Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
της 3ης Ιουνίου 2026 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Κοινό δασμολόγιο – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Κλάση 9021 – Είδη και συσκευές ορθοπεδικής – Άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας – Ρομποτικός βραχίονας στερεωμένος σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο »
Στην υπόθεση T-313/25,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Finanzgericht Hamburg (δικαστήριο φορολογικών διαφορών Αμβούργου, Γερμανία) με απόφαση της 23ης Απριλίου 2025, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 29 Απριλίου 2025, στο πλαίσιο της δίκης
Kinova Europe GmbH
κατά
Hauptzollamt Hannover,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα),
συγκείμενο από τους Σ. Παπασάββα, πρόεδρο, M. Sampol Pucurull, J. Laitenberger, M. Stancu (εισηγήτρια) και Γ. Βαλασίδη, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mart?n y P?rez de Nanclares
γραμματέας: P. Cullen, διοικητικός υπάλληλος,
έχοντας υπόψη ότι στις 20 Μαΐου 2025 το Δικαστήριο διαβίβασε στο Γενικό Δικαστήριο την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 50β, τρίτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
έχοντας υπόψη ότι πρόκειται για τον τομέα προδικαστικής αρμοδιότητας στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 50β, πρώτο εδάφιο, στοιχείο δ', του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι δεν εγείρεται ανεξάρτητο ζήτημα ερμηνείας κατά την έννοια του δευτέρου εδαφίου του ίδιου άρθρου,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 22ας Ιανουαρίου 2026,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η Kinova Europe, εκπροσωπούμενη από τη D. Bell, τον H.-H. von C?lln, τη S. Dahlhoff, Rechtsanw?lte, και τον F.-P. Ziegler, φορολογικό σύμβουλο,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις A. Demeneix και B. Eggers, επικουρούμενες από την H. Ketolainen, ως εμπειρογνώμονα,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1 Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της κλάσης 9021 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/1776 της Επιτροπής, της 9ης Οκτωβρίου 2019 (ΕΕ 2019, L 280, σ. 1) (στο εξής: ΣΟ).
2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Kinova Europe GmbH και του Hauptzollamt Hannover (κεντρικού τελωνείου Αννόβερου, Γερμανία), σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη ρομποτικού βραχίονα στερεωμένου σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο.
Νομικό πλαίσιο
Διεθνές δίκαιο
3 Το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων (ΠΟΤ). Το ΕΣ θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 3, στο εξής: σύμβαση για το ΕΣ) και εγκρίθηκε, μαζί με το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 1).
4 Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο α', της συμβάσεως για το ΕΣ, κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει την υποχρέωση να προσαρμόσει τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία του προς το ΕΣ, να χρησιμοποιεί όλες τις κλάσεις και διακρίσεις του συστήματος αυτού, χωρίς προσθήκες ή τροποποιήσεις, καθώς και τους σχετικούς αριθμητικούς κωδικούς, και να ακολουθεί την αρίθμηση του ΕΣ. Η ίδια διάταξη επιβάλλει επίσης στα συμβαλλόμενα μέρη την υποχρέωση να εφαρμόζουν τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του ΕΣ, καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, των κεφαλαίων και των διακρίσεων του ΕΣ και να μην τροποποιούν το πεδίο εφαρμογής των τμημάτων, των κεφαλαίων, των κλάσεων και των διακρίσεών του.
5 Ο ΠΟΤ εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της συμβάσεως για το ΕΣ, τις επεξηγηματικές σημειώσεις και τις γνωμοδοτήσεις περί δασμολογικής κατάταξης που εκδίδει η επιτροπή του ΕΣ.
6 Το σημείο I των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ για την κλάση 9021 του συστήματος αυτού, με τίτλο «Είδη και συσκευές ορθοπεδικής», περιλαμβάνει το ακόλουθο εδάφιο:
«Τα είδη και συσκευές ορθοπεδικής [...] χρησιμεύουν:
– είτε για την πρόληψη ή τη διόρθωση ορισμένων σωματικών δυσμορφιών,
– είτε για τη στήριξη ή τη συγκράτηση μερών του σώματος ύστερα από ασθένεια, εγχείριση ή τραυματισμό.»
7 Κατά το σημείο V των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με την κλάση 9021 του συστήματος αυτού, στην ομάδα των «άλλων συσκευών που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας», περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων:
«1) Οι συσκευές που προορίζονται να διευκολύνουν τη φώνηση των προσώπων που έχουν χάσει τη χρήση των φωνητικών χορδών κατόπιν τραυματισμού ή χειρουργικής επεμβάσεως. [...] Στηριζόμενες στην εξωτερική πλευρά του λαιμού, για παράδειγμα, παράγουν, εντός του φάρυγγα, κραδασμούς τους οποίους ο ασθενής προσαρμόζει και μετατρέπει σε ομιλία δυνάμενη να ακουστεί.
2) Οι συσκευές τύπου βηματοδότη, για παράδειγμα εκείνες που προορίζονται για τη διέγερση του μυοκαρδίου σε περίπτωση ανεπάρκειάς του. Οι συσκευές αυτές [...] εμφυτεύονται κάτω από το δέρμα του ασθενούς. [...]
3) Οι συσκευές που μπορούν να καθοδηγήσουν τυφλούς. [...]
4) Οι συσκευές που εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό για να υποστηρίξουν ή να αντικαταστήσουν τη χημική λειτουργία ορισμένων οργάνων (έκκριση ινσουλίνης, για παράδειγμα).»
Δίκαιο της Ένωσης
ΣΟ
8 Το πρώτο μέρος της ΣΟ περιλαμβάνει ένα σύνολο προκαταρκτικών διατάξεων. Στο μέρος αυτό, ο τίτλος Ι που επιγράφεται «Γενικοί κανόνες» περιλαμβάνει το σημείο Α, το οποίο αφορά τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ και ορίζει τα εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη [ΣΟ] πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων [...].
[...]»
9 Η κλάση 9021, που περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 90 της ΣΟ, το οποίο φέρει τον τίτλο «Όργανα και συσκευές οπτικής, φωτογραφίας ή κινηματογραφίας, μέτρησης, ελέγχου ή ακριβείας. Όργανα και συσκευές ιατροχειρουργικής. Μέρη και εξαρτήματα αυτών των οργάνων ή συσκευών», διαρθρώνεται ως εξής:
|
Κωδικός ΣΟ |
Περιγραφή εμπορευμάτων |
Συμβατικοί δασμοί (%) |
Συμπληρωματική μονάδα |
|
[...] |
[...] |
[...] |
[...] |
|
9021 |
Είδη και συσκευές ορθοπεδικής, στα οποία περιλαμβάνονται και οι ιατροχειρουργικές ζώνες και επίδεσμοι και οι πατερίτσες. Νάρθηκες, υποστηρίγματα και άλλα είδη και συσκευές για κατάγματα. Είδη και συσκευές προθέσεως. Συσκευές για τη διευκόλυνση της ακοής στους κουφούς και άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας |
|
|
|
9021 10 |
– Συσκευές ορθοπεδικής ή για κατάγματα |
|
|
|
9021 10 10 |
– – Είδη και συσκευές ορθοπεδικής |
ατελώς |
— |
|
[...] |
[...] |
[...] |
[...] |
|
|
– Άλλα είδη και συσκευές προθέσεως |
|
|
|
[...] |
[...] |
[...] |
[...] |
|
9021 39 90 |
– – – Άλλα |
ατελώς |
— |
10 Η σημείωση 6 του κεφαλαίου 90 της ΣΟ έχει ως εξής:
«Σύμφωνα με την έννοια της κλάσης 9021, ως “είδη και συσκευές ορθοπεδικής” νοούνται τα είδη και οι συσκευές που χρησιμεύουν:
– είτε για την πρόληψη ή τη διόρθωση ορισμένων σωματικών δυσμορφιών,
– είτε για τη στήριξη ή τη συγκράτηση μερών του σώματος ύστερα από ασθένεια, εγχείριση ή τραυματισμό.
[...]»
Επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ
11 Όσον αφορά την κλάση 9021 της ΣΟ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2019, C 119, σ. 1, στο εξής: επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ), οι οποίες καταρτίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο α', δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 2658/87, αναφέρουν τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας κλάσης, η έκφραση “με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας” σημαίνει μόνο τα είδη και τις συσκευές ορθοπεδικής που πράγματι αναλαμβάνουν ή υποκαθιστούν τη λειτουργία του ελλιπούς ή ανάπηρου μέρους του σώματος.
Στην παρούσα κλάση δεν υπάγονται τα είδη και οι συσκευές ορθοπεδικής που απλώς ανακουφίζουν από τις συνέπειες μιας έλλειψης ή αναπηρίας.
[...]»
12 Όσον αφορά τη διάκριση 9021 10 10 της ΣΟ, με τίτλο «Είδη και συσκευές ορθοπεδικής», οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ διευκρινίζουν τα εξής:
«Η παρούσα διάκριση περιλαμβάνει “είδη και συσκευές ορθοπεδικής” που είναι ειδικά σχεδιασμένα για συγκεκριμένο ορθοπεδικό σκοπό, σε αντίθεση με τα συνήθη προϊόντα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για διάφορους σκοπούς (για παράδειγμα, προϊόντα για υπερβολικά καταπονημένες αρθρώσεις, συνδέσμους ή τένοντες λόγω αθλητικών δραστηριοτήτων, δακτυλογράφησης,... και προϊόντα που απλώς ανακουφίζουν τον πόνο του ελλιπούς ή ανάπηρου μέρους του σώματος, που οφείλεται για παράδειγμα σε φλεγμονή).
Τα “είδη και συσκευές ορθοπεδικής” πρέπει να αποτρέπουν μια συγκεκριμένη κίνηση του ελλιπούς ή ανάπηρου μέρους του σώματος (π.χ. των αρθρώσεων, συνδέσμων ή τενόντων) προκειμένου να αποκλείονται περαιτέρω τραυματισμοί ή σωματικές δυσμορφίες (ή η επιδείνωσή τους), σε αντίθεση με τα συνήθη προϊόντα που επιτρέπουν ανεπιθύμητες κινήσεις, παρεμποδίζοντας ωστόσο αντανακλαστικές κινήσεις (δηλαδή κινήσεις που πραγματοποιούνται ασυνείδητα) μέσω της σχετικής ακαμψίας τους, που οφείλεται, για παράδειγμα, σε ελαστικούς νάρθηκες, υποθέματα πίεσης, μη ελαστικές υφαντικές ύλες ή σε περιορισμούς μέσω ιμάντων τύπου “Velcro”.
[...]»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
13 Στις 11 Μαΐου 2020, η προσφεύγουσα της κύριας δίκης ζήτησε από το κεντρικό τελωνείο Αννόβερου τη χορήγηση δεσμευτικής δασμολογικής πληροφορίας για ρομποτικό βραχίονα υποβοήθησης στερεωμένο σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο.
14 Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας είναι ένας τεχνικός μηχανισμός με δομή αποτελούμενη από έξι μηχανοκίνητες αρθρώσεις, ένα «χέρι» με δύο ή τρία μηχανοκίνητα «δάχτυλα» και μια βάση με εξωτερικές συνδέσεις, μεταξύ άλλων για τη θύρα σύνδεσης, τις θύρες USB ή τη θύρα τροφοδοσίας. Ο ρομποτικός βραχίονας στερεώνεται σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο και μπορεί να ενεργοποιηθεί μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής προς τον σκοπό εκτέλεσης κινήσεων που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων. Χρησιμοποιείται από άτομα που πάσχουν από έλλειψη ή αναπηρία χαρακτηριζόμενη από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων λόγω τετραπληγίας ή προχωρημένης μυοπάθειας.
15 Με την απόφασή του περί δεσμευτικής δασμολογικής πληροφορίας, της 1ης Οκτωβρίου 2020, το κεντρικό τελωνείο Αννόβερου κατέταξε τον επίμαχο στην κύρια δίκη ρομποτικό βραχίονα στη διάκριση 8479 89 97 της ΣΟ, που αντιστοιχεί σε άλλες μηχανές και μηχανικές συσκευές με ιδιαίτερη λειτουργία, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού στο κεφάλαιο 84, πλην των προϊόντων που υπάγονται στις διακρίσεις 8479 10 00 έως 8479 89 70 (λειτουργική ενότητα).
16 Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά της ως άνω απόφασης του κεντρικού τελωνείου Αννόβερου θεωρώντας, κατ’ ουσίαν, ότι ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας αποτελεί πρόθεση και εμπίπτει, ως εκ τούτου, στη διάκριση 9021 39 90 της ΣΟ.
17 Με απόφαση της 10ης Μαΐου 2023, το κεντρικό τελωνείο Αννόβερου απέρριψε την ένσταση με την αιτιολογία ότι τα είδη προθέσεως περιλαμβάνουν μόνον τα προϊόντα που προορίζονται να αντικαταστήσουν εν όλω ή εν μέρει ένα ελαττωματικό μέρος του σώματος, ενώ ο επίδικος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας δεν υποκαθιστά τον φυσικό βραχίονα με τεχνητό βραχίονα, αλλά αποτελεί πρωτίστως τεχνικό μηχανισμό υποβοήθησης για ασθενείς των οποίων οι βραχίονες, λόγω παθολογίας, δεν λειτουργούν πλέον ή λειτουργούν σε περιορισμένο μόνο βαθμό. Ως εκ τούτου, η εν λόγω αρχή έκρινε ότι ο επίμαχος ρομποτικός βραχίονας δεν αποτελεί πρόθεση και δεν εμπίπτει στη διάκριση 9021 39 90 της ΣΟ.
18 Στις 15 Ιουνίου 2023 η προσφεύγουσα της κύριας δίκης άσκησε προσφυγή κατά της απόφασης του κεντρικού τελωνείου Αννόβερου, της 10ης Μαΐου 2023, ενώπιον του Finanzgericht Hamburg (δικαστηρίου φορολογικών διαφορών Αμβούργου, Γερμανία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου. Με την προσφυγή της προβάλλει, εν συνόψει, ότι η έννοια της «πρόθεσης» δεν προϋποθέτει να έχει όντως αντικατασταθεί ένα μέρος του σώματος, αλλά απλώς ότι η πρόθεση αντικαθιστά την απολεσθείσα λειτουργία μέρους του σώματος. Συναφώς, όσον αφορά τον επίμαχο στην κύρια δίκη ρομποτικό βραχίονα, αυτός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί τόσο από άτομα τα οποία στερούνται εν όλω ή εν μέρει βραχίονος ή χεριού εκ γενετής ή λόγω ατυχήματος, ακρωτηριασμού ή ασθένειας, όσο και από άτομα με πολύ μειωμένη κινητικότητα των βραχιόνων και/ή των χεριών. Σκοπός του ρομποτικού βραχίονα είναι να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο βραχίονα. Εξάλλου, το γεγονός ότι ο ενδιαφερόμενος δεν φέρει τον εν λόγω ρομποτικό βραχίονα απευθείας στο ίδιο το σώμα του δεν εμποδίζει την κατάταξη του προϊόντος στη διάκριση 9021 39 90 της ΣΟ. Συγκεκριμένα, το καθοριστικό στοιχείο είναι ότι ο βραχίονας συνδέεται με το σώμα χάρη στις νέες τεχνολογίες.
19 Κατά πρώτον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αποτελεί «είδ[ος ή] συσκευ[ή] ορθοπεδικής», κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ. Πράγματι, η λειτουργία του ρομποτικού βραχίονα συνίσταται στην αντιμετώπιση μιας σωματικής δυσμορφίας ή σωματικής έλλειψης ενός ατόμου, ώστε αυτό να είναι σε θέση να εκτελεί αυτόνομα, με τη βοήθεια του εν λόγω ρομποτικού βραχίονα, τις καθημερινές κινήσεις στις οποίες μετέχει ο βραχίονας ή το χέρι.
20 Εντούτοις, από την εθνική νομολογία προκύπτει ότι μια συσκευή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διόρθωση δυσμορφιών ή ελλείψεων μόνον όταν συμβάλλει στην επαναφορά του μέρους ή των μερών του σώματος που θίγονται σε υγιή κατάσταση. Πλην όμως, ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας δεν συμβάλλει στην επαναφορά των μελών του σώματος ενός ατόμου που παρουσιάζουν δυσμορφία ή έλλειψη σε υγιή κατάσταση, αλλά συνιστά σύστημα υποβοήθησης υπό τη μορφή βραχίονα εκτέλεσης χειρισμών. Το αιτούν δικαστήριο παρατηρεί, ωστόσο, ότι οι πατερίτσες μνημονεύονται ρητώς μεταξύ των «[ει]δ[ών] και συσκευ[ών] ορθοπεδικής» της κλάσης 9021 της ΣΟ, μολονότι δεν διορθώνουν δυσμορφία ή έλλειψη.
21 Κατά δεύτερον, σε περίπτωση που ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «είδ[ος ή] συσκευ[ή] ορθοπεδικής» κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται κατά πόσον ο ρομποτικός αυτός βραχίονας θα μπορούσε να θεωρηθεί ως «άλλ[η] συσκευ[ή] που κρατ[ιέται] με το χέρι, φέρ[ε]ται από τα πρόσωπα ή εισάγ[ε]ται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας», κατά την έννοια της κλάσης αυτής.
22 Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, όπως και οι πατερίτσες ή το τροχοφόρο σύστημα υποστήριξης της βάδισης που εμπίπτουν στην κλάση 9021 της ΣΟ, ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας αντιμετωπίζει μια έλλειψη ή μια αναπηρία η οποία συνίσταται, για τον ενδιαφερόμενο, στο ότι δεν διαθέτει λειτουργικά μέλη ή δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί τα μέλη του, με αποτέλεσμα ο εν λόγω ρομποτικός βραχίονας να αναλαμβάνει ή να υποκαθιστά τη λειτουργία των τμημάτων των βραχιόνων και των χεριών που έχουν υποστεί βλάβη, λείπουν ή δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
23 Εντούτοις, ανακύπτει το ζήτημα κατά πόσον ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας είναι συσκευή που φέρεται επί του σώματος. Σύμφωνα με μια πρώτη ερμηνεία, ο ρομποτικός βραχίονας δεν συνδέεται άμεσα με το σώμα του ενδιαφερομένου και δεν στερεώνεται απευθείας πάνω στον ενδιαφερόμενο. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν, για την ερμηνεία της κλάσης 9021 της ΣΟ, έχει καθοριστική σημασία να στερεώνεται κατά ορισμένο τρόπο η συσκευή στο ίδιο το σώμα του ενδιαφερομένου, δηλαδή να φέρει ο ενδιαφερόμενος τη συσκευή επάνω του.
24 Σύμφωνα με μια δεύτερη ερμηνεία, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δεν είναι απαραίτητη η άμεση σύνδεση με το σώμα και ότι αρκεί ένα συνδετικό στοιχείο που παρέχει στον ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να συνδέεται με τη συσκευή. Συγκεκριμένα, ένα άτομο που πάσχει από σωματική έλλειψη ή αναπηρία είναι, λόγω της ειδικής ανάγκης του, συνδεδεμένο ή προσδεδεμένο στο αναπηρικό αμαξίδιο, το οποίο αποτελεί συγχρόνως το συνδετικό στοιχείο μεταξύ του ατόμου αυτού και του επίμαχου στην κύρια δίκη ρομποτικού βραχίονα. Επομένως, ο ρομποτικός βραχίονας συνδέεται με το σώμα και αποτελεί μια λειτουργική ενότητα μαζί του, μέσω του αναπηρικού αμαξιδίου. Βάσει της ερμηνείας αυτής, ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας θα μπορούσε να θεωρηθεί ως «άλλ[η] συσκευ[ή] που κρατ[ιέται] με το χέρι, φέρ[ε]ται από τα πρόσωπα ή εισάγ[ε]ται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας», κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ.
25 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Finanzgericht Hamburg (δικαστήριο φορολογικών διαφορών Αμβούργου) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Έχει ο όρος “συσκευές ορθοπεδικής” στην κλάση 9021 της [ΣΟ] την έννοια ότι σε αυτόν εμπίπτει και ρομποτικός βραχίονας στερεωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο, ο οποίος επιτρέπει στο πρόσωπο που βρίσκεται στο αναπηρικό αμαξίδιο να επιτελεί τις λειτουργίες φυσικού βραχίονα και/ή φυσικού χεριού;
2) Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης στο πρώτο ερώτημα: Έχει ο όρος “άλλες συσκευές […] με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας” στην κλάση 9021 της [ΣΟ] την έννοια ότι σε αυτόν εμπίπτει και ρομποτικός βραχίονας στερεωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο, ο οποίος επιτρέπει στο πρόσωπο που βρίσκεται στο αναπηρικό αμαξίδιο να επιτελεί τις λειτουργίες φυσικού βραχίονα και/ή φυσικού χεριού;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
26 Με τα ερωτήματά του, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν η κλάση 9021 της ΣΟ έχει την έννοια ότι οι διαλαμβανόμενες σε αυτή φράσεις «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής» και «άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας» καλύπτουν ρομποτικό βραχίονα στερεωμένο σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο ο οποίος ενεργοποιείται μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής προκειμένου να εκτελεστούν κινήσεις που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων.
27 Προκαταρκτικώς υπενθυμίζεται ότι, όταν ο δικαστής της Ένωσης επιλαμβάνεται αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως σε ζητήματα δασμολογικής κατάταξης, το έργο του συνίσταται μάλλον στην αποσαφήνιση των κριτηρίων τα οποία θα πρέπει να εφαρμόσει το εθνικό δικαστήριο ώστε να κατατάξει ορθώς τα οικεία προϊόντα σύμφωνα με τη ΣΟ, παρά στο να προβεί ο ίδιος στην κατάταξη αυτή. Η κατάταξη στηρίζεται αμιγώς σε εκτίμηση περί τα πράγματα, την οποία δεν μπορεί να πραγματοποιήσει ο δικαστής της Ένωσης στο πλαίσιο προδικαστικής παραπομπής (βλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Prisum Healthcare, C-252/24, EU:C:2025:339, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
28 Επιβάλλεται επίσης να υπομνησθεί ότι, βάσει του γενικού ερμηνευτικού κανόνα αριθ. 1 της ΣΟ, τα εμπορεύματα κατατάσσονται σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων της ονοματολογίας αυτής. Χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει κατά κανόνα να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως προσδιορίζονται στο γράμμα της κλάσεως της ΣΟ και των αντίστοιχων σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων. Ο προορισμός του οικείου προϊόντος μπορεί να αποτελέσει αντικειμενικό κριτήριο κατάταξης, αρκεί να είναι συμφυής με το προϊόν, η δε σχετική εκτίμηση πρέπει να χωρεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος (βλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Prisum Healthcare, C-252/24, EU:C:2025:339, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
29 Περαιτέρω, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι, καίτοι δεν έχουν δεσμευτική ισχύ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ και της ΣΟ αποτελούν σημαντικά βοηθήματα προς διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινού δασμολογίου και, ως τέτοια, παρέχουν χρήσιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (βλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Prisum Healthcare, C-252/24, EU:C:2025:339, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
30 Σύμφωνα με το γράμμα της, η κλάση 9021 της ΣΟ περιλαμβάνει «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής, στα οποία περιλαμβάνονται και οι ιατροχειρουργικές ζώνες και επίδεσμοι και οι πατερίτσες. Νάρθηκες, υποστηρίγματα και άλλα είδη και συσκευές για κατάγματα. Είδη και συσκευές προθέσεως. Συσκευές για τη διευκόλυνση της ακοής στους κουφούς και άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας».
31 Εν προκειμένω, ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας δεν μνημονεύεται ρητώς ούτε στο κείμενο της κλάσης 9021 της ΣΟ ούτε σε εκείνο των σημειώσεων του κεφαλαίου 90 της ΣΟ ούτε στις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ.
32 Επομένως, πρέπει να εξεταστεί αν, λαμβανομένων υπόψη των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και των αντικειμενικών ιδιοτήτων του, όπως αυτά περιγράφονται από το αιτούν δικαστήριο, ο ρομποτικός βραχίονας μπορεί να θεωρηθεί ότι ανταποκρίνεται στα χαρακτηριστικά των προϊόντων που αφορά η κλάση 9021 της ΣΟ.
33 Όσον αφορά τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες ρομποτικού βραχίονα όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι ο εν λόγω βραχίονας είναι τεχνικός μηχανισμός με δομή αποτελούμενη από έξι μηχανοκίνητες αρθρώσεις, ένα «χέρι» με δύο ή τρία μηχανοκίνητα «δάχτυλα» και μια βάση με εξωτερικές συνδέσεις, μεταξύ άλλων για τη θύρα σύνδεσης, τις θύρες USB ή τη θύρα τροφοδοσίας, ο οποίος στερεώνεται σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο και μπορεί να ενεργοποιηθεί με απλό χειριστήριο (joystick) ή με χειριστήριο κεφαλής από άτομα που πάσχουν από έλλειψη ή αναπηρία η οποία χαρακτηρίζεται από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων, με σκοπό την εκτέλεση κινήσεων που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων.
34 Κατά πρώτον, όσον αφορά τα «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής, στα οποία περιλαμβάνονται και [...] οι πατερίτσες», κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ, τόσο από το σημείο I των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με την κλάση 9021 του συστήματος αυτού όσο και από τη σημείωση 6 του κεφαλαίου 90 της ΣΟ προκύπτει ότι τα εν λόγω είδη και συσκευές ορθοπεδικής είναι, μεταξύ άλλων, τα είδη και οι συσκευές που χρησιμεύουν «για την πρόληψη ή τη διόρθωση ορισμένων σωματικών δυσμορφιών». Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες ειδικότερα ως προς το κατά πόσον ο επίμαχος στην κύρια δίκη ρομποτικός βραχίονας έχει ως λειτουργία τη διόρθωση σωματικής δυσμορφίας ή σωματικής έλλειψης του ενδιαφερομένου.
35 Εν προκειμένω, διαπιστώνεται ότι τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και οι αντικειμενικές ιδιότητες ρομποτικού βραχίονα όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη δεν αντιστοιχούν σε εκείνα των «[ε]ιδ[ών] και συσκευ[ών] ορθοπεδικής», όπως τα εν λόγω χαρακτηριστικά και ιδιότητες ορίζονται στο κείμενο της κλάσης 9021 της ΣΟ, του σημείου I των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με την κλάση 9021 του συστήματος αυτού και της σημείωσης 6 του κεφαλαίου 90 της ΣΟ.
36 Πράγματι, πρώτον, από τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες ρομποτικού βραχίονα όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη, όπως αυτά περιγράφονται στην απόφαση περί παραπομπής και συνοψίζονται στη σκέψη 33 ανωτέρω, προκύπτει ότι η κύρια λειτουργία του εν λόγω βραχίονα είναι να χρησιμεύει ως τεχνικός μηχανισμός που ενεργοποιείται μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής με σκοπό την εκτέλεση κινήσεων που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων.
37 Καίτοι ένας ρομποτικός βραχίονας όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη μπορεί επίσης να ενεργοποιηθεί από άτομα που πάσχουν από έλλειψη ή από αναπηρία χαρακτηριζόμενη από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων και, ως εκ τούτου, βελτιώνει, αναμφίβολα, την ποιότητα ζωής των ατόμων αυτών, η κύρια λειτουργία του, η οποία συνίσταται στο να χρησιμεύει ως τεχνικός μηχανισμός που ενεργοποιείται μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής, προκειμένου να εκτελεστούν κινήσεις που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων, δεν φαίνεται να καθιστά δυνατή τη διόρθωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ, εν προκειμένω της έλλειψης ή αναπηρίας που χαρακτηρίζεται από αδυναμία κίνησης ή ανυπαρξία των βραχιόνων, αλλά φαίνεται μόνον να ανακουφίζει από τις συνέπειες μιας τέτοιας έλλειψης ή αναπηρίας.
38 Δεύτερον, οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ διευκρινίζουν, όσον αφορά τη διάκριση 9021 10 10, ότι τα «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής» πρέπει να αποτρέπουν πλήρως μια συγκεκριμένη κίνηση του μέρους του σώματος το οποίο αφορά η έλλειψη ή αναπηρία (π.χ. των αρθρώσεων, των συνδέσμων ή των τενόντων), προκειμένου να αποκλείονται περαιτέρω τραυματισμοί ή η επιδείνωση ορισμένων σωματικών δυσμορφιών.
39 Εντούτοις, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ρομποτικός βραχίονας όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στα χαρακτηριστικά αυτά, δεδομένου ότι, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 33 ανωτέρω, ένας τέτοιος ρομποτικός βραχίονας μπορεί να ενεργοποιείται, μεταξύ άλλων, μέσω απλού χειριστηρίου (joystick), οπότε δεν αποτρέπει πλήρως μια συγκεκριμένη κίνηση του βραχίονα που παρουσιάζει έλλειψη ή αναπηρία, αλλά μπορεί, αντιθέτως, να απαιτεί μια τέτοια κίνηση.
40 Τρίτον, δεν αποκλείουν την εν λόγω διαπίστωση οι σχετικές με την κλάση 9021 της ΣΟ επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, κατά τις οποίες οι συσκευές που εμπίπτουν στην κλάση αυτή πρέπει «πράγματι [να] αναλαμβάνουν ή [να] υποκαθιστούν τη λειτουργία του ελλιπούς ή ανάπηρου μέρους του σώματος» και να μη χρησιμεύουν απλώς για να «ανακουφίζουν από τις συνέπειες μιας έλλειψης ή αναπηρίας».
41 Συναφώς, διαπιστώνεται ότι το επίρρημα «πράγματι» που διαλαμβάνεται στις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ σχετικά με την κλάση 9021 της ΣΟ υποδηλώνει ότι, για να εμπίπτει στην κλάση 9021 της ΣΟ, ένα προϊόν πρέπει να αναλαμβάνει ή να υποκαθιστά πλήρως τη λειτουργία του μέρους του σώματος που παρουσιάζει έλλειψη ή αναπηρία.
42 Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες ρομποτικού βραχίονα όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη, όπως αυτά περιγράφονται στην απόφαση περί παραπομπής και συνοψίζονται στη σκέψη 33 ανωτέρω, ο εν λόγω βραχίονας είναι στερεωμένος σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο και ενεργοποιείται μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής. Χρησιμοποιείται ως τεχνικός μηχανισμός υποβοήθησης από τα άτομα που πάσχουν από έλλειψη ή αναπηρία χαρακτηριζόμενη από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων, τα δε εν λόγω άτομα μπορούν να κατευθύνουν τον ρομποτικό βραχίονα μέσω του απλού χειριστηρίου (joystick) ή του χειριστηρίου κεφαλής προκειμένου να εκτελέσουν κινήσεις που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων. Επομένως, ένας τέτοιος ρομποτικός βραχίονας δεν φαίνεται να αναλαμβάνει ή να υποκαθιστά πράγματι τη λειτουργία του μέρους του σώματος που παρουσιάζει έλλειψη ή αναπηρία κατά την έννοια των σχετικών με την κλάση 9021 της ΣΟ επεξηγηματικών σημειώσεων της ΣΟ, εν προκειμένω των μη δυνάμενων να κινηθούν ή ελλειπόντων βραχιόνων, αλλά χρησιμεύει μόνο για να ανακουφίσει από τις συνέπειες έλλειψης ή αναπηρίας που χαρακτηρίζεται από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων.
43 Τέταρτον, όσον αφορά τον βασικό προορισμό των ειδών και των συσκευών ορθοπεδικής, από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ σχετικά με την κλάση 9021 της ΣΟ προκύπτει ότι τα εν λόγω είδη και οι εν λόγω συσκευές αντιστοιχούν σε προϊόντα που είναι ειδικά σχεδιασμένα για συγκεκριμένο ορθοπεδικό σκοπό, σε αντίθεση με τα συνήθη προϊόντα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για διάφορους σκοπούς.
44 Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι τα κριτήρια που μπορούν να διαφοροποιήσουν τα απλά ή συνήθη προϊόντα από εκείνα που επιτελούν ιατρικής φύσεως λειτουργία περιλαμβάνουν τη μέθοδο κατασκευής του οικείου προϊόντος, τη φύση των συστατικών υλικών του, τη δυνατότητα προσαρμογής του στις ειδικές ανάγκες ατόμου με έλλειψη ή αναπηρία τις οποίες σκοπεί να αντιμετωπίσει ή άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ιδίως την εξειδικευμένη λειτουργία του (απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2002, Lohmann και Medi Bayreuth, C-260/00 έως C-263/00, EU:C:2002:637, σκέψη 39).
45 Επιπλέον, το Δικαστήριο έχει επίσης κρίνει ότι τα είδη που εμπίπτουν στην κλάση 9021 της ΣΟ έχουν ως κοινό γνώρισμα ότι είναι ειδικώς προσαρμοσμένα στις ειδικές ανάγκες για την αντιμετώπιση των οποίων προορίζονται και ότι έχουν ειδικά σχεδιαστεί για συγκεκριμένο πρόσωπο (απόφαση της 24ης Μαρτίου 1994, 3M Medica, C-148/93, EU:C:1994:123, σκέψη 12).
46 Εν προκειμένω, λαμβανομένων υπόψη των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και των αντικειμενικών ιδιοτήτων του επίμαχου στην κύρια δίκη ρομποτικού βραχίονα, όπως αυτά περιγράφονται στην απόφαση περί παραπομπής και συνοψίζονται στη σκέψη 33 ανωτέρω, και κατόπιν συνεκτίμησης του γεγονότος ότι ο εν λόγω ρομποτικός βραχίονας δεν καθιστά δυνατή τη διόρθωση ορισμένων σωματικών δυσμορφιών, ήτοι της έλλειψης λειτουργικών βραχιόνων ή της αδυναμίας χρήσης των βραχιόνων, σύμφωνα με τη σημείωση 6 του κεφαλαίου 90 της ΣΟ, ο ρομποτικός βραχίονας δεν φαίνεται να έχει σχεδιαστεί ειδικώς για συγκεκριμένο ορθοπεδικό σκοπό ή για συγκεκριμένο πρόσωπο ούτε να είναι ειδικώς προσαρμοσμένος σε μια ειδική ανάγκη.
47 Πέμπτον, όσον αφορά τη σύγκριση, στην οποία προέβη το αιτούν δικαστήριο, με τις πατερίτσες, οι οποίες μνημονεύονται ρητώς στην κλάση 9021 της ΣΟ, και με τα τροχοφόρα συστήματα υποστήριξης της βάδισης, ως «είδη [ή] συσκευές ορθοπεδικής» κατά την έννοια της κλάσης αυτής, το Δικαστήριο έχει κρίνει, αφενός, ότι η κύρια λειτουργία που επιτελούν οι πατερίτσες είναι η αναπλήρωση μιας ελλείψεως ή μιας αναπηρίας των κάτω άκρων έτσι ώστε ένα άτομο με μια τέτοια ειδική ανάγκη να μπορεί, με τη βοήθεια που προσφέρουν οι πατερίτσες, να βαδίζει μόνο του (απόφαση της 22ας Δεκεμβρίου 2010, Premis Medical, C-273/09, EU:C:2010:809, σκέψη 51).
48 Αφετέρου, το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι και το τροχοφόρο σύστημα υποστήριξης της βάδισης έχει επίσης ως κύρια λειτουργία να χρησιμεύει ως στήριγμα ενός ατόμου κατά τη βάδιση. Έστω και αν, σε αντίθεση με τις πατερίτσες, το τροχοφόρο σύστημα υποστήριξης της βάδισης προϋποθέτει τη χρήση των δύο κάτω άκρων, παρά ταύτα αναπληρώνει, όπως οι πατερίτσες, μια έλλειψη ή μια αναπηρία που συνίσταται εν γένει στην αδυναμία του ατόμου να συντονίσει την κίνηση των κάτω άκρων διατηρώντας την απαραίτητη για τη βάδιση ισορροπία (απόφαση της 22ας Δεκεμβρίου 2010, Premis Medical, C-273/09, EU:C:2010:809, σκέψη 52).
49 Επομένως, ένα τροχοφόρο σύστημα υποστήριξης της βάδισης παρέχει σε ένα άτομο τη δυνατότητα να αναπληρώσει την έλλειψη της απαραίτητης για τη βάδιση ισορροπίας, έτσι ώστε να μπορεί να περπατά μόνο του. Στο μέτρο που η ικανότητα αναπλήρωσης της έλλειψης ισορροπίας κατά τη βάδιση είναι συμφυής με την ίδια τη βάδιση, ένα τέτοιο τροχοφόρο σύστημα επιτελεί λειτουργία ανάλογη με εκείνη που επιτελούν οι πατερίτσες. Με άλλα λόγια, ένα τροχοφόρο σύστημα υποστήριξης της βάδισης παρέχει σε ένα άτομο τη δυνατότητα να μετακινηθεί με ασφάλεια μόνο του, ενώ, χωρίς το στήριγμα αυτό, ακριβώς όπως χωρίς το στήριγμα που παρέχουν οι πατερίτσες, το άτομο αυτό, λαμβανομένης υπόψη της καταστάσεως της υγείας του, δεν θα μπορούσε να το πράξει (απόφαση της 22ας Δεκεμβρίου 2010, Premis Medical, C-273/09, EU:C:2010:809, σκέψεις 53 και 54).
50 Αντιθέτως, λαμβανομένων υπόψη των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και των αντικειμενικών ιδιοτήτων ρομποτικού βραχίονα όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη, όπως αυτά περιγράφονται στην απόφαση περί παραπομπής και συνοψίζονται στη σκέψη 33 ανωτέρω, ένας τέτοιος ρομποτικός βραχίονας, ο οποίος χρησιμοποιείται ως τεχνικός μηχανισμός υποβοήθησης, δεν ασκεί, επί της ικανότητας που έχει ο πάσχων από έλλειψη ή αναπηρία χαρακτηριζόμενη από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων να εκτελεί ο ίδιος καθημερινές κινήσεις στις οποίες μετέχει ο βραχίονας ή το χέρι και τις οποίες η αναπηρία του τον εμποδίζει να εκτελεί, επιρροή παρόμοια προς αυτή που ασκούν οι πατερίτσες και το τροχοφόρο σύστημα υποστήριξης της βάδισης που εμπίπτουν στα «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής», κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ, επί της ικανότητας ενός ατόμου να μετακινείται με ασφάλεια μόνο του, προς τον σκοπό αναπλήρωσης μιας έλλειψης ή θεραπείας μιας αναπηρίας από την οποία πάσχει.
51 Κατά συνέπεια, ρομποτικός βραχίονας όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη δεν μπορεί να εμπίπτει στα «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής» κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ.
52 Κατά δεύτερον, όπως διαπιστώθηκε στις σκέψεις 40 και 41 ανωτέρω, όσον αφορά τις «άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας», από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ σχετικά με την κλάση 9021 της ΣΟ προκύπτει ότι, για τους σκοπούς της εν λόγω κλάσης, η φράση «με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας» σημαίνει τις συσκευές που πράγματι αναλαμβάνουν ή υποκαθιστούν τη λειτουργία του μέρους του σώματος που παρουσιάζει έλλειψη ή αναπηρία. Εντούτοις δεν υπάγονται στην κλάση αυτή οι συσκευές που απλώς ανακουφίζουν από τις συνέπειες μιας έλλειψης ή αναπηρίας.
53 Συναφώς, πρώτον, όπως προκύπτει από τη σκέψη 42 ανωτέρω, ένας ρομποτικός βραχίονας όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη δεν φαίνεται να αναλαμβάνει ή να υποκαθιστά πράγματι τη λειτουργία του μέρους του σώματος που παρουσιάζει έλλειψη ή αναπηρία κατά την έννοια των σχετικών με την κλάση 9021 της ΣΟ επεξηγηματικών σημειώσεων της ΣΟ, εν προκειμένω των μη δυνάμενων να κινηθούν ή ελλειπόντων βραχιόνων, αλλά χρησιμεύει μόνο για να ανακουφίζει από τις συνέπειες έλλειψης ή αναπηρίας που χαρακτηρίζεται από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων.
54 Δεύτερον, επισημαίνεται ότι από το γράμμα της κλάσεως 9021 της ΣΟ προκύπτει ότι το χαρακτηριστικό των συσκευών που μνημονεύονται στην κλάση αυτή συνίσταται στο γεγονός ότι κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό.
55 Συναφώς, από το σημείο V των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με την κλάση 9021 του συστήματος αυτού προκύπτει ότι στην κλάση αυτή υπάγονται, μεταξύ άλλων, οι «συσκευές που προορίζονται να διευκολύνουν τη φώνηση των προσώπων που έχουν χάσει τη χρήση των φωνητικών χορδών κατόπιν τραυματισμού ή χειρουργικής επεμβάσεως», οι «συσκευές τύπου βηματοδότη», οι «συσκευές που μπορούν να καθοδηγήσουν τυφλούς» και οι «συσκευές που εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό για να υποστηρίξουν ή να αντικαταστήσουν τη χημική λειτουργία ορισμένων οργάνων».
56 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση 9021 της ΣΟ τα προϊόντα που μπορούν να εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, που κρατιούνται με το χέρι ή που είναι στερεωμένα απευθείας στο σώμα του ενδιαφερομένου με σκοπό να αντικαταστήσουν ένα ανάπηρο μέρος του σώματος ή να αναλάβουν τη λειτουργία του μέρους αυτού, στοιχείο το οποίο, κατά συνέπεια, τα διαφοροποιεί από τα συνήθη προϊόντα.
57 Εν προκειμένω, από την περιγραφή που μνημονεύεται στην απόφαση περί παραπομπής και συνοψίζεται στη σκέψη 33 ανωτέρω προκύπτει ότι ρομποτικός βραχίονας όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη στερεώνεται σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο και ενεργοποιείται μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής. Επομένως, ένας τέτοιος ρομποτικός βραχίονας δεν συνδέεται άμεσα με το σώμα του ενδιαφερομένου, δεδομένου ότι ούτε κρατιέται με το χέρι, ούτε φέρεται από το πρόσωπο, ούτε εισάγεται στον ανθρώπινο οργανισμό. Όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, η Επιτροπή με τις γραπτές παρατηρήσεις της, ένας τέτοιος ρομποτικός βραχίονας, στερεωμένος σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο και όχι στο σώμα του πάσχοντος από έλλειψη ή αναπηρία χαρακτηριζόμενη από την απουσία λειτουργικών βραχιόνων ή από την αδυναμία χρήσης των βραχιόνων, δεν έχει επαρκή άμεση και μόνιμη φυσική σύνδεση με το σώμα του ενδιαφερομένου.
58 Εξάλλου, τέτοια άμεση και μόνιμη φυσική σύνδεση δεν θα μπορούσε ούτε να δημιουργηθεί μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής. Πράγματι, η επαφή με το σώμα του ενδιαφερομένου που δημιουργείται κατ’ αυτόν τον τρόπο είναι στιγμιαία και περιορίζεται στον χρόνο που απαιτείται για να δοθεί η εντολή να ενεργοποιηθεί ρομποτικός βραχίονας όπως ο επίμαχος στην κύρια δίκη.
59 Επομένως, ρομποτικός βραχίονας όπως ο επίμαχος στην υπόθεση της κύριας δίκης δεν μπορεί να εμπίπτει στην κατηγορία των «άλλ[ων] συσκευ[ών] που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας», κατά την έννοια της κλάσης 9021 της ΣΟ.
60 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η κλάση 9021 της ΣΟ έχει την έννοια ότι οι διαλαμβανόμενες σε αυτή φράσεις «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής» και «άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας» δεν καλύπτουν ρομποτικό βραχίονα στερεωμένο σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο ο οποίος ενεργοποιείται μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής προκειμένου να εκτελεστούν κινήσεις που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων.
Επί των δικαστικών εξόδων
61 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Γενικό Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
αποφαίνεται:
Η κλάση 9021 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/1776 της Επιτροπής, της 9ης Οκτωβρίου 2019,
έχει την έννοια ότι:
οι διαλαμβανόμενες σε αυτή φράσεις «[ε]ίδη και συσκευές ορθοπεδικής» και «άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας» δεν καλύπτουν ρομποτικό βραχίονα στερεωμένο σε ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αμαξίδιο ο οποίος ενεργοποιείται μέσω απλού χειριστηρίου (joystick) ή χειριστηρίου κεφαλής προκειμένου να εκτελεστούν κινήσεις που μιμούνται τις κινήσεις ανθρώπινου βραχίονα για τον χειρισμό ορισμένων αντικειμένων.
|
Παπασάββας |
Sampol Pucurull |
Laitenberger |
|
Stancu |
Βαλασίδης |
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 3 Ιουνίου 2026.
(υπογραφές)
* Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.