), συμπεριλαμβανομένου του σταδίου της άσκησης ποινικής δίωξης (άρθρο 43 Κ.Ποιν.Δ.) και του σταδίου της διενέργειας προκαταρκτικής εξέτασης (άρθρα 243 επόμενα Κ.Ποιν.Δ), αφού και γι' αυτά συντρέχει ο ίδιος δικαιολογητικός λόγος, ότι δηλαδή εξασφαλίζεται η απόλυτη ανεξαρτησία της κρίσεως του δικαστικού λειτουργού και αποκλείεται κάθε υπόνοια μεροληψίας εξαιτίας της συνυπηρέτησης στο ίδιο δικαστήριο (ΑΠ 377/2022, ΑΠ 287/2022, ΑΠ 429/2021, ΑΠ 2050/2019, ΑΠ 1884/2019).
Επιπλέον, από τις ίδιες διατάξεις προκύπτει ότι για να γίνει δεκτή η αίτηση παραπομπής για το λόγο που αναφέρεται στο άρθρο 135 στοιχείο ε' Κ.Ποιν.Δ. πρέπει ο δικαστικός λειτουργός (από το βαθμό του παρέδρου σε Πρωτοδικείο ή Εισαγγελία και άνω) να έχει την ιδιότητα του εγκαλούντος ή του ζημιωμένου ή του κατηγορουμένου και να υπηρετεί στο αρμόδιο κατά τόπο δικαστήριο και ότι αν ο δικαστικός αυτός λειτουργός έπαυσε ήδη για οποιοδήποτε λόγο (αποχωρήσεως από την υπηρεσία, μεταθέσεως κ.λ.π.) να υπηρετεί στο αρμόδιο κατά τόπο δικαστήριο ή αν δε φέρει την ιδιότητα του εγκαλούντος ή του ζημιωμένου ή του κατηγορουμένου δεν διατάσσεται η ζητούμενη παραπομπή αλλά απορρίπτεται η σχετική αίτηση ( ΑΠ 287/2023, ΑΠ 610/2022, ΑΠ 466/2022).
Στην προκειμένη περίπτωση, σχηματίστηκε η με αριθμό ΒΜ: Α24/1502 ποινική δικογραφία εξ αφορμής της από 27- 3- 2024 εγκλήσεως του R. R. του M., κατοίκου ..., που διαβιβάστηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Χανίων λόγω κατά τόπο αρμοδιότητας (άρθρα 122 επομ. Κ.Ποιν.Δ.). Δυνάμει του υπ' αριθμόν 114/2024 Βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Κρήτης, έγινε κανονισμός αρμοδιότητας, κατά τα άρθρα 135, 136 Κ.Ποιν.Δ. και η υπόθεση διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρεθύμνου, σχηματίστηκε ποινική δικογραφία σε βάρος: 1) της Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών Χανίων Γ. Δ. και 2) της Αντεισαγγελέως Εφετών Κρήτης Χ. Λ., για τις αξιόποινες πράξεις της παράβασης καθήκοντος, της κατάχρησης εξουσίας και της υπόθαλψης εγκληματία ( άρθρα 259,231 και 239 β ΠΚ). Για την υπόθεση αυτή εκδόθηκε η υπ' αριθμόν 7/4-1-2025 Διάταξη της Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών Ρεθύμνου Ιωάννας Δημητρίου.
Κατά της διατάξεως αυτής ο ανωτέρω εγκαλών προσέφυγε κατ' άρθρο 52 Κ.Ποιν.Δ.
Με το ως άνω σχετικό έγγραφο της η Αντεισαγγελέας Εφετών Κρήτης Κυριακή Τσαπαρίδου, αιτείται τον κανονισμό αρμοδιότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 135 εδ. ε' Κ.Π.Δ. και 136 παρ. 1 περ. β' Κ.Π.Δ. καθόσον η εκ των εγκαλουμένων Χ. Λ. υπηρετεί στη Εισαγγελία Εφετών Κρήτης και έχει το βαθμό της Αντεισαγγελέως Εφετών.
Επειδή, όπως προκύπτει από την με ημερομηνία 12-5-2024 και αρ. πρωτ. 2455 βεβαίωση της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Γραμματείας της Εισαγγελίας Εφετών Κρήτης η Αντεισαγγελέας Εφετών Χ. Λ. υπηρετεί στην Εισαγγελία Εφετών Κρήτης από την 15 Σεπτεμβρίου 2023.
Συνεπώς, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις που θεσπίστηκαν για να εξασφαλίσουν την απόλυτη ανεξαρτησία της κρίσης των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών και τον αποκλεισμό κάθε υπόνοιας για μεροληψία τους (ΑΠ 429/2021, ΑΠ 1884/2019, ΑΠ 1154/2019, ΑΠ 999/2019) δεδομένου ότι η κατά τα άνω εγκαλούμενη Χ. Λ. υπηρετεί στην Εισαγγελία Εφετών Κρήτης, νόμιμος παρίσταται λόγος κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 136 παρ.1 β' και 135 παρ.1 εδ. ε' Κ.Ποιν.Δ., επιλαμβανομένου του Αρείου Πάγου σε Συμβούλιο, ώστε να παραπεμφθεί η επίδικη υπόθεση από τις κατά τόπο αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου και του Εφετείου Κρήτης στις αντίστοιχες αρμόδιες να επιληφθούν της υπόθεσης δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου και του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης για να κρίνουν στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων τους για τη δικαστική περαίωση αυτής.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΠΡΟΤΕΙΝΩ: Να παραπεμφθεί η υπόθεση που αναφέρεται στην από 12- 5-2025 και αρ. πρωτ. εισερχ. Α.Π. 3759/16-5-2025 αίτηση της Αντεισαγγελέως Εφετών Κρήτης Κ. Τ. με την οποία ζητείται ο κανονισμός αρμοδιότητας κατά παραπομπή της διαλαμβανόμενης υπόθεσης κατά της Εισαγγελικής Λειτουργού Χ. Λ., Αντεισαγγελέως Εφετών Κρήτης και αφορά τη με αριθμό ΒΜ : Α24/1502 ποινική δικογραφία με αφορμή την από 27-3-2024 έγκληση του R. R. του M. σε βάρος της ανωτέρω Εισαγγελικής Λειτουργού, καθόσον η Αντεισαγγελέας Εφετών Χ. Λ. υπηρετεί στην Εισαγγελία Εφετών Κρήτης, από τις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου και του Εφετείου Κρήτης στις αντίστοιχες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου και του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.
Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Μαρία Α. Γκανέ".
Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Εισάγεται, σύμφωνα με τα άρθρα 135 στοιχ. ε',136 παρ.1 ΚΠΔ, η από 12-5-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Εφετών Κρήτης για κανονισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή.
Κατά το άρθρο 135 στοιχ. ε' ΚΠΔ, όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο. Σκοπός της διάταξης αυτής, είναι η εξασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης του δικαστικού λειτουργού και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία του, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός υπηρετεί στο ίδιο δικαστήριο. Η παραπομπή αυτή σε άλλο δικαστήριο γίνεται, όχι μόνο στο στάδιο της κύριας διαδικασίας, αλλά και κατά την προδικασία, που περιλαμβάνει τόσο την προκαταρκτική εξέταση όσο και την άσκηση της ποινικής δίωξης, διότι και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος δικαιολογητικός λόγος.
Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ. 1 ΚΠΔ, "την παραπομπή μπορούν να τη ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης. Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση (εκτός από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 499)....". Από τις τελευταίες αυτές διατάξεις συνάγεται ότι αρμόδιο για να αποφασίσει την παραπομπή δικαστήριο είναι ο Άρειος Πάγος [σε συμβούλιο], όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εφετών, όπως επί παραπομπής από ένα Εφετείο σε άλλο, ή όταν στην περιφέρεια ενός Εφετείου υπάρχει ένα Πρωτοδικείο (ΑΠ 1539/2024, ΑΠ 1229/2024, ΑΠ 897/2024, ΑΠ 478/2022, ΑΠ 1040/2020, ΑΠ 519/2020).
Στην προκείμενη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Κατόπιν της από 27-3-2024 εγκλήσεως του R. R. του M., κατοίκου ..., που διαβιβάστηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Χανίων λόγω κατά τόπο αρμοδιότητας (άρ. 122 επ. και ΚΠΔ). και δυνάμει του υπ' αριθμ. 114/2024 Βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Κρήτης έγινε κανονισμός αρμοδιότητας (άρ. 135 και 136 ΚΠΔ) και η υπόθεση διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρεθύμνου, σχηματίστηκε δε σε βάρος της εγκαλούμενης Χ. Λ., η με αριθμό ΒΜ: Α24/1502 ποινική δικογραφία για τις αξιόποινες πράξεις της παράβασης καθήκοντος, της κατάχρησης εξουσίας και της υπόθαλψης εγκληματία (άρθ. 13α, 259, 239β και 231 ΠΚ). Για την εν λόγω έγκληση εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 7/4-1-2025 Διάταξη της Αντεισαγγελέως Πρωτοδικών Ρεθύμνου, που την απέρριψε και κατά της οποίας προσέφυγε ο εγκαλών (άρθρ. 52 ΚΠΔ). Η ως άνω εγκαλούμενη τυγχάνει εν ενεργεία εισαγγελική λειτουργός, και δη Αντεισαγγελέας Εφετών Κρήτης, και ασκεί καθήκοντα στην Εισαγγελία Εφετών Κρήτης, σύμφωνα με την υπ'αριθμ. πρωτ. 2455/12-5-2025 βεβαίωση της Προϊσταμένης της Δ/νσης Γραμματείας Εισαγγελίας Εφετών Κρήτης. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από τον Άρειο Πάγο, και πρέπει η κρινόμενη αίτηση να γίνει δεκτή και να οριστούν ως αρμόδιες για να επιληφθούν της παραπάνω υπό στοιχ.: ΒΜ:Α24/1502 ποινικής δικογραφίας κατά της Χ. Λ., Αντεισαγγελέως Εφετών Κρήτης, οι Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Ανατολικής Κρήτης, και αν συντρέχει νόμιμη περίπτωση, οι αρμόδιες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Παραπέμπει την σχηματισθείσα υπό στοιχ.: ΒΜ Α24/1502 ποινική δικογραφία, με αφορμή την από 27-3-2024 έγκληση του R. R. του M., κατοίκου ..., σε βάρος της Χ. Λ., Αντεισαγγελέως Εφετών Κρήτης, από τις κατά τόπο αρμόδιες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Κρήτης στις αρμόδιες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Ανατολικής Κρήτης, και αν συντρέχει νόμιμη περίπτωση, στις αρμόδιες Εισαγγελικές και Δικαστικές αρχές του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Δεκεμβρίου 2025.
Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 11 Δεκεμβρίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ