Προσωρινό κείμενο

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έβδομο πενταμελές τμήμα)

της 3ης Ιουνίου 2026 (*)

« Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Διαδικασία για την κήρυξη ακυρότητας – Τρισδιάστατο σήμα – Σχήμα οκταγωνικής χάρτινης συσκευασίας – Σημείο αποτελούμενο αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος – Μέθοδος παρασκευής – Χρήση του προϊόντος – Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, και άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 »

Στην υπόθεση T-104/25,

Lami Packaging (Kunshan) Co. Ltd, με έδρα το Kunshan (Κίνα), εκπροσωπούμενη από την K. Str?mholm, δικηγόρο,

προσφεύγουσα,

κατά

Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), εκπροσωπούμενου από την E. Nicol?s G?mez και τον D. Hanf,

καθού,

αντίδικος ενώπιον του τμήματος προσφυγών του EUIPO, παρεμβαίνουσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου:

Tetra Laval Holdings & Finance SA, με έδρα το Pully (Ελβετία), εκπροσωπούμενη από τη S. Sch?fer και τον M. Kleespies, δικηγόρους,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο πενταμελές τμήμα),

συγκείμενο από τους K. Kecsm?r, πρόεδρο, L. Madise (εισηγητή), P. Nihoul, U. ?berg και L. Truchot, δικαστές,

γραμματέας: G. Mitrev, διοικητικός υπάλληλος,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,

κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 20ής Ιανουαρίου 2026,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1        Με την προσφυγή που άσκησε δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, η προσφεύγουσα Lami Packaging (Kunshan) Co. Ltd ζητεί την ακύρωση και τη μεταρρύθμιση της απόφασης του τετάρτου τμήματος προσφυγών του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) της 6ης Δεκεμβρίου 2024 (υπόθεση R 12/2024-4) (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).

 Ιστορικό της διαφοράς

2        Στις 3 Ιανουαρίου 2022 η προσφεύγουσα υπέβαλε στο EUIPO αίτηση κήρυξης της ακυρότητας του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο είχε καταχωριστεί κατόπιν αιτήσεως που κατέθεσε στις 19 Απριλίου 2000 η παρεμβαίνουσα, Tetra Laval Holdings & Finance SA, για το ακόλουθο τρισδιάστατο σημείο:

3        Τα προϊόντα τα οποία καλύπτονται από το επίμαχο σήμα και για τα οποία ζητήθηκε η κήρυξη της ακυρότητας του σήματος ενέπιπταν στην κλάση 16 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας για τη διεθνή ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, της 15ης Ιουνίου 1957, όπως έχει αναθεωρηθεί και τροποποιηθεί, και αντιστοιχούσαν στην ακόλουθη περιγραφή: «Δοχεία συσκευασίας και υλικά συσκευασίας από χαρτί ή από χαρτί επιστρωμένο με πλαστικό υλικό».

4        Προς στήριξη της αίτησης κήρυξης ακυρότητας προβλήθηκαν οι λόγοι που προβλέπονται, αφενός, στο άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1994, L 11, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού και, αφετέρου, στο άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο β', του κανονισμού.

5        Στις 6 Νοεμβρίου 2023 το τμήμα ακυρώσεων δέχθηκε την αίτηση κήρυξης ακυρότητας, στηριζόμενο στο άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 40/94, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού.

6        Στις 3 Ιανουαρίου 2024 η παρεμβαίνουσα άσκησε ενώπιον του EUIPO προσφυγή κατά της αποφάσεως του τμήματος ακυρώσεων.

7        Με την προσβαλλόμενη απόφαση, το τμήμα προσφυγών δέχθηκε την προσφυγή και, κατά συνέπεια, απέρριψε την αίτηση κηρύξεως ακυρότητας που είχε υποβάλει η προσφεύγουσα, με την αιτιολογία ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 δεν είχε εφαρμογή στο επίμαχο σήμα. Εν συνόψει, το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι η λειτουργία που επιτελεί το σχήμα του προϊόντος δεν συνιστά τεχνικό αποτέλεσμα κατά την έννοια της διάταξης αυτής. Για να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό, το τμήμα προσφυγών έκρινε, παραπέμποντας, ειδικότερα, στην απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 έχει εφαρμογή όταν το σχήμα παρέχει σε ένα προϊόν τη δυνατότητα επίτευξης ενός επιθυμητού τεχνικού αποτελέσματος κατά τη χρήση του. Το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι, εν προκειμένω, τα ουσιώδη χαρακτηριστικά που συνδέονται με το σχήμα του προϊόντος αφορούσαν τη μέθοδο παρασκευής, αλλά δεν επηρέαζαν τη λειτουργία που επιτελεί το εν λόγω προϊόν.

8        Εξάλλου, το τμήμα προσφυγών απέρριψε την αίτηση κηρύξεως ακυρότητας που υποβλήθηκε βάσει του άρθρου 51, παράγραφος 1, στοιχείο β', του κανονισμού 40/94, κρίνοντας ότι η προσφεύγουσα δεν είχε αποδείξει ότι η παρεμβαίνουσα είχε κάνει καταχρηστική χρήση του συστήματος καταχωρίσεως των σημάτων προκειμένου να προστατεύσει τεχνητώς ένα σχήμα που μπορούσε να προστατευθεί μόνο με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

 Αιτήματα των διαδίκων

9        Η προσφεύγουσα ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Γενικό Δικαστήριο:

–        να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση και να την μεταρρυθμίσει κατά τρόπον ώστε να απορριφθεί η προσφυγή που ασκήθηκε ενώπιον του τμήματος προσφυγών

–        να καταδικάσει το EUIPO ή, ενδεχομένως, την παρεμβαίνουσα στα δικαστικά έξοδα.

10      Το EUIPO ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

–        να απορρίψει την προσφυγή και να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα, «σε περίπτωση που το Γενικό Δικαστήριο επικυρώσει τη νομική και πραγματική εκτίμηση [που διαλαμβάνεται] στις σκέψεις 50 έως 61 της προσβαλλόμενης απόφασης»

–        επικουρικώς, να κάνει δεκτή την προσφυγή.

11      Η παρεμβαίνουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

–        να απορρίψει την προσφυγή

–        να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.

 Σκεπτικό

 Εφαρμοστέο δίκαιο

12      Προκαταρκτικώς, διαπιστώνεται ότι, λαμβανομένου υπόψη ότι η αίτηση καταχώρισης του επίμαχου σήματος υποβλήθηκε στις 19 Απριλίου 2000 και ότι αυτή είναι η κρίσιμη για τον προσδιορισμό του εφαρμοστέου ουσιαστικού δικαίου ημερομηνία, η υπό κρίση διαφορά διέπεται από τις ουσιαστικές διατάξεις του κανονισμού 40/94 (πρβλ. διάταξη της 5ης Οκτωβρίου 2004, Alcon κατά ΓΕΕΑ, C-192/03 P, EU:C:2004:587, σκέψεις 39 και 40, και απόφαση της 23ης Απριλίου 2020, Gugler France κατά Gugler και EUIPO, C-736/18 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:308, σκέψη 3 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

13      Επομένως, όσον αφορά τους ουσιαστικούς κανόνες, οι περιλαμβανόμενες στην προσβαλλόμενη απόφαση του τμήματος προσφυγών καθώς και στα δικόγραφα των διαδίκων παραπομπές στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημεία i και ii, και στο άρθρο 59, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2017, L 154, σ. 1), πρέπει, εν προκειμένω, να νοηθούν ως παραπομπές στις διατάξεις του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημεία i και ii, και του άρθρου 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 40/94, αντιστοίχως, οι οποίες έχουν κατ’ ουσίαν πανομοιότυπο περιεχόμενο, όσον αφορά την υπό κρίση διαφορά.

14      Εξάλλου, καθόσον, κατά πάγια νομολογία, οι διαδικαστικοί κανόνες εφαρμόζονται γενικώς κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος τους (βλ. απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 2012, Επιτροπή κατά Ισπανίας, C-610/10, EU:C:2012:781, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), η υπό κρίση διαφορά διέπεται από τις διαδικαστικές διατάξεις του κανονισμού 2017/1001.

 Εισαγωγικές παρατηρήσεις

15      Προς στήριξη της προσφυγής της, η προσφεύγουσα προβάλλει έναν μοναδικό λόγο ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, ερμηνευόμενου σε συνδυασμό με το άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού.

16      Από το άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 40/94 προκύπτει ότι το σήμα κηρύσσεται άκυρο, μετά από αίτηση που υποβάλλεται στο EUIPO, εάν καταχωρίστηκε κατά παράβαση, μεταξύ άλλων, των διατάξεων του άρθρου 7 του κανονισμού.

17      Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με τα άρθρα 51 και 54 του κανονισμού 40/94, το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρείται έγκυρο μέχρις ότου κηρυχθεί άκυρο από το EUIPO κατόπιν διαδικασίας κηρύξεως ακυρότητας. Απολαύει, επομένως, τεκμηρίου εγκυρότητας το οποίο συνιστά τη λογική συνέπεια του ελέγχου που διενεργεί το EUIPO οσάκις εξετάζει αίτηση καταχώρισης [βλ. απόφαση της 19ης Οκτωβρίου 2022, H&H κατά EUIPO – Giuliani (Swisse), T-486/20, μη δημοιευθείσα, EU:T:2022:642, σκέψη 75 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία]. Επομένως, στο πλαίσιο διαδικασίας κηρύξεως ακυρότητας, εναπόκειται στον υποβαλόντα την αίτηση κηρύξεως ακυρότητας να επικαλεστεί ενώπιον του EUIPO τα συγκεκριμένα στοιχεία που θα έθιγαν το κύρος του σήματος.

18      Κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση τα σημεία που αποτελούνται αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος.

19      Καθένας από τους διάφορους λόγους απαραδέκτου της καταχώρισης που απαριθμούνται στο άρθρο 7 του κανονισμού 40/94 πρέπει να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα του γενικού συμφέροντος που τον δικαιολογεί (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 18ης Ιουνίου 2002, Philips, C-299/99, EU:C:2002:377, σκέψη 77). Το γενικό συμφέρον που δικαιολογεί το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 συνίσταται στην αποτροπή του ενδεχομένου να καταλήξει το δίκαιο των σημάτων να παρέχει σε μια επιχείρηση μονοπώλιο επί των τεχνικών λύσεων ή επί των χρηστικών χαρακτηριστικών ενός προϊόντος (αποφάσεις της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 43, και της 19ης Ιουνίου 2025, CeramTec, C-17/24, EU:C:2025:455, σκέψη 43).

20      Η ως άνω διάταξη αποσκοπεί, συνεπώς, στην αποφυγή του ενδεχόμενου να επεκταθεί η προστασία την οποία παρέχει το δίκαιο των σημάτων και σε άλλα σημεία πέραν εκείνων που καθιστούν δυνατή τη διάκριση ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας από εκείνα που προσφέρουν οι ανταγωνιστές, εμποδίζοντας τους ανταγωνιστές να προσφέρουν ελεύθερα στην αγορά προϊόντα τα οποία ενσωματώνουν τις εν λόγω τεχνικές λύσεις, ανταγωνιζόμενοι τον δικαιούχο του σήματος (απόφαση της 19ης Ιουνίου 2025, CeramTec, C-17/24, EU:C:2025:455, σκέψη 43 βλ. επίσης, κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 18ης Ιουνίου 2002, Philips, C-299/99, EU:C:2002:377, σκέψη 78). Ειδικότερα, είναι σημαντικό να αποφευχθεί το ενδεχόμενο άλλα αποκλειστικά δικαιώματα προστασίας που υπόκεινται σε αποσβεστικές προθεσμίες (διπλώματα ευρεσιτεχνίας, σχέδιο ή υπόδειγμα) να τύχουν, με προσφυγή στο δίκαιο των σημάτων, προστασίας χωρίς χρονικό περιορισμό (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 18ης Σεπτεμβρίου 2014, Hauck, C-205/13, EU:C:2014:2233, σκέψη 19 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

21      Η ορθή εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 προϋποθέτει ότι η αρμόδια αρχή προσδιορίζει, σε ένα πρώτο στάδιο, τα ουσιώδη χαρακτηριστικά γνωρίσματα του επίμαχου τρισδιάστατου σημείου και κρίνει, σε ένα δεύτερο στάδιο, αν όλα τα χαρακτηριστικά αυτά αντιστοιχούν σε τεχνική λειτουργία του προϊόντος (πρβλ. αποφάσεις της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψεις 68, 72 και 84, και της 10ης Νοεμβρίου 2016, Simba Toys κατά EUIPO, C-30/15 P, EU:C:2016:849, σκέψεις 40 και 42).

22      Tο βάσιμο του μοναδικού λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η προσφεύγουσα πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα των ως άνω εκτιμήσεων.

 Επί του προσδιορισμού των ουσιωδών χαρακτηριστικών του επίμαχου σήματος

23      Όσον αφορά το πρώτο στάδιο, o προσδιορισμός των ουσιωδών χαρακτηριστικών ενός σημείου πρέπει να γίνεται κατά περίπτωση, χωρίς καμία συστηματική ιεράρχηση μεταξύ των διαφορετικών ειδών στοιχείων που μπορεί να περιλαμβάνει ένα σημείο. Ο προσδιορισμός μπορεί να γίνει είτε ευθέως βάσει της συνολικής εντύπωσης που προκαλεί το σημείο είτε, σε πρώτη φάση, με διαδοχική εξέταση καθενός από τα συστατικά στοιχεία του σημείου (απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 70). Όπως προκύπτει από την απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ (C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 69), ο όρος «ουσιώδη χαρακτηριστικά» πρέπει να νοηθεί ως αναφερόμενος στα πλέον σημαντικά στοιχεία του σημείου. Επομένως, ο προσδιορισμός των ουσιωδών χαρακτηριστικών ενός σημείου μπορεί, κατά περίπτωση, και ειδικότερα αναλόγως του οικείου βαθμού δυσκολίας, να πραγματοποιηθεί με απλή οπτική ανάλυση του εν λόγω σημείου ή, αντιθέτως, να στηριχθεί σε εμπεριστατωμένη εξέταση στο πλαίσιο της οποίας λαμβάνονται υπόψη στοιχεία χρήσιμα για την εκτίμηση, όπως έρευνες και πραγματογνωμοσύνες, ή ακόμη στοιχεία σχετικά με δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που χορηγήθηκαν στο παρελθόν σε σχέση με το οικείο προϊόν (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 23ης Απριλίου 2020, G?mb?c, C-237/19, EU:C:2020:296, σκέψη 29 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

24      Εν προκειμένω, το τμήμα προσφυγών προσδιόρισε, στη σκέψη 32 της προσβαλλόμενης απόφασης, τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος ως εξής:

–        παραλληλεπίπεδο με τέσσερα πλαίσια που σχηματίζουν τοιχώματα και τέσσερις αποτετμημένες γωνίες που δημιουργούν οκταγωνικό σχήμα με εγκάρσια τομή κατά προσέγγιση τετραγωνική

–        οι τέσσερις αποτετμημένες γωνίες έχουν τη μορφή στρογγυλεμένων εξαγώνων/παραλληλογράμμων και η επιφάνειά τους είναι κοίλη και όχι επίπεδη

–        τα τέσσερα πλαίσια που σχηματίζουν τα τοιχώματα στενεύουν στο κεντρικό τμήμα τους και φαρδαίνουν προς τα πάνω και προς τα κάτω

–        το άνω μέρος του παραλληλεπιπέδου έχει ένα στεγανωτικό παρέμβυσμα που διασχίζει την άνω επιφάνεια και εκτείνεται μέχρι δύο πτερύγια που καταλήγουν σε γωνία και διπλώνονται σε δύο από τα κατακόρυφα πλαίσια.

25      Το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι τα τρία πρώτα ουσιώδη χαρακτηριστικά καθορίζουν τη δομή και το περίγραμμα του σχήματος, ενώ το τέταρτο ουσιώδες χαρακτηριστικό διασφαλίζει την ερμητική σφράγιση της συσκευασίας.

26      Ο προσδιορισμός των τεσσάρων αυτών ουσιωδών χαρακτηριστικών δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους, και ιδίως από την προσφεύγουσα, η οποία εκθέτει ότι δεν βάλλει κατά του συμπεράσματος στο οποίο κατέληξε το τμήμα προσφυγών ως προς το ζήτημα αυτό. Ομοίως, η παρεμβαίνουσα ανέφερε ότι συμφωνεί με τον προσδιορισμό των ουσιωδών χαρακτηριστικών στον οποίον προέβη το τμήμα προσφυγών και ότι δεν προτίθεται να προσβάλει, στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, την απόρριψη από το εν λόγω τμήμα του επιχειρήματος που είχε προβάλει ενώπιόν του, σύμφωνα με το οποίο υπάρχει ένα πέμπτο ουσιώδες χαρακτηριστικό που αντιστοιχεί στη συνολική εμφάνιση του επίμαχου σήματος.

 Επί της τεχνικής λειτουργικότητας των ουσιωδών χαρακτηριστικών του επίμαχου σήματος

27      Αφού προσδιορισθούν τα ουσιώδη χαρακτηριστικά, η αρμόδια αρχή οφείλει να ελέγξει, σε δεύτερο στάδιο, αν όλα τα χαρακτηριστικά αυτά αντιστοιχούν στην τεχνική λειτουργία ή σε κάποια από τις τεχνικές λειτουργίες του επίμαχου προϊόντος [πρβλ. αποφάσεις της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 72, της 23ης Απριλίου 2020, G?mb?c, C-237/19, EU:C:2020:296, σκέψη 28 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 9ης Ιουλίου 2025, Spin Master Toys UK κατά EUIPO – Verdes Innovations (Σχήμα κύβου του οποίου οι έδρες έχουν δομή πλέγματος και διαφορετικά χρώματα), T-1171/23, EU:T:2025:691, σκέψη 31].

28      Συναφώς, πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο εκ μέρους της αρμόδιας αρχής προσδιορισμός των τεχνικών λειτουργιών του οικείου προϊόντος πρέπει να στηρίζεται σε αντικειμενικά και αξιόπιστα πληροφοριακά στοιχεία. Η αρχή αυτή μπορεί να αναζητήσει τέτοια στοιχεία, μεταξύ άλλων, στις περιγραφές του προϊόντος αυτού οι οποίες είχαν, ενδεχομένως, υποβληθεί κατά την κατάθεση της αιτήσεως καταχωρίσεως του σήματος, στα δεδομένα σχετικά με δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που είχαν απονεμηθεί προηγουμένως σε σχέση με το εν λόγω προϊόν, όπως είναι προγενέστερα δικαιώματα ευρεσιτεχνίας που περιγράφουν τα λειτουργικά στοιχεία του οικείου σχήματος, μέσω ερευνών και πραγματογνωμοσυνών σχετικά με τις λειτουργίες του ίδιου προϊόντος ή ακόμη σε οποιαδήποτε σχετική τεκμηρίωση, όπως είναι επιστημονικές δημοσιεύσεις, κατάλογοι και ιστότοποι, που περιγράφουν τις τεχνικές λειτουργίες του προϊόντος (απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 85 βλ. επίσης, κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 23ης Απριλίου 2020, G?mb?c, C-237/19, EU:C:2020:296, σκέψη 34). Έχει επίσης κριθεί ότι η ύπαρξη διπλώματος ευρεσιτεχνίας μπορεί να αποτελέσει αδιάσειστη απόδειξη ότι τα χαρακτηριστικά που έχουν κατοχυρωθεί με το εν λόγω δίπλωμα ευρεσιτεχνίας είναι λειτουργικά [πρβλ. απόφαση της 28ης Ιουνίου 2016, Peri κατά EUIPO (Σχήμα σφιγκτήρα ξυλοτύπου), T-656/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:367, σκέψη 23].

29      Αντιθέτως, οι πληροφορίες σχετικά με την ενδεχόμενη γνώση, εκ μέρους του ενδιαφερόμενου κοινού, των τεχνικών λειτουργιών του επίμαχου προϊόντος και του τρόπου αποκτήσεώς τους υπόκεινται σε εκτίμηση περιλαμβάνουσα κατ’ ανάγκην υποκειμενικά στοιχεία, τα οποία αποτελούν εν δυνάμει πηγή αβεβαιότητας ως προς την έκταση και την ακρίβεια των γνώσεων του κοινού αυτού, πράγμα που ενδέχεται να υπονομεύσει τον σκοπό που επιδιώκεται με τον λόγο απαραδέκτου της καταχώρισης που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, ο οποίος συνίσταται στην αποτροπή του ενδεχόμενου να παρέχει το δίκαιο των σημάτων σε μια επιχείρηση μονοπώλιο επί τεχνικών λύσεων ή επί χρηστικών χαρακτηριστικών ενός προϊόντος (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 23ης Απριλίου 2020, G?mb?c, C-237/19, EU:C:2020:296, σκέψη 35).

30      Εν προκειμένω, το τμήμα προσφυγών έκρινε, αφενός, ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 έχει εφαρμογή όταν το σχήμα ενός προϊόντος καθιστά δυνατή την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος κατά τη χρήση του, αλλά δεν εφαρμόζεται στον τρόπο παρασκευής του προϊόντος και, αφετέρου, ότι, εν προκειμένω, το αποτέλεσμα τεχνικής φύσεως που συνδέεται με το σχήμα του επίμαχου σήματος αφορά αποκλειστικώς και μόνον τη μέθοδο παρασκευής αυτή καθεαυτή, αλλά δεν έχει επίπτωση στη λειτουργία που επιτελεί το προϊόν όταν χρησιμοποείται από τον καταναλωτή.

31      Δεδομένου ότι η επιχειρηματολογία των διαδίκων επικεντρώνεται στα δύο αυτά σημεία, πρέπει, προκειμένου να εκτιμηθεί το βάσιμο του μοναδικού λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η προσφεύγουσα, να εξεταστεί διαδοχικά αν, αφενός, η έννοια του «τεχνικού αποτελέσματος», κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, αφορά αποκλειστικώς και μόνον τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το προϊόν και, αφετέρου, αν, εν προκειμένω, το αποτέλεσμα τεχνικής φύσεως που συνδέεται με το σχήμα του επίμαχου σήματος αφορά αποκλειστικώς και μόνον τη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος αυτή καθεαυτή.

 Επί της ερμηνείας της έννοιας του τεχνικού αποτελέσματος

32      Η προσφεύγουσα και το EUIPO αμφισβητούν την ορθότητα της ερμηνείας του τμήματος προσφυγών σύμφωνα με την οποία ο λόγος απαραδέκτου που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 εφαρμόζεται όταν το σχήμα παρέχει σε ένα προϊόν τη δυνατότητα να επιτύχει ένα επιθυμητό τεχνικό αποτέλεσμα όταν χρησιμοποιείται, αλλά δεν εφαρμόζεται στον τρόπο παρασκευής του προϊόντος. Κατά το EUIPO και την προσφεύγουσα, η περιοριστική αυτή αντίληψη αποκλίνει από την ευρεία ερμηνεία του γενικού συμφέροντος που δικαιολογεί το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, η οποία θα έπρεπε να γίνει δεκτή.

33      Συνακόλουθα, η προσφεύγουσα, όπως και το EUIPO, υποστηρίζει ότι η προσέγγιση που υιοθέτησε το τμήμα προσφυγών στην προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει από γραμματική ερμηνεία της απόφασης της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), και βασίζεται, επιπλέον, αντίθετα προς τις αρχές που μνημονεύονται στις σκέψεις 28 και 29 ανωτέρω, σε μια υποκειμενική εκτίμηση του τεχνικού αποτελέσματος που μπορεί να προκύψει από το σχήμα του προϊόντος.

34      Εξάλλου, η προσφεύγουσα, όπως και το EUIPO, θεωρεί ότι η ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 κατά την οποία η έννοια του «τεχνικού αποτελέσματος» αφορά αποκλειστικώς και μόνον τον τρόπο με τον οποίο το προϊόν χρησιμοποιείται από τον καταναλωτή οδηγεί σε αδικαιολόγητο περιορισμό της δυνατότητας εφαρμογής της διάταξης αυτής και, εν τέλει, καταλήγει σε αποτελέσματα ανεπιθύμητα υπό το πρίσμα του σκοπού της εν λόγω διάταξης.

35      Τέλος, η προσφεύγουσα εκθέτει ότι, σε αντίθεση με την υπό κρίση υπόθεση, η οποία αφορά ένα περίπλοκο προϊόν που αποτέλεσε αντικείμενο αιτήσεων χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), αφορούσε περίπτωση στην οποία το σχήμα του προϊόντος είχε ως μοναδικό πλεονέκτημα την απλούστευση της μεθόδου παρασκευής, χωρίς καμία επίπτωση στον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές χρησιμοποιούσαν το προϊόν. Η προσφεύγουσα συνάγει εξ αυτού ότι τα διδάγματα της ως άνω απόφασης του Δικαστηρίου δεν είναι ικανά να στηρίξουν το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε το τμήμα προσφυγών με την προσβαλλόμενη απόφαση.

36      Η παρεμβαίνουσα υποστηρίζει ότι το τμήμα προσφυγών ερμήνευσε ορθώς το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 και ότι ορθώς εφάρμοσε τις αρχές που απορρέουν από την απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604).

37      Υπενθυμίζεται εκ προοιμίου ότι η ορθή εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 προϋποθέτει ότι τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου τρισδιάστατου σημείου είναι απαραίτητα για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος.

38      Το τμήμα προσφυγών κατέληξε μεν στο συμπέρασμα ότι τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος καθιστούσαν δυνατή την επίτευξη αποτελέσματος τεχνικής φύσεως, πλην όμως εν συνεχεία έκρινε, στη σκέψη 50 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι ένα αποτέλεσμα τεχνικής φύσεως δεν αποτελούσε κατ’ ανάγκην «τεχνικό αποτέλεσμα» κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94.

39      Συγκεκριμένα, το τμήμα προσφυγών έκρινε, στη σκέψη 52 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι έπρεπε να γίνει διάκριση μεταξύ, αφενός, του τρόπου παρασκευής του προϊόντος και, αφετέρου, του τρόπου λειτουργίας του προϊόντος. Συνακόλουθα, κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, ο λόγος απαραδέκτου που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 εφαρμόζεται όταν το σχήμα παρέχει σε ένα προϊόν τη δυνατότητα να επιτύχει ένα επιθυμητό τεχνικό αποτέλεσμα όταν χρησιμοποιείται, αλλά δεν εφαρμόζεται στον τρόπο παρασκευής του προϊόντος.

40      Συναφώς, το τμήμα προσφυγών έκρινε, στη σκέψη 53 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι η εν λόγω ερμηνεία επιρρωννύεται από τον σκοπό που επιδιώκει η επίμαχη διάταξη, ο οποίος συνίσταται στην «αποφυγή της δημιουργίας μονοπωλίου επί τεχνικών λύσεων τις οποίες ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει στα προϊόντα των ανταγωνιστών». Κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, «από την οπτική γωνία του καταναλωτή, καθοριστικές είναι οι λειτουργίες που επιτελεί το προϊόν, ενώ ο τρόπος παρασκευής του είναι σχεδόν άνευ σημασίας».

41      Επισημαίνεται ότι, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 δεν έχει εφαρμογή όταν το τεχνικό αποτέλεσμα που επιτυγχάνεται χάρη στο σχήμα του επίμαχου σήματος αφορά αποκλειστικώς και μόνον τη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος αυτή καθεαυτή, το τμήμα προσφυγών στηρίχθηκε στην απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604).

42      Υπενθυμίζεται ότι, με την απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), το Δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, της οδηγίας 2008/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2008, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (ΕΕ 2008, L 299, σ. 25) – το οποίο έχει πανομοιότυπη διατύπωση με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 – πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αναφέρεται στον τρόπο λειτουργίας του επίμαχου προϊόντος και δεν εφαρμόζεται στον τρόπο παρασκευής του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Δικαστήριο διακρίνει, υπό το πρίσμα της έννοιας του «τεχνικού αποτελέσματος», αφενός, τη χρήση του προϊόντος και, αφετέρου, την παρασκευή του.

43      Έτσι, αυτή η διάκριση αρχής που εφαρμόστηκε με την απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), συνέβαλε στην αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, με τη διαπίστωση ότι μόνον τα τεχνικά αποτελέσματα που εκδηλώνονται κατά τη χρήση του επίμαχου προϊόντος είναι κρίσιμα για την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης.

44      Κατά συνέπεια, το τμήμα προσφυγών, κρίνοντας ότι ο λόγος απαραδέκτου που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 έχει εφαρμογή όταν το σχήμα παρέχει σε ένα προϊόν τη δυνατότητα να επιτύχει ένα τεχνικό αποτέλεσμα όταν χρησιμοποιείται, αλλά δεν έχει εφαρμογή στον τρόπο παρασκευής του προϊόντος, δεν υπέπεσε σε πλάνη κατά την ερμηνεία της διατάξεως αυτής.

45      Τα επιχειρήματα που προβάλλουν η προσφεύγουσα και το EUIPO δεν είναι ικανά να κλονίσουν το συμπέρασμα αυτό.

46      Κατά πρώτον, όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας και του EUIPO σύμφωνα με το οποίο η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), ευνοεί μια υποκειμενική εκτίμηση του τεχνικού αποτελέσματος που μπορεί να προκύψει από το σχήμα του προϊόντος, πρέπει να επισημανθεί ότι, όπως επισημαίνει και η παρεμβαίνουσα, η εκτίμηση της ενδεχόμενης τεχνικής λειτουργίας ενός σχήματος πρέπει οπωσδήποτε να πραγματοποιείται με συνεκτίμηση της χρησιμότητας που παρουσιάζει το προϊόν κατά την άποψη του ενδιαφερόμενου κοινού. Η διαπίστωση αυτή ουδόλως μεταβάλλει το γεγονός ότι η εκτίμηση της λειτουργικότητας του προϊόντος δεν πρέπει να πραγματοποιείται υπό το πρίσμα των πλεονεκτημάτων που προσπορίζεται ο χρήστης, δεδομένου ότι η εκτίμηση αυτή είναι κατ’ ανάγκην υποκειμενική, αλλά πρέπει να στηρίζεται σε αντικειμενικά στοιχεία, όπως είναι η τεκμηρίωση που περιγράφει τα λειτουργικά στοιχεία του οικείου σχήματος. Επομένως, αντί να προστεθεί ένα υποκειμενικό στοιχείο στηριζόμενο στον τρόπο με τον οποίο ο καταναλωτής αντιλαμβάνεται το τεχνικό αποτέλεσμα του σχήματος του προϊόντος, από την ως άνω απόφαση του Δικαστηρίου προκύπτει ότι πρέπει να εκτιμάται, κατά τρόπο αντικειμενικό, το τεχνικό αποτέλεσμα που μπορεί να επιτευχθεί στο πλαίσιο της χρήσης του προϊόντος από τον καταναλωτή.

47      Κατά δεύτερον, όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας και του EUIPO ότι η διάκριση μεταξύ της μεθόδου παρασκευής και της χρήσης ενός προϊόντος έρχεται σε αντίθεση με τον σκοπό που επιδιώκει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, υπενθυμίζεται, όπως επισήμανε και η παρεμβαίνουσα και όπως προκύπτει ιδίως από τη σκέψη 55 της απόφασης της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), ότι σκοπός της διάταξης αυτής είναι να αποτραπεί το ενδεχόμενο το δίκαιο των σημάτων να παρέχει μονοπώλιο επί τεχνικών λύσεων που θα μπορούσε να αναζητήσει ο χρήστης στα προϊόντα των ανταγωνιστών. Κατά συνέπεια, η εκτίμηση του τεχνικού αποτελέσματος πρέπει να γίνεται υπό το πρίσμα των λειτουργιών που επιτελεί το σχήμα κατά τη χρήση του προϊόντος, ενώ ο τρόπος παρασκευής του δεν ασκεί, αυτός καθεαυτόν, επιρροή από την άποψη του καταναλωτή, και ιδίως του τελικού καταναλωτή. Επομένως, η διάκριση στην οποία προέβη το τμήμα προσφυγών δεν μπορεί να θεωρηθεί αντίθετη προς τον σκοπό της εν λόγω διατάξεως, αλλά, αντιθέτως, εντάσσεται στο πλαίσιο του σκοπού που αυτή επιδιώκει.

48      Κατά τρίτον, μολονότι η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604), δεν έχει εφαρμογή εν προκειμένω, ιδίως λόγω των ιδιαίτερων περιστάσεων της υποθέσεως, οι οποίες αφορούν ειδικότερα τον περίπλοκο χαρακτήρα του επίμαχου προϊόντος ή την ύπαρξη προγενέστερων αιτήσεων χορηγήσεως διπλώματος ευρεσιτεχνίας, επισημαίνεται ότι, με την απόφαση αυτή, το Δικαστήριο αποφάνθηκε στο πλαίσιο προδικαστικού ερωτήματος που αφορούσε την ερμηνεία διατάξεως η οποία, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 42 ανωτέρω, έχει πανομοιότυπη διατύπωση με εκείνη του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94. Η ερμηνεία στην οποία προέβη το Δικαστήριο, η οποία στηρίζεται αποκλειστικώς σε ανάλυση της ίδιας της διάταξης, έχει, κατά συνέπεια, γενική ισχύ. Εξ αυτού συνάγεται ότι η προσφεύγουσα δεν μπορεί να επικαλεστεί τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως για να δικαιολογήσει ερμηνεία διαφορετική από εκείνη που δέχθηκε το Δικαστήριο στην απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, Soci?t? des Produits Nestl? (C-215/14, EU:C:2015:604).

49      Επομένως, το τμήμα προσφυγών, στηρίζοντας την ανάλυσή του στη διάκριση μεταξύ των τεχνικών αποτελεσμάτων που συνδέονται με τη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος και εκείνων που εκδηλώνονται κατά τη χρήση του, δεν αντιβαίνει ούτε στον σκοπό που επιδιώκει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 ούτε τη σχετική νομολογία.

50      Συνεπώς, προκειμένου να εκτιμηθεί το βάσιμο του μοναδικού λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η προσφεύγουσα, πρέπει να εξεταστεί αν, εν προκειμένω, η διάκριση αυτή εφαρμόστηκε ορθώς και αν τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος παράγουν τεχνικό αποτέλεσμα που περιορίζεται στη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος.

 Επί της εκτιμήσεως του τεχνικού αποτελέσματος εν προκειμένω

51      Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι καθένα από τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος επιτελεί τεχνική λειτουργία σε σχέση με τα προϊόντα που καλύπτονται από την καταχώριση.

52      Η προσφεύγουσα φρονεί ότι κακώς το τμήμα προσφυγών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το αποτέλεσμα των τριών πρώτων ουσιωδών χαρακτηριστικών του επίμαχου σήματος αφορούσε αποκλειστικά τη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος. Υποστηρίζει ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος καθιστά αποτελεσματικότερη τη βασική λειτουργία του προϊόντος, η οποία συνίσταται στην ικανότητά του να περιέχει υγρό. Εκθέτει ότι το εν λόγω σχήμα, καθιστώντας δυνατή, με μειωμένη ποσότητα υλικού, τη διατήρηση και τη βελτίωση της λειτουργίας του προϊόντος ως συσκευασίας, επιφέρει, αυτό καθεαυτό, νέες και βελτιωμένες ιδιότητες που διατηρούνται μετά την παρασκευή.

53      Επιπλέον, η προσφεύγουσα θεωρεί ότι το σχήμα του προϊόντος, το οποίο καθιστά δυνατή την επίτευξη του τεχνικού αποτελέσματος μείωσης του βάρους, διευκολύνει την αποθήκευση, τον χειρισμό και τη μεταφορά, διασφαλίζοντας παράλληλα τη σταθερότητα και την ανελαστικότητα της συσκευασίας. Υποστηρίζει ότι πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το σχήμα του προϊόντος παρουσιάζει περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα, όσον αφορά τη μείωση των πόρων που καταναλώνονται και των παραγόμενων αποβλήτων.

54      Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι τα τεχνικά αποτελέσματα του επίμαχου σήματος παρουσιάζουν ενδιαφέρον για ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Κατά την άποψή της, οι κύριοι πελάτες των προϊόντων που προσδιορίζονται από το επίμαχο σήμα, δηλαδή οι επαγγελματίες μεσάζοντες της βιομηχανίας τροφίμων, αποκομίζουν αντικειμενικώς οφέλη, στο πλαίσιο της κανονικής χρήσης του προϊόντος, από τα οφειλόμενα στο σχήμα του επίμαχου σήματος πλεονεκτήματα. Κατά την προσφεύγουσα, τα πλεονεκτήματα αυτά επεκτείνονται επίσης στους λιανοπωλητές και στους τελικούς καταναλωτές.

55      Το EUIPO επαφίεται στην κρίση του Γενικού Δικαστηρίου όσον αφορά το κύρος των νομικών και πραγματικών εκτιμήσεων βάσει των οποίων το τμήμα προσφυγών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σχήμα του προϊόντος δεν αποτελεί την αιτία τεχνικού αποτελέσματος που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται το προϊόν.

56      Η παρεμβαίνουσα υποστηρίζει ότι τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος, τα οποία καθιστούν δυνατή τη βελτίωση της σχέσης μεταξύ του όγκου του δοχείου και της επιφάνειας της συσκευασίας, είναι αποτέλεσμα βελτιστοποιημένης μεθόδου παρασκευής, αλλά δεν καταλήγουν σε ευνοϊκά τεχνικά αποτελέσματα κατά τη χρήση του προϊόντος.

57      Η παρεμβαίνουσα προσθέτει ότι η διατήρηση των συνήθων ιδιοτήτων των συσκευασιών, όπως είναι η καλή σταθερότητα και ο καλός χειρισμός του δοχείου, δεν συνιστά λειτουργικό πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94. Θεωρεί ότι λειτουργίες τέτοιας φύσεως αποτελούν στην πραγματικότητα βασικά χαρακτηριστικά τα οποία υπάρχουν ήδη στην πλειονότητα των δοχείων. Τέλος, η παρεμβαίνουσα θεωρεί ότι τα εμπορικά και οικολογικά πλεονεκτήματα που επικαλείται η προσφεύγουσα δεν συνιστούν τεχνικά πλεονεκτήματα κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94.

58      Από τη νομολογία προκύπτει ότι, στο πλαίσιο της εξέτασης της λειτουργικότητας ενός σημείου συνιστάμενου στο σχήμα προϊόντος, πρέπει να κριθεί, αφού προσδιορισθούν τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του σημείου, κατά πόσον τα χαρακτηριστικά αυτά αντιστοιχούν στην τεχνική λειτουργία του οικείου προϊόντος. Η εξέταση αυτή πρέπει προφανώς να γίνει διά της αναλύσεως του σημείου που κατατέθηκε για καταχώριση ως σήμα ή είναι επίμαχο και όχι των σημείων που αποτελούνται από άλλα σχήματα του προϊόντος (πρβλ. απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 84).

59      Με τους όρους «αποκλειστικά» και «απαραίτητο» το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 διασφαλίζει ότι δεν θα επιτρέπεται η καταχώριση εκείνων μόνον των σχημάτων προϊόντος που απλώς ενσωματώνουν μια τεχνική λύση και των οποίων, επομένως, η καταχώριση ως σημάτων θα παρακώλυε πράγματι τη χρήση της τεχνικής αυτής λύσης από άλλες επιχειρήσεις (απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 48).

60      Εντούτοις, η προϋπόθεση ότι η αίτηση καταχώρισης σχήματος προϊόντος ως σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να απορριφθεί βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 μόνον εφόσον το σχήμα αυτό είναι «απαραίτητο» για την επίτευξη του επιδιωκόμενου τεχνικού αποτελέσματος δεν σημαίνει ότι το επίμαχο σχήμα πρέπει να είναι το μόνο που καθιστά δυνατή την επίτευξη του εν λόγω αποτελέσματος (απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Lego Juris κατά ΓΕΕΑ, C-48/09 P, EU:C:2010:516, σκέψη 53).

61      Η εκτίμηση του τεχνικού αποτελέσματος στην οποία προέβη εν προκειμένω το τμήμα προσφυγών πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των ως άνω αρχών.

62      Πρέπει, κατ’ αρχάς, να υπομνησθεί η αιτιολογία την οποία υιοθέτησε συναφώς η προσβαλλόμενη απόφαση.

63      Το τμήμα προσφυγών προέβη στην εξέταση της τεχνικής λειτουργικότητας αναλύοντας το σχήμα του επίμαχου σήματος και λαμβάνοντας υπόψη την αίτηση PCT/WO1997034809, την οποία κατέθεσε στις 29 Οκτωβρίου 1996 η παρεμβαίνουσα δυνάμει της Συνθήκης συνεργασίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η οποία υπογράφηκε στην Ουάσιγκτον στις 19 Ιουνίου 1970, όπως τροποποιήθηκε (στο εξής: αίτηση που κατατέθηκε δυνάμει της PCT). Στη σκέψη 46 της προσβαλλόμενης απόφασης, το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι η λυσιτέλεια της αίτησης αυτής δεν μπορούσε να τεθεί εν αμφιβόλω λόγω του ότι τα σχέδια που περιλαμβάνονταν στην αίτηση παρουσίαζαν παραλλαγές σε σχέση με το επίμαχο σήμα. Το τμήμα προσφυγών επισήμανε συναφώς ότι, κατά τη νομολογία, η ταύτιση διπλώματος ευρεσιτεχνίας με το σήμα δεν αποτελεί προϋπόθεση για να μπορεί να ληφθεί υπόψη το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κατά την εκτίμηση της λειτουργικότητας των ουσιωδών χαρακτηριστικών του σήματος.

64      Βάσει, μεταξύ άλλων, των διευκρινίσεων που περιλαμβάνονται στην αίτηση που κατατέθηκε δυνάμει της PCT, το τμήμα προσφυγών επισήμανε στις σκέψεις 44, 47 και 49 της προσβαλλόμενης απόφασης ότι, σε σχέση με τα παραδοσιακά παραλληλεπίπεδα σχήματα, ένα πρισματικό σχήμα όπως αυτό του επίμαχου σήματος μειώνει την ποσότητα χαρτονιού συσκευασίας που είναι αναγκαία για συγκεκριμένο όγκο περιεχόμενου υγρού. Το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι το τεχνικό αυτό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται μέσω των τριών πρώτων ουσιωδών χαρακτηριστικών του επίμαχου σήματος, τα οποία υπομνήσθηκαν στη σκέψη 32 της προσβαλλόμενης απόφασης και τα οποία καθορίζουν τη δομή και το σχήμα του δοχείου, ενώ το τέταρτο ουσιώδες χαρακτηριστικό, το οποίο συνδέεται με την ύπαρξη στεγανωτικού παρεμβύσματος που διασχίζει το άνω μέρος του σχήματος, εγγυάται την ερμητική σφράγιση της συσκευασίας. Το τμήμα προσφυγών έκρινε επίσης, στις σκέψεις 44 και 47 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος διασφαλίζει τη σταθερότητα και τις ιδιότητες χειρισμού της συσκευασίας.

65      Το τμήμα προσφυγών έκρινε, στη σκέψη 55 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος, μειώνοντας την ποσότητα του υλικού που είναι αναγκαίο για την παρασκευή του προϊόντος, συνεπάγεται πλεονεκτήματα για τον κατασκευαστή, ήτοι για τη δικαιούχο του επίμαχου σήματος, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να εξοικονομήσει πόρους και να επιτύχει σκοπούς περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Αντιθέτως, έκρινε ότι τα εν λόγω πλεονεκτήματα δεν περιλαμβάνονται στις επιδιώξεις του κοινού το οποίο αφορά το επίμαχο σήμα, ήτοι των επαγγελματιών μεσαζόντων της βιομηχανίας τροφίμων οι οποίοι αγοράζουν κενές συσκευασίες για να τις γεμίσουν με υγρά και τρόφιμα.

66      Στις σκέψεις 56 και 57 της προσβαλλόμενης απόφασης, το τμήμα προσφυγών εξέτασε τα ενδεχόμενα τεχνικά πλεονεκτήματα του επίμαχου σήματος για άλλες κατηγορίες χρηστών, όπως είναι οι λιανοπωλητές και οι τελικοί χρήστες. Εντούτοις, το τμήμα προσφυγών απέρριψε τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας, κρίνοντας, πρώτον, ότι η εξοικονόμηση ως προς το κόστος μεταφοράς ήταν αμιγώς υποθετική, δεύτερον, ότι τα οφέλη όσον αφορά τη βιωσιμότητα ήταν υποθετικά ως προς την έκτασή τους και, τρίτον, ότι η προσφεύγουσα επικαλέσθηκε πλεονεκτήματα που δεν ήταν τεχνικής αλλά εμπορικής φύσεως, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι οι πελάτες του σήματος είχαν τη δυνατότητα να πωλούν μεγαλύτερη ποσότητα τροφίμου, επωφελούμενοι από συσκευασία μεγαλύτερης χωρητικότητας σε σχέση με τις παραδοσιακές παραλληλεπίπεδες συσκευασίες. Όσον αφορά τους τελικούς καταναλωτές, έκρινε ότι τα προβαλλόμενα από την προσφεύγουσα πλεονεκτήματα δεν αφορούσαν τον τρόπο με τον οποίο αυτοί θα χρησιμοποιούσαν το προϊόν.

67      Τέλος, το τμήμα προσφυγών έκρινε, στη σκέψη 58 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος δεν είχε θετικό αντίκτυπο όσον αφορά τον χειρισμό και την αποθήκευση του δοχείου και ότι, ως προς το ζήτημα αυτό, απλώς και μόνον καθιστούσε δυνατή την τήρηση των βασικών απαιτήσεων που ισχύουν για τα περισσότερα είδη συσκευασίας.

68      Το τμήμα προσφυγών κατέληξε, στις σκέψεις 59 και 60 της προσβαλλόμενης απόφασης, στο συμπέρασμα ότι το τεχνικό αποτέλεσμα που επιτυγχάνεται με το επίμαχο σήμα αφορά αποκλειστικώς και μόνον τη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος αυτή καθεαυτή, αλλά δεν ασκεί επιρροή στη λειτουργία που επιτελεί το προϊόν.

69      Επομένως, από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών έκρινε κατ’ ουσίαν ότι τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος, αφενός, παρέχουν στο προϊόν τη δυνατότητα να επιτελεί τη λειτουργία του ως δοχείου διατηρώντας τη σταθερότητα και τις ιδιότητες χειρισμού της συσκευασίας και, αφετέρου, βελτιώνουν τη σχέση μεταξύ του όγκου του δοχείου και της ποσότητας του υλικού που απαιτείται για την παρασκευή του. Εντούτοις, το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι ούτε η διατήρηση των βασικών ιδιοτήτων της συσκευασίας ούτε η βελτίωση της σχέσης μεταξύ του όγκου του δοχείου και της ποσότητας του αναγκαίου υλικού συνιστούν τεχνικό αποτέλεσμα κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94.

70      Πρέπει να εξεταστεί η εκτίμηση στην οποία προέβη το τμήμα προσφυγών όσον αφορά, πρώτον, τη διατήρηση των βασικών ιδιοτήτων του προϊόντος που καλύπτεται από το επίμαχο σήμα και, δεύτερον, τη βελτίωση της σχέσης μεταξύ του όγκου του δοχείου και της ποσότητας του υλικού που απαιτείται για την παρασκευή του.

71      Κατά πρώτον, πρέπει να επισημανθεί ότι, όπως προκύπτει ιδίως από τη σκέψη 37 της προσβαλλόμενης απόφασης και από την αίτηση που κατατέθηκε δυνάμει της PCT, το προϊόν που καλύπτεται από το επίμαχο σήμα είναι δοχείο του οποίου η κύρια τεχνική λειτουργία συνίσταται στο να περιέχει υγρά ή τρόφιμα. Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι, όπως επισημαίνει η προσφεύγουσα, τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος συμβάλλουν όλα στο να μπορεί το προϊόν να εκπληρώνει αυτή την τεχνική λειτουργία, δεδομένου ότι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 49 της προσβαλλόμενης απόφασης, τα τρία πρώτα ουσιώδη χαρακτηριστικά καθορίζουν τη δομή και το περίγραμμα του δοχείου, ενώ το τέταρτο ουσιώδες χαρακτηριστικό συμβάλλει στη διασφάλιση της στεγανότητάς του.

72      Επιπλέον, από τις διαπιστώσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 44 και 47 της προσβαλλόμενης απόφασης, καθώς και από την αίτηση που υποβλήθηκε δυνάμει της PCT, προκύπτει ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος διασφαλίζει, επιπλέον, τη σταθερότητα του δοχείου, καθώς και τη δυνατότητα χειρισμού του. Όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, τέτοια τεχνικά πλεονεκτήματα, τα οποία συμβάλλουν στο να καταστεί το δοχείο στερεό και ικανό να στοιβάζεται και να αποθηκεύεται, αναζητούνται από τους χρήστες του προϊόντος, ιδίως από τους επαγγελματίες μεσάζοντες της βιομηχανίας τροφίμων, οι οποίοι, όπως υπενθυμίζεται στη σκέψη 37 της προσβαλλομένης αποφάσεως, γεμίζουν τις κενές συσκευασίες με υγρά ή τρόφιμα πριν τις διανείμουν ως τελικό προϊόν. Οι εν λόγω τεχνικές λειτουργίες είναι κρίσιμες στο πλαίσιο της χρήσης του προϊόντος, δεδομένου ότι, όπως επισημαίνει η προσφεύγουσα, το δοχείο, μετά την πλήρωσή του, πρέπει να αποθηκεύεται, να αποστέλλεται ή να υποβάλλεται σε χειρισμούς χωρίς πρόβλημα αστάθειας ή κινδύνου βλάβης.

73      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος είναι απαραίτητα για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος το οποίο συνίσταται στην παροχή στο προϊόν της δυνατότητας να επιτελεί τη λειτουργία του ως δοχείου προοριζόμενου να περιέχει υγρά ή τρόφιμα, με παράλληλη διασφάλιση της σταθερότητάς του και της ικανότητάς του να υποβάλλεται σε χειρισμούς. Δεδομένου ότι τα χαρακτηριστικά αυτά παρέχουν τη δυνατότητα χρησιμοποίησης του προϊόντος σύμφωνα με τη χρήση για την οποία σχεδιάστηκε, η προσφεύγουσα βασίμως υποστηρίζει ότι τα εν λόγω χαρακτηριστικά είναι απαραίτητα για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος που αφορά τον τρόπο λειτουργίας του προϊόντος.

74      Κατά δεύτερον, από τις σκέψεις 44, 47 και 49 της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι τα τρία πρώτα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος καθιστούν δυνατή τη βελτίωση της χωρητικότητας του δοχείου σε σχέση με την ποσότητα του υλικού που απαιτείται για την παρασκευή του. Συναφώς, το τμήμα προσφυγών επισήμανε, στη σκέψη 47 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι, σε σχέση με τα παραδοσιακά παραλληλεπίπεδα σχήματα, ένα πρισματικό σχήμα όπως αυτό του επίμαχου σήματος μειώνει την ποσότητα χαρτονιού συσκευασίας που είναι αναγκαία για συγκεκριμένον όγκο περιεχόμενου υγρού.

75      Μολονότι το τμήμα προσφυγών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ένα τέτοιο τεχνικό πλεονέκτημα ωφελεί μόνον τον κατασκευαστή και, επομένως, τον δικαιούχο του επίμαχου σήματος, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να εξοικονομήσει πόρους και να επιτύχει σκοπούς περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, πρέπει να επισημανθούν τα ακόλουθα.

76      Πρώτον, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, η βελτιστοποίηση της χωρητικότητας του δοχείου συμβάλλει στο να καταστεί αποτελεσματικότερη η βασική λειτουργία του προϊόντος. Πράγματι, το σχήμα του επίμαχου σήματος καθιστά δυνατή, για μια δεδομένη ποσότητα υλικού συσκευασίας, την αύξηση της ποσότητας υγρών ή τροφίμων που περιέχονται στο δοχείο. Στο μέτρο που βελτιώνει τη βασική λειτουργία του προϊόντος, το σχήμα του επίμαχου σήματος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί απλώς το αποτέλεσμα βελτιστοποιημένης μεθόδου παρασκευής του προϊόντος που ουδόλως επηρεάζει τον τρόπο λειτουργίας του προϊόντος.

77      Δεύτερον, όπως επισημαίνει επίσης η προσφεύγουσα, η βελτίωση της αναλογίας μεταξύ του όγκου του δοχείου και της ποσότητας υλικού που απαιτείται για την παρασκευή του έχει ως αποτέλεσμα ότι, για δεδομένο όγκο, η συσκευασία είναι ελαφρύτερη από τις συσκευασίες παραδοσιακού σχήματος. Επισημαίνεται συναφώς ότι η εμπορική ανακοίνωση της παρεμβαίνουσας τονίζει τέτοια τεχνικά πλεονεκτήματα. Συγκεκριμένα, από απόσπασμα του ιστοτόπου της παρεμβαίνουσας προκύπτει ότι η παρεμβαίνουσα αναφέρει, όσον αφορά το σχήμα του επίμαχου σήματος, ότι η χρήση μικρότερης ποσότητας υλικού συσκευασίας δεν θίγει τις επιδόσεις του προϊόντος. Η εν λόγω εμπορική ανακοίνωση τονίζει επίσης το μικρό βάρος του προϊόντος καθώς και τη βέλτιστη αποτελεσματικότητά του, η οποία συνδέεται, ιδίως, με το σχήμα του που δεν είναι ογκώδες. Μολονότι, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η παρεμβαίνουσα ανέφερε ότι η εμπορική ανακοίνωση περιέχει υποκειμενικά στοιχεία και δεν παρέχει ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα τεχνικά πλεονεκτήματα ενός προϊόντος, από τη νομολογία προκύπτει, αντιθέτως, ότι, για την εκτίμηση των τεχνικών λειτουργιών ενός προϊόντος, μπορεί να ληφθεί υπόψη κάθε σχετική τεκμηρίωση, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, καταλόγων ή ιστοτόπων που περιγράφουν τις τεχνικές λειτουργίες του προϊόντος (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 23ης Απριλίου 2020, G?mb?c, C-237/19, EU:C:2020:296, σκέψη 34).

78      Επιπλέον, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, η μείωση του βάρους και του όγκου των συσκευασιών αποτελεί κρίσιμο τεχνικό αποτέλεσμα από την άποψη του κοινού στο οποίο απευθύνεται το επίμαχο σήμα. Πράγματι, το πρισματικό σχήμα του προϊόντος, παρέχοντας τη δυνατότητα μείωσης του βάρους των συσκευασιών και καθιστώντας τις λιγότερο ογκώδεις, προσφέρει μια τεχνική λύση την οποία είναι δυνατόν να αναζητούν οι επαγγελματίες μεσάζοντες της βιομηχανίας τροφίμων. Όπως υπογραμμίζει η προσφεύγουσα, η μείωση του βάρους των συσκευασιών είναι, μεταξύ άλλων, ικανή να διευκολύνει την αποθήκευση και τη μεταφορά τους.

79      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι χάρη στο σχήμα του επίμαχου σήματος επιτυγχάνεται μια συσκευασία λιγότερο ογκώδης και ελαφρύτερη από τις συσκευασίες παραδοσιακού σχήματος, λόγω της χρήσης μικρότερης ποσότητας υλικού. Ένα τέτοιο τεχνικό αποτέλεσμα είναι κρίσιμο από την άποψη του κοινού στο οποίο απευθύνεται το επίμαχο σήμα, καθόσον επηρεάζει θετικά τον τρόπο με τον οποίο το προϊόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους επαγγελματίες μεσάζοντες της βιομηχανίας τροφίμων.

80      Τρίτον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος συνεπάγεται τεχνικά πλεονεκτήματα για τον τελικό καταναλωτή.

81      Συναφώς, παρατηρείται ότι, ακόμη και όταν, όπως εν προκειμένω, το κοινό στο οποίο απευθύνεται το επίμαχο σήμα αποτελείται από πελάτες που είναι επαγγελματίες, μπορεί να είναι λυσιτελές να αναλυθεί η λειτουργικότητα των ουσιωδών χαρακτηριστικών του σήματος με συνεκτίμηση όχι μόνον της κατάστασης των πελατών αυτών, αλλά και εκείνης των τελικών χρηστών. Πράγματι, όπως επισημαίνει κατ’ ουσίαν η παρεμβαίνουσα, οι επαγγελματίες μεσάζοντες έχουν συμφέρον το τεχνικό αποτέλεσμα που επιτυγχάνεται χάρη στο σχήμα του επίμαχου σήματος να ανταποκρίνεται όχι μόνο στις δικές τους ανάγκες, αλλά και στις ανάγκες των τελικών χρηστών, οι οποίοι προτίθενται να αγοράσουν τα προϊόντα τους. Επομένως, ορθώς το τμήμα προσφυγών εξέτασε αν το σχήμα του επίμαχου σήματος μπορούσε να καταστήσει δυνατή την επίτευξη τεχνικού αποτελέσματος χρήσιμου για τον τελικό καταναλωτή.

82      Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα βασίμως υποστηρίζει ότι κακώς το τμήμα προσφυγών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα τεχνικά πλεονεκτήματα που απορρέουν από το σχήμα του επίμαχου σήματος δεν αφορούν τον τρόπο με τον οποίο το προϊόν θα χρησιμοποιηθεί από τους τελικούς καταναλωτές. Πράγματι, επισημαίνεται ότι η αίτηση που υποβλήθηκε δυνάμει της PCT αναφέρει ότι, λόγω του ιδιαίτερου σχήματος της συσκευασίας, ο καταναλωτής μπορεί να την πιάσει και να τη χρησιμοποιήσει ευκολότερα. Ομοίως, τα αποσπάσματα από τον ιστότοπο της παρεμβαίνουσας που προσκόμισε η προσφεύγουσα μνημονεύουν τον εργονομικό χαρακτήρα του σχήματος του προϊόντος. Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι το προϊόν σχεδιάστηκε για να προσαρμόζεται πλήρως σε όλα τα μεγέθη χεριών προκειμένου όποιος το καταναλώνει να μπορεί να το πιάνει πιο άνετα.

83      Από τις σκέψεις 71 έως 82 ανωτέρω προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών κακώς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το τεχνικό αποτέλεσμα που επιτυγχάνεται με το επίμαχο σήμα αφορά αποκλειστικώς και μόνον τη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος αυτή καθεαυτή και δεν επηρεάζει τη λειτουργία που επιτελεί το προϊόν. Κατά συνέπεια, η προσφεύγουσα βασίμως υποστηρίζει ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94.

84      Τα επιχειρήματα που προβάλλει η παρεμβαίνουσα δεν μπορούν να κλονίσουν την ως άνω εκτίμηση.

85      Πρώτον, η παρεμβαίνουσα, μολονότι δεν αμφισβητεί ότι τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος παρέχουν στο προϊόν που καλύπτεται από το σήμα τη δυνατότητα να επιτελέσει την κύρια λειτουργία του ως δοχείου, ανταποκρινόμενο συγχρόνως στις απαιτήσεις σταθερότητας και ευκολίας χειρισμού στις οποίες αποβλέπουν οι χρήστες αυτού του είδους προϊόντων, εκτιμά ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος παρέχει απλώς στο προϊόν τη δυνατότητα να επιτελέσει τη βασική λειτουργία του, χωρίς να προσφέρει συναφώς βελτίωση σε σχέση με τις συσκευασίες παραδοσιακού σχήματος. Η επιχειρηματολογία αυτή συνάδει με τη θέση που υιοθέτησε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 58 της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά την οποία το γεγονός ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος διατηρεί την ικανότητα του δοχείου να πιάνεται και να στοιβάζεται δεν σημαίνει ότι το σχήμα αυτό έχει θετική επίδραση στις εν λόγω λειτουργίες.

86      Εντούτοις, το γεγονός ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος καθιστά δυνατή την εκπλήρωση της βασικής τεχνικής λειτουργίας των ειδών συσκευασίας, χωρίς ωστόσο να βελτιώνει τη λειτουργία αυτή, δεν ασκεί επιρροή στην εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94. Πράγματι, όπως επισημαίνει το EUIPO, η εφαρμογή της εν λόγω διάταξης δεν εξαρτάται από την ύπαρξη βελτιωμένου τεχνικού αποτελέσματος. Πρέπει, επομένως, να υπογραμμιστεί ότι η εν λόγω διάταξη αποσκοπεί στην προστασία των σχημάτων του προϊόντος που είναι απαραίτητα για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος και όχι μόνον των καινοτόμων τεχνικών αποτελεσμάτων που μπορούν να κατοχυρωθούν με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (απόφαση της 21ης Μαΐου 2015, Yoshida Metal Industry κατά EUIPO, T-331/10 RENV και T-416/10 RENV, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:302, σκέψη 59).

87      Ομοίως, ο ισχυρισμός της παρεμβαίνουσας ότι το σχήμα του επίμαχου σήματος καθιστά δυνατή, όσον αφορά τη σταθερότητα του προϊόντος, την επίτευξη τεχνικού αποτελέσματος ισοδύναμου με εκείνο άλλων σχημάτων συσκευασίας δεν ασκεί επιρροή. Πράγματι, για την εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, η ανάλυση της λειτουργικότητας ενός σχήματος απαιτεί να εξετάζεται αν το σχήμα αυτό είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος, αλλά δεν απαιτεί τη σύγκρισή του με άλλα σχήματα προϊόντος που διατίθενται στην αγορά [πρβλ. απόφαση της 26ης Μαρτίου 2020, Tecnodidattica κατά EUIPO (Σχήμα βάσεων υδρογείου σφαίρας και λάμπας), T-752/18, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2020:130, σκέψη 33].

88      Δεύτερον, η παρεμβαίνουσα φρονεί ότι, ακόμη και αν γινόταν δεκτό ότι τα πλεονεκτήματα για τον καταναλωτή όσον αφορά την αποθήκευση και τον χειρισμό του προϊόντος είναι δεδομένα, θα έπρεπε να θεωρηθούν ως οικονομικά και εμπορικά αποτελέσματα και όχι ως τεχνικό αποτέλεσμα. Εντούτοις, το σχήμα του επίμαχου σήματος, καθόσον διευκολύνει τη συσκευασία και την αποθήκευση του προϊόντος, πρέπει να θεωρηθεί ότι επιτελεί τεχνική λειτουργία [πρβλ. απόφαση της 31ης Ιανουαρίου 2018, Novartis κατά EUIPO – SK Chemicals (Αναπαράσταση εμπλάστρου), T-44/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:48, σκέψη 63]. Επιπλέον, πρέπει να επισημανθεί, όπως παρατηρούν η προσφεύγουσα και το EUIPO, ότι οι εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές  του EUIPO, στο μέρος Β, τμήμα 4, κεφάλαιο 6, σημείο 3, αναφέρουν ότι ο όρος «τεχνικό αποτέλεσμα» πρέπει να καλύπτει σχήματα που, μεταξύ άλλων, «χρησιμοποιούν τη λιγότερη δυνατή ποσότητα υλικών» ή που «καθιστούν δυνατή την με πρακτικό τρόπο αποθήκευση ή μεταφορά».

89      Τρίτον, η παρεμβαίνουσα υποστηρίζει ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε τα οικονομικά οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν οι πελάτες του επίμαχου σήματος χάρη στα ουσιώδη χαρακτηριστικά του σχήματός του. Η επιχειρηματολογία αυτή συνάδει με τη θέση του τμήματος προσφυγών στη σκέψη 57 της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία υπομνήσθηκε στη σκέψη 66 ανωτέρω και κατά την οποία οι εξοικονομήσεις που επικαλείται η προσφεύγουσα όσον αφορά το κόστος μεταφοράς είναι αμιγώς υποθετικές, ενώ τα προβαλλόμενα οφέλη όσον αφορά τη βιωσιμότητα είναι υποθετικά ως προς την έκτασή τους.

90      Εντούτοις, όπως επισήμανε το EUIPO κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 εφαρμόζεται στα σχήματα προϊόντων που είναι απαραίτητα για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος, χωρίς να απαιτείται να αποδειχθεί η έκταση των πλεονεκτημάτων που ενδέχεται να προκύψουν από το εν λόγω τεχνικό αποτέλεσμα. Επομένως, αφ’ ης στιγμής το σχήμα του επίμαχου σήματος πρέπει να θεωρηθεί ότι καθιστά δυνατή την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος, το γεγονός ότι τα οικονομικά πλεονεκτήματα που ενδέχεται να προκύψουν από αυτό είναι δυσχερώς ποσοτικά προσδιορίσιμα ή ακόμη και υποθετικά ως προς την έκτασή τους δεν είναι ικανό να εμποδίσει την εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94.

91      Τέταρτον, η παρεμβαίνουσα τόνισε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι το δεύτερο ουσιώδες χαρακτηριστικό του επίμαχου σήματος, το οποίο συνδέεται με την παρουσία τεσσάρων αποτετμημένων γωνιών, συνιστά αισθητικό στοιχείο, το οποίο προσδίδει στο δοχείο μια εμφάνιση που το διακρίνει από άλλα.

92      Εντούτοις, το δεύτερο ουσιώδες χαρακτηριστικό συμβάλλει στο να δοθεί στο προϊόν που καλύπτεται από το επίμαχο σήμα το πρισματικό του σχήμα, το οποίο αυξάνει τον λόγο της χωρητικότητας του δοχείου προς την ποσότητα του υλικού που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του, διασφαλίζοντας παράλληλα τη σταθερότητα του δοχείου και τη δυνατότητα χειρισμού του από τον χρήστη. Κατά συνέπεια, το δεύτερο ουσιώδες χαρακτηριστικό που προσδιόρισε το τμήμα προσφυγών επιτελεί τεχνική λειτουργία, όπερ δεν αμφισβητείται εξάλλου από την παρεμβαίνουσα.

93      Από τη νομολογία προκύπτει ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 δεν έχει εφαρμογή οσάκις υφίσταται μείζον μη λειτουργικό στοιχείο, όπως ένα διακοσμητικό ή επινοημένο στοιχείο, το οποίο αποτελεί μεν ουσιώδες χαρακτηριστικό του επίμαχου σήματος, αλλά δεν είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος [απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 2023, BB Services κατά EUIPO – Lego Juris (Σχήμα φιγούρας παιχνιδιού με προεξοχή στο κεφάλι), T-297/22, EU:T:2023:780, σκέψη 121].

94      Αντιθέτως, το γεγονός ότι ένα ουσιώδες στοιχείο του επίμαχου σήματος, το οποίο είναι απαραίτητο για την επίτευξη τεχνικού αποτελέσματος, έχει, επιπλέον, αισθητική αξία ή ασυνήθη χαρακτήρα δεν αποκλείει την εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94 [απόφαση της 5ης Ιουλίου 2023, Wajos κατά EUIPO (Σχήμα περιέκτη), T-10/22, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2023:377, σκέψη 45].

95      Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι το δεύτερο ουσιώδες χαρακτηριστικό, πέραν της τεχνικής λειτουργίας του, μπορεί να έχει αισθητική αξία και να συμβάλλει στο να δοθεί ασύνηθες σχήμα στο επίμαχο σήμα δεν αποτελεί κώλυμα για την εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94.

96      Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι η προσφεύγουσα βασίμως υποστηρίζει ότι το τμήμα προσφυγών προέβη σε εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού 40/94, καθόσον κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διάταξη αυτή δεν έχει εφαρμογή εν προκειμένω, για τον λόγο ότι το τεχνικό αποτέλεσμα που επιτυγχάνουν τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του επίμαχου σήματος αφορά αποκλειστικώς και μόνον τη μέθοδο παρασκευής του προϊόντος αυτή καθεαυτή, χωρίς να ασκεί επιρροή στη λειτουργία που επιτελεί το προϊόν.

97      Κατά συνέπεια κακώς το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι η προσφεύγουσα αβασίμως επικαλείτο ακυρότητα του επίμαχου σήματος στηριζόμενη στο άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 40/94, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του ίδιου κανονισμού.

98      Επισημαίνεται ότι η προσφεύγουσα δεν βάλλει κατά του δεύτερου σημείου της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης, με το οποίο το τμήμα προσφυγών απέρριψε την αίτηση κηρύξεως ακυρότητας καθόσον στηριζόταν στο άρθρο 51, παράγραφος 1, στοιχείο β', του κανονισμού 40/94. Εντούτοις, δεδομένου ότι οι λόγοι ακυρότητας που προβλέπονται στα στοιχεία α' και β' της παραγράφου αυτής είναι αυτοτελείς, αρκεί ο ένας εξ αυτών να είναι βάσιμος για να δικαιολογηθεί η ακυρότητα του επίμαχου σήματος (πρβλ. απόφαση της 19ης Ιουνίου 2025, CeramTec, C-17/24, EU:C:2025:455, σκέψη 49).

99      Εφόσον η προσφεύγουσα βασίμως υποστηρίζει ότι το τμήμα προσφυγών κακώς απέρριψε τον πρώτο λόγο ακυρότητας που είχε προβάλει, συνάγεται ότι το τμήμα προσφυγών όφειλε, εξαιτίας αυτού και μόνον, να απορρίψει την προσφυγή που άσκησε ενώπιόν του η παρεμβαίνουσα.

100    Επομένως, πρέπει να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

 Επί του αιτήματος μεταρρύθμισης της προσβαλλόμενης απόφασης

101    Με το δικόγραφο της προσφυγής της, η προσφεύγουσα ζήτησε από το Γενικό Δικαστήριο να «κηρύξει άκυρη την καταχώριση του [επίμαχου] σήματος». Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η προσφεύγουσα διευκρίνισε ότι το αίτημα αυτό πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ζητείται, με μεταρρύθμιση της προσβαλλόμενης απόφασης, να απορριφθεί η προσφυγή που άσκησε η παρεμβαίνουσα ενώπιον του τμήματος προσφυγών.

102    Συναφώς, από το άρθρο 72, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 2017/1001, προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο είναι αρμόδιο τόσο για την ακύρωση όσο και για τη μεταρρύθμιση της απόφασης τμήματος προσφυγών του EUIPO. Εντούτοις, η εν λόγω εξουσία μεταρρύθμισης δεν καθιστά το Γενικό Δικαστήριο αρμόδιο να αποφαίνεται επί ζητήματος ως προς το οποίο το τμήμα προσφυγών δεν έχει ακόμη λάβει θέση. Η εν λόγω εξουσία μεταρρύθμισης πρέπει, πράγματι, να ασκείται μόνον στις περιπτώσεις στις οποίες το Γενικό Δικαστήριο, έχοντας ελέγξει την εκτίμηση του τμήματος προσφυγών, είναι σε θέση να προσδιορίσει, βάσει των διαπιστωθέντων νομικών και πραγματικών στοιχείων, ποια απόφαση όφειλε να έχει λάβει το τμήμα προσφυγών (πρβλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2025, EUIPO κατά Neoperl, C-93/23 P, EU:C:2025:33, σκέψεις 68 και 69).

103    Εν προκειμένω, αφού έλεγξε την εκτίμηση του τμήματος προσφυγών ως προς τον λόγο που συνδέεται με την εφαρμογή του άρθρου 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 40/94, ερμηνευόμενου σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού, το Γενικό Δικαστήριο είναι σε θέση να προσδιορίσει την απόφαση που το τμήμα προσφυγών όφειλε να λάβει και, ως εκ τούτου, έχει την εξουσία να μεταρρυθμίσει την προσβαλλόμενη απόφαση.

104    Δεδομένου ότι ο μοναδικός λόγος ακυρώσεως που προέβαλε η προσφεύγουσα έγινε δεκτός, προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών όφειλε να κρίνει, όπως το τμήμα ακυρώσεων, ότι το επίμαχο σήμα ήταν άκυρο βάσει του άρθρου 51, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 40/94, ερμηνευόμενου σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο ε', σημείο ii, του κανονισμού. Το τμήμα προσφυγών όφειλε επομένως να απορρίψει την προσφυγή που άσκησε ενώπιόν του η παρεμβαίνουσα. Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο πρέπει, μεταρρυθμίζοντας την προσβαλλόμενη απόφαση, να απορρίψει την προσφυγή που ασκήθηκε ενώπιον του τμήματος προσφυγών [πρβλ. απόφαση της 16ης Μαΐου 2017, Airhole Facemasks κατά EUIPO – sindustrysurf (AIR HOLE FACE MASKS YOU IDIOT), T-107/16, EU:T:2017:335, σκέψεις 48 έως 50].

 Επί των δικαστικών εξόδων

105    Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.

106    Στο μέτρο που η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώθηκε και μεταρρυθμίστηκε, η παρεμβαίνουσα ηττήθηκε. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά το EUIPO, και τούτο παρά το επικουρικό αίτημά του, με το οποίο ζητείται να γίνει δεκτή η προσφυγή [πρβλ. απόφαση της 18ης Ιουνίου 2019, W. Kordes' S?hne Rosenschulen κατά EUIPO (Kordes' Rose Monique), T-569/18, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2019:421, σκέψη 40].

107    Επισημαίνεται ότι η προσφεύγουσα ζήτησε την καταδίκη του EUIPO «ή, ενδεχομένως,» της παρεμβαίνουσας στα δικαστικά έξοδα. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η προσφεύγουσα ζητεί να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα το EUIPO ή, επικουρικώς, η παρεμβαίνουσα. Κατά συνέπεια, πρέπει να υποχρεωθεί το EUIPO να φέρει, πέραν των δικαστικών του εξόδων, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η προσφεύγουσα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας.

108    Η παρεμβαίνουσα φέρει τα δικαστικά της έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο πενταμελές τμήμα)

αποφασίζει:

1)      Ακυρώνει την απόφαση του τετάρτου τμήματος προσφυγών του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) της 6ης Δεκεμβρίου 2024 (υπόθεση R 12/2024-4) και τη μεταρρυθμίζει υπό την έννοια ότι απορρίπτει την προσφυγή της Tetra Laval Holdings & Finance SA ενώπιον του EUIPO κατά της απόφασης του τμήματος ακυρώσεων της 6ης Νοεμβρίου 2023.

2)      Το EUIPO φέρει τα δικαστικά του έξοδα καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Lami Packaging (Kunshan) Co. Ltd.

3)      Η Tetra Laval Holdings & Finance SA φέρει τα δικαστικά της έξοδα.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 3 Ιουνίου 2026.

(υπογραφές)

*      Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.